Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 1161
أَخْبَرَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي زَمَنِ الْحَجَّاجِ وَكَانَ يُؤَخِّرُ الصَّلَاةَ عَنْ وَقْتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ جَابِرٌ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَالْعَصْرَ وَهِيَ حَيَّةٌ أَوْ نَقِيَّةٌ وَالْمَغْرِبَ حِينَ تَجِبُ الشَّمْسُ وَالْعِشَاءَ رُبَّمَا عَجَّلَ وَرُبَّمَا أَخَّرَ إِذَا اجْتَمَعَ النَّاسُ عَجَّلَ وَإِذَا تَأَخَّرُوا أَخَّرَ وَالصُّبْحَ رُبَّمَا كَانُوا أَوْ كَانَ يُصَلِّيهَا بِغَلَسٍ
اسان کي [حسيم بن القاسم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [صيوبة] [سعد بن ابراهيم] کان ٻڌايو آهي ته مون هڪ ڀيري [محمد بن عمرو بن الحسن بن علي] کي چوندي ٻڌو ته: 'اسان هڪ ڀيرو حجاج جي زماني ۾ [جابر بن عبدالله] کان پڇيو - ۽ هو - حجاج - پنهنجي نماز صحيح وقت تي ختم ڪندو هو - پوءِ جابر چيو ته: 'اڳ ۾، رسول الله ﷺ ظهر جي نماز سج لهڻ وقت پڙهندا هئا، ۽ عصر جي نماز سج روشن يا صاف هجڻ تي، ۽ مغرب جي نماز سج لهڻ وقت، ۽ عشاء جي نماز، ڪڏهن ڪڏهن جلدي ڪندا هئا ۽ ڪڏهن ختم ڪندا هئا، جڏهن ماڻهو گڏ ٿيندا هئا، ته جلدي ڪندا هئا ۽ جيڪڏهن اهي دير سان پهچندا هئا ته ختم ڪندا هئا، ۽ فجر جي نماز، شايد اهي يا هو ان کي تڏهن پڙهندا هئا جڏهن رات اڃا اوندهه هئي'.
حديث
Imam Darimi : 1162
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بِهَذَا أُمِرْتَ قَالَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ يَا عُرْوَةُ أَوَ أَنَّ جِبْرِيلَ أَقَامَ وَقْتَ الصَّلَاةِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ
اسان کي [عبيدالله بن عبدالمجيد الحنفي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [مالڪ] [ابن شهاب] کان ٻڌايو آهي ته عمر بن عبدالعزيز هڪ ڏينهن پنهنجي نماز ختم ڪئي، پوءِ [عروه بن الزبير] هن وٽ آيو ۽ کيس خبر ڏني؛ ته المغيره بن صيوبة هڪ ڏينهن پنهنجي نماز ختم ڪئي، پوءِ [ابو مسعود الانصاري] هن وٽ آيو ۽ چيو: 'هي ڇا آهي، مغيره! ڇا توهان کي اڳ ۾ ئي خبر نه هئي ته فرشتو جبرائيل عليه السلام رسول الله صلي الله عليه وسلم تي نازل ٿيو، پوءِ هن نماز پڙهي ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم نماز ۾ شامل ٿيا، پوءِ هن نماز پڙهي ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم نماز ۾ شامل ٿيا، پوءِ هن نماز پڙهي ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم نماز ۾ شامل ٿيا، پوءِ هن نماز پڙهي ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم نماز ۾ شامل ٿيا. نماز پڙهي، پوءِ نماز پڙهي ۽ رسول الله ﷺ نماز ۾ شامل ٿيا، پوءِ پڇيائون: 'ڇا توکي اهڙو حڪم ڏنو ويو هو؟' عمر چيو: 'اي عروه، تون مون کي ڇا ٻڌائي رهيو آهين، ڇا جبرائيل رسول الله ﷺ کي نماز جا وقت سيکاريا هئا؟' 'عروه جواب ڏنو، 'اهو ئي آهي جيڪو [بصير بن ابو مسعود] [پنهنجي پيءُ] کان ٻڌايو هو'. [عروه] چيو: 'يقيناً، [عيشاء] هڪ ڀيرو مون کي ٻڌايو ته رسول الله ﷺ عصر جي نماز ان وقت پڙهي جڏهن سج اڃا تائين سندس ڪمري ۾ چمڪي رهيو هو ان کان اڳ جو هڪ ڪارو پاڇو ظاهر ٿئي.'
حديث
Imam Darimi : 1163
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ قَالَ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَهَا قَالَ أَبُو مُحَمَّد يَعْنِي الْمَدِينَةَ إِنَّمَا يُجْتَمَعُ إِلَيْهِ بِالصَّلَاةِ لِحِينِ مَوَاقِيتِهَا بِغَيْرِ دَعْوَةٍ فَهَمَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَجْعَلَ بُوقًا كَبُوقِ الْيَهُودِ الَّذِينَ يَدْعُونَ بِهِ لِصَلَاتِهِمْ ثُمَّ كَرِهَهُ ثُمَّ أَمَرَ بِالنَّاقُوسِ فَنُحِتَ لِيُضْرَبَ بِهِ لِلْمُسْلِمِينَ إِلَى الصَّلَاةِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ رَأَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ أَخُو بَلْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ طَافَ بِيَ اللَّيْلَةَ طَائِفٌ مَرَّ بِي رَجُلٌ عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ يَحْمِلُ نَاقُوسًا فِي يَدِهِ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَتَبِيعُ هَذَا النَّاقُوسَ فَقَالَ وَمَا تَصْنَعُ بِهِ قُلْتُ نَدْعُو بِهِ إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ أَفَلَا أَدُلُّكَ عَلَى خَيْرٍ مِنْ ذَلِكَ قُلْتُ وَمَا هُوَ قَالَ تَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ غَيْرَ كَثِيرٍ ثُمَّ قَالَ مِثْلَ مَا قَالَ وَجَعَلَهَا وِتْرًا إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَلَمَّا خُبِّرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَرُؤْيَا حَقٌّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَقُمْ مَعَ بِلَالٍ فَأَلْقِهَا عَلَيْهِ فَإِنَّهُ أَنْدَى صَوْتًا مِنْكَ فَلَمَّا أَذَّنَ بِلَالٌ سَمِعَهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَجُرُّ إِزَارَهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ مَا رَأَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَذَاكَ أَثْبَتُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِيهِ سَلَمَةُ قَالَ حَدَّثَنِيهِ ابْنُ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ عَنْ أَبِيهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ قَالَ لَمَّا أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاقُوسِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
اسان کي [محمد بن حميد] ٻڌايو آهي [سلمه] چيو آهي ته مون کي [محمد بن اسحاق] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته: 'بيشڪ، جڏهن رسول الله ﷺ آيا - ابو محمد چيو ته؛ يعني مدينه جو شهر، ماڻهو انهن وٽ جمع ڪيا ويندا هئا ته جيئن ڪجهه وقتن تي - جماعت سان - ڪنهن خاص اذان کان سواءِ، پوءِ رسول الله ﷺ يهودين جي صور وانگر هڪ صور وڄائي، جيڪو اهي نماز پڙهڻ وقت انهن کي دعوت ڏيڻ لاءِ ٺاهيندا هئا، پر انهن کي اهو ناپسند هو. پوءِ هن گھنٽيون استعمال ڪرڻ جو حڪم ڏنو، پوءِ انهن کي مسلمانن کي نماز لاءِ سڏڻ لاءِ وڄايو ويو، پوءِ جڏهن اهي اڃا تائين - هن مسئلي تي مونجهاري ۾ هئا، ته عبدالله بن زيد بن عبدالربيه - سندس ڀاءُ بالحارث بن الخزرج - رسول الله ﷺ وٽ آيو ۽ چيو؛ 'يا رسول الله، گذريل رات هڪ ماڻهو مون کي گهيرو ڪيو، ۽ هڪ ماڻهو منهنجي ڀرسان گذريو، ٻه سائي قميص پائي، هٿ ۾ گهنٽي کڻي، تنهن ڪري مون پڇيو، 'اي الله جا ٻانهو، ڇا توهان هي گهنٽي وڪڻڻ چاهيو ٿا؟' ان ماڻهوءَ پڇيو، 'ڇا لاءِ؟' مون جواب ڏنو، 'اسين ان کي نماز لاءِ اذان ڏيڻ لاءِ استعمال ڪنداسين.' ان ماڻهوءَ چيو، 'ڇا مان توهان کي ان کان بهتر ڪجهه ڏيکاريان؟' مون پڇيو، 'اهو ڇا آهي؟' ' هن جواب ڏنو، 'الله اڪبر الله اڪبر، اشهدو ان لا إله الا الله عاشدو ان لا إله الا الله، اشهدو ان محمد رسول الله عاشدو ان محمد رسول الله، حي علي نماز حي علي نماز، حي علي فلاح هي علي فلاح، الله اڪبر الله اڪبر، لا إله الا الله - الله عظيم آهي، الله عظيم آهي. مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به معبود ناهي، مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به معبود ناهي، مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد الله جو رسول آهي، مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد الله جو رسول آهي. نماز ڏانهن اچو، نماز ڏانهن اچو. فتح ڏانهن اچو، فتح ڏانهن اچو. الله عظيم آهي، الله عظيم آهي. الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي. ''. پوءِ جڏهن هن رسول الله ﷺ کي اها ڳالهه ٻڌائي ته پاڻ فرمايائون: ''بيشڪ، اهو هڪ سچو خواب آهي، جيڪڏهن الله چاهي ته پوءِ بلال سان گڏ اٿي ۽ ان کي ٻڌاءِ، ڇاڪاڻ ته سندس آواز توهان کان وڌيڪ خوبصورت آهي.'' پوءِ جڏهن بلال اذان ڏني ته عمر بن خطاب اهو ٻڌو ۽ هو اڃا تائين پنهنجي گهر ۾ هو، پوءِ هو رسول الله ﷺ سان ملڻ لاءِ ٻاهر نڪتو - ۽ پنهنجو سرنگ ٻاهر ڪڍيائين، ۽ چيائين: ''اي الله جا نبي، ان ذات جو قسم جنهن توهان کي سچائي سان موڪليو آهي، مون واقعي اهو خواب ڏٺو آهي جيڪو هن خواب ڏٺو آهي.'' پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: ''الله جي تعريف آهي سبحان الله وتعاليٰ، اهو اڃا به وڌيڪ پڪو آهي''. چيو آهي ته [محمد بن حميد] مون کي ٻڌايو آهي [سلمه] مون کي ٻڌايو آهي [ابن اسحاق] مون کي هي حديث ٻڌائي آهي [محمد بن ابراهيم بن الحارث التيمِي] [محمد بن عبدالله بن زيد بن عبدالربّه] کان [پنهنجي پيءُ] کان هن حديث سان. اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن يحييٰ] اسان کي ٻڌايو آهي [يعقوب بن ابراهيم بن سعد] اسان کي ٻڌايو آهي [منهنجي پيءُ] کان [ابن اسحاق] مون کي [محمد بن ابراهيم بن الحارث التيمِي] [محمد بن عبدالله بن زيد بن عبدالربّه] کان ٻڌايو آهي ته مون کي ٻڌايو آهي؛ مون کي منهنجي پيءُ [عبدالله بن زيد] کان ٻڌايو آهي، هن چيو؛ 'پوءِ جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم گهنٽي استعمال ڪرڻ جو حڪم ڏنو... تڏهن هن هڪ اهڙي ئي تاريخ جو ذڪر ڪيو'.
حديث
Imam Darimi : 1164
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ يَرْفَعُهُ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن عينة] ٻڌايو آهي ته [عز زهرى] ۽ [سالم] ۽ [پنهنجي پيءُ] -ابن عمر رضي الله عنه-، هن اهو مرفوع بيان ڪيو آهي، هن چيو ته؛ 'بيشڪ، بلال رضي الله عنه رات جو نماز لاءِ اذان ڏيندو آهي، تنهنڪري کائو ۽ پيئو جيستائين ابن ام مڪتو نماز لاءِ اذان نه ڏئي.'
حديث
Imam Darimi : 1165
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَعَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤَذِّنَانِ بِلَالٌ وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا أَذَانَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَقَالَ الْقَاسِمُ وَمَا كَانَ بَيْنَهُمَا إِلَّا أَنْ يَنْزِلَ هَذَا وَيَرْقَى هَذَا
اسان کي [اسحاق] ٻڌايو آهي اسان کي [عبده] اسان کي [عبيدالله] ٻڌايو آهي [نافع] کان [ابن عمر] کان [القاسم] کان [عيسيه] چيو ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جا ٻه مؤذن هئا، بلال ۽ ابن ام مڪتوم، رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو فرمايو: 'بيشڪ، بلال رات جو نماز لاءِ اذان ڏني، تنهنڪري کائو ۽ پيئو - سحري لاءِ - جيستائين توهان نماز لاءِ اذان نه ٻڌو - جيڪا - ابن ام مڪتوم چيو هو'. القاسم چيو: '۽ انهن ٻنهي جي وچ ۾ نه، سواءِ - باری باری - هي هيٺ لهي ٿو ۽ اهو مٿي وڃي ٿو - گهڻو ڊگهو نه'.
حديث
Imam Darimi : 1166
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ بْنِ سَعْدٍ الْمُؤَذِّنِ أَنَّ سَعْدًا كَانَ يُؤَذِّنُ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَفْصٌ حَدَّثَنِي أَهْلِي أَنَّ بِلَالًا أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْذِنُهُ لِصَلَاةِ الْفَجْرِ فَقَالُوا إِنَّهُ نَائِمٌ فَنَادَى بِلَالٌ بِأَعْلَى صَوْتِهِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ فَأُقِرَّتْ فِي أَذَانِ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد يُقَالُ سَعْدٌ الْقَرَظُ
[عثمان بن عمر بن فارس] اسان کي [يونس] [عز زهريءَ] کان [حفص بن عمر بن سعد المعززين] تائين ٻڌايو آهي ته سعد هڪ ڀيرو رسول الله ﷺ جي مسجد ۾ نماز لاءِ اذان ڏني، پوءِ حفص چيو ته مون کي خبر ڏني ته [بلال] هڪ ڀيرو رسول الله ﷺ وٽ آيو ته کيس خبر ڏئي ته صبح جي نماز جو وقت اچي ويو آهي. انهن چيو ته: 'يقيناً، هو اڃا تائين سمهي رهيو آهي'. پوءِ بلال وڏي آواز سان نماز لاءِ اذان ڏني، 'اَسَاحَلَاتُ خَيْرُ مِن نَعُم - نماز ننڊ کان بهتر آهي'، پوءِ هي جملو صبح جي نماز ۾ قائم ڪيو ويو. ابو محمد چيو ته؛ 'سعد کي القرَضَ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو.'
حديث
Imam Darimi : 1167
أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ مُسْلِمٍ أَبِي الْمُثَنَّى عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ كَانَ الْأَذَانُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةُ مَرَّةً مَرَّةً غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا قَالَ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَالَهَا مَرَّتَيْنِ فَإِذَا سَمِعْنَا الْإِقَامَةَ تَوَضَّأَ أَحَدُنَا وَخَرَجَ
اسان کي سهل بن حماد ٻڌايو آهي ته اسان کي سيوبا ٻڌايو آهي ته اسان کي ابو جعفر ٻڌايو آهي ته مسلم ابو المتصنيٰ کان ۽ ابن عمر کان، ته هن هڪ ڀيري چيو هو ته: رسول الله ﷺ جي وقت ۾ نماز لاءِ اذان ٻه ڀيرا هئي - ٻه ڀيرا ۽ اقامت هڪ ڀيرو - هڪ ڀيرو، صرف تڏهن جڏهن مؤذن چيو ته: 'قَد قَامَتِسَ نماز - بيشڪ نماز قائم ٿي چڪي آهي -' اهو ٻه ڀيرا چيو ويو. پوءِ جڏهن اسان اقامت ٻڌي ته اسان مان هڪ فوري طور تي وضو ڪيو ۽ نماز لاءِ ٻاهر نڪتو.
حديث
Imam Darimi : 1168
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [ابو الوليد الثياليسي] ۽ [عفان] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [صيوبة] ٻڌايو آهي [خالد الحززاء] ۽ [ابو قلابه] ۽ [انس] چيو آهي ته؛ 'بلال کي حڪم ڏنو ويو هو ته نماز جي اذان جا لفظ ٻه ڀيرا - ٻه ڀيرا - ۽ اقامت مڪمل ڪري'.
حديث
Imam Darimi : 1169
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ إِلَّا الْإِقَامَةَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ نَحْوَهُ
اسان کي [سليمان بن حرب] ٻڌايو آهي اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي [سمڪ بن عطيه] کان [ايوب] کان [ابو قلابه] کان [انس] چيو آهي ته: 'بلال کي حڪم ڏنو ويو هو ته اذان جا لفظ ٻه ڀيرا - ٻه ڀيرا - پورا ڪري ۽ اقامت کي طاق ڪري'. اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي [سفيان] کان [خالد] کان [ابو قلابه] کان [انس] ساڳئي تلفظ سان.
حديث
Imam Darimi : 1170
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ عَامِرٍ الْأَحْوَلِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ نَحْوًا مِنْ عِشْرِينَ رَجُلًا فَأَذَّنُوا فَأَعْجَبَهُ صَوْتُ أَبِي مَحْذُورَةَ فَعَلَّمَهُ الْأَذَانَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَه إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَالْإِقَامَةَ مَثْنَى مَثْنَى
[سعيد بن عامر] اسان کي [همام] کان [امير الاحوال] کان [مخل] کان [ابن مُحيريز] کان [ابو مهدزره] تائين ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم تقريبن ويهن ماڻهن کي آذان ڏيڻ جو حڪم ڏنو، ۽ انهن اهو چيو، ۽ ابو مهدزره جي آواز تي هو حيران ٿي ويو، تنهن ڪري هن کيس آذان سيکاريو: 'الله اڪبر، الله اڪبر. اشهد ان لا إله الا الله، اشهد ان لا إله الا الله. اشهد ان محمد رسول الله، اشهد ان محمد رسول الله. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. هَيّ عَلَيّ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّم. لا اِله اِلا الله - الله سڀ کان وڏو آهي، الله سڀ کان وڏو آهي. مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي، مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي. مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد الله جو رسول آهي، مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد الله جو رسول آهي. اچو نماز پڙهو، اچو نماز پڙهو. اچو ته فتح ڏانهن وڃون، اچو ته فتح ڏانهن وڃون. الله سڀ کان وڏو آهي، الله سڀ کان وڏو آهي. ڪو به معبود ناهي - جنهن جي عبادت جو حق آهي - سواءِ الله جي. '۽ هن اقامت کي ٻه ڀيرا چوڻ جو حڪم ڏنو.
حديث
Imam Darimi : 1171
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَحَجَّاجُ بْنُ الْمِنْهَالِ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا عَامِرٌ الْأَحْوَلُ قَالَ حَجَّاجٌ فِي حَدِيثِهِ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ ابْنَ مُحَيْرِيزٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا مَحْذُورَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ الْأَذَانَ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً وَالْإِقَامَةَ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [ابو الوليد ثيالسي] ۽ [حجاج بن منهل] ٻنهي چيو؛ اسان کي ٻڌايو آهي [همام] اسان کي ٻڌايو آهي [عامر الاهول]، [حجاج] پنهنجي حديث ۾ ذڪر ڪيو آهي؛ [عامر بن عبدالواحد] چيو آهي؛ مون کي [مخل] ٻڌايو آهي ته [ابن مُحيرز] اسان کي ٻڌايو آهي؛ ته [ابو محدزره] ان کي ٻڌايو آهي؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيري ان کي انيس جملن سان اذان ۽ سترهن جملن سان اقامت سيکاري هئي.
حديث
Imam Darimi : 1172
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ رَأَى بِلَالًا أَذَّنَ قَالَ فَجَعَلْتُ أَتْبَعُ فَاهُ هَاهُنَا وَهَاهُنَا بِالْأَذَانِ
[محمد بن يوسف] اسان کي ٻڌايو آهي ته [سفيان] اسان کي [عون بن ابو جحيفه] کان [پنهنجي پيءُ] کان روايت ڪئي آهي ته هن هڪ ڀيرو [بلال] کي آذان ڏيندي ڏٺو، هن چيو ته: 'مان به آذان ڏيڻ وقت سندس وات جي پٺيان هن طرف ۽ هن طرف هلندو هوس'.
حديث
Imam Darimi : 1173
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ بِلَالًا رَكَزَ الْعَنَزَةَ ثُمَّ أَذَّنَ وَوَضَعَ أُصْبُعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ فَرَأَيْتُهُ يَدُورُ فِي أَذَانِهِ قَالَ عَبْد اللَّهِ حَدِيثُ الثَّوْرِيِّ أَصَحُّ
[عبدالله بن محمد] اسان کي [عبد]، [حجاج]، [عون بن ابو جحیفہ]، [پنهنجي پيءُ] کان خبر ڏني آهي ته [بلال] لٺ لڳائيندو هو پوءِ آذان ڏيندو هو ۽ پنهنجون ٻئي آڱريون پنهنجن ڪنن ۾ وجهندو هو، ۽ مون کيس ڏٺو ته هو ڦرندو هو - پنهنجي جسم کي ساڄي ۽ کاٻي طرف ڦيرائيندو هو. عبدالله چيو؛ 'عتص ثوري جي حديث وڌيڪ صحيح آهي'.
حديث
Imam Darimi : 1174
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُوسَى هُوَ ابْنُ يَعْقُوبَ الزَّمْعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثِنْتَانِ لَا تُرَدَّانِ أَوْ قَلَّ مَا تُرَدَّانِ الدُّعَاءُ عِنْدَ النِّدَاءِ وَعِنْدَ الْبَأْسِ حِينَ يُلْحِمُ بَعْضُهُ بَعْضًا
اسان کي خبر ڏني آهي [محمد بن يحييٰ] اسان کي ٻڌايو آهي [سعيد بن ابو مريم] اسان کي خبر ڏني آهي [موسيٰ] - اهو ابن مسعود الزمعي آهي -، هن چيو؛ مون کي [ابو حازم بن دينار] ٻڌايو آهي ته مون کي [سحل بن سعد] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ٻه شيون رد نه ڪيون وينديون آهن، يا گهٽ ۾ گهٽ رد ڪيون وينديون آهن: نماز جي وقت نماز ۽ جنگ جي وقت دعا جڏهن ڪجهه ماڻهو ٻين کي ماريندا آهن'.
حديث
Imam Darimi : 1175
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ الْمُؤَذِّنَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ
اسان کي [عثمان بن عمر] خبر ڏني آهي، اسان کي [يونس] خبر ڏني آهي، [عز زهريءَ]، [عطا بن يزيد] ۽ [ابو سعيد]، ته رسول الله ﷺ فرمايو: جڏهن توهان مؤذن کي ٻڌو ته پوءِ اهو چئو جيڪو هو چوي ٿو.
حديث
Imam Darimi : 1176
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى مُعَاوِيَةَ فَنَادَى الْمُنَادِي فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَه إِلَّا اللَّهُ قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَ يَحْيَى وَأَخْبَرَنِي بَعْضُ أَصْحَابِنَا أَنَّهُ لَمَّا قَالَ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ قَالَ مُعَاوِيَةُ سَمِعْتُ نَبِيَّكُمْ يَقُولُ هَذَا
اسان کي خبر ڏني آهي [يزيد بن هارون] اسان کي خبر ڏني آهي [هشام عاد دستوائي] [يحيى] کان [محمد بن ابراهيم بن الحارث] کان [عيسيٰ بن طلحه] تائين، هن چيو ته: 'هڪ ڀيرو اسان [معاويه] جي گهر ۾ داخل ٿيا، پوءِ مؤذن نماز لاءِ اذان ڏني، جڏهن مؤذن چيو: 'الله اڪبر - الله سڀ کان وڏو آهي -' پوءِ معاذن چيو: 'الله اڪبر - الله سڀ کان وڏو آهي -' مؤذن چيو؛ 'اشيھاد ان لا إله إلاه' - مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي -' معاذن چيو؛ '۽ مان پڻ شاهدي ڏيان ٿو - اهڙي طرح -' مؤذن چيو؛ 'اشيھاد ان محمد رسول الله - مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد الله جو رسول آهي -'، معاذ چيو؛ '۽ مان پڻ شاهدي ڏيان ٿو - اهڙي طرح -'. ۽ يحيي چيو؛ ''۽ اسان جي ڪجهه ساٿين مون کي ٻڌايو آهي ته جڏهن مؤذن چيو: ''حيّا علي الصلاة - نماز ڏانهن اچو -'' معاويه جواب ڏنو؛ ''لا حول حول وا لا قول الا بالله - الله جي مرضي کان سواءِ ڪا به طاقت ۽ طاقت ناهي -'' تڏهن معاويه چيو؛ ''مون توهان جي نبي کي اهو چوندي ٻڌو آهي''.
حديث
Imam Darimi : 1177
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ مُعَاوِيَةَ سَمِعَ الْمُؤَذِّنَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ فَقَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ فَقَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي ٻڌايو آهي [سعيد بن عامر] اسان کي [محمد بن عمرو] پنهنجي پيءُ کان [پنهنجي ڏاڏي کان] ٻڌايو آهي ته [معاويه] هڪ ڀيري مؤذن کي چوندي ٻڌو: 'الله اڪبر - الله وڏو آهي -' پوءِ معاويه چيو؛ 'الله اڪبر - الله وڏو آهي -' مؤذن چيو؛ 'عاشِدُ ان لا اِلا اِلا اِلا اِلا اِلا - مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کانسواءِ ڪو به معبود عبادت جي لائق ناهي -' پوءِ معاويه چيو؛ 'عاشِدُ ان لا اِلا اِلا اِلا - مان شاهدي ڏيان ٿو ته الله کانسواءِ ڪو به معبود عبادت جي لائق ناهي -' مؤذن چيو؛ 'عاشِدُ انا محمد رسول الله - مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد الله جو رسول آهي -' پوءِ معاويه چيو؛ 'عاشِدُ انا محمد رسول الله - مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد الله جو رسول آهي -' پوءِ مؤذن چيو؛ 'عاشِدُ انا محمد رسول الله - مان شاهدي ڏيان ٿو ته محمد الله جو رسول آهي -' پوءِ مؤذن چيو؛ 'حيا عليہ السلام - اچو ته دعا ڪريون -' پوءِ معاويه چيو؛ 'لا حول و لا قوة الا بالله - الله جي مرضي کان سواءِ ڪا به طاقت ۽ طاقت ناهي،' پوءِ معاويه چيو؛ 'حيا عليہ السلام - اچو ته فتح ڏانهن وڃون -' پوءِ معاويه چيو؛ 'لا حول و لا قوة الا بالله - الله جي مرضي کان سواءِ ڪا به طاقت ۽ طاقت ناهي،' پوءِ معاويه چيو؛ 'الله اڪبر الله اڪبر لا إله إلا الله - الله سڀ کان وڏو آهي، الله سڀ کان وڏو آهي، الله کان سواءِ ڪو به معبود ناهي - جنهن جي عبادت جو حق آهي -' پوءِ معاويه چيو؛ 'الله اڪبر الله اڪبر لا إله إلا الله - الله سڀ کان وڏو آهي، الله سڀ کان وڏو آهي، ڪو به معبود ناهي - جنهن جي عبادت جو حق آهي - سواءِ الله جي -. پوءِ چيائين: ”اهو ئي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ڪيو هو“.
حديث
Imam Darimi : 1178
أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا نُودِيَ بِالصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ لَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ الْأَذَانَ فَإِذَا قُضِيَ الْأَذَانُ أَقْبَلَ وَإِذَا ثُوِّبَ أَدْبَرَ فَإِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أَقْبَلَ حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ الْمَرْءِ وَنَفْسِهِ فَيَقُولُ اذْكُرْ كَذَا وَكَذَا لِمَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ قَبْلَ ذَلِكَ قَالَ أَبُو مُحَمَّد ثُوِّبَ يَعْنِي أُقِيمَ
اسان کي [وهاب بن جرير] ٻڌايو آهي ته اسان کي [هشام] ٻڌايو آهي ته [يحييٰ] کان [ابو سلمه] کان [ابو هريره] رسول الله ﷺ کان، پاڻ فرمايو ته: 'جڏهن نماز لاءِ اذان ڏني ويندي آهي، ته شيطان ڀڄندو ۽ ڀڄندو رهندو آهي جيستائين هو نماز لاءِ اذان نه ٻڌي، تنهن ڪري جڏهن نماز لاءِ اذان ڏني ويندي آهي ته هو واپس ايندو، ۽ جڏهن اقامت چئي ويندي آهي ته شيطان فوري طور تي پوئتي هٽي ويندو آهي، جيڪڏهن اقامت چئي وئي آهي ته هو ٻيهر موٽي ايندو - ماڻهن کي پريشان ڪرڻ لاءِ - جيستائين هو ڪنهن جي دل ۾ اهڙين شين مان 'هي ۽ اهو ياد رکو' جي آواز ڪڍي جيڪي هن کي اڳ ياد نه هيون'. ابو محمد چيو ته؛ 'سويبه جو مطلب آهي قائم ڪيل'.
حديث
Imam Darimi : 1179
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ الْمُحَارِبِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَأَى رَجُلًا خَرَجَ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ مَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَقَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ
اسان کي [سعيد بن عامر] [صيوبة] کان [ابراهيم بن مهاجر] کان [ابو عيسي سياطسع المحاربي] تائين روايت ڪئي وئي آهي ته [ابو هريره] هڪ ڀيري هڪ شخص کي ڏٺو جيڪو مؤذن جي اذان کان پوءِ مسجد مان نڪرندو هو، تنهن ڪري هن چيو: 'هن شخص، واقعي ابو قاسم - رسول الله - جي نافرماني ڪئي آهي.' '
حديث
Imam Darimi : 1180
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ حِينَ زَاغَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى بِهِمْ صَلَاةَ الظُّهْرِ
اسان کي خبر ڏني آهي [حڪم بن نافع] اسان کي خبر ڏني آهي [سيوب] [عز زهريءَ] کان، هن چيو آهي ته مون کي خبر ڏني آهي [انس بن مالڪ] ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيري سج جي ٿوري لهڻ سان ٻاهر نڪتا، پوءِ انهن سان گڏ ظهر جي نماز جماعت سان پڙهي.
