Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Nagsumat ha amon [Harwah bin Abu Al Maghra`] nagsumat ha amon [Ibrahim bin Mukhtar] tikang [Muhammad bin Ishaq] tikang [Muhammad bin Ka'ab] tikang ['Urwah] tikang ['Aisyah] Radliyallahu'anha hiya nagsiring: An Propeta sallallalah bucket 'alaihiurs was of: pito nga magkalainlain nga atabay, basi ako makagawas ngadto ha mga tawo ha pagtuman han ira mga saad’ an paragsumat nagsiring: ‘Busa amon hiya ginlingkod ha usa nga surudlan nga kanan Hafsah Radliyallahu’anha, amon ginsabligan o amon ginbuboan hin tubig ha iya - ginbuboan namon hin editorial nga mga pagruhaduha o nakit-an namon ini tikang kan Muhammad bin cambelian an heshaq gawas, pulpito; samtang nasiring: ‘An mga Ansar amo an akon ginsasarigan nga katawohan ngan an mga parabantay han akon mga tinago, diin ako naayop, labot la kon talapason gud nira an balaud. Hinumdumi, adunay usa ka suruguon ni Allah Subhanahu wa Ta'ala nga gitagan sa kagawasan sa pagpili butnga sa kalibutan ug unsa ang aduna sa Allah Subhanahu wa Ta'ala, sanglit iya gipili ang adunay sa Allah Subhanahu wa Ta'ala' Dayon nagtangis si Abu Bakr Radliyallahu'anhu, naghunahuna siya nga ang mga pulong sa Propeta sallallalamahu 'alaihial nga gitudlok sa iya mao. Niyan ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagsugad: 'Hulat angay, O Abu Bakr, sarahi ang mga purtahan sa dalan nga tipakadto sa mosque - Nabawi - gawas sa purtahan ni Abu Bakr, tungod kay wala ko kinilala nga mas importante sa akong pagkasangkay ug pagdepensa kay sa Abu Bakr Radliya'llahu'.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Nagsumat ha amon [Sa'id bin Manshur] nagsumat ha amon [Fulaih bin Sulaiman] tikang [Sulaiman bin Abdurrahman] tikang [Al Qasim bin Muhammad] tikang ['Aisyah] Radliyallahu'anha hiya nagsiring: 'Rasulullah sallallaahu 'Alaihi wa Aallam gintugotan an tawag ha pag-ampo: ha panguna han pag-ampo. mga tawo’, katapos natumba hiya nga waray sarabotan. Han nakabalik hiya hin panhunahuna, nagpakiana hiya: ‘Ginsugo ko ba hi Abu Bakr Radliyallahu’anhu nga manguna han katawhan? Katapos ako - an paragsumat - nagsiring: ‘Diri ba mahumok nga tawo hi Abu Bakr nga madali magtangis, diri ba angay magsugo ka la kan Umar?’. Busa si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam miingon: 'Ah, pareho lang kamo sa mga igsoon ni Yusuf, sugoa si Abu Bakr nga manguna sa mga tawo, pila ka mga tawo nga nag-iinop kundi si Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ug ang mga tumuroo dili ni gusto'.
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Nagsumat ha amon [Sulaiman bin Harb] nagsumat ha amon [Hammad bin Zaid] tikang [Ayyub] tikang ['Ikrimah] hiya nagsiring: ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam namatay dida han Lunes pero an iya lawas waray pa ilubong hadto nga adlaw, hadto nga kulop, ngan han sumunod nga adlaw, sanglit ginlubong hiya ha gab-i dida han 'Wesulullah: wasallam waray pa mamatay, hiya la an nagsaka -ngadto ha langit- upod an iya espiritu sugad nga ginbanhaw hi Musa 'Aalaihissalam, Dayon hi Umar Radliyallahu'anhu tumindog ngan nagsiring: 'Tinuod nga an Rasulul han Allah shallallahu 'alaihi wasallam waray pa mamatay, kundi hiya ginbanhaw upod an iya espiritu -ngadto ha langit nga ginbanhaw- sugad nga hi Musa 'Aalaihissalam ginbanhaw. By Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wala mamatay hangtod sa pagputol niya sa ilang mga kamot ug dila. Si Umar Radliyallahu'anhu padayon nga nagyakan - sugad hine - hasta nga nagbubura an mga eskina han iya baba tungod han iya mga panarhog ngan mga yakan. Katapos, hi Abbas Radliyallahu’anhu tumindog ngan nagsiring: ‘Matuod nga hi Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam namatay na, tungod kay ordinaryo hiya nga tawo, ngan nagbag-o hiya sugad han pagbag-o han mga tawo, sanglit ilubong an imo sangkay, tinuod nga mas dungganon hiya ha paniplatan ni Allah Subhaanallahu wa Ta’ceala nga posible nga ikaw, kon hiya duha ka beses bisan mas halangdon siya sa paniplatan ni Allah Subhaanallahu wa Ta'ala kaysa sa ila? O katawhan, ilubong ang imong sangkay, unya kung pareho siya sa imong giinggit, dili maglisud kay Allah Subhaanallahu wa Ta'ala nga makapangita ug lubnganan niya. By Allah, tinuod nga Rasul sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, wala siya mamatay hasta nga nagbilin siya ug klaro nga manhaj, gihimo niya nga balaud ang mga legal, gidid-lan ang haram, nag-asawa ug nagbulag, naghimo og giyera ug naghimo sa kalinaw. Ngan waray magbarantay nga mas kapoy ngan kapoy ha pagsunod han iya mga kanding ngadto ha pungkay han mga bukid, gintumba niya an mga tunok nga kahoy gamit an iya tungkod, gin-ayad niya an iya mga linaw hin tubig gamit an iya mga kamot, kaysa han Rasul ni Allah (saw). Yana aada na hiya ha iyo, salit ilubong an iyo sangkay'. Siya nagsugad: 'Ug si Umm Aiman Radliyallahu'anha nagtangis, unya gipakianhan siya, 'O Umm Aiman, nagtangis ka ba sa Rasul ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam? ' he replied: 'By Allah, I do not cry for the Messenger of Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. Maaram kamo nga mas maaram ako nga kumadto hiya hin mas maupay nga nasud kay hini nga kalibutan, pero nagtitinangis ako kay nautod an balita han langit -pagpahayag-. ' Hammad Rahimahullah: 'Nagtangis hin mapait hi Ayyub han umabot dinhi an mga pulong ni Umm Aiman.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Nagsumat ha amon [hi Abdul Wahab bin Sa'id Ad Dimasyqi] nagsumat ha amon [Syu'aib Ibn Ishaq], nagsumat ha amon [Al 'Auza'i] nagsumat ha akon [Ya'isy bin Al Walid] nagsumat ha akon [Makhul] nga an Propeta sallallaahu 'alaihi usa nga imasallam amo an naigo nga a, ' kalamidad nga inabot ha iya inabot ha akon, niyan magigin pinakadako nga kalamidad'.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Nagsumat ha amon [hi Abu Nu'aim] nagsumat ha amon [hi Fithr] tikang ha ['Atha`] hiya nagsiring: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Kon usa nga kalamidad in umabot ha usa ha iyo niyan hunahunaa nga an kalamidad in umabot ha akon, niyan ito magigin usa han gidadakui nga mga kalamidad'.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Nagsumat ha amon [hi Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] nagsumat ha amon [hi Sufyan] tikang ha [‘Amr bin Muhammad] tikang ha [iya amay] hiya nagsiring: ‘Waray ko makabati [hi Ibn Umar] nga nahinumdom han Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ha ngatanan labot la nga hiya nagtangis’.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Nagsumat ba ha amon [Hi Abu An Nu’man] nagsumat ha amon [Hammad bin Zaid] tikang [Tsabit] tikang [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu nga [Fatimah] Radliyallahu’anha nagpakiana: ‘O Anas, paonan-o ka naruruyag pagsabwag hin tuna ha -lubnganan ni- Rasulamihiallah sa? Ngan hi Fatimah samtang nag-aawit: ‘O amay ko nga duok gud ha iya Rabb, O amay ko nga an paraiso amo an iya lugar nga pagbalik, O amay ko nga kan Jibril ‘Aalaihissalam amon iginpasamwak an iya kamatayon, O amay ko nga nagtuman han iya Rabb han iya pagtawag ha iya’. Nagsiring hi Hammad Rahimahullah: ‘Han pagpaabot ni Thabit hini nga hadith, nagtangis hiya’. Nagsiring hi Thabit: ‘Hi Anas Radliyallahu’anhu han iya pagpaabot hini nga hadis nagtangis hiya’.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nagsumat ha amon [‘Affan] nagsumat ha amon [Hammad Salamah] tikang [Tsabit] tikang [Anas] Radliyallahu’anhu iya ginhinumduman an Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Nasaksihan ko hiya han pagsulod niya ha Medina, waray gud ako makakita hin adlaw nga mas maopay ngan mas masanag kay han adlaw nga an Mediyalalahal caahusse was ‘ ngan nasaksihan ko liwat an adlaw nga namatay hiya, salit waray ako makakita hin adlaw nga mas maraot ngan mas maraot. mas madulom kaysa sa adlaw nga namatay ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Nagsumat ha amon [Abdullah bin Muthi'] nagsumat ha amon [Husyaim] gikan [Abu Abdul Jalil] gikan [Abu Hariz Al Azdi] siya nagsugad: 'Abdullah bin Salam nagsugad sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O Rasul ni Allah, nakit-an namon ikaw nga natukdaw sa kilid sa imo nawong li -ca imo Rabbme nga pula ini, agtang naawod han imo Rabb tungod han mga ginbuhat han imo katawohan katapos mo -mamatay- '.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Ha pagsumat ha amon [Al Qasim bin Katsir] hiya nagsiring: ‘Nabatian ko [hi Abdurrahman bin Syuraih] nga nagsumat tikang kan [Abu Al Aswad Al Qurasyi] tikang kan [Abu Farwah] - an dati nga uripon ni Abu Jahl - tikang kan [Abu Huraiedrah] Radliyallahu'anhu han ini nga 'Prophet sa'Itteralahu'anhu: revealed 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -When ang tabang ni Allah Suhaanallahu wa Ta'ala ug kadaugan naabot na. And you see people entering the religion of Allah in droves- -Qs. Usa nga Pag-abot: 1-2-. The Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam said: 'Indeed they will leave their religion in droves as they entered into it in droves'.
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Nagsumat ha akon [Abu Bakar Al Mishri] tikang [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] tikang [Yahya bin Sa'id Al Umawi] tikang [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] tikang [Khalid bin Ma'dan] hiya nagsiring: ' [Hi Abdullah bin Al Ahtam] nakigkita kan 'Umar bin' mga tawo. Umar wala pa nabuhat, kalit si Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah natundog sa iyang atubangan ug dayon nagpakita nga magyakan, gindayaw siya kan Allah Subhaanallahu wa Ta’ala ug gindayaw Siya, unya nagsugad siya: ‘Amma ba’d. Tinuod, hi Allah Subhaanallahu wa Ta’ala naglarang sa mga tawo ug dili Niya kinahanglan ang ilang pagsugot, permi siya luwas sa ilang pagsupak. Hito nga panahon an mga tawo aada ha iba-iba nga lebel ngan panlantaw, ngan an mga Arabo aada ha ira pinakamaraot nga lebel. An mga taga syudad, mga taga baryo ug mga taga bukid napupugngan sa kaupayan sa kalibutan ug mga kalipayan niini, sa kinatibuk-an dili sila maaram mag-aro sa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ug dili magbasa sa Iya libro, adton mga namamatay aadto sa impyerno ug adtong mga nag-uukoy sa usa ka kondisyon nga buta sa paggiya ug wala maihap nga problema may-ada sila. Han karuyag ni Allah Subhaanallahu wa Ta'ala nga magpasarang han Iya kalooy ha ira, nagpadara Hiya hin Sugo tikang ha ira, nga may-ada kinaiya nga ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -Mabug-at nga gin-abat han imo pag-antos ngan kaluoy-on ha imo, tinuod nga magtinumanon para ha imo. an mga tumuroo- -Qs. At Taubah: 128. Hinaot unta nga ihatag ni Allah Subhaanallahu wa Ta'ala an Iya mga bendisyon, kauswagan, kalooy ug mga bendisyon niya. Pero, sa tanan niya nga mag-upay nga kalidad, waray ini makapugong ha ira nga masamad an iya lawas, paghatag ha iya hin maraot nga mga titulo, bisan kun may dara hiya nga libro nga nagyayakan tikang kan Allah, waray hiya magyakan hin iba labot la han Iya ginsugo, waray hiya kumadto labot la kun Niya hiya gintugotan. Busa sa dihang siya gisugo sa pag-establize sa iyang kasing-kasing, pagdara sa kabug-at sa jihad, iyang kusog nag-unat sa pagtuman sa mga sugo ni Allah Subhaanallahu wa Ta’ala aron ni Allah gipadayag ang iyang ebidensya ug gitipigan iyang mga pulong, ingon man gipakita ang iyang pagwali. Ngan namatay hiya ha kahimtang han pagkadiosnon ngan kalimpyo. Unya si Abu Bakr Radliyallahu'anhu nagsaliwan sa iya ug nagsunod sa iyang sunnah, nagsunod sa iyang dalan, apan - ang pipila ka mga Arabo nag-apostata o bisan sin-o sa nila nga nagbuhat sini, unya si Abu Bakr nagdumiri utro sa pagdawat sa kanira human - sa iyang kamatayon - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nga gawas sa mga gusto sa iyang pulong sa iya gikan shewad an iya sulo - ginkarawat an iya palisiya ha girra - katapos upod han mga paradepensa han kamatuoran iya ginpoo an mga kultista nga karaotan. Waray gud hiya umundang ha pakig-away ngan pagbisibis han tuna pinaagi han ira dugo, tubtob nga iya gud hira iginbalik ha dughan han relihiyon nga ira ginbayaan, ngan gintukod utro hira ha mga katutdoan nga ira iginsalikway. Ngan nakuha niya an bahandi ni Allah - ghanimah - ha porma hin mga batan-on nga kamelyo, nga iya nabusog, ngan nakakuha hiya hin babaye nga Habasyah nga nagpasuso han iya anak, nga unya niya ginhunahuna ha iya kamatayon nga usa nga barag ha iya tutunlan. Ha katapusan iya igintubyan ini nga buruhaton ngadto han kalifa nga sunod ha iya, ngan ginbayaan niya an kalibutan ha kamutangan hin pagkadiosnon ngan kalimpyo pinaagi hin pag-undong han manhaj han iya sangkay - an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam -. Katapos hi Umar bin Khattab nagin kalifa sunod ha iya; nagtukod hiya ngan nag-uswag hin pipira nga mga syudad, iya gin-usa an karig-on ngan an iya mga nati - karuyag sidngon nagtrabaho hiya kutob han iya mahihimo -, iya gin-areglo an ngatanan nga mga butang nga nakapalibot ha problema, ngan gin-andam niya an ngatanan nga mga gamit para ha girra, sanglit han pag-stack ni Mughirah bin Syu`bahs Radbbeliyas' Radliyallahu'anhu sa pagpakiana sa mga tawo, 'Aada ang mga tawo . kumpirmahon an nagpatay?’ Han umabot an sumat nga an nagpatay amo an ‘uripon ni Mughirah bin Syu`bah’ nagsinggit hiya hin makusog nga nagdadayaw han iya Ginoo, tungod kay an nagbuno ha iya diri tawo nga may katungod ha fai` sanglit makaargumento hiya nga ginhimo niya nga legal an iya dugo tungod han rason han paghimo han iya katungod. Hi Umar in nakakuha hin mga kawaloan mil nga labaw pa han bahandi ni Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ngan iya pa ngani ginbaligya an iya balay tungod kay nababaraka hiya nga bangin ini maging depende han iya mga anak. Katapos iya igintubyan ini nga mga bahandi ngadto han kalifa nga sumunod ha iya, ngan hiya - hi Umar Radliyallahu'anhu - in binaya han kalibutan ha kahimtang hin pagkadiosnon ngan kalimpyo subay han manhaj han iya sangkay. Unya, O Umar bin Abd Aziz, ang kalibutan nag-anak sa usa ka ginhadian para sa imo ug gihatag sa imo ang duha ka nipples niya, ug nagtubo ka didto nga nagbibiling sa lugar nga mag-eksister, sa dihang gihatagan ka sadto nga gahum, lugod gilabog mo kini diin gilabog kini ni Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, gibayaan mo kini whatable ug giisip mo kini nga di-concepty mga probisyon. Dayawon kay Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, tungod ha Imo nalimpyo an amon mga sala, napadayag an amon mga kalamidad, sanglit padayon lakat, ayaw paglingi ha luyo, kay waray makakapirde han matadong, ngan waray makakapirdi han diri maupay. Igo na sa akong pagyakan kini nga mga pulong, nangangaro ako sin pasaylo sa Allah Subhaanallahu wa Ta’ala alang sa ako ug sa mga tumuroo ug mga tumuroo. Nagsiring hi Khalid bin Ma’dan Rahimahullah: ‘Katapos may ginsiring hi Umar bin Abdul Aziz’. Hi Ibn Haitsam nagsiring ha akon: ‘Padayon ngan ayaw paglingi ha luyo. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Nagsumat ha amon [hi Abu Nu'man] nagsumat ha amon [Sa'id bin Zaid] nagsumat ha amon [Umar bin Malik An Nukri] nagsumat ha amon [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], hiya nagsiring: 'Usa ka adlaw an mga tawo ha Medina naigo hin duro ka grabe nga huraw, ngan hadto nga panahon nagreklamo hira kan [A, Gollahayan an she] lubnganan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, paghimo ug buho tipakadto sa langit ug ayaw tuguti nga adunay atop sa butnga niini ug sa langit. Unya si Abu Al Jauza` nagpadayon sa iyang sugilanon: ‘Unya gibuhat sa mga taga Medina ang gisugo ni Aisyah Radliyallahu’anha, kahuman niini, nag-uran ug nagtubo ang banwa ug ang mga hayop nagin mahimsog. Sanglit iton nga tuig tinatawag nga tuig han kadaogan'.
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Nahisumat ha amon [Marwan bin Muhammad] tikang ha [Sa’id bin Abdul Aziz] nga hiya nagsiring: ‘Han nagkaada hin makalilisang nga panahon han huraw, waray panawagan ha pag-ampo ha Nabawi mosque hin tulo ka beses, ngan waray iqamah. Ug, [Sa'id bin Al Musayyib] wala maghalin sa mosque sa Propet sallallaahu 'alaihi wasallam. Waray hiya maaram han mga oras han pag-ampo gawas la han makabati hin mga tingog tikang ha direksyon han lubnganan han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Katapos, iya iginpahayag an kahulogan hito.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Ginsumatan na ha amon [hi Abdullah bin Salih] nagsumat ha akon, [Al Laits] nagsumat ha akon, [Khalid Ibnu Yazid], tikang [Sa`id Ibnu Abu Hilal] tikang [Nubaih bin Wahb] nga hi Ka'ab kinadto pagbisita kan Aisyah Radliyallahu'anha. Katapos, gin-unabi han mga kaupod an ngaran han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, [Ka'ab] nagsiring: ' Waray bisan usa ka adlaw - nga nalabay - labot la kun usa ka yukot nga mga anghel an lumusad ngan maglibot han lubnganan han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, ira ginpapakpak an ira mga pako ngan naghahalad hin mga pag-ampo ngadto han Propeta. Tubtob han kulop, nag-alsa hira -ngadto ha langit,- ngan an mga anghel in linmusad sugad ha ira ngan nagbuhat hin mga buhat sugad han mga una, tubtob han pagtunga han tuna, Hiya shallallahu 'alaihi wasallam gumawas nga gin-uupdan hin kapitoan ka yukot nga mga anghel'.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Nagsumat ha amon [hi Abu 'Ashim] nagsumat ha amon [hi Tsaur bin Yazid] nagsumat ha akon [Khalid bin Ma'dan] tikang kan [Abdur Rahman bin 'Amr] tikang kan ['Irbadl bin Sariah] hiya nagsiring; ' Si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nag-ampo sa kaagahon kauban namo, unya naghatag siya sagdon nga may lalarom nga sagdon nga -an amon- mga luha nag-awas ug -an amon- mga kasingkasing nangurog, unya may nagpakiana; ' O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, baga inin sagdon amo an pantapos nga mensahe -nga imo iginhatag-, unya hatagi kami hin testamento. Katapos, Hiya nagsiring: ‘Ako nagsusugo ha iyo nga kahadlok kan Allah Subhaanallahu wa Ta’ala ngan pirme mamati ngan sumugot -ha mga lider-, bisan kon hiya usa nga uripon ni Habasyah, tinuod nga bisan hin-o ha iyo nga nabubuhi katapos ko sigurado nga makakita hin damu nga mga kaibahan. pag-ikmat ha ngatanan nga bag-o -an kaso han bid`ah-, kay an butang nga bag-o bid`ah'. Nagsiring hi Abu 'Ashim: 'Kinahanglan ka mag-ikmat han mga bag-o nga butang -ha relihiyon-, tungod kay an tagsa nga bid`ah erehes'.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Nahisumat ha amon nga [hi Abu Al Mughirah] nagsumat ha amon [hi Al `Auza’i] tikang [Yunus bin Yazid] tikang [Az Zuhri] hiya nagsiring: ‘Waray bisan usa han amon mga eskolar an nawara kondi hira nagsiring: ‘An pagsunod ha Sunnah amo an kalamposan, ngan an kahibaro pagbabawion hin madagmit, an pag-undong han kalibutan ngan an pag-undong han usa nga kalibutan, pagkawara han hibaro ngatanan nga nawara'.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Nahisumat ha amon [hi Abu Al Mughirah] nagsumat ha amon [Al `Auza'i] tikang [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] tikang [Abdullah bin Ad Dailami] hiya nagsiring: 'An balita in umabot ha akon nga an siyahan han mga problema han relihiyon nga ginbabayaan amo ini an kaburut-on usa nga sunnah, pag-utod hin gutiay-gutiay'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Iginsumat ha amon nga [hi Abu Al Mughirah] nagsumat ha amon [Al `Auza'i] tikang [Hassan] nga hiya nagsiring: 'Diri ito usa nga katawhan nga nagbubuhat hin bid`ah ha ira relihiyon kondi hi Allah Subhaanallahu wa Ta'ala magkukuha tikang ha ira sunnah han sugad nga mga bahin han bid`ah - nga diri nira bubuhaton an Pagkabanhaw'.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Nahisumat ha amon [hi Muslim bin Ibrahim] nagsumat ha amon [hi Wuhaib] nagsumat ha amon [hi Ayyub] tikang ha [Abu Kilabah] hiya nagsiring: ‘Waray tawo nga nagbubuhat hin erehiya kon diri niya tugotan an pagputol han espada’.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Nagsumat ha amon [Sulaiman bin Harb] nagsumat ha amon [Hammad bin Zaid] gikan [Ayyub] gikan [Abu Qilabah] hiya nagsiring: ‘Tinuod, an mga nagsisingba han kaipa amo an mga tawo nga nahisalaag, ngan diri ko nakikita an katapusan han pagbiyahe nga ira gindudumara labot la han impyerno. Sarihi hira. Waray bisan usa ha ira an nagkotar hin usa nga pulong o nagyakan, tubtob nga an problema waray iba kondi an espada. Ha pagkamatuod, an pagkasalingkapaw nagin kinaiya nira. Dayon iya ginbasa an bersikulo nga 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' -Ug ha ira may mga tawo nga nagsaad kan Allah Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. Ha Taubah: 75-, ug an bersikulo nga 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -Ug ha ira may mga tawo nga nagbabatikos ha imo mahitungod han -panhatag- han zakat- -Qs. Ha Taubah: 58-, ngan an bersikulo nga 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -Ug ha ira may mga 'mga salingkapaw' nga nagsakit han Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam- -Qs. Attaubah: 116-,. Katapos, nagkaiba hira ngan waray magkauyon, ngan ha kataposan nagkatirok hira ha pagruhaduha ngan pagbuwa. Ha pagkamatuod, magkaiba an ira opinyon ngan nagkakaurosa ha pag-aragway han mga espada. Ngan diri ko nakikita an ira pagbiyahe labot la ngadto ha impyerno'. Nagsiring hi Hammad: ‘Nagsiring hi Ayyub mahitungod hini nga hadith o sayo nga hadith, ni Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, usa hiya han mga pinakamaaram nga mga hurado, karuyag ko sidngon hi Abu Qilabah’.