Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith

Hadith

Imam Darimi : 81

أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ

I kaa a vese ér: “Ibrahim bin Mukhtar] due hen [Muhammad bin Ishaq] hen [Muhammad bin Ka’ab] hen [‘Urwah] hen [‘Aisyah]. Ior mbagenev mba ve lu a ityom i eren yô, ka ve kaa ér: “Nahan se tema un sha ikyagh ki Hafsah Radliyallahu’anha, se haa un mngerem shin se haa un mngerem sha mi. ikyônough ki torough; shighe u lu kaan ér: ‘Ior mba ken tar u Ansar ka ior mba m ne ve jighjigh shi ve lu mbakuran akaa a am a myer, ape m yer la, saa di vea per tindi sha mimi. Umbur wer, ortom u Allah Subhanahu wa Ta’ala lu u yange i na un ian i tsuan kwagh u a lu hen atô u tar man kwagh u a lu hen Aôndo Subhanahu wa Ta’ala yô, nahan a tsua kwagh u a lu hen Aôndo Subhanahu wa Ta’ala’ Tsô Abu Bakr Radliyallahu’anhu vaa, a hen ér mkaanem ma Profeti sallalamlah’alaihial ôr un la ka ma. Tsô Profeti kaa er: ‘Kegh kpuaa, we Abu Bakr, cir hunda u gbenda u u ze hen mosque la - Nabawi - saa di hunda u Abu Bakr, gadia m fa or u nan hembe lun mo kwagh u vesen ken ijende man mkor u nan hemba Abu Bakr Radliya’llahu ga.

Hadith

Imam Darimi : 82

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ

A kaa a vese ér [Fulaih bin Sulaiman] hen [Sulaiman bin Abdurrahman] hen [Al Qasim bin Muhammad] hen [‘Aisyah] Radliyallahu’anha a kaa ér: ‘Rasulullah sallallaahu ‘Alaihi wa Aallam na ian ér i yila un ér: u hemen msen la. ior’, maa a gba inya. Shighe u a hide a zua a mkav yô, a pine ér: ‘M kaa a Abu Bakr Radliyallahu’anhu ér a hemen ior kpa? Tsô mo - or u ôron kwagh ne - m kaa mer: ‘Abu Bakr ka or u soft u nan vaan fese ga, doo u ú wa Umar tindi tseegh ga he?’. Nahan Rasulullah kaa ér: ‘Ah, ne mba vough er anngôôv mba Yusuf nahan, na nen Abu Bakr zwa ér a hemen ior, ka ior mba nyi nahan ve lu a mnya kpa Allah Subhaanallahu wa Ta’ala man mbananjighjigh ve soo kwagh ne ga?

Hadith

Imam Darimi : 83

َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا

I kaa a vese ér [Sulaiman bin Harb] kaa a vese ér [Hammad bin Zaid] u ken [Ayyub] u ken [‘Ikrimah] la kaa ér: ‘Rasulullah kpe sha iyange i Tomataan kpa i lu a ii ikyom na ga sha iyange la, aikighe la, man iyange igen la, nahan i ii un sha iyange i We. wasallam kpe ga, ka un tseegh yange mough sha -sha- sha- a jijingi na er Musa ‘Aalaihissalam yange mough sha nahan, Tsô Umar Radliyallahu’anhu mough sha kaa er: ‘Sha mimi yô, Or u Aôndo tindi un la kpe ga, kpa i nder un sha jijingi na -sha-sha nahan. Sha mlu u Aôndo yô, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yange kpe ga zan zan a kar sôron ave a ve man nombor ve. Umar Radliyallahu’anhu za hemen u ôron - nahan - zan zan akôv a zwa na gba ôôn sha ci u mciem man mkaanem nam. Tsô Abbas Radliyallahu’anhu mough sha, kaa ér: “Sha mimi yô, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kpe, sha ci u yange lu orumace u gbaaôndo, shi gema er uumache ve gema nahan, nahan ii ijende you, sha mimi yô, yange hemba lun a icivir sha ishigh ki Aôndo. kwa har shin er yange hemba lun a icivir sha ishigh ki Aôndo Subhaanallahu wa Ta’ala a ve nahan kpaa? Ne ior, ii nen ijende yen, nahan aluer nan ngu er kwagh u ne kaa ne nahan yô, a taver Allah Subhaanallahu wa Ta’ala u zuan a ijiir i iin un ga. Sha mimi yô, Ortom u Aôndo sallallaahu ‘alaihi wasallam, yange kpe ga zan zan a kar undun manhaj u wang, a er kwagh u a lu tindi la tindi, a venda kwagh u a lu haram la, a er ivese shi a pav ivaa, a er ityav shi a er bem kpaa. Man orkuranilev ugen kpa lu u yange nan hemba vôron shi nan vôr u dondon iyôngo i nan sha ityouv mbi iwo, nan gbidyen ikyon i lun a asav sha ikyônough ki torough ki nan, nan sôr ukpuunkpuun mba mngerem mba nan sha ave a nan, er Or u Aôndo tindi un la nahan ga. Hegen ngu hen atô wen, nahan ii ijende you’. A kaa er: ‘Man Umm Aiman ​​Radliyallahu’anha lu vaan, maa i pine un er, ‘O Umm Aiman, u ngu vaan sha ci u Or u Aôndo a tindi un la kpa? ’ a gema a kaa ér: ‘M ngu vaan sha ci u Or u Aôndo a tindi un la ga. U fa er m hemba fan er a yem ken tar u u hembe tar ne yô, kpa m ngu vaan sha ci u i cir loho u sha -mpase- la’. ’ Hammad Rahimahullah: ‘Ayyub yange vaa kpishi shighe u mkaanem ma Umm Aiman ​​za ar heen la.

Hadith

Imam Darimi : 84

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ

A kaa a vese ér [Abdul Wahab bin Sa’id Ad Dimasyqi] kaa a vese [Syu’aib Ibn Ishaq], a kaa a vese [Al ‘Auza’i] a kaa a mo [Ya’isy bin Al Walid] a kaa a mo [Makhul] ér Profeti sallallaahu ‘alaihi môm u a lu imagine la kaa ér: ‘ kwaghbo u yange er un la yange er mo, nahan a lu kwaghbo u hemban cii’.

Hadith

Imam Darimi : 85

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ

A kaa a vese er [Abu Nu’aim] a kaa a vese [Fithr] hen [‘Atha`] a kaa er: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Aluer kwaghbo er môm ken a ven yô, hen nen wer kwaghbo er mo, nahan kwagh la una lu môm ken akaa a vihin a hemban cii’.

Hadith

Imam Darimi : 86

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى

I kaa a vese ér [Sufyan] hen [‘Amr bin Muhammad] hen [ter na] ér: ‘ M ungwa [Ibn Umar] umbur Profeti ga, saa di kwagh u yange vaa la tseegh’.

Hadith

Imam Darimi : 87

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى

Ior kpishi mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u mlu u ken hemen la, ka ve nenge ér [Hammad bin Zaid] hen [Tsabit] hen [Anas bin Malik]. Shi Fatimah lu wan icam ér: ‘O terem u a lu ikyua ikyua a Rabb na kpishi la, O terem u paradiso na a lu ijiir na i hiden la, O terem u Jibril ‘Aalaihissalam se pase un ku na la, O terem u yange kure Rabb na shighe u a yila un la’. Hammad Rahimahullah kaa ér: ‘Shighe u Thabit pase hadith ne la, a vaa’. Thabit kaa ér: ‘Anas Radliyallahu’anhu yange una pase kwagh u Hadith ne yô, a vaa’.

Hadith

Imam Darimi : 88

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

I kaa a vese ér [‘Affan] kaa a vese [Hammad Salamah] hen [Tsabit] hen [Anas] Radliyallahu’anhu ér a umbur Profeti ér: ‘M er shiada sha a na shighe u nyôr ken Medina la, mayange m nenge a iyange i hemban doon shi i hembe wanger a iyange i Medina la ga. shi m nenge iyange i a kpe la kpaa, nahan m nenge a iyange i hemban vihin cii ga. hemba lun a ime a iyange i Profeti Sallallaahu ‘alaihi wasallam’ kpe la.

Hadith

Imam Darimi : 89

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ

A kaa a vese ér: ‘Abdullah bin Salam kaa a Profeti ér: ‘O Or u Aôndo tindim la, se nenge u tile sha vegher u ishigh you ki ki lu nyian la. forehead yange kunya kôr Rabb wou sha ci u aeren a ior ou yange ve er shighe u u -kpen- kera la '.

Hadith

Imam Darimi : 90

أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا

Er yange ôr se [Al Qasim bin Katsir] yô, a kaa ér: ‘M ungwa [Abdurrahman bin Syuraih] ôr [Abu Al Aswad Al Qurasyi] hen [Abu Farwah] - kpan u Abu Jahl u ngise la - hen [Abu Hurairah] Radliyallahu’anhu hen shighe u Profeti ne lu ôron kwagh ne la. -Shighe u iwasen i Allah Suhaanallahu wa Ta'ala man mhembe a va la. Man u nenge ior mba nyôron ken kwaghaôndo u Allah ken iniongo- -Qs. Ityough ki sha 1-2-. Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam kaa er: 'Sha mimi yô vea undu kwaghaôndo ve ken iniongo er yange ve nyôr ker ken iniongo nahan'.

Hadith

Imam Darimi : 91

أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ

Ior mbagenev mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u mlu u ken hemen la, kaa ér: “[Abdullah bin Al Ahtam] yange zua a ‘Umar bin’ ior mba ken tar u Umar bin. Umar yange lu a er kwagh ga, fese nahan Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah tile sha ishigh nagh, fese nahan a due a ôr kwagh, a wuese Aôndo shi a wuese Un, maa a kaa ér: ‘Amma ba’d. Sha mimi yô, Allah Subhaanallahu wa Ta’ala yange gba uumache nahan gba u vea ungwa imo na ga, ngu a mkor sha ihyembeato ve hanma shighe cii. Hen shighe la uumace lu sha ajiir kposo kposo man mbamnenge kposo kposo, shi Mbaarabia kpa lu sha mlu ve u hemban vihin cii. Ior mba ken agar man mba ken agar man mba ve lu sha iwo cii ka i yange ve u zuan a akaa a dedoo a tar man akaa a nan ve msaanyol, ken mzough cii ve fa er vea pine Allah Subhaanallahu wa Ta’ala ga, shi ve ôron takerada Na ga, mba ve kpe la mba ken igyamusu man mba ve lu ken mlu u ve lu a kwaghwan ga shi ve lu a mbamzeyol mba lun wang ga la. Shighe u Allah Subhaanallahu wa Ta'ala soo u samber a mhôônom Nam ma zungwen hen a ve la, A tindi Ortyom ugen hen a ve, u lu a ieren i ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -Yange m zua a mhôônom ma zungwen kpishi sha ci u ican yen man mhôônom ma zungwen ma m lu a mi sha mimi la. mbananjighjigh- -Mbampin. At Taubah: 128. Aôndo a̱ na un iveren Na man mzehemen Na man mhôônom Nam ma zungwen man iveren Na sha a na. Kpa sha aeren a na a dedoo la cii, kwagh ne yange ve u vihin un iyol, nan un ati a bo ga, shin er yange tôô takerada u ôron kwagh hen Allah nahan kpa, a ôr kwagh ugen ga saa kwagh u A kaa ér i er la tseegh, a za ga saa una na un ian. Nahan zum u i kaa a na ér a sôr ishima na, a tôô ikyav mbi jihad la, agee a na seer sha u eren akaa a Allah Subhaanallahu wa Ta’ala kaa ér a er la sha er Allah una pase shiada Na shi una kura mkaanem Nam kpaa yô, shi una tese kwaghpasen na kpaa yô. Shi yange kpe ken mlu u civir Aôndo shi lu wang kpaa. Nahan Abu Bakr Radliyallahu’anhu gema tile sha ityough nagh, dondo sunnah na, dondo gbenda na, kpa - Mbaarabia mbagenev venda mimi shin hanma or ken a ve u nan er nahan cii, maa Abu Bakr venda u ngohol ve shighe u nan kpe kera la. torch na - lumun mzough na u ityav - maa vea mba ve lu kuran mimi la ve tim ifer i mbacivir Aôndo la kera. Mayange de u nôngon ityav shi ôôn tar sha awambe a ve ga, zan zan a hide a ve ken atô u kwaghaôndo u ve undu la kpôô kpôô, shi a hide a ver ve ken atesen a ve venda la. Shi a zua a kwagh u injaa u Allah - ghanimah - sha mlu u ônov mba rakumi, u yange doo un yô, shi a zua a kwase u ken tar u Habasyah u nan un mkurem, u yange mase henen ér shighe u a kpe la, ka kwagh u yangen un u eren kwagh ken zwa yô. Ken masejime yô a na tom ne sha ikyev i caliph u yange dondo un la, nahan a undu tar ne ken mlu u civir Aôndo man u wang sha u suen manhaj u ijende na - Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam -. Tsô Umar bin Khattab hingir kalifa ken ijime na; A maa shi a na agar kpishi mzehemen, a kohol mlu u taver man ishima i legh legh, a cir ave na man angahar a na - inja na yô, a er tom kpoghuloo er a fetyô la cii -, a sôr hanma kwagh u a kase zayol la cii, shi a wa agoyol sha ikyav mbi utyaav cii, nahan shighe u Mughirah bin Syu`bah Radliyalahu’an s Radliyallahu’anhu u pinen ior ér, ‘Ior . confirm or u nan wua or la kpa?’ Shighe u loho va er or u wuan or la ka 'wankiriki u Mughirah bin Syu`bah' la a genger amo a wuese Ter na, sha ci u or u nan wua un la lu or u nan lu a ian ken fai` ga nahan a fatyo u ôron er yange er awambe a na hingir tindi sha ityôkyaa i nan er ian na la. Umar zua a inyaregh ki kuman er dubu akunduatargber nahan hemba inyaregh ki Allah Subhaanallahu wa Ta’ala lu a mi la, shi a tee ya na je kpaa sha ci u ishima za un iyol er alaghga una hingir kwagh u ônov nav vea nenge sha mi yô. Tsô a na akaa a injaa ne sha ikyev i caliph u yange dondo un la, nahan un - Umar Radliyallahu’anhu - a undu tar ne ken mlu u civir Aôndo man mlu u wang sha inja i manhaj u ijende na la. Nahan, O Umar bin Abd Aziz, tar ne mar tartor sha ci wou shi u na u ikyav mbi u lu a mi mbi uhar la, nahan u vese her u lu keren ijiir i u lu her yô, shighe u i na u tahav mbura la, u gema u haa mbu hen ape Allah Subhaanallahu wa Ta’ala haa mbu la, u undu mbu kwagh u a lu a mi ga la, u nenge wer ka kwagh u doon ga, u nenge wer ka kwagh u injaa ga. akaa a i gbe u a er la. Iwuese i lu hen Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, sha ci Wou asorabo ase a wanger, akaa a vihin a ase a pase, nahan za hemen u zenden, de kenger ken jime ga, gadia kwagh môm una hemba kwagh u vough ga, shi kwagh môm kpa una hemba kwagh u a lu shami ga la ga. Ka m ôr kwagh ne kuma mo, m sôn Allah Subhaanallahu wa Ta’ala mde u asorabo sha ci wam man sha ci u mbananjighjigh man mbananjighjigh kpaa. Khalid bin Ma’dan Rahimahullah kaa ér: ‘Tsô Umar bin Abdul Aziz ôr kwagh’. Ibn Haitsam kaa a mo ér: ‘Za hemen u kenger ijime ga. ’

Hadith

Imam Darimi : 92

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ

A kaa a vese ér [Abu Nu’man] kaa a vese ér [Abu Nu’man] kaa a vese ér: ‘Iyange igen ior mba ken gar u Medina yange ve zua a uraahumbe u vihin tsung, nahan hen shighe la ve gba ahon hen Raliyad, Gollahayan ér. uwar u Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam, er ihyungwa i veren sha kwavaôndo man de luun a ikyônough ki torough hen atô u i man sha kwavaôndo ga. Tsô Abu Al Jauza` za hemen a kwaghôron na ér: ‘Tsô ior mba ken Medina er kwagh u Aisyah Radliyallahu’anha kaa ér ve er la, kwagh ne been yô, ura nôô, toho vese, inyamtoho kpa hingir u lun gbang gbang. Nahan yô, i yila inyom la ér inyom i mhembe’.

Hadith

Imam Darimi : 93

أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

I ôr se [Marwan bin Muhammad] hen [Sa’id bin Abdul Aziz] ér yange kaa ér: ‘Shighe u uraahumbe u vihin tsung lu la, i yila ior ér ve za er msen ken iyou i adua i Nabawi la kwa tar ga, shi iqamah kpa lu ga. Shi, [Sa’id bin Al Musayyib] yange due ken iyou i civir Aôndo i i yer ér mosque la kera ga. Yange fa ashighe a msen ga saa di shighe u a ungwa amo a duen sha vegher u uwar u Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam la. Maa a pase inja i kwagh shon.

Hadith

Imam Darimi : 94

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ

I kaa a vese ér [Abdullah bin Salih] kaa a mo ér, [Al Laits] kaa a mo, [Khalid Ibnu Yazid], hen [Sa`id Ibnu Abu Hilal] hen [Nubaih bin Wahb] ér Ka’ab va u va nengen a Aisyah Radliyallahu’anha. Tsô mba ve lu a na imôngo la ter iti i Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam, [Ka'ab] kaa er: ' Iyange i môm - ka i kar ga - saa di mbatyomov mba shaav dubu vea sen vea kase uwar u Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam, vea cir ave ve sha shi vea er msen hen Profeti wasallam. Zan zan aikighe va kar yô, ve mough -sha kwavaôndo,- mbatyomov mba shaav kpa senen er ve nahan, ve er akaa er mba ngise ve er la nahan, zan zan shighe u tar pav ker la, A shallallahu 'alaihi wasallam due vea mbatyomov mba shaav udubu akunduatargber'.

Hadith

Imam Darimi : 95

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ

Ka a kaa a vese ér [Abu Ashim] a kaa a vese ér [Tsaur bin Yazid] a kaa a mo ér [Khalid bin Ma’dan] hen [Abdur Rahman bin Amr] hen [Irbadl bin Sariah] a kaa ér; ’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yange er msen u pepe vea vese, maa a na se kwaghwan sha kwaghwan u a lu a inja kpishi je yô, mliam asev gba duen shi asema ase kpa tenger, maa orgen pine ér; ’ O Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, er kwaghwan ne a lu loho u been -u u ne la nahan- nahan, na se ikyav i tesen ér u er kwaghbo. Tsô A kaa ér: ‘M kaa a ven mer, cian Aôndo Subhaanallahu wa Ta’ala, shi ungwan shi ungwan imo i mbahemenev-, shin er nan lu kpan u Habasyah nahan kpaa, mimi je, hanma wen u nan lu uma ken ijime yam yô, nana nenge a mbamgem kpishi, nahan gba u ne dondo sunnah wam man sunnah u vough u khulafalar mo. wa ikyo sha hanma kwagh u he cii -kwagh u bid`ah-, gadia kwagh u he ka bid`ah'. Abu 'Ashim kaa er: 'Doo u ne wa ikyo sha akaa a he -ken kwaghaôndo-, gadia hanma bid`ah cii ka kwagh u hendan a kwaghaôndo'.

Hadith

Imam Darimi : 96

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ

I ôr se ér [Abu Al Mughirah] kaa a vese ér [Al `Auza’i] hen [Yunus bin Yazid] hen [Az Zuhri] yange kaa ér: ‘Mbafantakerada asev môm kpa yange ve hungur ga kpa ve kaa ér: ‘U dondon Sunnah la ka mzehemen, shi mfe una kar kera fese, u fan shi suen kwaghaôndo u a lu ken tar la. mlu u mfe u a saa la cii’.

Hadith

Imam Darimi : 97

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً

Ior kpishi mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u kwaghaôndo la, ka ve nenge ér kwagh u hiihii u a lu ken mbamzeyol mba kwaghaôndo u i lu undun la ka kwagh u i yer ér sunnah la. cir kpuaa kpuaa’.

Hadith

Imam Darimi : 98

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ

I ôr se ér [Abu Al Mughirah] yange kaa a vese [Al `Auza’i] hen [Hassan] ér a kaa ér: ‘Ka ior mba ve eren bid`ah ken kwaghaôndo ve ga kpa ka Allah Subhaanallahu wa Ta’ala una dugh avegher a bid`ah la ken sunnah ve kera - a vea er sha iyange i sha iyange la ga la. Mnder u shin ku’.

Hadith

Imam Darimi : 99

أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ

I ôr se ér [Muslim bin Ibrahim] kaa a vese ér [Wuhaib] kaa a vese ér [Ayyub] u ken [Abu Kilabah] la kaa ér: ‘Or môm nan ngu eren kwaghaôndo u aiegh ga saa nana na ian ér i cir sanker’.

Hadith

Imam Darimi : 100

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ

A kaa a vese er [Sulaiman bin Harb] a kaa a vese [Hammad bin Zaid] hen [Ayyub] hen [Abu Qilabah] er: ‘Sha mimi yô, mbacivir isharen i bo ka ior mba ve tsume yô, man m nenge a mkur u zende u ve lu zan la ga saa di igyamusu. Karen ve. Or môm ken a ve yange nan ôr kwagh môm shin nan ôr kwagh ga, zan zan zayol la kera lu kwagh ugen ga, saa di sanker tseegh. Sha kpôô yô, atseregh hingir ieren ve. Nahan a ôr ivur i i kaa ér ‘WA MINHUM MAN ‘AHADALLAHA’ la -Man ken a ve yô, ior mba ve er ityendezwa a Aôndo Subhaanallahu wa Ta’ala la kpa mba- -Qs. Hen Taubah: 75-, man ivur i i kaa ér ‘WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT’ la -Man ken a ve yô, ior mba ve puun we sha kwagh u -paven- zakat- -Qs. Hen Taubah: 58-, man ivur i ‘WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA’ la -Man ken a ve yô, ‘mbaahendanev’ mba ve vihi Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam ishima la mba- -Qs. Ityough ki sha 116-,. Tsô ve gba anyiman shi ve lumun ga, ken masejime yô ve kohol imôngo sha akperan man aie. Jighilii yô, mbamnenge vev mba kposo kposo shi mba ken mzough sha u nôngon num a sanker. Man m nenge a zende ve ga saa di u zan ken igyamusu’. Hammad kaa er: ‘Ayyub yange kaa sha kwagh u hadith ne shin hadith u hiihii la, sha iti i Aôndo, un lu môm ken mbafantakerada mba fan kwagh kpishi, m ngu ôron kwagh u Abu Qilabah’.