Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 1301
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَحَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يُخْبِرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ وَأَقْبَلَ مَعَهُ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ حَتَّى وَجَدُوا النَّاسَ قَدْ أَقَامُوا الصَّلَاةَ صَلَاةَ الْفَجْرِ وَقَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي بِهِمْ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَفَّ مَعَ النَّاسِ وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَفَزِعَ النَّاسُ لِذَلِكَ وَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَالَ لِلنَّاسِ قَدْ أَصَبْتُمْ أَوْ قَدْ أَحْسَنْتُمْ
اسان کي [عبدالله بن صالح] ٻڌايو آهي، مون کي [الليث بن سعد] ٻڌايو آهي، مون کي [عقيل] ٻڌايو آهي، [ابن شهاب] مون کي [عباد بن زياد] ٻڌايو آهي ته [عروه بن مغيره] ۽ [حمزه بن مغيره] ته انهن ٻنهي [المغيره بن سيوبه] کي وعظ ڪندي ٻڌو آهي ته رسول الله ﷺ مغيره بن سيوبه سان گڏ آيا ۽ ماڻهن کي صبح جي نماز پڙهندي ڏٺو. انهن ماڻهن - صحابين - عبدالرحمان بن عوف کي امام مقرر ڪيو هو، تنهن ڪري عبدالرحمان انهن سان صبح جي نماز جي هڪ رڪعت رسول الله ﷺ جي اچڻ کان اڳ پڙهي. پوءِ رسول الله ﷺ آيا ۽ ٻئي رڪعت ۾ عبدالرحمان بن عوف جي پويان ماڻهن سان قطار ۾ بيٺا. پوءِ جڏهن عبدالرحمٰن بن عوف سلام ڪيو ته پيغمبر اسلام ﷺ اٿي نماز پڙهي. ماڻهو هن ڳالهه تي حيران ٿي ويا، تنهن ڪري انهن تسبيح (نماز جا ڦڙا) ورجايا. پوءِ جڏهن پيغمبر اسلام ﷺ نماز کان فارغ ٿيا ته ماڻهن کي فرمايائون ته، "توهان واقعي صحيح ڪم ڪيو آهي، يا توهان نيڪي ڪئي آهي."
حديث
Imam Darimi : 1302
أَخْبَرَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ يُصَلِّي بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ فَأَوْمَى إِلَيْهِ بِيَدِهِ فَصَلَّى بِهِمْ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقُمْتُ فَرَكَعْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي سُبِقْنَا قَالَ أَبُو مُحَمَّد أَقُولُ فِي الْقَضَاءِ بِقَوْلِ أَهْلِ الْكُوفَةِ أَنْ يَجْعَلَ مَا فَاتَهُ مِنْ الصَّلَاةِ قَضَاءً
اسان کي [مصدد] ٻڌايو آهي، اسان کي [يزيد بن زريع] ٻڌايو آهي، اسان کي [حميد اث ثويل] اسان کي [بڪر بن عبدالله المزاني] ٻڌايو آهي، [حمزه بن مغيره] کان [پنهنجي پيءُ] کان ته هن چيو: 'پوءِ اسان ماڻهن وٽ پهتاسين جڏهن اهي عبدالرحمان بن عوف جي امامت سان گڏ بيٺا نماز پڙهي رهيا هئا، ۽ عبدالرحمان انهن سان گڏ هڪ رڪعت پڙهي هئي. پوءِ جڏهن هن رسول الله ﷺ جي موجودگي محسوس ڪئي، ته هو پوئتي هٽيو، پر هن پنهنجي هٿ سان اشارو ڪيو ته انهن سان گڏ نماز جاري رکو، تنهنڪري هن انهن سان گڏ نماز جاري رکي. جڏهن عبدالرحمان سلام ڪيو، ته رسول الله ﷺ اٿي بيٺا ۽ مان به اٿي بيٺا، پوءِ اسان ان رڪعت لاءِ سجدو ڪيو جيڪا اسان ڇڏي ڏني هئي'. ابو محمد چيو؛ 'نماز جي قضا جي معاملي ۾، منهنجو ڪوفي وارن سان ساڳيو رايو آهي، يعني جيڪو بچيل آهي ان کي قضا ڪرڻ'.
حديث
Imam Darimi : 1303
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا غَالِبٌ الْقَطَّانُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ فَإِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَحَدُنَا أَنْ يُمَكِّنَ جَبْهَتَهُ مِنْ الْأَرْضِ بَسَطَ ثَوْبَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ
اسان کي عفان ٻڌايو آهي ته اسان کي بصير بن المفضلل ٻڌايو آهي ته اسان کي غالب القثثن ٻڌايو ته بڪر بن عبدالله چيو ته انس چيو ته اسان هڪ ڀيري رسول الله ﷺ سان گڏ سخت گرمي جي موسم ۾ نماز پڙهي، جڏهن اسان مان ڪو ماڻهو پنهنجي پيشاني زمين تي نه رکي سگهيو ته ان هڪ ڪپڙو وڇايو ۽ ان تي نماز پڙهي.
حديث
Imam Darimi : 1304
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو هَكَذَا فِي الصَّلَاةِ وَأَشَارَ ابْنُ عُيَيْنَةَ بِأُصْبُعِهِ وَأَشَارَ أَبُو الْوَلِيدِ بِالسَّبَّاحَةِ
اسان کي [ابو الوليد ثيالسي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن عينة] ٻڌايو آهي ته [ابن عجلان] ۽ [عامر بن عبدالله بن زبير] پنهنجي پيءُ کان، هن چيو ته: 'مون رسول الله ﷺ کي نماز ۾ اهڙي طرح دعا پڙهندي ڏٺو'. ابن عينة پنهنجين آڱرين سان اشارو ڪيو، ۽ ابو الوليد پنهنجي شهادت واري آڱر سان اشارو ڪيو'.
حديث
Imam Darimi : 1305
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَعَدَ فِي آخِرِ الصَّلَاةِ وَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُمْنَى وَنَصَبَ إِصْبَعَهُ
اسان کي سليمان بن حرب ٻڌايو آهي، اسان کي حماد بن سلمه ٻڌايو آهي، ايوب کان، نافع کان، ابن عمر کان، ته جڏهن نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم نماز جي آخر ۾ ويهندا هئا، ته پنهنجو کاٻو هٿ پنهنجي کاٻي گوڏن تي ۽ پنهنجو ساڄو هٿ پنهنجي ساڄي گوڏن تي رکندا هئا ۽ پنهنجون آڱريون سڌيون ڪندا هئا.
حديث
Imam Darimi : 1306
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنَّا إِذَا صَلَّيْنَا خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْنَا السَّلَامُ عَلَى اللَّهِ قَبْلَ عِبَادِهِ السَّلَامُ عَلَى جِبْرِيلَ السَّلَامُ عَلَى مِيكَائِيلَ السَّلَامُ عَلَى إِسْرَافِيلَ السَّلَامُ عَلَى فُلَانٍ وَفُلَانٍ قَالَ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى هُوَ السَّلَامُ فَإِذَا جَلَسْتُمْ فِي الصَّلَاةِ فَقُولُوا التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ فَإِنَّكُمْ إِذَا قُلْتُمُوهَا أَصَابَتْ كُلَّ عَبْدٍ صَالِحٍ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ثُمَّ لِيَتَخَيَّرْ مَا شَاءَ
اسان کي [يعليٰ] ٻڌايو آهي [العماسي] [شقيق] کان [عبدالله] ٻڌايو آهي ته؛ "اڳ ۾، جڏهن اسان رسول الله ﷺ جي پٺيان نماز پڙهندا هئاسين، ته اسان چوندا هئاسين، 'الله جي ٻانهن کان اڳ ۾ سلامتي هجي، جبرائيل تي سلامتي هجي، ميڪائيل تي سلامتي هجي، اسرافيل تي سلامتي هجي، فلاڻي تي سلامتي هجي'. عبدالله چيو؛ 'پوءِ رسول الله ﷺ اسان ڏانهن مُڙيو ۽ فرمايو؛ 'بيشڪ، الله سڀ کان وڌيڪ خوشحال آهي، تنهنڪري جڏهن توهان نماز ۾ ويٺا آهيو ته چئو: التحية لِلّٰهِ واش شالوات واتِ ثَيّبَاتُ، السَّلامُ عَلَيكَ ايوحان نبي و رحمتُ اللهِ و برڪاتُ، السَّلامُ عَلَينا و عَلَيْهِ عِبَادِلَّاهِش شاليهين - سڀ سلام الله لاءِ آهن، برڪتون ۽ سڀ ڀلائي. اي نبي توهان تي سلام هجي ۽ الله جي رحمت ۽ سندس برڪتون. سلامتي هجي. الله جي نيڪ ٻانهن تي لعنت هجي - بيشڪ جيڪڏهن توهان ائين چئو ٿا ته پوءِ توهان آسمانن ۽ زمين جي سڀني نيڪ ٻانهن کي شامل ڪيو آهي. اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمد عبده و رسوله - مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي ۽ مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد سندس ٻانهو ۽ رسول آهي - پوءِ هن کي گهرجي ته - نماز - جيڪا چاهي چونڊي.
حديث
Imam Darimi : 1307
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ حُرٍّ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُخَيْمِرَةَ قَالَ أَخَذَ عَلْقَمَةُ بِيَدِي فَحَدَّثَنِي أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ أَخَذَ بِيَدِهِ وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ بِيَدِ عَبْدِ اللَّهِ فَعَلَّمَهُ التَّشَهُّدَ فِي الصَّلَاةِ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ قَالَ زُهَيْرٌ أُرَاهُ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ أَيْضًا شَكَّ فِي هَاتَيْنِ الْكَلِمَتَيْنِ إِذَا فَعَلْتَ هَذَا أَوْ قَضَيْتَ فَقَدْ قَضَيْتَ صَلَاتَكَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَقُومَ فَقُمْ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَقْعُدَ فَاقْعُدْ
اسان کي [ابو نعيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [زُهير] ٻڌايو آهي ته [الحسن بن حر] مون کي [القاسم بن مخيمرة] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته [القمة] منهنجو هٿ ورتو ۽ پوءِ مون کي ٻڌايو ته [عبدالله] منهنجو هٿ ورتو هو؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم عبدالله جو هٿ ورتو ۽ پوءِ ان کي نماز ۾ تسيحود سيکاريو: 'التحيات لِلّٰهِ واش شالاوَاتُ واتِ ثَيِبَاتُ، اسْلامُ عَلَيكَ ايوحان نبي و رحمتُ اللهِ و برڪاتُ، اسْلامُ عَلَينا وَ عَلَيْهِ عِبَادِلَّاهِش شاليحين - سڀ مبارڪون الله لاءِ آهن، برڪتون ۽ سڀ ڀلائي. اي نبي، توهان تي سلام هجي ۽ الله جي رحمت ۽ برڪتون هجن. الله جي نيڪ ٻانهن تي سلام هجي-'. زُهير چيو؛ 'مون کي لڳي ٿو ته هن چيو؛' 'عَشِهَدُ اَنْ لا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَعَشِهَدُ اَنْ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ - مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي ۽ مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد ﷺ سندس ٻانهو ۽ رسول آهن - - زهير اڃا تائين انهن ٻن جملن جي وچ ۾ شڪ محسوس ڪري ٿو - جيڪڏهن توهان اهو ڪيو يا ان کي مڪمل ڪيو، ته توهان واقعي پنهنجي نماز مڪمل ڪئي آهي. جيڪڏهن توهان بيهڻ چاهيو ٿا، ته پوءِ بيٺا رهو، ۽ جيڪڏهن توهان ويهڻ چاهيو ٿا، ته پوءِ ويهو'.
حديث
Imam Darimi : 1308
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ الْحَكَمُ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى يَقُولُ لَقِيَنِي كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ فَقَالَ أَلَا أُهْدِي لَكَ هَدِيَّةً إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَلَيْنَا فَقُلْنَا قَدْ عَلِمْنَا السَّلَامَ عَلَيْكَ فَكَيْفَ نُصَلِّي قَالَ قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
اسان کي [ابو الوليد ثالثي] ٻڌايو آهي [صيوبة] چيو آهي ته؛ [الحڪم] مون کي خبر ڏني آهي، هن چيو؛ مون [ابن ابي ليليٰ] کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ [ڪعب بن عجره] مون سان مليو ۽ چيو؛ 'ڇا توهان چاهيو ٿا ته مان توهان کي تحفو ڏيان؟ بيشڪ، رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان سان ملڻ لاءِ ٻاهر آيا، پوءِ اسان چيو؛ 'اسان کي اڳ ۾ ئي خبر آهي ته توهان کي ڪيئن سلام ڪجي، تنهنڪري اسان ڪيئن صلوات چئون؟' پوءِ هن چيو؛ 'اهو چئو؛' اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدِينَ وَعَلَى عَلَى مُحَمَّدِينَ كامَا شالِطَا عَلَى إِبْرَاهِيْمًا، إِنَّكَ حمِيْدُونَ ماجيدَ وَ بَارِكَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى عَلَى مُحَمَّدِينَ إِبْرَاهِيْمَ عَنْكَ حَمِيْدُونَ ماجيد-اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ. بيشڪ تون سڀ کان وڌيڪ ساراهه جوڳو ۽ سڀ کان وڌيڪ سخي آهين. صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ. بيشڪ تون سڀ کان وڌيڪ ساراهه جوڳو ۽ سڀ کان وڌيڪ سخي آهين.
حديث
Imam Darimi : 1309
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نُعَيْمٍ الْمُجْمِرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيَّ الَّذِي كَانَ أُرِيَ النِّدَاءَ بِالصَّلَاةِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ مَعَنَا فِي مَجْلِسِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ لَهُ بَشِيرُ بْنُ سَعْدٍ وَهُوَ أَبُو النُّعْمَانِ بْنُ بَشِيرٍ أَمَرَنَا اللَّهُ أَنْ نُصَلِّيَ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ قَالَ فَصَمَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تَمَنَّيْنَا أَنَّهُ لَمْ يَسْأَلْهُ ثُمَّ قَالَ قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ فِي الْعَالَمِينَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَالسَّلَامُ كَمَا قَدْ عَلِمْتُمْ
اسان کي [عبيدالله بن عبدالمجيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [مالڪ] عمر بن الخطاب جي اڳوڻي غلام [نعيم المجمير] کان ٻڌايو آهي ته [محمد بن عبدالله بن زيد الانصاري] جنهن خواب ۾ ڏٺو ته نماز لاءِ اذان ان وقت ٿيندي هئي جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم ان کي ٻڌايو هو؛ ته [ابو مسعود الانصاري] چيو ته؛ 'رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان سان ملڻ آيا ۽ اسان سان گڏ سعد بن عباده جي مجلس ۾ ويٺا. پوءِ بصير بن سعد - ابو ان نعمان بن بصير - ان کي چيو ته، 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، الله اسان کي حڪم ڏنو آهي ته توهان کان دعا گهرون، پوءِ اسان توهان کان ڪيئن دعا گهرون؟' ابو مسعود چيو ته؛ 'پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم خاموش رهيا جيستائين اسان تصور ڪيو ته هن کان نه پڇيو آهي. پوءِ هن چيو ته؛ 'چئو؛' اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدِينَ وَعَلَى عَلَى مُحَمَّدِيْنَكَمَا شالِطَا عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكَ عَلَى مُحَمَّدِينَ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدِينَ وَعَلَى الْمُحَمَّدِينَ وَعَلَى عَلَى مُحَمَّدِيْنَ ڪَمَا شالِيْتَ عَلَيْهِ إِبْرَاهِيمَ ماجد - اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى الْعَالَمِينَ. ۽ سلام آهي جيئن توهان ڄاڻو ٿا.
حديث
Imam Darimi : 1310
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَرَغَ أَحَدُكُمْ مِنْ التَّشَهُّدِ فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ أَرْبَعٍ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَفِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ وَشَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ نَحْوَهُ
اسان کي ابو المغيره ٻڌايو آهي ته اسان کي العوزاعي ٻڌايو آهي ته حسن کان، محمد بن ابي عيسيه کان، هن چيو ته مون ابو هريره کان ٻڌو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته جڏهن توهان مان ڪو نماز پوري ڪري ته ان کي چئن شين کان الله جي پناهه وٺڻ گهرجي: جهنم جي عذاب کان، قبر جي عذاب کان، زندگي ۽ موت جي بهتان کان ۽ مسيح دجال جي ڏوهن کان. اسان کي محمد بن ڪثير ٻڌايو آهي ته العوزاعي کان.
حديث
Imam Darimi : 1311
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ خَدِّهِ ثُمَّ يُسَلِّمُ عَنْ يَسَارِهِ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ خَدِّهِ
اسان کي [خالد بن مخلد] ٻڌايو آهي اسان کي [عبدالله بن جعفر] ٻڌايو آهي [اسماعيل بن محمد بن سعد] کان [عامر بن سعد] کان [پنهنجي پيءُ] چيو ته: رسول الله ﷺ پنهنجي ساڄي پاسي سلام ڪيو جيستائين سندس ڳل اڇا ٿي ويا، پوءِ پنهنجي کاٻي پاسي سلام ڪيو جيستائين سندس ڳل اڇا ٿي ويا.
حديث
Imam Darimi : 1312
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ وَمَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ رَجُلٍ بِمَكَّةَ فَسَلَّمَ تَسْلِيمَتَيْنِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ أَنَّى عَلِقَهَا وَقَالَ الْحَكَمُ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ ذَلِكَ
جڏهن اسان کي [مصدد] ٻڌايو ته اسان کي [يحييٰ] [صيوبة] کان [الحڪم] ۽ [منصور] [مجاهد] کان [ابو معمر] ٻڌايو ته هن چيو ته: 'مون هڪ ڀيرو مڪي ۾ ڪنهن جي پٺيان نماز پڙهي، پوءِ هن ٻه سلام ڪيا. پوءِ مون اهو [عبدالله] کي ٻڌايو، ته هن چيو: 'هن کي هي سنت ڪٿان ملي؟ الحڪم چيو ته: 'اڳ ۾ رسول الله صلي الله عليه وسلم اهو ڪندا هئا'.
حديث
Imam Darimi : 1313
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْلِسُ بَعْدَ الصَّلَاةِ إِلَّا قَدْرَ مَا يَقُولُ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ
اسان کي خبر ڏني آهي [يزيد بن هارون] اسان کي [عاصم] [ابو الوليد] کان، يعني عبدالله بن حارث کان، [عائشه] کان، هن چيو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم نماز کان پوءِ نه ويهندا هئا ايستائين جو ”اللَّهُمَّ عَلَيْكُمْ وَمِنْكَسُ الْعَالَمِيْنَ تَبَارَكَتَ يَا ذَلِكَ عَلَى الْعَالَمِيْنَ“ يعني ”اي الله تون ئي سلام آهين، توکان ئي نجات آهي، تون ئي پاڪ آهين“.
حديث
Imam Darimi : 1314
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ شَدَّادٍ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنْصَرِفَ مِنْ صَلَاتِهِ اسْتَغْفَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ
اسان کي [ابو المغيره] ٻڌايو آهي ته اسان کي [الاوزاعي] سيداد ابو عمار کان، [ابو اسماء الرحبي] کان، [ثوبان] کان، هن چيو ته؛ ”رسول الله صلي الله عليه وسلم جڏهن نماز ڇڏڻ جو ارادو ڪيو ته ٽي ڀيرا استغفار ڪيائون ۽ پوءِ فرمايائون: "اللَّهُمَّ عَلَيْكُمْ وَمِنْكَاسِ السَّلَامِ تَبَارَكَتَ يَا دَلَّ الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ"
حديث
Imam Darimi : 1315
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ وَرَّادٍ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَمْلَى عَلَيَّ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فِي كِتَابٍ إِلَى مُعَاوِيَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ مَكْتُوبَةٍ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] عبدالمالڪ بن عمير کان [وارد] ليکڪ المغيره بن سيوبه کان ٻڌايو آهي ته؛ '[المغيره بن سيوبه] معاويه کي خط لکڻ وقت مون کي لکايو هو؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هر نماز کان پوءِ چوندا هئا؛ لا اله الا الله وحده لا اله سريكا لله لله الملك و لله حمدو و حواء علي ڪلي سائين قدير، اللّٰهُمَّ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَلَا تَعْمَلُونَ يَنْفُوْ عَلَى جَدِي مِنْكَلَ جَدُوْهُ إِلَّا اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِلَّا هُوَ إِلَّا هُوَ الْحَمْدُ لِلَّهِ . اي الله تون جيڪو ڏئي ٿو تنهن کي ڪو به روڪي نه ٿو سگهي ۽ جيڪو تو کان روڪي ٿو تنهن کي ڪو به نه ڏئي سگهي ٿو، ۽ جنهن وٽ مال آهي تنهن کي توکان مال ۾ ڪو به فائدو نه آهي.
حديث
Imam Darimi : 1316
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَا يَجْعَلْ أَحَدُكُمْ لِلشَّيْطَانِ نَصِيبًا مِنْ صَلَاتِهِ يَرَى أَنَّ حَقًّا عَلَيْهِ أَنْ لَا يَنْصَرِفَ إِلَّا عَنْ يَمِينِهِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرًا يَنْصَرِفُ عَنْ يَسَارِهِ
ابو الوليد ثيالسي اسان کان روايت ڪئي آهي ته شعبه العماسي کان عماره کان الاسود کان عبدالله تائين روايت ڪئي آهي ته هن چيو ته: 'توهان مان ڪو به شيطان کي پنهنجي نماز جو حصو نه بڻائي، هو ڏسي ٿو ته ان جو ڪم صرف پنهنجي ساڄي پاسي کان هلڻ آهي. بيشڪ مون اڪثر رسول الله ﷺ کي پنهنجي کاٻي پاسي ڏانهن حرڪت ڪندي ڏٺو آهي.'
حديث
Imam Darimi : 1317
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْصَرِفُ عَنْ يَمِينِهِ
اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ]، اسرائيل کان، [عاص سدي کان]، ٻڌايو ته مون [انس] کي چوندي ٻڌو ته: مون رسول الله ﷺ کي پنهنجي ساڄي پاسي کان نڪرندي ڏٺو.
حديث
Imam Darimi : 1318
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ السُّدِّيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ انْصَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ يَمِينِهِ يَعْنِي فِي الصَّلَاةِ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] [عاص سدي] کان ٻڌايو آهي ته: مون [انس بن مالڪ] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'رسول الله ﷺ پنهنجي ساڄي پاسي کان هٽي ويا، يعني نماز دوران'.
حديث
Imam Darimi : 1319
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هِقْلٌ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ أَصْحَابُ الدُّثُورِ بِالْأُجُورِ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَلَهُمْ فُضُولُ أَمْوَالٍ يَتَصَدَّقُونَ بِهَا وَلَيْسَ لَنَا مَا نَتَصَدَّقُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفَلَا أُعَلِّمُكَ كَلِمَاتٍ إِذَا أَنْتَ قُلْتَهُنَّ أَدْرَكْتَ مَنْ سَبَقَكَ وَلَمْ يَلْحَقْكَ مَنْ خَلَفَكَ إِلَّا مَنْ عَمِلَ بِمِثْلِ عَمَلِكَ قَالَ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ تُسَبِّحُ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَتَحْمَدُهُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَتُكَبِّرُهُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَتَخْتِمُهَا بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
اسان کي [حڪم بن موسيٰ] اسان کي [حڪم] ٻڌايو آهي [العوزي] کان، هن چيو، مون کي [حسن بن عثية] ٻڌايو آهي، مون کي [محمد بن ابو عيسيه] کان، [ابو هريره] کان، هن چيو ته ابو ذر چيو: 'يا رسول الله، امير ماڻهو انعام سان هليا ويا آهن، انهن اسان وانگر نماز پڙهي، روزا رکيا جيئن اسان روزا رکيا ۽ انهن وٽ اضافي مال هو جيڪو انهن خيرات ۾ ڏنو، جڏهن ته اسان وٽ خيرات ۾ ڏيڻ لاءِ ڪجهه به نه هو؟' رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ڇا مان توهان کي ڪجهه جملا سيکاريان، جيڪڏهن توهان اهي چئو ته توهان کان اڳ وارن سان ملي سگهو ٿا، ۽ توهان کان پوءِ ڪو به توهان سان ملي نه سگهندو سواءِ انهن جي جيڪي توهان وانگر ڪندا آهن؟' ابو ذر چيو؛ 'پوءِ مون چيو، 'يا رسول الله، ٺيڪ آهي'. پوءِ هن چيو؛' 'هر نماز کان پوءِ ٽيٽيهه ڀيرا تسبيح پڙهو، ٽيٽيهه ڀيرا تحميد پڙهو، ٽيٽيهه ڀيرا تڪبير پڙهو ۽ ان جي اختتام لا اِلاه اِلا الله وحده لا سيريڪ لهو، له الملڪ و له الحمد و هو على كلِ سيئي قدير سان ڪريو - الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي، ان جو ڪو به شريڪ ناهي، ان جي لاءِ سڄي بادشاهي آهي ۽ ان جي لاءِ سڀ تعريفون آهن، ۽ هو هر شيءِ تي قادر آهي-'.
حديث
Imam Darimi : 1320
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أُمِرْنَا أَنْ نُسَبِّحَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَنَحْمَدَهُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَنُكَبِّرَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ فَأُتِيَ رَجُلٌ أَوْ أُرِيَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فِي الْمَنَامِ فَقِيلَ أَمَرَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تُسَبِّحُوا اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَتَحْمَدُوا ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَتُكَبِّرُوا أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَاجْعَلُوهَا خَمْسًا وَعِشْرِينَ خَمْسًا وَعِشْرِينَ وَاجْعَلُوا مَعَهَا التَّهْلِيلَ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ افْعَلُوهَا
اسان کي [عثمان بن عمر] ٻڌايو آهي اسان کي [هشام بن حسن] ٻڌايو آهي [محمد بن سيرين] کان [قطير بن افلح] کان [زيد بن ثابت] چيو آهي ته: اسان کي حڪم ڏنو ويو هو ته هر نماز کان پوءِ ٽيٽيهه ڀيرا تسبيح پڙهون، ٽيٽيهه ڀيرا تحميد پڙهون، ۽ چوويهه ڀيرا تڪبير پڙهون. پوءِ انصار مان هڪ شخص کي آندو ويو، يا کيس خواب ڏٺو ويو، ۽ ان کي چيو ويو ته ڇا رسول الله صلي الله عليه وسلم توهان کي حڪم ڏنو آهي ته هر نماز کان پوءِ ٽيٽيهه ڀيرا الله جي تسبيح پڙهو، ٽيٽيهه ڀيرا تحميد پڙهو، ۽ چوويهه ڀيرا تڪبير پڙهو؟ هن چيو: 'ها'. پڇڻ واري چيو ته: 'اهي جملا پنجويهه ڀيرا، پنجويهه ڀيرا پڙهو، ۽ انهن کي تحليل ڪريو'. پوءِ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کي ان جي خبر ڏني وئي، تنهن ڪري پاڻ فرمايو: 'ڪرو'.
