Imam Darimi : 1161
أَخْبَرَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي زَمَنِ الْحَجَّاجِ وَكَانَ يُؤَخِّرُ الصَّلَاةَ عَنْ وَقْتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ جَابِرٌ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَالْعَصْرَ وَهِيَ حَيَّةٌ أَوْ نَقِيَّةٌ وَالْمَغْرِبَ حِينَ تَجِبُ الشَّمْسُ وَالْعِشَاءَ رُبَّمَا عَجَّلَ وَرُبَّمَا أَخَّرَ إِذَا اجْتَمَعَ النَّاسُ عَجَّلَ وَإِذَا تَأَخَّرُوا أَخَّرَ وَالصُّبْحَ رُبَّمَا كَانُوا أَوْ كَانَ يُصَلِّيهَا بِغَلَسٍ
[Hasyim bin Al Qasim]-ek [Syu'bah] esan zigun [Sa'ad bin Ibrahim]-engandik esan zigun: «Behin [Muhammad bin 'Amru bin Al Hasan bin Ali] entzun nion esaten: 'Behin galdetu genion [Jabir bin Abdullah] Al Hajjaj garaian -eta hark -Al Hajjaj- bere otoitzak une egokian amaitzen zituen-, orduan Jabirrek esan zuen: 'Iraganean, Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi Wasallam-ek, eguerdiko otoitza egiten zuen eguzkia sartu zenean, eta Asr otoitza eguzkia bizirik edo argi dagoenean, eta Maghrib otoitza eguzkia sartu zenean, Isha otoitza, batzuetan bizkortzen du eta batzuetan amaitzen du, jendea bildu denean bizkortzen du eta berandu iristen badira amaitzen du, eta Fajr otoitza, agian haiek edo berak normalean gaua oraindik iluna denean egiten dute'.
Imam Darimi : 1162
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ نَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بِهَذَا أُمِرْتَ قَالَ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ يَا عُرْوَةُ أَوَ أَنَّ جِبْرِيلَ أَقَامَ وَقْتَ الصَّلَاةِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ
Jakinarazi digutenez, [Ubaidullah bin Abdul Majid Al Hanafik] [Malik] [Ibn Shihab]-engandik esan digu, Umar bin Abdul Azizek behin bere otoitzak amaitu zituela egun batean, gero ['Urwah bin Az Zubair] ikustera joan zela eta esan zion Al Mughirah bin Syu'bahk bere otoitzak amaitu zituela egun batean, gero [Abu Mas'ud Al Ansari] etorri zitzaion eta esan zion: "Zer da hau, Mughirah?" Ez al zenekien Jibril 'alaihi wasallam aingerua Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-engana jaitsi zela, gero otoitz egin zuela eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek otoitzean bat egin zuela, gero otoitz egin zuen eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek otoitzean bat egin zuela, gero otoitz egin zuen eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek otoitzean bat egin zuela, gero otoitz egin zuen eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek otoitzean bat egin zuela, gero otoitz egin zuen eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek otoitzean bat egin zuela, eta gero galdetu zuen: "Hau al da egiteko agindu dizutena?" Umarrek esan zuen: "Oi Urwah, zer esaten ari zara, Jibrilek otoitz orduak irakatsi al zizkion Allahren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam-i?" Urwahek erantzun zuen: "Hori da [Basyir bin Abu Mas'ud-ek] [bere aitaren] esandakoa". ['Urwah]-ek esan zuen: «Egia esan, [Aishak] behin esan zidan sallallaahu 'alaihi wasallam profetak behin 'Asr otoitza errezatu zuela eguzkia oraindik bere gelan distira egiten ari zela, itzal ilun bat agertu baino lehen».
Imam Darimi : 1163
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ قَالَ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَهَا قَالَ أَبُو مُحَمَّد يَعْنِي الْمَدِينَةَ إِنَّمَا يُجْتَمَعُ إِلَيْهِ بِالصَّلَاةِ لِحِينِ مَوَاقِيتِهَا بِغَيْرِ دَعْوَةٍ فَهَمَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَجْعَلَ بُوقًا كَبُوقِ الْيَهُودِ الَّذِينَ يَدْعُونَ بِهِ لِصَلَاتِهِمْ ثُمَّ كَرِهَهُ ثُمَّ أَمَرَ بِالنَّاقُوسِ فَنُحِتَ لِيُضْرَبَ بِهِ لِلْمُسْلِمِينَ إِلَى الصَّلَاةِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ رَأَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ أَخُو بَلْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ طَافَ بِيَ اللَّيْلَةَ طَائِفٌ مَرَّ بِي رَجُلٌ عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ يَحْمِلُ نَاقُوسًا فِي يَدِهِ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَتَبِيعُ هَذَا النَّاقُوسَ فَقَالَ وَمَا تَصْنَعُ بِهِ قُلْتُ نَدْعُو بِهِ إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ أَفَلَا أَدُلُّكَ عَلَى خَيْرٍ مِنْ ذَلِكَ قُلْتُ وَمَا هُوَ قَالَ تَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ غَيْرَ كَثِيرٍ ثُمَّ قَالَ مِثْلَ مَا قَالَ وَجَعَلَهَا وِتْرًا إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَلَمَّا خُبِّرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا لَرُؤْيَا حَقٌّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَقُمْ مَعَ بِلَالٍ فَأَلْقِهَا عَلَيْهِ فَإِنَّهُ أَنْدَى صَوْتًا مِنْكَ فَلَمَّا أَذَّنَ بِلَالٌ سَمِعَهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَجُرُّ إِزَارَهُ وَهُوَ يَقُولُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ مَا رَأَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ فَذَاكَ أَثْبَتُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِيهِ سَلَمَةُ قَالَ حَدَّثَنِيهِ ابْنُ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ عَنْ أَبِيهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ قَالَ لَمَّا أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاقُوسِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Esan zigun [Muhammad bin Humaid] esan zigun [Salamah] esan zuela; esan zidan [Muhammad bin Ishaq] esan zuela: «Izan ere, Rasulullah shallallahu 'aliahi wa sallam etorri zenean -Abu Muhammad-ek esan zuen: Hori da Madianah hiria-, jendea haren ondoan bildu zen otoitzak egiteko -kongregazioan- beren uneetan, deialdi zehatzik gabe-, orduan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek juduen tronpeten antzeko tronpeta bat egin nahi zuen, otoitz egitera gonbidatzeko egiten zutena, baina gorroto zuen gauza hori. Ondoren, kanpaiak erabiltzeko agindu zuen, eta gero jotzeko egin zituen musulmanak otoitz egitera deitzeko, eta oraindik nahasmenean zeudenean gai honetan, Abdullah bin Zaid bin Abdu Rabbih -bere anaia Balharith bin Al Khazraj-, Ala-ren Mezulariarengana etorri zen eta esan zuen: "Alaren Mezularia, bart gauean gizonak zeuden nire inguruan, bi arropa berde zeramatzan norbait nire ondotik pasa zen, kanpai bat eskuan zeraman, beraz, galdetu nion: "Alaren zerbitzaria, kanpai hau saldu nahi duzu?". Pertsonak galdetu zuen: "Zertarako?". Nik erantzun nion: "Otoitza deitzeko erabiliko dugu", pertsonak esan zuen: "Zerbait hobea erakutsiko dizut?". Nik galdetu nion: "Zer da?". ' erantzun zuen, 'ALLAHU AKBAR ALLAHU AKBAR, ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLA ALLAHU ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLA ALLAHU, ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH, HAYYA 'ALAS OTOITZA HAYYA 'ALAS OTOITZA, HAYYA 'ALAL FALAAH HAYYA 'ALAL FALAAH, ALLAHU AKBAR ALLAHU AKBAR, LAA ILAAHA ILLA ALLAHU - Ala Handia da, Ala Handia da. Lekuko egiten dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik. Lekuko egiten dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik. Lekuko egiten dut Mahoma dela Alaren mezularia, lekuko egiten dut Mahoma dela Alaren mezularia. Zatoz otoitzara, zatoz otoitzara. Zatoz garaipenera, zatoz garaipenera. Ala Handia da, Ala Handia da. Ez dago gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik-''. Beraz, Ala-ren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, hau jakinarazi zionean, esan zuen: 'Egia esan, benetako ametsa da, Ala-k nahi badu, altxa zaitez Bilal-ekin eta kontatu iezaiozu, bere ahotsa zurea baino ederragoa baita'. Beraz, Bilalek otoitzerako deia oihu egin zuenean, Umar bin Khaththab-ek entzun zuen eta oraindik bere etxean zegoen, gero Ala-ren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, biltzera joan zen - eta bere saronga luzatu zuen -, eta esan zuen: 'Alaren Profeta, egiaz bidali zaituenarentzat, berak amestu zuenaren antzeko amets egin dut'. Beraz, Profetak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Goraipamena Ala subhanallahu wa ta'ala-ri, are sinesgarriagoa da'. Esan du [Muhammad bin Humaid]-ek niri kontatu didala [Salamah]-ek niri kontatu didala [Ibn Ishaq]-ek hadith hau esan didala [Muhammad bin Ibrahim bin Al Harits At Taimi-rengandik [Muhammad bin Abdullah bin Zaid bin Abdu Rabbih-engandik] [bere aita] hadith honekin batera. Esan digu [Muhammad bin Yahya]-ek esan digula [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'adek] esan digula [nire aitak] [Ibn Ishaq]-ek esan didala [Muhammad bin Ibrahim bin Al Harith At Taimi-rengandik] [Muhammad bin Abdullah bin Zaid bin Abdu Rabbih-engandik] esan duela: esan didala nire aitak [Abdullah bin Zaid] -, esan zuen: 'Beraz, Rasulullah shallahu 'alihi wa Sallam-ek kanpaia erabiltzeko agindu zuenean... orduan antzeko -historia- bat aipatu zuen'.
Imam Darimi : 1164
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ يَرْفَعُهُ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ
Esan digu [Muhammad bin Yusuf]-ek [Ibn 'Uyainah-ek] [Az Zuhri-rengandik] [Salim-engandik] [bere aita]-rengandik -Ibnu Umar radiallahu 'anhu-, marfu-n narratu zuen, esan zuen: 'Egia esan, Bilal radhiallhu 'anhu-k gauez otoitzerako deia aldarrikatzen du, beraz, jan eta edan Ibn Ummi Maktu-k otoitzerako deia aldarrikatu arte'.
Imam Darimi : 1165
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَعَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤَذِّنَانِ بِلَالٌ وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا أَذَانَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَقَالَ الْقَاسِمُ وَمَا كَانَ بَيْنَهُمَا إِلَّا أَنْ يَنْزِلَ هَذَا وَيَرْقَى هَذَا
[Ishaq]-ek esan digu ['Abdah]-ek esan digu ['Ubaidullah] [Nafi'-rengandik] [Ibn Umar]-engandik [Al Qasim]-engandik [Aisyah]-engandik esan duela: «Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek bi mu`adzdzin zituela, Bilal eta Ibn Ummi Maktum. Rasulullah, shallallahu 'alaihi wasallam-ek behin esan zuen: «Egia esan, Bilalek gauez otoitz egiteko deia eman zuen, beraz, jan eta edan -sahur- Ibn Ummi Maktum-ek esan zuen otoitz egiteko deia entzun arte». Al Qasim-ek esan zuen: «Eta ez bien artean, txandaka hau jaisten bada eta hura igotzen ez bada —ez denbora gehiegi—».
Imam Darimi : 1166
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ بْنِ سَعْدٍ الْمُؤَذِّنِ أَنَّ سَعْدًا كَانَ يُؤَذِّنُ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَفْصٌ حَدَّثَنِي أَهْلِي أَنَّ بِلَالًا أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْذِنُهُ لِصَلَاةِ الْفَجْرِ فَقَالُوا إِنَّهُ نَائِمٌ فَنَادَى بِلَالٌ بِأَعْلَى صَوْتِهِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ فَأُقِرَّتْ فِي أَذَانِ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد يُقَالُ سَعْدٌ الْقَرَظُ
[Uthman bin Umar bin Farisek] [Az Zuhritik] [Hafs bin Umar bin Sa'ad Al Mu`adzdzin]-etik jakinarazi digu [Yunus] Sa'adek behin otoitzerako deia egin zuela Allahren Mezulariaren sallallaahu 'alaihi wasallam meskitan, eta gero Hafsek esan zuen: '[Nire familiak] esan zidan [Bilal] behin Allahren Mezulariaren sallallaahu 'alaihi wasallamgana joan zela goizeko otoitzaren ordua iritsi zela esateko. Esan zuten: 'Egia esan, oraindik lo dago'. Orduan, Bilalek otoitzerako deia ozenki egin zuen, 'ASSAHALAATU KHAIRUN MIN AN NAUM - Otoitza loa baino hobea da -', eta esaldi hau goizeko otoitzaren deian ezarri zen'. Abu Muhammadek esan zuen: 'Sa'ad Al Qarazh bezala ezagutzen zen'.
Imam Darimi : 1167
أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ مُسْلِمٍ أَبِي الْمُثَنَّى عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ كَانَ الْأَذَانُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثْنَى مَثْنَى وَالْإِقَامَةُ مَرَّةً مَرَّةً غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا قَالَ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ قَالَهَا مَرَّتَيْنِ فَإِذَا سَمِعْنَا الْإِقَامَةَ تَوَضَّأَ أَحَدُنَا وَخَرَجَ
[Sahl bin Hammad]-ek esan digu [Syu'bah]-ek [Abu Ja'far]-ek [Muslim Abu Al Mutsanna]-rengandik [Ibn Umar]-engandik esan digu behin esan zuela: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-en garaian otoitzerako deia bi aldiz egiten zen eta iqamah behin, mu`adzinek esan zuenean bakarrik: 'QAD QAAMATIS OTOITZA - Egia esan, otoitza ezarri da -' bi aldiz egiten zen. Beraz, iqamah entzun genuenean, gutako batek berehala egin zuen abluzioa eta atera zen -otoitz egitera-'.
Imam Darimi : 1168
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ
Jakinarazi digutenez, [Abu Al Walid At Thayalisik] eta ['Affanek] esan zuten; esan digu [Syu'bahk] [Khalid Al Hadzdza`-k] [Abu Qilabah-ek] [Anasek] esan zuen: 'Bilali otoitzerako deiaren hitzak betetzeko agindu zioten -bi aldiz- eta iqamah betetzeko'.
Imam Darimi : 1169
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ إِلَّا الْإِقَامَةَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ نَحْوَهُ
Esan digu [Sulaiman bin Harb-ek] esan digu [Hammad bin Zaid-ek] [Simak bin 'Athiyyah-engandik] [Ayyub-engandik] [Abu Qilabah-engandik] [Anas-engandik] esan zuela: 'Bilali otoitzerako deiaren hitzak betetzeko agindu zioten - bi aldiz - bi aldiz - eta iqamah betetzeko'. Jakinarazi digu [Muhammad bin Yusuf-ek] [Sufyan-engandik] [Khalid-engandik] [Abu Qilabah-engandik] [Anas-engandik] ahoskera berdinarekin.
Imam Darimi : 1170
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ عَامِرٍ الْأَحْوَلِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ نَحْوًا مِنْ عِشْرِينَ رَجُلًا فَأَذَّنُوا فَأَعْجَبَهُ صَوْتُ أَبِي مَحْذُورَةَ فَعَلَّمَهُ الْأَذَانَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَه إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَالْإِقَامَةَ مَثْنَى مَثْنَى
Jakinarazi digute [Sa'id bin 'Amir] [Hammameko] ['Amir Al 'Ahwal] [Makhul]-eko [Ibn Muhairiz] [Abu Mahdzurah]-eko [Abu Mahdzurah] Allah-ren Mezulariak hogei bat pertsonari agindu ziola - adhan deitzeko -, orduan Abu deitzen zuten eta horrela deitu zuten Abu Hedzu-ahotsa. adhan berari: 'ALLAHU AKBAR, ALLAHU AKBAR. ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLA ALLAHU, ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLA ALLAHU. ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH, ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH. HAYYA 'ALAS OTOITZA, HAYYA 'ALAS OTOITZA. HAYYA 'ALAL FALAAH, HAYYA 'ALAL FALAAH. ALA DA HANDIENA, ALA DA HANDIENA. LAA ILAAHA ILLA ALLAHU - Ala da Handiena, Ala da Handiena. Lekukotzen dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik, lekukotzen dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik. Lekukotzen dut Mahoma dela Alaren mezularia, lekukotzen dut Mahoma dela Alaren mezularia. Zatozte otoitz egitera, zatozte otoitz egitera. Goazen garaipenera, goazen garaipenera. Ala da Handiena, Ala da Handiena. Ez dago gurtza izateko eskubidea duen jainkorik Ala izan ezik. Eta iqama bi aldiz esateko agindu zuen.
Imam Darimi : 1171
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَحَجَّاجُ بْنُ الْمِنْهَالِ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا عَامِرٌ الْأَحْوَلُ قَالَ حَجَّاجٌ فِي حَدِيثِهِ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ ابْنَ مُحَيْرِيزٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا مَحْذُورَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَهُ الْأَذَانَ تِسْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً وَالْإِقَامَةَ سَبْعَ عَشْرَةَ كَلِمَةً
Jakinarazi digutenez, [Abu Al Walid Ath Thayalisi] eta [Hajjaj bin Minhal] biek esan zuten; esan digu [Hammam]-ek esan digula ['Amir Al Ahwal], [Hajjaj]-ek bere hadith-ean aipatua; ['Amir bin Abdul Wahid]-ek esan zuen: esan zidan [Makhul]-ek [Ibnu Muhairiz]-ek esan zigula, [Abu Mahdzurah]-ek esan ziola, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek behin irakatsi zion nola ahoskatu otoitzerako deia hemeretzi esaldirekin eta iqamah hamazazpi esaldirekin.
Imam Darimi : 1172
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ رَأَى بِلَالًا أَذَّنَ قَالَ فَجَعَلْتُ أَتْبَعُ فَاهُ هَاهُنَا وَهَاهُنَا بِالْأَذَانِ
Jakinarazi zigutenez, [Muhammad bin Yusuf]-ek [Aun bin Abu Juhaifah-engandik] [bere aitarengandik] kontatu zigun [Bilal] adhana deitzen ikusi zuela, eta esan zuela: «Bere ahoa alde batera eta bestera mugitzen jarraitu nuen adhana deitzean».
Imam Darimi : 1173
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ بِلَالًا رَكَزَ الْعَنَزَةَ ثُمَّ أَذَّنَ وَوَضَعَ أُصْبُعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ فَرَأَيْتُهُ يَدُورُ فِي أَذَانِهِ قَالَ عَبْد اللَّهِ حَدِيثُ الثَّوْرِيِّ أَصَحُّ
[Abdullah bin Muhammad]-ek [Abbadek] [Hajjaj-etik] [Aun bin Abu Juhaifah-etik] [bere aitatik] esan digu [Bilalek] makila bat sartzen zuela gero adhan-a deitzen zuela eta bi hatzak belarrietan sartzen zituela, eta biratzen ikusi nuen - gorputza eskuinera eta ezkerrera biratzen - '. Abdullah-ek esan zuen: 'Ats Thauri-ren haditha benetakoagoa da'.
Imam Darimi : 1174
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُوسَى هُوَ ابْنُ يَعْقُوبَ الزَّمْعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثِنْتَانِ لَا تُرَدَّانِ أَوْ قَلَّ مَا تُرَدَّانِ الدُّعَاءُ عِنْدَ النِّدَاءِ وَعِنْدَ الْبَأْسِ حِينَ يُلْحِمُ بَعْضُهُ بَعْضًا
[Muhammad bin Yahyak] esan digu [Sa'id bin Abu Maryam] esan digu [Moisesek] - hau da, Ibn Mas'ud Az Zam'ik -, esan du: esan dit [Abu Hazim bin Dinar] esan duela; jakinarazi dit [Sahl bin Sa'ad] Alaren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam, esan zuela: 'Bi gauza ez dira ukatuko, edo oso gutxitan ukatuko dira: hots, otoitz egiteko deialdian otoitza eta gerra garaian otoitza, batzuek besteak hiltzen dituztenean'.
Imam Darimi : 1175
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ الْمُؤَذِّنَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ
[Uthman bin Umarrek] [Az Zuhritik] ['Atha bin Yazid]etik [Abu Sa'id]era [Yunusek] jakinarazi digu, Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: "Mu`adzin entzuten duzuenean, esan hark esandakoa".
Imam Darimi : 1176
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى مُعَاوِيَةَ فَنَادَى الْمُنَادِي فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَه إِلَّا اللَّهُ قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَ يَحْيَى وَأَخْبَرَنِي بَعْضُ أَصْحَابِنَا أَنَّهُ لَمَّا قَالَ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ قَالَ مُعَاوِيَةُ سَمِعْتُ نَبِيَّكُمْ يَقُولُ هَذَا
[Yazid bin Harunek] [Hisham Ad Dastawa`ik] [Yahya-rengandik] [Muhammad bin Ibrahim bin Al Harith-engandik] ['Isa bin Talhah-engandik] jakinarazi digu: «Behin sartu ginen [Mu'awiyah]-rekin biltzera, orduan mu`adzinek otoitz egiteko deia egin zuen, eta mu`adzinek esan zuen: 'ALLAHU AKBAR - Ala da Handiena-', orduan Mu'awiyah-k esan zuen; 'ALLAHU AKBAR - Ala da Handiena-', mu`adzinek esan zuen; 'ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLAHU - Lekuko egiten dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik -', Mu'awiyah-k esan zuen; 'Eta nik ere lekuko egiten dut - era berean -', mu`adzinek esan zuen; 'ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH - Lekuko egiten dut Muhammad dela Alaren mezularia -', Mu'awiyah-k esan zuen; 'Eta nik ere horren lekuko egiten dut'. Eta Yahyak esan zuen; «Eta gure lagun batzuek behin kontatu zidaten muezinak «HAYYA ALAS SHALAAT» esan zuenean, Mu'awiyahk erantzun zuen: «LAA HAULA HAULA WA LAA QUWWATA ILLA BILLAHI» - Ez dago botererik eta indarrik Allahren nahiarekin ez bada», orduan Mu'awiyahk esan zuen: «Zure Profeta hori esaten entzun dut».
Imam Darimi : 1177
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ مُعَاوِيَةَ سَمِعَ الْمُؤَذِّنَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ فَقَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ فَقَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَقَالَ الْمُؤَذِّنُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Sa'id bin 'Amirrek] jakinarazi digu [Muhammad bin 'Amruk] [bere aitagandik] [bere aitonagandik] esan digula [Mu'awiyahk] behin mu`adzinari esaten entzun ziola: 'ALLAHU AKBAR - Ala Handia da-', orduan Mu'awiyahk esan zuen: 'ALLAHU AKBAR - Ala Handia da-', mu`adzinak esan zuen; 'ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLAHU - Lekuko egiten dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik-', orduan Mu'awiyahk esan zuen; 'ASYHADU AN LAA ILAAHA ILLAHU - Lekuko egiten dut ez dagoela gurtza merezi duen jainkorik Ala izan ezik-', mu`adzinak esan zuen; 'AYSHADU ANNA MUHAMMADAN RASULULLAH - Lekuko egiten dut Muhammad dela Ala-ren mezularia-', orduan Mu'awiyahk esan zuen; 'ASYHADU ANNA MUHAMMAD RASULULLAH - Lekuko egiten dut Muhammad Alaren mezularia dela -', orduan mu`adzinek esan zuen; 'HAYYA ALA SHALAAT - Otoitz egin dezagun -', orduan Mu`awiyahk esan zuen; 'LAA HAULA WA LAA QUWWATA ILLA BILLAHI - Ez dago botererik eta indarrik Alaren borondaterik gabe -', orduan mu`adzinek esan zuen; 'HAYYA ALAL FALAAH - Goazen garaipenerantz -', orduan Mu`awiyahk esan zuen; 'LAA HAULA WA LAA QUWWATA ILLA BILLAHI - Ez dago botererik eta indarrik Alaren borondaterik gabe -', orduan mu`adzinek esan zuen; «ALLAHU AKBAR ALLAHU AKBAR LAA ILAAHA ILLAAHU - Ala da handiena, Ala da Handiena, ez dago gurtua izateko eskubidea duen jainkorik Ala izan ezik-», orduan Mu'awiyah-k esan zuen: «ALLAHU AKBAR ALLAHU AKBAR LAA ILAAHA ILLAHU - Ala da Handiena, Ala da Handiena, ez dago gurtua izateko eskubidea duen jainkorik Ala izan ezik-». Gero esan zuen: «Hori egin zuen Ala-ren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkazioak berarengana izan daitezela).»
Imam Darimi : 1178
أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا نُودِيَ بِالصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ لَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ الْأَذَانَ فَإِذَا قُضِيَ الْأَذَانُ أَقْبَلَ وَإِذَا ثُوِّبَ أَدْبَرَ فَإِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أَقْبَلَ حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ الْمَرْءِ وَنَفْسِهِ فَيَقُولُ اذْكُرْ كَذَا وَكَذَا لِمَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ قَبْلَ ذَلِكَ قَالَ أَبُو مُحَمَّد ثُوِّبَ يَعْنِي أُقِيمَ
[Wahab bin Jarir-ek] esan digu [Hisyam]-ek [Yahya-rengandik] [Abu Salamah-rengandik] [Abu Hurairah-rengandik], sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan duela: 'Otoitzerako deia egiten denean, deabrua ihesi joango da eta puzkerra egingo du otoitzerako deiaren soinua entzun arte, beraz, otoitzerako deia amaitzen denean itzuliko da, eta iqamah abesten denean, deabrua berehala alde egingo du, iqamah abesten amaitutakoan berriro itzuliko da - jendea asaldatzera - pertsona baten bihotzean astindu arte, lehen gogoratzen ez zituen gauzetatik 'Gogoratu hau eta hura' esanez'. Abu Muhammadek esan zuen; 'Tsuwwiba-k ezarrita esan nahi du'.
Imam Darimi : 1179
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ الْمُحَارِبِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَأَى رَجُلًا خَرَجَ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ مَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَقَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ
[Sa'id bin 'Amir]-ek [Syu'bah-etik] [Ibrahim bin Muhajir-ek] [Abu Asy Sya'tsa` Al Muharibi-tik] jakinarazi digutenez, [Abu Hurairah-ek] behin gizon bat meskitatik irteten ikusi zuen mu`adzinek otoitzerako deia egin ondoren, eta esan zuen: 'Gizon honek, egia esan, Abu Qasim -Rasulullah- sallallaahu 'alaihi Wasallam' desobeditzen dio.
Imam Darimi : 1180
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ حِينَ زَاغَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى بِهِمْ صَلَاةَ الظُّهْرِ
[Al Hakam bin Nafi'-k] [Syu'aib-ek] [Az Zuhri-tik] esan digu; [Anas bin Malik]-ek esan dit sallallaahu 'alaihi wasallam profeta behin eguzkia apur bat okertuta zegoenean irten zela, eta gero Dhuhr otoitza errezatu zuela - kongregazioan - haiekin batera.