Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 1421
أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَلَيْهِمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ بَعْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْأَوَّابِينَ إِذَا رَمِضَتْ الْفِصَالُ
اسان کي [وهب بن جرير] ٻڌايو آهي ته اسان کي [هشام عاد دستوئي] ٻڌايو آهي ته [القاسم بن عوف] کان [زيد بن ارقم] کان؛ ته رسول الله ﷺ انهن سان ملڻ لاءِ ٻاهر آيا جڏهن اهي سج اڀرڻ کان پوءِ نماز پڙهي رهيا هئا. پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: 'فرمانبردارن جي نماز سج روشن هجڻ وقت هوندي آهي - گرم-'.
حديث
Imam Darimi : 1422
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَغُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَلِيٍّ الْأَزْدِيِّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ مَثْنَى مَثْنَى وَقَالَ أَحَدُهُمَا رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ
اسان کي [عبدالله بن محمد بن ابو شيبه] ٻڌايو آهي اسان کي [واقعي] ۽ [غُضَر] [صيُبَع] کان [يعليٰ بن عثُوع] کان [علي الازدي] کان [ابن عمر] تائين ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'رات ۽ ڏينهن جي نماز ٻه يا ٻه آهن'. انهن مان هڪ چيو ته: 'ٻه رڪعتون، ٻه رڪعتون'.
حديث
Imam Darimi : 1423
أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ اللَّيْلِ فَقَالَ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خَشِيَ أَحَدُكُمْ الصُّبْحَ فَلْيُصَلِّ رَكْعَةً وَاحِدَةً تُوتِرُ مَا قَدْ صَلَّى
اسان کي [خالد بن مخلد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [مالڪ] نافع کان ۽ [ابن عمر] کان ٻڌايو آهي ته: 'هڪ شخص رسول الله ﷺ کان شام جي نماز بابت پڇيو، پوءِ پاڻ فرمايائون: 'ٻه، ٻه. پوءِ، جيڪڏهن توهان مان ڪو صبح جي اچڻ جي باري ۾ پريشان آهي، ته ان کي پنهنجي ڪيل نماز جي وتر ۾ هڪ رڪعت پڙهڻ گهرجي.'
حديث
Imam Darimi : 1424
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ عَوْفٍ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامَ قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ اسْتَشْرَفَهُ النَّاسُ فَقَالُوا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ فَخَرَجْتُ فِيمَنْ خَرَجَ فَلَمَّا رَأَيْتُ وَجْهَهُ عَرَفْتُ أَنَّ وَجْهَهُ لَيْسَ بِوَجْهِ كَذَّابٍ فَكَانَ أَوَّلُ مَا سَمِعْتُهُ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْشُوا السَّلَامَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَصِلُوا الْأَرْحَامَ وَصَلُّوا وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلَامٍ
اسان کي [سعد بن عامر] عوف کان [زُرَارَة بن عُوفَ کان [عبدالله بن سلام] کان بيان ڪيو آهي ته: جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم مديني ۾ آيا، ته ماڻهن انهن جو استقبال ڪيو ۽ چيائون: 'الله جو رسول آيو آهي، الله جو رسول آيو آهي! پوءِ مان ٻاهر نڪرندڙ ماڻهن ۾ ٻاهر آيس، پوءِ جڏهن مون سندس چهرو ڏٺو ته مون کي خبر پئي ته سندس چهرو ڪوڙي جو چهرو نه آهي. ۽ پهرين ڳالهه جيڪا مون کيس چوندي ٻڌي هئي ته: 'اي ماڻهو، سلام پکيڙيو، کاڌو ڏيو، رشتيداري رکو ۽ جڏهن ماڻهو سمهي رهيا هجن ته دعا ڪريو، پوءِ توهان سلامتيءَ سان جنت ۾ داخل ٿيندا'.
حديث
Imam Darimi : 1425
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ دَخَلْتُ مَسْجِدَ دِمَشْقَ فَإِذَا رَجُلٌ يُكْثِرُ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ قُلْتُ لَا أَخْرُجُ حَتَّى أَنْظُرَ أَعَلَى شَفْعٍ يَدْرِي هَذَا يَنْصَرِفُ أَمْ عَلَى وِتْرٍ فَلَمَّا فَرَغَ قُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَعَلَى شَفْعٍ تَدْرِي انْصَرَفْتَ أَمْ عَلَى وِتْرٍ فَقَالَ إِنْ لَا أَدْرِي فَإِنَّ اللَّهَ يَدْرِي ثُمَّ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ خَلِيلِي أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً قُلْتُ مَنْ أَنْتَ رَحِمَكَ اللَّهُ قَالَ أَنَا أَبُو ذَرٍّ قَالَ فَتَقَاصَرَتْ إِلَيَّ نَفْسِي
اسان کي [محمد بن ڪثير] [العوزي] کان [هارون بن رِاب] کان [الاحنف بن قيس] تائين ٻڌايو آهي ته: 'مان دمشق جي مسجد ۾ داخل ٿيس، ۽ اتي هڪ ماڻهو هو جيڪو وڌيڪ کان وڌيڪ رڪوع ۽ سجدو ڪري رهيو هو. تنهن ڪري مون چيو: 'مان ٻاهر نه نڪرندس جيستائين مان نه ڏسان ته ڇا هي ماڻهو ڄاڻي ٿو ته هو ڪڏهن نماز جي جفت يا طاق تعداد کي پورو ڪري ٿو؟' پوءِ جڏهن مون فارغ ڪيو ته مون چيو، 'اي الله جا ٻانها، ڇا توهان ڄاڻو ٿا ته نماز جفت يا طاق تعداد ۾ ڪيئن پوري ڪجي؟' پوءِ هن جواب ڏنو، 'جيڪڏهن مون کي خبر ناهي ته ضرور الله ڄاڻي ٿو'. پوءِ هن ٻيهر چيو، 'مون پنهنجي محبوب ابو القاسم شال الله عليه السلام کي چوندي ٻڌو ته: 'اهو ٻانهو ناهي جيڪو الله جي اڳيان هڪ ڀيرو سجدو ڪري ٿو، پر الله ان کي ان سجدي سان هڪ درجي تائين بلند ڪري ٿو، ۽ ان کان هڪ غلطي کي دور ڪري ٿو.' پوءِ مون پڇيو، 'تون ڪير آهين؟ الله توهان تي رحم ڪري؟' ان شخص جواب ڏنو، 'مان [ابو ذر] آهيان'. ؟الاحنف بن قيس چيو؛ 'تنهنڪري مان سمجهان ٿو ته اها غفلت منهنجي طرفان آهي.'
حديث
Imam Darimi : 1426
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَتْنَا شَعْثَاءُ قَالَتْ رَأَيْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَقَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الضُّحَى رَكْعَتَيْنِ حِينَ بُشِّرَ بِالْفَتْحِ أَوْ بِرَأْسِ أَبِي جَهْلٍ
اسان کي [ابون نعيم] ٻڌايو آهي، اسان کي [سلمه بن رجع] ٻڌايو آهي، اسان کي [سيعتص] ٻڌايو آهي ته مون [ابن ابي اوفي] کي ٻه رڪعتون نماز پڙهندي ڏٺو ۽ پوءِ چيو ته: رسول الله ﷺ کي فتح جي خبر ملڻ تي يا ابوجهل جو سر کڻي اچڻ تي، پاڻ ٻه رڪعتون پهرين پڙهندا هئا.
حديث
Imam Darimi : 1427
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَزْرَقُ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَتَيْتُ الْحِيرَةَ فَرَأَيْتُهُمْ يَسْجُدُونَ لِمَرْزُبَانَ لَهُمْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَسْجُدُ لَكَ فَقَالَ لَوْ أَمَرْتُ أَحَدًا لَأَمَرْتُ النِّسَاءَ أَنْ يَسْجُدْنَ لِأَزْوَاجِهِنَّ لِمَا جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْهِنَّ مِنْ حَقِّهِمْ
اسان کي [عمرو بن عون] ٻڌايو آهي [اسحاق الازرق] [شريق] کان [حسين] کان [عاش سيابي] کان [قيس بن سعد] ٻڌايو آهي ته: 'مان الحيرة ۾ آيس، پوءِ مون ماڻهن کي پنهنجي بهادر گهوڙي سوار کي سجدو ڪندي ڏٺو. پوءِ مون چيو: 'يا رسول الله، ڇا اسان توهان کي سجدو نه ڪريون؟' هن جواب ڏنو: 'جيڪڏهن مان ڪنهن کي حڪم ڏئي سگهان ها، ته مان ضرور عورتن کي حڪم ڏيان ها ته اهي پنهنجن مڙسن کي سجدو ڪن ڇاڪاڻ ته الله انهن کي حق ڏنو آهي.'
حديث
Imam Darimi : 1428
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ صَالِحِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فَلِأَسْجُدَ لَكَ قَالَ لَوْ كُنْتُ آمِرًا أَحَدًا أَنْ يَسْجُدَ لِأَحَدٍ لَأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ تَسْجُدُ لِزَوْجِهَا
اسان کي [محمد بن يزيد الحزامي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [حِبان بن علي] ٻڌايو آهي ته [صالح بن حيان] ٻڌايو آهي ته [ابن بريده] پنهنجي پيءُ کان چيو ته: هڪ بدوي رسول الله ﷺ وٽ آيو ۽ عرض ڪيو ته: 'يا رسول الله، مون کي اجازت ڏيو ته مان توهان کي سجدو ڪريان!' هن چيو ته: 'جيڪڏهن مون کي اجازت ڏني وڃي ته مان ڪنهن کي ٻئي کي سجدو ڪرڻ جو حڪم ڏيان، ته مان ضرور عورت کي حڪم ڏيان ها ته هو پنهنجي مڙس کي سجدو ڪري.'
حديث
Imam Darimi : 1429
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ النَّجْمَ فَسَجَدَ فِيهَا وَلَمْ يَبْقَ أَحَدٌ إِلَّا سَجَدَ إِلَّا شَيْخٌ أَخَذَ كَفًّا مِنْ حَصًى فَرَفَعَهُ إِلَى جَبْهَتِهِ وَقَالَ يَكْفِينِي هَذَا
ابو الوليد ثيالسي اسان کي [صيوبة]، [ابو اسحاق]، [الاسود]، [عبدالله بن مسعود] کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله ﷺ جڏهن سورت نجم پڙهي ته سجدو ڪيو، ۽ ڪو به نه هو سواءِ ان جي جيڪو پاڻ سان گڏ سجدو ڪيو سواءِ هڪ پوڙهي ماڻهوءَ جي، جنهن هڪ مُٺي واري کڻي پنهنجي پيشاني تي رکي ۽ چيو: 'هي منهنجي لاءِ ڪافي آهي'.
حديث
Imam Darimi : 1430
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَقَرَأَ ص فَلَمَّا مَرَّ بِالسَّجْدَةِ نَزَلَ فَسَجَدَ وَسَجَدْنَا مَعَهُ وَقَرَأَهَا مَرَّةً أُخْرَى فَلَمَّا بَلَغَ السَّجْدَةَ تَيَسَّرْنَا لِلسُّجُودِ فَلَمَّا رَآنَا قَالَ إِنَّمَا هِيَ تَوْبَةُ نَبِيٍّ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَدْ اسْتَعْدَدْتُمْ لِلسُّجُودِ فَنَزَلَ فَسَجَدَ وَسَجَدْنَا
اسان کي [عبدالله بن صالح] ٻڌايو آهي مون کي [الليث] ٻڌايو آهي مون کي [خالد] - يعني ابن يزيد - [سعيد] - يعني ابن ابو هلال - [عياد بن عبدالله بن سعد] کان [ابو سعيد الخدري] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته: 'هڪ ڏينهن رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان کي خطبو ڏنو ۽ پوءِ سوره شعاد پڙهيو. پوءِ جڏهن سجدي جي آيت تي پهتا ته هيٺ لهي آيا ۽ سجدو ڪيو، تنهنڪري اسان ساڻس گڏ سجدو ڪيو. هن ان کي ٻيهر پڙهيو، پوءِ جڏهن اسان سجدي جي آيت تي پهتاسين ته اسان سجدي لاءِ تيار محسوس ڪيو. پوءِ جڏهن هن اسان کي ڏٺو ته چيو: 'بيشڪ اها نبي جي توبه آهي، پر مان ڏسان ٿو ته توهان سجدي لاءِ تيار آهيو'. پوءِ هو هيٺ لهي آيو، پوءِ سجدو ڪيو ۽ اسان سجدو ڪيو.'
حديث
Imam Darimi : 1431
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ هُوَ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ فِي السُّجُودِ فِي ص لَيْسَتْ مِنْ عَزَائِمِ السُّجُودِ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ فِيهَا
اسان کي [عمرو بن زراره] ٻڌايو آهي اسان کي [اسماعيل] - يعني ابن عليه - اسان کي [ايوب] ٻڌايو آهي [عڪرمه] کان [ابن عباس] تائين؛ ته هن شاد جي خط ۾ سجدي بابت تبصرو ڪيو آهي ته 'حرف سجدي جي فرضن ۾ شامل نه آهي. پر مون رسول الله ﷺ کي خط ڏانهن سجدو ڪندي ڏٺو آهي'.
حديث
Imam Darimi : 1432
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَسْجُدُ فِي إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ فَقِيلَ لَهُ تَسْجُدُ فِي سُورَةٍ مَا يُسْجَدُ فِيهَا فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْجُدُ فِيهَا
اسان کي [يزيد بن هارون] ٻڌايو آهي ته اسان کي [محمد بن عمرو] ٻڌايو آهي ته [ابو سلمه] چيو ته مون [ابو هريره] کي اذزاس سماعون سياقت - سورة الانسيقاق - کي سجدو ڪندي ڏٺو. پوءِ ان کان پڇيو ويو ته ڇا توهان اهڙي خط کي سجدو ڪندا آهيو جنهن تي ڪو به سجدو ناهي؟ ابو هريره جواب ڏنو ته بيشڪ مون رسول الله ﷺ کي خط کي سجدو ڪندي ڏٺو آهي.
حديث
Imam Darimi : 1433
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَسْجُدُ فِي إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَرَاكَ تَسْجُدُ فِي إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ فَقَالَ لَوْ لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ فِيهَا لَمْ أَسْجُدْ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي [الاوزاعي] [يحييٰ] کان [ابو سلمه] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته مون [ابو هريره] کي سورة الانسيقاق کي سجدو ڪندي ڏٺو. پوءِ مون پڇيو ته، 'اي ابو هريره، مان توکي ڏسي رهيو آهيان ته تون اذاس سماعن سياقات کي سجدو ڪري رهيو آهين؟' تڏهن ابو هريره جواب ڏنو ته، 'جيڪڏهن مان رسول الله ﷺ کي ان خط ڏانهن سجدو ڪندي نه ڏسان ها ته مان سجدو نه ڪريان ها'.
حديث
Imam Darimi : 1434
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ فِي إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ
اسان کي [ابوبڪر بن ابي صيبه] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] يحيٰ بن سعيد کان، [ابوبڪر بن محمد بن عمرو بن حزم] کان، [عمر بن عبدالعزيز] کان، [ابو بڪر بن عبدالرحمٰن بن الحارث بن هشام] [ابو هريره] کان؛ ته نبي ڪريم صلي الله عليه وآله وسلم سجدو ڪيو اَدَس سماعُون سِياقَتَ - سوره النساءِ.
حديث
Imam Darimi : 1435
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سَجَدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ وَاقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] [ايوب بن موسيٰ] کان، [عطاء بن مني] کان [ابو هريرة] کان، هن چيو ته؛ ”اسان رسول الله صَلَّى اللهُ تَعَالٰى عَلَيْهِ وَاٰلِهٖ وَسَلَّمَ سان سجدو ڪريون ٿا.
حديث
Imam Darimi : 1436
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ قَرَأْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّجْمَ فَلَمْ يَسْجُدْ فِيهَا
اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ]، [ابن ابو دزعيب]، [يزيد بن عبدالله بن قسيث]، [عطا بن يسار]، [زيد بن ثابت]، بيان ڪيو آهي ته: مون رسول الله ﷺ جي پاسي ۾ "النجم" پڙهيو، ۽ پاڻ ان جي اڳيان سجدو نه ڪيو.
حديث
Imam Darimi : 1437
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مَا بَيْنَ الْعِشَاءِ إِلَى الْفَجْرِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُسَلِّمُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ وَيَسْجُدُ فِي سُبْحَتِهِ بِقَدْرِ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ مِنْ الْأَذَانِ الْأَوَّلِ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ فَيَخْرُجَ مَعَهُ
اسان کي [يزيد بن هارون]، [ابن ابو ذيب]، [عز زهري]، [عروه]، [عيسيه]، [عائشه]، روايت ڪئي آهي ته: "رسول الله ﷺ عشاء ۽ فجر جي وچ ۾ يارهن رڪعتون پڙهيون. هر ٻن رڪعتن تي سلام ڪيو ۽ هڪ رڪعت جو وتر پڙهيو، ۽ توهان مان هڪ جيتري سنت نماز ۾ سجدو ڪيو، پنجاهه آيتون پڙهي سر کڻڻ کان اڳ. پوءِ جڏهن مؤذن اذان ختم ڪئي - خاموشي سان - پهرين ٻه هلڪيون رڪعتون پڙهيون پوءِ ليٽيو جيستائين مؤذن نه آيو، پوءِ ان سان گڏ فجر جي نماز پڙهي".
حديث
Imam Darimi : 1438
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ فَقَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي ثَمَانَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ يُوتِرُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَالْإِقَامَةِ مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ
اسان کي [يزيد بن هارون] ۽ [وهب بن جرير] ٻڌايو ويو آهي، انهن چيو؛ اسان کي [هشام] [يحييٰ] کان [ابو سلمه] کان روايت ڪئي آهي، هن چيو ته: مون [عيسيٰ کان] رسول الله صلي الله عليه وسلم جي رات جي نماز بابت پڇيو، پوءِ هن چيو ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم تيرهن رڪعتون پڙهيون، اٺ رڪعتون پڙهيون، پوءِ وتر پڙهيا، پوءِ ويٺي ٻه رڪعتون پڙهيون. جيڪڏهن هو رڪوع ڪرڻ چاهيندو هو، ته پهريان اٿي بيٺو ۽ پوءِ رڪوع ڪيو. صبح جي نماز ۾ آذان ۽ اقامت جي وچ ۾ ٻه رڪعتون به پڙهيون.
حديث
Imam Darimi : 1439
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَأَتَى الْمَدِينَةَ لِبَيْعِ عَقَارِهِ فَيَجْعَلَهُ فِي السِّلَاحِ وَالْكُرَاعِ فَلَقِيَ رَهْطًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالُوا أَرَادَ ذَلِكَ سِتَّةٌ مِنَّا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنَعَهُمْ وَقَالَ أَمَا لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ ثُمَّ إِنَّهُ قَدِمَ الْبَصْرَةَ فَحَدَّثَنَا أَنَّهُ لَقِيَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ عَنْ الْوِتْرِ فَقَالَ أَلَا أُحَدِّثُكَ بِأَعْلَمِ النَّاسِ بِوِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ بَلَى قَالَ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةُ فَأْتِهَا فَاسْأَلْهَا ثُمَّ ارْجِعْ إِلَيَّ فَحَدِّثْنِي بِمَا تُحَدِّثُكَ فَأَتَيْتُ حَكِيمَ بْنَ أَفْلَحَ فَقُلْتُ لَهُ انْطَلِقْ مَعِي إِلَى أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ قَالَ إِنِّي لَا آتِيهَا إِنِّي نَهَيْتُ عَنْ هَذِهِ الشِّيعَتَيْنِ فَأَبَتْ إِلَّا مُضِيًّا قُلْتُ أَقْسَمْتُ عَلَيْكَ لَمَا انْطَلَقْتَ فَانْطَلَقْنَا فَسَلَّمْنَا فَعَرَفَتْ صَوْتَ حَكِيمٍ فَقَالَتْ مَنْ هَذَا قُلْتُ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ قَالَتْ مَنْ هِشَامٌ قُلْتُ هِشَامُ بْنُ عَامِرٍ قَالَتْ نِعْمَ الْمَرْءُ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ قُلْتُ أَخْبِرِينَا عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَلَسْتَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنَّهُ خُلُقُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُومَ وَلَا أَسْأَلَ أَحَدًا عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أَلْحَقَ بِاللَّهِ فَعَرَضَ لِي الْقِيَامُ فَقُلْتُ أَخْبِرِينَا عَنْ قِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَلَسْتَ تَقْرَأُ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنَّهَا كَانَتْ قِيَامَ رَسُولِ اللَّهِ أُنْزِلَ أَوَّلُ السُّورَةِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى انْتَفَخَتْ أَقْدَامُهُمْ وَحُبِسَ آخِرُهَا فِي السَّمَاءِ سِتَّةَ عَشَرَ شَهْرًا ثُمَّ أُنْزِلَ فَصَارَ قِيَامُ اللَّيْلِ تَطَوُّعًا بَعْدَ أَنْ كَانَ فَرِيضَةً فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُومَ وَلَا أَسْأَلَ أَحَدًا عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أَلْحَقَ بِاللَّهِ فَعَرَضَ لِي الْوِتْرُ فَقُلْتُ أَخْبِرِينَا عَنْ وِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَامَ وَضَعَ سِوَاكَهُ عِنْدِي فَيَبْعَثُهُ اللَّهُ لِمَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَهُ فَيُصَلِّي تِسْعَ رَكَعَاتٍ لَا يَجْلِسُ إِلَّا فِي الثَّامِنَةِ فَيَحْمَدُ اللَّهَ وَيَدْعُو رَبَّهُ ثُمَّ يَقُومُ وَلَا يُسَلِّمُ ثُمَّ يَجْلِسُ فِي التَّاسِعَةِ فَيَحْمَدُ اللَّهَ وَيَدْعُو رَبَّهُ وَيُسَلِّمُ تَسْلِيمَةً يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَتِلْكَ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يَا بُنَيَّ فَلَمَّا أَسَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَمَلَ اللَّحْمَ صَلَّى سَبْعَ رَكَعَاتٍ لَا يَجْلِسُ إِلَّا فِي السَّادِسَةِ فَيَحْمَدُ اللَّهَ وَيَدْعُو رَبَّهُ ثُمَّ يَقُومُ وَلَا يُسَلِّمُ ثُمَّ يَجْلِسُ فِي السَّابِعَةِ فَيَحْمَدُ اللَّهَ وَيَدْعُو رَبَّهُ ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمَةً ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَتِلْكَ تِسْعٌ يَا بُنَيَّ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا غَلَبَهُ نَوْمٌ أَوْ مَرَضٌ صَلَّى مِنْ النَّهَارِ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَخَذَ خُلُقًا أَحَبَّ أَنْ يُدَاوِمَ عَلَيْهِ وَمَا قَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً حَتَّى يُصْبِحَ وَلَا قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلَا صَامَ شَهْرًا كَامِلًا غَيْرَ رَمَضَانَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَحَدَّثْتُهُ فَقَالَ صَدَقَتْكَ أَمَا إِنِّي لَوْ كُنْتُ أَدْخُلُ عَلَيْهَا لَشَافَهْتُهَا مُشَافَهَةً قَالَ فَقُلْتُ أَمَا إِنِّي لَوْ شَعَرْتُ أَنَّكَ لَا تَدْخُلُ عَلَيْهَا مَا حَدَّثْتُكَ
اسان کي [اسحاق بن ابراهيم] ٻڌايو آهي اسان کي [معاذ بن هشام] مون کي [منهنجي پيءُ] [قتاده] کان [زراره بن عوف] کان [سعد بن هشام] ٻڌايو آهي ته هن پنهنجي زال کي طلاق ڏئي ڇڏي هئي ۽ مديني آيو هو ته پنهنجي زمين وڪڻي ۽ پوءِ ان کي هٿيار ۽ جنگي سامان خريد ڪرڻ لاءِ استعمال ڪري. پوءِ هو ڪجهه انصاري ماڻهن سان مليو، انهن چيو ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم جي زماني ۾ اسان ۾ ڇهه ماڻهو هئا جيڪي اهو چاهيندا هئا، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم انهن کي منع ڪيو. هن چيو ته: 'ڇا مون ۾ ڪو مثال ناهي؟' پوءِ اهو ماڻهو بصره آيو ۽ اسان کي ٻڌايو ته هن عبدالله بن عباس سان ملاقات ڪئي ۽ ان کان وتر بابت پڇيو. پوءِ عبدالله بن عباس جواب ڏنو ته: 'ڇا مان توهان کي ان شخص بابت ٻڌايان جيڪو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي وتر بابت سڀ کان وڌيڪ ڄاڻي ٿو؟' هن چيو؛ 'ها'. عبدالله بن عباس چيو؛ 'ام المومنين، [عيسيه]. هن وٽ اچو ۽ پڇو. ان کان پوءِ، مون وٽ واپس اچو، توهان مون کي ٻڌايو ته هن توهان کي ڇا چيو'. پوءِ مان حڪيم بن افلح وٽ آيس ۽ ان کي چيو، 'مون سان گڏ ام المومنين، عيسيه سان ملڻ لاءِ هلو'. جج چيو؛ 'مان هن وٽ نه ايندس! بيشڪ، مون هن کي ٻن گروهن بابت ڳالهائڻ کان منع ڪيو آهي - جيڪي هن جنگ ۾ شامل آهن، پر هو - عيسيه - اڃا تائين ان بابت ڳالهائيندو آهي'. مون چيو، 'مان توهان کي قسم ٿو ڏيان، ضرور توهان ويندا'. پوءِ اسان ويا ۽ سلام ڪيو. اهو نڪتو ته عيسيه حڪيم جي آواز کي سڃاڻي ورتو، پوءِ هن پڇيو، 'هي ڪير آهي؟' مون جواب ڏنو، 'سعد بن هشام'. هن ٻيهر پڇيو، 'هشام ڪير؟' مون چيو، 'هشام بن عامر'. عيسيه چيو؛ 'بهترين ماڻهو اهي آهن جيڪي احد جي جنگ ۾ مارجي ويا هئا'. پوءِ مون چيو؛ "اسان کي ٻڌايو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم جا اخلاق ڪهڙا هئا؟" عائشه رضي الله عنها چيو؛ "ڇا توهان قرآن نه پڙهيو؟" مون چيو، "ها". پوءِ عائشه رضي الله عنها چيو؛ "يقيناً، اهو رسول الله صلي الله عليه وسلم جو اخلاق آهي." پوءِ مون چاهيو ته بيٺي رهيس ۽ ڪنهن کان به ڪجهه نه پڇان جيستائين مان الله سان نه مليس. پوءِ مون کي رات جي نماز جو خيال آيو، تنهن ڪري مون چيو، "اسان کي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي رات جي نماز بابت ٻڌايو!" عائشه رضي الله عنها چيو؛ "ڇا توهان "يا ايها المزمل" خط نه پڙهيو؟" مون جواب ڏنو، "ها". پوءِ عائشه رضي الله عنها چيو؛ "اهو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي شام جي نماز آهي." خط جي شروعات نازل ٿي، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم ۽ سندس ساٿين ان کي انجام ڏنو جيستائين انهن جا پير سُڄي ويا، ۽ آخرڪار خط آسمان ۾ سورهن مهينن تائين لٽڪيل رهيو، پوءِ اهو نازل ٿيو." پوءِ شام جي نماز فرض ٿيڻ کان پوءِ سنت بڻجي ويندي آهي. پوءِ مون چاهيو ته اٿي بيهان ۽ ڪنهن کان به ڪجهه نه پڇان جيستائين مان الله سان نه مليس. پوءِ مون کي وتر جي نماز جو خيال آيو، پوءِ مون چيو، 'اسان کي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي وتر جي نماز بابت ٻڌايو؟' عائشه رضي الله عنها چيو؛ 'جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم سمهي رهيا هئا، تڏهن پاڻ پنهنجو مسواک منهنجي ڀرسان رکيو، پوءِ الله تعاليٰ کين الله جي مرضي سان جاڳايو ته هو جاڳائي، پوءِ پاڻ نو رڪعتون نماز پڙهي ۽ نه ويٺو - تشيح لاءِ - سواءِ اٺين رڪعت جي. پوءِ پاڻ الله جي حمد ڪئي ۽ پنهنجي رب کان دعا گهري. پوءِ اٿيو ۽ سلام نه چيو. پوءِ نائين رڪعت ۾ ويٺو، پوءِ پاڻ الله جي حمد ڪئي ۽ پنهنجي رب کان دعا گهري ۽ هڪ ڀيرو سلام چيو، ۽ اسان جي ڳالهه ٻڌي. ان کان پوءِ ويٺي ٻه رڪعتون نماز پڙهي. منهنجا پٽ، اها يارهن رڪعتن جي نماز آهي. پوءِ جڏهن رسول الله ﷺ وڏي عمر وارا ۽ ٿلها ٿيا، تڏهن پاڻ ست رڪعتون نماز پڙهيائون، ڇهين رڪعت کانسواءِ نه ويٺا - تسيح لاءِ - پوءِ الله جي حمد ڪئي ۽ پنهنجي رب کان دعا گهري. پوءِ اٿيا ۽ سلام نه چيو. پوءِ ستين رڪعت ۾ ويٺا ۽ الله جي حمد ڪئي ۽ پنهنجي رب کان دعا گهري، پوءِ هڪ ڀيرو سلام چيو. پوءِ ويٺي ٻه رڪعتون پڙهو، ته جيئن نو رڪعتون پڙهو، اي منهنجا پٽ. جيڪڏهن رسول الله ﷺ سمهي پوندا يا بيمار هوندا هئا، ته ڏينهن ۾ ٻارهن رڪعتون پڙهندا هئا. جڏهن رسول الله ﷺ ڪو ڪم ڪندا هئا، ته ان کي مسلسل ڪرڻ ۾ خوش ٿيندا هئا. پاڻ سڳورا ﷺ رات کان صبح تائين نماز نه پڙهندا هئا، هڪ رات ۾ پورو قرآن نه پڙهندا هئا، ۽ رمضان کان سواءِ ڪڏهن به پورو مهينو روزو نه رکندا هئا. پوءِ مان ابن عباس وٽ آيس ۽ ان کي اها ڳالهه ٻڌائي، پوءِ هن چيو؛ 'عائشه توکي سچ چيو آهي. جيڪڏهن مان هن سان ملي سگهان ها ته مان هن سان سڌو ڳالهائيندس.' سعد چيو؛ 'پوءِ مون چيو؛ 'جيڪڏهن مون کي خبر هجي ها ته توهان هن سان ملڻ کان لنوائيندا آهيو، ته مان توهان کي نه ٻڌايان ها.'
حديث
Imam Darimi : 1440
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ الصَّلَاةُ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ
[زيد بن عوف] اسان کي ٻڌايو آهي ته [ابو عوانه] اسان کي [عبدالمالڪ بن عمير] کان [محمد بن المنتصير] کان [حميد بن عبدالرحمان] کان [ابو هريره] تائين بيان ڪيو آهي ته رسول الله ﷺ جن فرمايو: فرض نماز کان پوءِ بهترين نماز رات جي وچ ۾ نماز آهي.
