Imam Darimi : 141
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَزْهَرُ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ مَا دَامَ عَلَى الْأَثَرِ فَهُوَ عَلَى الطَّرِيقِ
Atugambiire [Yusufu bin Musa] atugambiire [Azhar] kuruga ahari [Ibn ‘Aun] kuruga ahari [Ibn Sirin] akagira ati; 'Omuntu ku araabe ari aha ruguuto rw'ahaiguru, nikimanyisa ngu ari omu muhanda oguhikire'.
Imam Darimi : 142
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ وَقَبْضُهُ أَنْ يَذْهَبَ أَهْلُهُ أَلَا وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَطُّعَ وَالتَّعَمُّقَ وَالْبِدَعَ وَعَلَيْكُمْ بِالْعَتِيقِ
Atugambiire [Abu Al Mughirah] atugambire [Al `Auza’i] kuruga ahari [Yahya bin Abu Katsir] kuruga ahari [Abu Qilabah] akagira ati; [Abdullah bin Mas’ud] radliallahu ‘anhu akagira ati; ’ Yega okumanya kutakagarukiremu. Kandi, okumanya kukagarurwaho ahabw’omuringo ogu abanyabwengye baitsirwemu. Nahabwekyo, reka bid’ah, endimi ezitaine rubaju n’omutima gw’okukira kukora ebintu n’okurenga aha bugarukiro kuhitsya obu ebizibu biragume. Kandi, muhamire aha kintu kya ira, nikwo kugira ngu sunnah na atsar -ebigambo bya banywani-’.
Imam Darimi : 143
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو النُّعْمَانِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ عَلَيْكُمْ بِالْعِلْمِ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ وَقَبْضُهُ أَنْ يُذْهَبَ بِأَصْحَابِهِ عَلَيْكُمْ بِالْعِلْمِ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَا يَدْرِي مَتَى يُفْتَقَرُ إِلَيْهِ أَوْ يُفْتَقَرُ إِلَى مَا عِنْدَهُ إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ أَقْوَامًا يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ يَدْعُونَكُمْ إِلَى كِتَابِ اللَّهِ وَقَدْ نَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ فَعَلَيْكُمْ بِالْعِلْمِ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّبَدُّعَ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَطُّعَ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّعَمُّقَ وَعَلَيْكُمْ بِالْعَتِيقِ
Ku yaaherize kutumanyisa [Sulaiman bin Harb] na [Abu An Nu’man] kuruga ahari [Hamad bin Zaid] kuruga ahari [Ayub] kuruga ahari [Abu Qilabah] akagira ati; [Ibn Mas’ud] rimwe akagira ati; ‘Oshemerire kwega okumanya kutakagarukiremu. Kandi, okumanya kukagarurwaho ahabw’okufa kw’abanyabwengye. Mushemerire kukozesa okumanya nk’entebeekanisa, ahabw’okuba omwe omuriimwe tarikumanya obu arabwetenga. Mazima noija kubugana ekibiina ekirikugira ngu nikikweta omu Qur’an, n’obu baraabe bataire Qur’an enyima y’emigongo yaabo -okureka Qur’an-. N’ahabw’ekyo, mwena mutungye okumanya. Reka bid’ah, orugambo n’omutwarize gw’okukira kuteekateeka ebintu n’okuza hare munonga kuhitsya obu ebizibu biragumire. Kandi, muhamire aha sunnah na atsar’.
Imam Darimi : 144
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ رَجُلًا يُقَالُ لَهُ صَبِيغٌ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَجَعَلَ يَسْأَلُ عَنْ مُتَشَابِهِ الْقُرْآنِ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ عُمَرُ وَقَدْ أَعَدَّ لَهُ عَرَاجِينَ النَّخْلِ فَقَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ صَبِيغٌ فَأَخَذَ عُمَرُ عُرْجُونًا مِنْ تِلْكَ الْعَرَاجِينِ فَضَرَبَهُ وَقَالَ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ فَجَعَلَ لَهُ ضَرْبًا حَتَّى دَمِيَ رَأْسُهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ حَسْبُكَ قَدْ ذَهَبَ الَّذِي كُنْتُ أَجِدُ فِي رَأْسِي
Atugambiire [Abu An Nu’man] atugambiire [Hammad bin Zaid] atugambiire [Yazid bin Hazim] kuruga ahari [Sulaiman bin Yasar] ati: ‘Hakaba hariho omuntu orikwetwa Shabigh owaabaire aizire kutaayaayira orurembo rwa Madiina, akabuuza aha nshonga z’enyuguta z’omu Qur’an, reero kandi akaba atebeekaniise eitaagi ry’omukindo, reero yaabuuza ati: ‘ori oha? ’ akagarukamu ati: ‘Ndi Abdullah Shabigh’ reero [Umar] radiallahu ‘anhu akatwara ekiti ky’omuti gw’omuzeituuni yaakiteera yagira ati: ‘Ndi omuheereza wa Allah orikwetwa Umar’. Umar akagumizamu namuteera kuhisya obu omutwe gwa Shabigh gwarugamu eshagama. Bwanyima y’ekyo, Shabigh akagira ati: ‘Iwe amirul mu`minin, nikimara. ekyabaire kiri omu mutwe gwangye omu kubanza - ekibuuzo ekirikukwata aha runyiriri rwa mutasyabih - kyabura.
Imam Darimi : 145
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَيَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ تَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ فَاحْذَرُوهُمْ
Atugambiire [Abu Al Walid At Thayalisi] atugambiire [Hammad bin Salamah] na [Yazid bin Ibrahim] kuruga ahari [Abdullah bin Abu Awalkah] kuruga ahari [Al Qasim] kuruga ahari [‘Aisyah] radliallahu ‘anha akagira ati; ' Rasulullah sallallahu 'alai wa sallam shoma orunyiriri oru: 'HUWALLADZI `ANZALA ALAIKAL KITABA MINHU `AAYAATUN MUHKAMAATUN HUNNA UMMUL KITABI WA UKHARU MUTASYAABIHAAT' -Niwe owaashuuma ekitabo - ahariiwe Qur'. Omu birimu harimu enyuguta za muhkamat, eziri omu nshonga nkuru eza Qur’an n’enyuguta ezindi eza mutasyabihat - Qs. Ali Imran: 7-, Reero Rasulullah akagira ati: ‘Ku orashangye abantu abarikukuratira enyuguta za mutashabihat, mubegyendesereze’.
Imam Darimi : 146
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ سُئِلَ عَبْدُ اللَّهِ عَنْ شَيْءٍ فَقَالَ إِنِّي لَأَكْرَهُ أَنْ أُحِلَّ لَكَ شَيْئًا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَيْكَ أَوْ أُحَرِّمَ مَا أَحَلَّهُ اللَّهُ لَكَ
Atugambiire [Abdullah bin Muhammad] atugambiire [Hafsh] kuruga [Al A’masy] kuruga [Syaqiq] akagira ati: ‘ [Abdullah] akabuuzibwa aha kintu kimwe, bwanyima akagira ati: ‘Buzimazima ninkyenga kukora ekintu eki Allah akuteireho kuba ekiragiro, nari kukora ekintu eki Allah akuteireho ekiragiro subhanallahu wa ta’.
Imam Darimi : 147
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ لَأَنْ أَرُدَّهُ بِعِيِّهِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَكَلَّفَ لَهُ مَا لَا أَعْلَمُ
Ku yaaherize kutugambira [Muhammad bin ‘Uyainah] kuruga ahari [Abu Ishaq Al Fazari] kuruga ahari [Ibnu ‘Aun] kuruga ahari [Ibn Sirin] kuruga ahari [Humaid bin Abdur Rahman] akagira ati: ‘Okugarukamu n’eky’okugarukamu eki ntarikumanya nikikiraho ahariinye okukira okugira ngu n’okugyemesereza ekintu eki ntarikumanya kugarukamu’.
Imam Darimi : 148
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَجْلَانَ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ صَبِيغًا الْعِرَاقِيَّ جَعَلَ يَسْأَلُ عَنْ أَشْيَاءَ مِنْ الْقُرْآنِ فِي أَجْنَادِ الْمُسْلِمِينَ حَتَّى قَدِمَ مِصْرَ فَبَعَثَ بِهِ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَلَمَّا أَتَاهُ الرَّسُولُ بِالْكِتَابِ فَقَرَأَهُ فَقَالَ أَيْنَ الرَّجُلُ قَالَ فِي الرَّحْلِ قَالَ عُمَرُ أَبْصِرْ أَيَكُونُ ذَهَبَ فَتُصِيبَكَ مِنْهُ الْعُقُوبَةُ الْمُوجِعَةُ فَأَتَاهُ بِهِ فَقَالَ عُمَرُ تَسْأَلُ مُحْدَثَةً وَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى رَطَائِبَ مِنْ جَرِيدٍ فَضَرَبَهُ بِهَا حَتَّى تَرَكَ ظَهْرَهُ دَبِرَةً ثُمَّ تَرَكَهُ حَتَّى بَرَأَ ثُمَّ عَادَ لَهُ ثُمَّ تَرَكَهُ حَتَّى بَرَأَ فَدَعَا بِهِ لِيَعُودَ لَهُ قَالَ فَقَالَ صَبِيغٌ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ قَتْلِي فَاقْتُلْنِي قَتْلًا جَمِيلًا وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ أَنْ تُدَاوِيَنِي فَقَدْ وَاللَّهِ بَرَأْتُ فَأَذِنَ لَهُ إِلَى أَرْضِهِ وَكَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ أَنْ لَا يُجَالِسَهُ أَحَدٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى الرَّجُلِ فَكَتَبَ أَبُو مُوسَى إِلَى عُمَرَ أَنْ قَدْ حَسُنَتْ تَوْبَتُهُ فَكَتَبَ عُمَرُ أَنْ ائْذَنْ لِلنَّاسِ بِمُجَالَسَتِهِ
Atugambiire [Abdullah bin Salih] akangambira [Al Laits] akangambira [Ibnu ‘Ajlan] kuruga ahari [Nafi’] -omuhuuku wa Abdullah owa ira-, -akagira-: ‘Shabigh Al ‘Iraqi akashaba ebintu bingi ebirikukwata ahari Qur’an -nikwo kugira ngu abasiraamu aba Misri abahindukire Amr bin Al Ash akabatuma ahari Umar bin Khatthab. Omutumwa Amru bin `ash ku yaahitsya ebaruha ahari Umar, kandi Umar akagishoma, akagira ati: ‘N’oha orikwetwa Shabigh? ’ we -omutumwa- akagarukamu ati: ‘naakiine ahu arikwemerera’, Umar radiallahu ‘anhu akagira ati: ‘Ninkushaba omuteho amaisho, ku araahunga obwo ekibonerezo ky’amaani nikiija kukuhikaho ahonaaho. Shabigh ku yaizire, [Umar] akagira ati: ‘Oshabire ekintu kisya ekyakozirwe, reero Umar yaatwara Shabigh aha itaagi ry’omuti gw’omuzeituuni. Umar akateera omushaija ogu n'ebihimba by'omutiini kuhisya obu omugongo gwe gwahutaara. Ekihuta ku kyakizire, Umar yaagaruka yaamuteera, kandi ku kyatandikire kukira, Umar yaagaruka yaamuteera. Ku yaatandikire kugaruka omu buteeka, Umar akamweta ngu bamureebane ahonaaho. Reero Shabigh akagira ati: ‘Ku oraabe nooyenda kunita, nyita omu muringo murungi gwonka, kwonka ku oraabe nooyenda kunjanjaba obwo na Allah nkakira - otagaruka kubuuza aha nshonga z’aya mutasyabih eziri omu Qur’an -. Bwanyima akamuikiriza kugaruka omu ihanga rye kandi yaayoherereza Abu Musa Al `Ash’ari ebaruha eyaabaire neegira ngu: ‘Kugira ngu hatagira omwe kuruga omu basiraamu orikumweta kuba munywani we’. Eki kikareetera omuntu ogwo kubonabona, bwanyima Abu Musa Al `Ash’ari radliallahu ‘anhu akasindikira Umar radliallahu ‘anhu ebaruha ati: ‘Okweteisa kwe kutunguukire’, bwanyima Umar radliallahu ‘anhu akagaruka yaahandiika ati: ‘Mumurekye ajwanzye abantu’’.
Imam Darimi : 149
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَامِرًا يَقُولُ اسْتَفْتَى رَجُلٌ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقَالَ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ مَا تَقُولُ فِي كَذَا وَكَذَا قَالَ يَا بُنَيَّ أَكَانَ الَّذِي سَأَلْتَنِي عَنْهُ قَالَ لَا قَالَ أَمَّا لَا فَأَجِّلْنِي حَتَّى يَكُونَ فَنُعَالِجَ أَنْفُسَنَا حَتَّى نُخْبِرَكَ
Atugambiire [Ahmad bin Abdullah bin Yunus] atugambiire [Zuhair] atugambiire [Ismail bin Abu Khalid] akagira ati: ‘Nkahurira [‘Amir] arikugira ati: ‘Omuntu ashabire [Ubbay bin Ka’ab] radiallahu ‘anhu fatwa kandi Al iwe nooteekateeka ki ahari eki? '. Bwanyima akagarukamu ati: ‘ Eki waabuuza kyabaho? ’, akagarukamu ati: ‘tikikabahoga’. Reero yaagaruka yagira ati: "Ku kiraabe kitakahikire, rinda kuhitsya obu kiraabeho buzima, obwo nitwija kugyezaho kukumanyisa."
Imam Darimi : 150
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ فَأَخْبَرَنَا عَنْ فِرَاسٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ فَقَالَ فَتًى مَا تَقُولُ يَا عَمَّاهُ فِي كَذَا وَكَذَا قَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَكَانَ هَذَا قَالَ لَا قَالَ فَأَعْفِنَا حَتَّى يَكُونَ
Atumanyiise [Yahya bin Hammad] atumanyiise [Abu Awanah] atumanyiise kuruga ahari [Firas] kuruga ahari [‘Amir] kuruga ahari [Masruq] akagira ati: ‘Obwire obumwe nkagyendera na [Ubay bin Ka’ab] reero omutsigazi omwe akambuuza ati: ‘Iwe shwenkazi, nooteekateeka ki aha nshonga egi? ’, akagarukamu ati: ‘ Ekyo kibaireho? ', we - omutsigazi - akagarukamu ati: 'Tikikabahoga', yagira ati: 'Reero rinda kuhitsya obu kiraabeho buzima''.
Imam Darimi : 151
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ كَانَ إِبْرَاهِيمُ إِذَا سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ لَمْ يُجِبْ فِيهِ إِلَّا جَوَابَ الَّذِي سُئِلَ عَنْهُ
Kitugambirwe ngu [Abdullah bin Sa’id] akatugambira [Abu Usamah] kuruga [Al `A’masy] ngu akagira ati: ‘[Ibrahim] ku arikubuuzibwa aha kintu tarikukigarukamu kureka ekibuuzo kyonka ekibuuziibwe -kyonka-’.
Imam Darimi : 152
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْرَؤُكُمْ عَلَى الْفُتْيَا أَجْرَؤُكُمْ عَلَى النَّارِ
Kitugambirweho ngu [Ibrahim bin Musa] akatugambira [Ibn Al Mubarak] kuruga ahari [Sa’id bin Abu Ayyub] kuruga ahari [‘Ubaidullah bin Abu Ja’far] akagira ati: ‘N’oha orikukirayo kurahuka omu kuha fatwa orikukirayo oburungi,’.
Imam Darimi : 153
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَنْ أَحْدَثَ رَأْيًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ تَمْضِ بِهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَدْرِ عَلَى مَا هُوَ مِنْهُ إِذَا لَقِيَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Kigambirwe ahariitwe [Abu Al Mughirah] akatugambira [Al `Auza'i] kuruga ahari ['Abdah bin Abu Lubabah] kuruga ahari [Ibn Abbas] radliallahu 'anhu akagira ati: 'Omuntu weena orikujumbura ekiteekateeko ekindi ekitari ekitabo kya Allah na Sunnah y'omutumwa wa Allah eki yaabaire ari conhilamaal be' we tarikwija kumanya. nabugana Allah omu biro by’omumaisho’.
Imam Darimi : 154
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أُفْتِيَ بِفُتْيَا مِنْ غَيْرِ ثَبْتٍ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ
Atugambiire [Abdullah bin Yazid] atugambiire [Sa’id bin Abu Ayyub] akangambira [Bakar bin ‘Amru Al Mu’afiri] kuruga ahari [Abu Uthman Muslim bin Yasar], kuruga ahari [Abu Hurairah] radiallahu ‘anhu kuruga ahari nabi sallallahu na Alaahi akagira ati: - ebirikuruga omu kukora fatwa - nibyekorerwa orikuha fatwa’.
Imam Darimi : 155
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَنْ أَفْتَى بِفُتْيَا يُعَمَّى عَلَيْهَا فَإِثْمُهَا عَلَيْهِ
Kitugambirweho [Muhammad bin Ahmad] atugambiire [Sufyan bin ‘Uyainah] kuruga ahari [Abu Sinan] kuruga ahari [Sa’id bin Jubair] kuruga ahari [Ibn Abbas] Allah amushemererwe, akagira ati: ‘Orikuha fatwa ei omusingi gwayo gutarikumanywa ahariwe niguhinguraho, ekibi kye’.
Imam Darimi : 156
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ وُهَيْبٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ أَنَّهُ كَانَ لَا يُفْتِي فِي الْفَرْجِ بِشَيْءٍ فِيهِ اخْتِلَافٌ
Kitugambirweho ngu [Al Husain bin Mansur] atugambiire [Al Husain bin Al Walid] kuruga ahari [Wuhaib] kuruga ahari [Hsyam] kuruga ahari [Muhammad bin Sirin] ngu taraheireyo fatwa aha nshonga ya farji - ebicweka by’ekihama - ahu hakiriho obutaikirizana aha nshonga egi’.
Imam Darimi : 157
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ رَاشِدٍ قَالَ سَأَلْتُ طَاوُسًا عَنْ مَسْأَلَةٍ فَقَالَ لِي كَانَ هَذَا قُلْتُ نَعَمْ قَالَ آللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ أَصْحَابَنَا أَخْبَرُونَا عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّهُ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ لَا تَعْجَلُوا بِالْبَلَاءِ قَبْلَ نُزُولِهِ فَيُذْهَبُ بِكُمْ هَا هُنَا وَهَا هُنَا فَإِنَّكُمْ إِنْ لَمْ تَعْجَلُوا بِالْبَلَاءِ قَبْلَ نُزُولِهِ لَمْ يَنْفَكَّ الْمُسْلِمُونَ أَنْ يَكُونَ فِيهِمْ مَنْ إِذَا سُئِلَ سَدَّدَ وَإِذَا قَالَ وُفِّقَ
Atugambiire [Musiraamu bin Ibrahim] atugambiire [Hammad bin Zaid] atugambiire [Nk’oku Shalt bin Rasyid] akagira ati: ‘Nkabuuza [Thawus] aha buremeezi, reero yaabuuza ati: ‘obuzibu bubaireho? ’ Nkagarukamu nti: ‘eego, nyine’, yagira ati: ‘N’ahabwa Allah subhanallahu wa ta’ala’, yagira ati: ‘Eego, ahabw’okugira ngu nyine’. Bwanyima akagaruka yagira ati: ‘[Banywani baitu] batumanyiise kuruga ahari [Mu’adz bin Jabal] radiallahu ‘anhu, ngu akagira ati: ‘Imwe bantu, mutarahuka kureetaho akabi katakahikire, ahabw’okuba nikaija kusheenya okubaho kwanyu hanu n’aha. Kandi ku oraabe otarikwirukira kureeta akabi, obwo abasiraamu tibarikwija kubaganisibwamu, nihaija kuguma hariho abantu aba, baaba babuuziibwe, nibaija kuha obuhabuzi, kandi baaba nibagira ngu nibaija kutunga obuhabuzi -kuruga ahari Allah-''.
Imam Darimi : 158
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ أَدْرَكَهُ رَمَضَانَانِ فَقَالَ أَكَانَ أَوْ لَمْ يَكُنْ قَالَ لَمْ يَكُنْ بَعْدُ فَقَالَ اتْرُكْ بَلِيَّتَهُ حَتَّى تَنْزِلَ قَالَ فَدَلَسْنَا لَهُ رَجُلًا فَقَالَ قَدْ كَانَ فَقَالَ يُطْعِمُ عَنْ الْأَوَّلِ مِنْهُمَا ثَلَاثِينَ مِسْكِينًا لِكُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينٌ
Atugambiire [Bisyr bin Al Hakam] atugambiire [Abdul Aziz bin Muhammad] kuruga ahari [‘Amr bin Maimun] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Ibnu Abbas] radliallahu ‘anhu: ‘Obwire obumwe nkamubuuza -Ibnu Abbas radliallahu ‘anhu- aha muntu owaashangire okwezi kwa kabiri: nari ngaaha? ’, akagarukamu ati: ‘tikikabahoga’. Reero yagira ati: ‘Mukireke kuhitsya obu kiraabeho’, yagira ati: ‘tukakyehinguririza turikweshushaniriza nk’turi -kuhayo- omuntu, reero yagira ati: ‘kikaba kyaheza kubaho’, reero -Ibnu Abbas- yaagarukamu ati: ‘Aine kuriisa -okwezi kw’okubanza okwa Ramadlan- abooro makumi ashatu, buri izooba omworo omwe’.
Imam Darimi : 159
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ قَالَ كُنْتُ أَجْلِسُ بِمَكَّةَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ يَوْمًا وَإِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَوْمًا فَمَا يَقُولُ ابْنُ عُمَرَ فِيمَا يُسْأَلُ لَا عِلْمَ لِي أَكْثَرُ مِمَّا يُفْتِي بِهِ
Kitugambirweho [Abdullah bin Imran] atugambiire [Ishaq bin Sulaiman] atugambiire [Al Umari] kuruga [Ubaid bin Juraij] akagira ati: ‘Eira obu naabaire ndi Makkah nkaba ntuura nshutama omu -okwega ebya sayansi bya- Ibn Umar Allah amushemerere eizooba rimwe kandi ashemererwe Ibba aha izooba rimwe. Kandi [Ibnu Umar] ku bamubuuzize akagarukamu bingi n’okugarukamu ati: ‘Tindikumanya’ okukira okuha fatwa aha nshonga’.
Imam Darimi : 160
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ تَعَلَّمُوا فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَا يَدْرِي مَتَى يُخْتَلُّ إِلَيْهِ
Atugambiire [Muhammad bin Yusuf] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Abu Wa`il] akagira ati: ‘[Abdullah] akagira ati: ‘Mushemerire kwega, ahabw’okuba omwe omuriimwe tarikumanya obu ari omu mpaka’’.