Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 හදීස්
හදීස්
Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
[ෆර්වා බින් අබු අල් මග්රා`] අපට [ඉබ්රාහිම් බින් මුක්තාර්] [මුහම්මද් බින් ඉස්හාක්] [මුහම්මද් බින් ක'අබ්] [උර්වා] [අයිසියා] රද්ලියල්ලාහුඅන්හා වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අසනීප වූ විට මෙසේ පැවසීය: 'විවිධ ළිං හතකින් වතුර බාල්දි හතක් මට වත් කරන්න, එවිට මට මිනිසුන් වෙත ඔවුන්ගේ පොරොන්දු ඉටු කිරීමට පිටතට යා හැකිය' කථකයා මෙසේ පැවසීය: 'ඉතින් අපි ඔහුව හෆ්සා රද්ලියල්ලාහුඅන්හාට අයත් භාජනයක වාඩි කළෙමු, අපි ඔහුට ඉසිමු හෝ වතුර වත් කළෙමු - අපි කතුවැකි සැකයන් වත් කළෙමු හෝ මුහම්මද් බින් ඉෂාක්ගෙන් මෙය වත් කළෙමු - පසුව ඔහුට සාමය ලැබුණි, පසුව ඔහු පිටතට පැමිණ ධර්මාසනයට නැග්ගා; 'අන්සාර්වරු මගේ විශ්වාසවන්ත ජනතාව සහ මගේ රහස් රකින්නන්, ඔවුන් ඇත්තටම නීතිය කඩ නොකළහොත් මම රැකවරණය ලබන තැන. මතක තබා ගන්න, අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලාගේ සේවකයෙකු සිටියේය, ඔහුට ලෝකය සහ අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලා අතර තෝරා ගැනීමට නිදහස ලබා දෙන ලදී, එබැවින් ඔහු අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලා තෝරා ගත්තේය. එවිට අබු බකර් රද්ලියල්ලාහු අංසබා
හදීස්
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
[සයිද් බින් මන්ෂුර්] අපට [සුලෙයිමාන් බින් අබ්දුර්රහ්මාන්] [අල් කාසිම් බින් මුහම්මද්] [අයිස්යා] රද්ලියල්ලාහුඅන්හා] වෙතින් [ෆුලයිහ් බින් සුලෙයිමාන්] අපට [ෆුලයිහ් බින් සුලෙයිමාන්] අපට [අල් කාසිම් බින් මුහම්මද්] වෙතින් [අයිස්යා] රද්ලියල්ලාහුඅන්හා] ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්' සලාහ්ව කැඳවීමට අවසර දුන් අතර, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අබු බකර්ට සලාහ්ව මෙහෙයවන ලෙස අණ කරන්න. ජනතාව', පසුව ඔහු සිහිසුන් විය. ඔහු සිහිසුන් විය. ඔහු නැවත පැමිණි විට, ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'මම අබු බකර් රද්ලියල්ලාහුඅන්හුට ජනතාවට නායකත්වය දෙන ලෙස අණ කළාද? එවිට මම - කථකයා - මෙසේ ඇසුවෙමි: 'අබු බකර් පහසුවෙන් අඬන මෘදු මිනිසෙක් නොවේද, ඔබ උමර්ට අණ කළ යුතු නොවේද?'. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ආහ්, ඔබ යූසුෆ්ගේ සහෝදරයන් හා සමානයි, ජනතාවට නායකත්වය දෙන ලෙස අබු බකර්ට අණ කරන්න, කී දෙනෙක් සිහින දකින නමුත් අල්ලාහ් සුභානල්ලාහු ව තආලා සහ ඇදහිලිවන්තයන් එය කැමති නැත'.
හදීස්
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
[සුලෙයිමාන් බින් හාර්බ්] අපට [හම්මද් බින් සයිද්] [ඉක්රිමා] හි [අයියුබ්] හි [හම්මද් බින් සයිද්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සඳුදා මිය ගිය නමුත් ඔහුගේ දේහය එදින සවස සහ පසුදා භූමදාන නොකළ බැවින් බදාදා රාත්රියේ ඔහුව භූමදාන කරන ලදී, ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මිය ගොස් නැත, මූසා අලයිහිස්සලාම් උත්ථාන වූ විට ඔහු තම ආත්මයෙන් අහසට නැග්ගා පමණි. එවිට උමර් රද්ලියල්ලාහු අන්හු නැඟිට මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයා මිය ගොස් නැත, නමුත් මූසා අලයිහිස්සලාම් උත්ථාන වූ විට ඔහු තම ආත්මයෙන් අහසට නැගිට්ටා. අල්ලාහ් සුභානල්ලාහු ව තාආලා විසින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් ඔවුන්ගේ අත් සහ දිව කපා දමන තුරු මිය ගියේ නැත. උමර් රද්ලියල්ලාහු අන්හු ඔහුගේ තර්ජන සහ වචන නිසා ඔහුගේ මුඛයේ කොන් පෙණ නඟින තුරු - එලෙසම - මෙසේ පැවසීය. එවිට අබ්බාස් රද්ලියල්ලාහු අන්හු නැඟිට මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මිය ගොස් ඇත, මන්ද ඔහු සාමාන්ය මිනිසෙකි, මිනිසුන් වෙනස් වන විට ඔහු වෙනස් විය, එබැවින් ඔබේ මිතුරා භූමදාන කරන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහු අල්ලාහ් ඉදිරියේ වඩා උතුම් විය සුභානල්ලාහු ව ත'අලා ඔහු දෙවරක් මිය ගියාට වඩා, ඔබ එක් වරක් මරා දමා දෙවරක් මිය ගියත් අල්ලාහ් සුබානල්ලාහු ව ත'අලා ඉදිරියේ ඔහු ඔවුන්ට වඩා උතුම් විය හැකිද? අහෝ ජනතාවනි, ඔබේ මිතුරා භූමදාන කරන්න, එවිට ඔහු ඔබ පවසන ආකාරයට නම්, අල්ලාහ් සුභානල්ලාහු ව ත'අලාට ඔහුට භූමදාන ස්ථානයක් සොයා ගැනීම අපහසු නොවනු ඇත. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔහු පැහැදිලි මන්හජ් එකක් ඉතිරි කරන තෙක්, නීත්යානුකූල දේ නීතිගත කරන තෙක්, හරාම් දේ තහනම් කරන තෙක්, විවාහ වී දික්කසාද වන තෙක්, යුද්ධ කරන තෙක් සහ සාමය ඇති කරන තෙක් ඔහු මිය ගියේ නැත. කඳු මුදුන්වලට එළුවන් පසුපස හඹා යාමෙන් වෙහෙසට පත් වූ එඬේරෙකු සිටියේ නැත, ඔහු තම සැරයටියෙන් කටු ගස් කඩා දැමූ අතර, ඔහු තම දෑතින් තම ජල පොකුණු අලුත්වැඩියා කළේය, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාට වඩා. දැන් ඔහු ඔබ අතර සිටී, එබැවින් ඔබේ මිතුරා භූමදාන කරන්න. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'උම් අයිමන් රද්ලියල්ලාහු අන්හා හඬමින් සිටියාය, එවිට ඔහුගෙන් විමසන ලදී, 'ඕ උම් අයිමන්, ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙනුවෙන් හඬනවාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙනුවෙන් හඬන්නේ නැත. "ඔහු මේ ලෝකයට වඩා හොඳ රටකට ගොස් ඇති බව මම හොඳින් දන්නා බව ඔබ දන්නවා, නමුත් ස්වර්ගයේ හෙළිදරව්ව පිළිබඳ පුවතට බාධා ඇති වූ නිසා මම අඬනවා." හමාඩ් රහිමහුල්ලා: "උම් අයිමාන්ගේ වචන මෙහි පැමිණි විට අයුබ් දැඩි ලෙස හැඬුවේය."
හදීස්
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
[අබ්දුල් වහබ් බින් සයිද් අද් දිමාසිකි] අපට [සුඅයිබ් ඉබ්නු ඉස්හාක්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත, [අල් අවුසායි] මට [යායිසි බින් අල් වලීඩ්] මට [මකුල්]ට පවසා ඇති බව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත: 'ඔබගෙන් කෙනෙකුට විපතක් සිදුවුවහොත්, ඔහුට සිදු වූ විපත මට සිදු වූ බව සිතන්න, එවිට එය විශාලතම විපත වනු ඇත'.
හදීස්
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
[අබු නුඅයිම්] [අතා`] වෙතින් [ෆිත්ර්] අපට පැවසූ බව අපට වාර්තා වී ඇත: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් කෙනෙකුට විපතක් සිදුවුවහොත් එය මට සිදු වූ බව සිතන්න, එවිට එය විශාලතම විපත්වලින් එකකි'.
හදීස්
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
[මුහම්මද් බින් අහමඩ් බින් අබු කලෆ්] අපට පවසා ඇත්තේ [සුෆ්යාන්] [අම්ර් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මෙසේ පැවසූ බවයි: '[ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හඬා වැලපුණු බව හැර අන් කිසිවක් සිහිපත් කළේ නැත'.
හදීස්
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
[අබු අන් නු'මාන්] [හම්මාද් බින් සයිද්] [සබිත්] [අනස් බින් මලික්] රද්ලියල්ලාහුඅන්හුගෙන් [ෆාතිමා] රද්ලියල්ලාහුඅන්හා ඇසූ බව අපට [හම්මාද් බින් සයිද්] අපට වාර්තා කළේය: 'ඕ අනස්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගේ සොහොන මත පස් ඉසිය යුත්තේ කෙසේද?' ෆාතිමා ඇගේ පැමිණිලි කියමින් සිටියාය: 'ඔහුගේ දෙවියන්ට ඉතා සමීප මගේ පියාණෙනි, ඕ ඔහුගේ නැවත පැමිණීමේ ස්ථානය වන මගේ පියාණෙනි, ගේබ්රියෙල් 'අලයිහිස්සලාම්ට ඔහුගේ මරණය ගැන අපි දැනුම් දෙන මගේ පියාණෙනි, ඕ ඔහුගේ දෙවියන්ට කතා කරන විට ඔහු පිළිතුරු දෙන මගේ පියාණෙනි'. හම්මාඩ් රහිමහුල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය: 'තාබිත් මෙම හදීසය ප්රකාශ කළ විට ඔහු හැඬුවේය'. තාබිත් මෙසේ පැවසීය: 'අනස් රද්ලියල්ලාහුඅන්හු මෙම හදීසය ප්රකාශ කළ විට ඔහු හැඬුවේය'.
හදීස්
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[අෆ්ෆාන්] අපට [හම්මද් සලාමා] [සබිත්] [අනස්] රද්ලියල්ලාහුඅන්හුගෙන්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පවසා ඇත. ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සිහිපත් කළේය. ඔහු මෙඩිනාවට ඇතුළු වූ විට මම ඔහුව දුටුවෙමි. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙඩිනාවට පැමිණි දිනයට වඩා හොඳ හා දීප්තිමත් දිනයක් මම කිසිදා දුටුවේ නැත. ඔහු මිය ගිය දිනය ද මම දුටුවෙමි. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මිය ගිය දිනයට වඩා අඳුරු හා නරක දවසක් මම දුටුවේ නැත.
හදීස්
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
[අබ්දුල්ලාහ් බින් මුති] අපට [අබු අබ්දුල් ජලීල්] වෙතින් [අබු හාරිස් අල් අස්ඩි] වෙතින් [හුසයිම්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'අබ්දුල්ලාහ් බින් සලාම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ ඔබේ රබ්බිවරයාගේ පැත්තේ සිටගෙන සිටිනු අපි දුටුවෙමු, එවිට ඔබේ මුහුණ රතු විය - එය තරමක් රතු විය - ඔබ මිය ගිය පසු ඔබේ ජනතාව විසින් සිදු කරන ලද ක්රියාවන් නිසා ඔබේ නළල ඔබේ රබ්බිවරයා ගැන ලැජ්ජාවට පත් විය.'
හදීස්
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
[අල් කාසිම් බින් කට්සිර්] අපට වාර්තා කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: '[අබු අල් අස්වද් අල් කුරාසි] [අබු අල් අස්වද් අල් කුරාසි] ගෙන් - අබු හුරෙයිරාගේ හිටපු දාසයාගෙන් - [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබ්දුර්රහ්මාන් බින් සූරයිහ්] පවසනු මට අසන්නට ලැබුණි. 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' - අල්ලාහ් සුහානල්ලාහු ව තාලාගේ උපකාරය සහ ජයග්රහණය පැමිණ ඇති විට. තවද මිනිසුන් රංචු වශයෙන් අල්ලාහ්ගේ ආගමට ඇතුළු වන අයුරු ඔබට පෙනේ - ප්රශ්න. ඇන් නෂ්ර්: 1-2-. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සැබවින්ම ඔවුන් රංචු වශයෙන් එයට ඇතුළු වූ විට ඔවුන් තම දහම රංචු පිටින් හැර දමනු ඇත'.
හදීස්
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
[අබු බකර් අල් මිෂ්රි] [සුලෙයිමාන් අබු අයුබ් අල් කුසායි] [යාහ්යා බින් සයිද් අල් උමාවි] [මারফ් බින් ඛර්රබුඩ්ස් අල් මක්කි] [කාලිඩ් බින් මাদන්] වෙතින් මට වාර්තා කර ඇත: '[අබ්දුල්ලා බින් අල් අහ්තම්] 'උමර් බින් අබ්දුල්අසීස් ජනතාව සමඟ හමුවිය. උමර් කිසිවක් කර නොතිබුණි, හදිසියේම අබ්දුල්ලා බින් අල් අහ්තම් රහිමහුල්ලාහ් ඔහු ඉදිරිපිට සිටගෙන වහාම කතා කිරීමට පටන් ගත්තේය, ඔහු අල්ලාහ් සුබ්හානල්ලාහු ව ත'ආලාට ප්රශංසා කර ඔහුට ප්රශංසා කළේය, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අම්මා බාද්. ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් සුභ්හානල්ලාහු ව ත'ආලා මිනිසුන් මැව්වේය, ඔහුට ඔවුන්ගේ කීකරුකම අවශ්ය නොවේ, ඔහු සැමවිටම ඔවුන්ගේ පාපවලින් ආරක්ෂිතයි. ඒ කාලයේ මිනිසුන් විවිධ මට්ටම්වල සහ දෘෂ්ටිකෝණවල සිටි අතර අරාබිවරු වඩාත්ම දූෂිත මට්ටමේ සිටියහ. නගරවාසීන්, ගම්වාසීන් සහ කඳුකර වැසියන් ලෝකයේ යහපතෙන් සහ එහි සැප සම්පත් වලින් වළක්වනු ලැබේ, සාමාන්යයෙන් ඔවුන් අල්ලාහ්ගෙන් සුබ්හානල්ලාහු ව තාලාගෙන් ඉල්ලන්නේ කෙසේදැයි නොදනිති, ඔහුගේ පොත කියවන්නේ නැත, මිය යන අය නිරයේ සිටින අතර මඟ පෙන්වීමට අන්ධ හා අපිරිසිදු තත්වයක ජීවත් වන අයට, ඔවුන්ට අසංඛ්යාත පිළිකුල් සහගත සහ කරදරකාරී ගැටළු තිබේ. අල්ලාහ් සුබ්හානල්ලාහු ව තාලාට තම දයාව ඔවුන්ට පතුරුවා හැරීමට අවශ්ය වූ විට, ඔහු ඔවුන්ගෙන් ''අසීසුන් අලයිහිම් මා අනිත්තුම් හරිසුන් අලයිකුම් බිල් මුමිනීනා රවුෆුර්රාහිම්'' චරිතය ඇති පණිවිඩකරුවෙකු එවීය - ඔබේ දුක් වේදනා ගැන දැඩි ලෙස දැනුණු, ඔබට ඇදහිල්ල සහ ගැලවීම සැබවින්ම අවශ්ය, ඇදහිලිවන්තයන් කෙරෙහි ඉතා දයානුකම්පිත සහ දයානුකම්පිත- -ප්රශ්න. තව්බාහි: 128. අල්ලාහ් සුභ්හානල්ලාහු ව තාලා ඔහුට ඔහුගේ ආශිර්වාද, සමෘද්ධිය, දයාව සහ ආශිර්වාද ලබා දෙත්වා. කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ සියලු යහපත් ගුණාංග සමඟින්, මෙය ඔහුගේ ශරීරයට හානි කිරීමෙන්, ඔහුට නරක මාතෘකා ලබා දීමෙන් වළක්වා ගත්තේ නැත, ඔහු අල්ලාහ්ගෙන් කතා කළ පොතක් රැගෙන ගියද, ඔහු අණ කළ දේ හැර වෙනත් කිසිවක් ඔහු කීවේ නැත, ඔහු ඔහුට අවසර දුන් තුරු ඔහු ගියේ නැත. එබැවින් ඔහුගේ හදවත ස්ථාවර කිරීමට, ජිහාද් බර උසුලන්නට ඔහුට අණ කළ විට, අල්ලාහ්ගේ නියෝග ක්රියාත්මක කිරීමට ඔහුගේ ශක්තිය දිගු විය. එවිට අල්ලාහ් ඔහුගේ සාක්ෂි හෙළි කර ඔහුගේ වචන ආරක්ෂා කළේය, මෙන්ම ඔහුගේ දේශනා කිරීම පෙන්වීය. ඔහු භක්තියෙන් හා පිරිසිදුකමෙන් මිය ගියේය. පසුව අබු බකර් රද්ලියල්ලාහුඅන්හු ඔහු වෙනුවට ඔහුගේ සුන්නාහ්ව අනුගමනය කළේය, ඔහුගේ මාර්ගය අනුගමනය කළේය, නමුත් - සමහර අරාබිවරුන් ඇදහිල්ල අත්හැර ගියහ හෝ ඔවුන් අතර එසේ කළ ඕනෑම අයෙකු, පසුව අබු බකර් ඒවා පිළිගැනීම ප්රතික්ෂේප කළේය - ඔහුගේ මරණයෙන් පසු - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුව පිළිගැනීමට කැමති අය හැර ඔහුගේ කඩුව එහි කොපුවෙන් ඇද ගින්නක් දල්වා එය ඔහුගේ පන්දම සමඟ රැඳී සිටියේය - ඔහුගේ යුද ප්රතිපත්තිය පිළිගත්තේය - පසුව සත්යයේ ආරක්ෂකයින් සමඟ ඔහු නිකායවාදීන්ගේ නපුර මුලිනුපුටා දැල්වීය. ඔහු යුද්ධ කිරීම සහ ඔවුන්ගේ රුධිරයෙන් පොළොවට ජලය දැමීම නතර කළේ නැත, ඔවුන් අතහැර දැමූ ආගමේ ළයට ඔවුන්ව නැවත ගෙනැවිත්, ඔවුන් ප්රතික්ෂේප කළ ඉගැන්වීම් තුළ ඔවුන්ව නැවත ස්ථාපිත කරන තුරු. ඔහු අල්ලාහ්ගේ වස්තුව - ඝානිමා - තරුණ ඔටුවන්ගේ ස්වරූපයෙන් ලබා ගත් අතර, එයින් ඔහු සෑහීමකට පත් වූ අතර, ඔහු තම දරුවාට මව්කිරි දුන් හබස්යා කාන්තාවක් ලබා ගත්තේය, පසුව ඇයගේ මරණයේදී එය ඔහුගේ උගුරේ හිරවීමක් ලෙස ඔහු සිතුවේය. අවසානයේ ඔහු මෙම කාර්යය ඔහුට පසුව කලීෆ්ට භාර දුන් අතර, ඔහු තම මිතුරා වන නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මන්හජ් ආරක්ෂා කිරීමෙන් භක්තිමත් හා පිරිසිදු තත්වයකින් ලෝකය හැර ගියේය. ඉන්පසු උමර් බින් ඛට්ටබ් ඔහුට පසුව කලීෆ් බවට පත් විය; ඔහු නගර කිහිපයක් ගොඩනඟා සමෘද්ධිමත් කළේය, ඔහු ස්ථිරභාවය මෘදුකම සමඟ ඒකාබද්ධ කළේය, ඔහු තම අත් සහ පැටවුන් රෝල් කළේය - එනම් ඔහු හැකි තරම් වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කළේය - ඔහු ගැටලුව වටා ඇති සියල්ල සකස් කළේය, සහ ඔහු යුද්ධය සඳහා සියලු උපකරණ සූදානම් කළේය, එබැවින් මුගීරා බින් සයූබා රඩ්ලියල්ලාහුඅන්හුගේ වහලා ඔහුට පිහියෙන් ඇන විට, ඔහු ඉබ්නු අබ්බාස් රඩ්ලියල්ලාහුඅන්හුට මිනිසුන්ගෙන් මෙසේ අසන ලෙස පැවසීය, 'මිනිස්සු මිනීමරුවා තහවුරු කළාද?' මිනීමරුවා 'මුගීරා බින් සයූබාගේ වහලෙක්' බවට ආරංචි වූ විට ඔහු තම ස්වාමියාට ප්රශංසා කරමින් හයියෙන් කෑ ගැසුවේය, මන්ද ඔහුට පිහියෙන් ඇන තැනැත්තා ෆයි හි අයිතියක් ඇති පුද්ගලයෙකු නොවන නිසා ඔහුගේ අයිතිය ලබා ගැනීමේ හේතුව නිසා ඔහු තම රුධිරය නීත්යානුකූල කළ බවට තර්ක කළ හැකිය. උමර් අල්ලාහ් සුභානල්ලාහු ව තාලාගේ ධනයට වඩා අසූ දහසක් පමණ උපයා ඇති අතර, එය ඔහුගේ දරුවන්ට යැපීමක් විය හැකි බවට ඔහු කනස්සල්ලට පත්ව සිටි නිසා ඔහු තම නිවස පවා විකුණා දැමීය. ඉන්පසු ඔහු මෙම වස්තු තමාට පසුව පැමිණි කලීෆ්ට භාර දුන් අතර, ඔහු - උමර් රද්ලියල්ලාහු අන්හු - තම මිතුරාගේ මන්හජ් අනුව භක්තියෙන් හා පිරිසිදුකමෙන් ලෝකය හැර ගියේය. එවිට, ඕ උමර් බින් අබ්දුල් අසීස්, ලෝකය ඔබට රාජ්යයක් බිහි කර එහි තන පුඩු දෙක ලබා දී ඇති අතර, ඔබ එහි පැවැත්මක් සොයමින් වැඩී ඇත, ඔබට එම බලය ලබා දුන් විට, ඒ වෙනුවට ඔබ එය අල්ලාහ් සුභානල්ලාහු ව තාලා විසි කළ තැනට විසි කළා, ඔබ එය අතහැර දැමුවා, ඔබ එය නින්දිත යැයි සැලකුවා, ඔබ ප්රතිපාදන ලෙස ගත් දේ හැර අපිරිසිදු යැයි සැලකුවා. අල්ලාහ් සුභානල්ලාහු ව තාලාට ප්රශංසා වේවා, ඔබ නිසා අපගේ පාප පිරිසිදු කර ඇත, අපගේ විපත් හෙළි වේ, එබැවින් ඉදිරියට යන්න, ආපසු නොබලන්න, මක්නිසාද හරි දේ පරාජය කිරීමට කිසිවකට නොහැකි අතර වැරදි දේ පරාජය කිරීමට කිසිවකට නොහැකිය. මට මේ වචන පැවසීම ප්රමාණවත්ය, මම අල්ලාහ් සුභානල්ලාහු ව තාලාගෙන් මට සහ ඇදහිලිවන්තයන්ට සහ ඇදහිලිවන්තයන්ට සමාව අයදිමි. කාලිඩ් බින් මদාන් රහිමහුල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය: 'එවිට උමර් බින් අබ්දුල් අසීස් යමක් කීවේය'. ඉබ්නු හයිට්සාම් මට මෙසේ පැවසීය: 'යන්න, ආපසු හැරී නොබලන්න.'
හදීස්
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
"දවසක් මදීනාවේ ජනතාව ඉතා දරුණු නියඟයකට ගොදුරු වූ අතර, එම අවස්ථාවේදී ඔවුන් [අයිෂා] රද්ලියල්ලාහු අන්හාට පැමිණිලි කළ අතර, ඇය මෙසේ පැවසුවාය:" නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සොහොනට ගොස්, අහස දෙසට සිදුරක් සාදා, එය සහ අහස අතර වහලක් නොතිබිය යුතුය. ඉන්පසු අබු අල් ජවුසා ඔහුගේ කතාව තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: "එවිට මදීනාවේ ජනතාව අයිෂා රද්ලියල්ලාහු අන්හා අණ කළ දේ කළහ, ඉන්පසු වැසි ඇද හැළුණු අතර තණකොළ වැඩුණු අතර පශු සම්පත් නිරෝගී විය. එබැවින් එම වසර ජයග්රාහී වසර ලෙස හැඳින්වේ".
හදීස්
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
[සයිද් බින් අබ්දුල් අසීස්] තුමාගෙන් [මර්වාන් බින් මුහම්මද්] අපට වාර්තා වූයේ ඔහු මෙසේ පැවසූ බවයි: 'දරුණු වියළි කාලයක් පැවති විට, නබාවි පල්ලියේ තුන් වතාවක් සලාතය සඳහා කැඳවීමක් සිදු නොවූ අතර, ඉකාමාත් නොතිබුණි. තවද, [සයිද් බින් අල් මුසයයිබ්] නබි (සල්) තුමාගේ පල්ලියෙන් පිටව ගියේ නැත. නබි (සල්) තුමාගේ සොහොන් දෙසින් හඬවල් ඇසීමෙන් පසුව මිස ඔහු සලාත වේලාවන් දැන සිටියේ නැත. ඉන්පසු ඔහු එහි අර්ථය ප්රකාශ කළේය.
හදීස්
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
[අබ්දුල්ලාහ් බින් සාලිහ්] මට කිව්වා, [අල් ලයිට්ස්] මට කිව්වා, [කාලිද් ඉබ්නු යාසිද්] [සයිද් ඉබ්නු අබු හිලාල්] [නුබයිහ් බින් වහබ්] ගෙන් කඅබ් අයිසියා රද්ලියල්ලාහුඅන්හා හමුවීමට පැමිණි බව. එවිට සහචරයින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ නම සඳහන් කළ අතර, [කඅබ්] මෙසේ පැවසීය: 'එක දවසක්වත් ගත නොවේ - දේවදූතයන් දහසක් බැස නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ සොහොන වට කර නොගන්නේ නම්, ඔවුන් තම පියාපත් ගසා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට යාඥා කරති. සවස් වන තුරු, ඔවුන් අහසට නැඟී ගිය අතර, දේවදූතයන් ඔවුන් මෙන් බැස පෙර මෙන් ක්රියා කළහ, පෘථිවිය බෙදී ගිය විට, ඔහු දේවදූතයන් හැත්තෑ දහසක් සමඟ පිටතට පැමිණියේය.'
හදීස්
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
[අබු ආෂිම්] අපට [සෞර් බින් යාසිඩ්] අපට [ඉර්බාද්ල් බින් සාරියා] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අම්ර්] වෙතින් [කාලිඩ් බින් මදාන්] මට පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අප සමඟ උදෑසන යාච්ඤාව යාච්ඤා කළේය, පසුව ඔහු අපගේ කඳුළු ගලා ගිය අතර අපගේ හදවත් වෙව්ලන තරමට ගැඹුරු උපදෙස් ලබා දුන්නේය, එවිට යමෙක් ඇසුවේය; 'ඕ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, මෙම උපදෙස ඔබ දුන් අවසාන පණිවිඩය මෙන්, පසුව අපට සාක්ෂියක් දෙන්න.' ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ට බිය වී සැමවිටම සවන් දී කීකරු වන ලෙස මම ඔබට අණ කරමි - නායකයින්ට- ඔහු හබසියාගේ වහලෙකු වුවද, ඇත්ත වශයෙන්ම මට පසුව ජීවත් වන ඔබ අතරින් ඕනෑම කෙනෙකුට නිසැකවම බොහෝ වෙනස්කම් පෙනෙනු ඇත, එවිට ඔබ මගේ සුන්නාව සහ කුලාෆා`උර්රාසිඩින්ගේ සෘජු සුන්නාව අනුගමනය කළ යුතුය, එය ඔබේ දත් වලින් සපා කන්න - එය තදින් අල්ලා ගන්න -, අලුත් සියල්ල ගැන ප්රවේශම් වන්න - බිද්`අහ් නඩුව -, මන්ද අලුත් දෙයක් බිද්`අහ් වේ'. අබු 'අෂිම් පැවසීය: 'ඔබ අලුත් දේවල් ගැන ප්රවේශම් විය යුතුයි - ආගමේ-, මන්ද සෑම බිද්`අහ් එකක්ම මිථ්යාදෘෂ්ටිකයි'.
හදීස්
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
[අබු අල් මුගිරා] අපට වාර්තා කර ඇත්තේ [අල් අවුසායි] [යූනුස් බින් යාසිද්] [අස් සුහ්රි] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසූ බවයි: 'අපේ විද්වතුන් කිසිවෙකු මිය ගොස් නැත, ඔවුන් පැවසුවේ: 'සුන්නාහ්ව තදින් අල්ලා ගැනීම සාර්ථකත්වයයි, දැනුම ඉක්මනින් ඉවත් කරනු ලැබේ, දැනුම ස්ථාපිත කිරීම ආගම සහ ලෝකය ස්ථාපිත කිරීමයි, දැනුම අහිමි වීමත් සමඟ ඒ සියල්ල නැති වී යයි'.
හදීස්
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
[අබු අල් මුගිරා] අපට වාර්තා කර ඇති පරිදි [අල් අවුසායි] [යාහ්යා බින් අබු 'අම්ර් අස් සයිබානි] [අබ්දුල්ලා බින් අද් දයිලමි] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'අත්හරිනු ලබන ආගමේ පළමු ගැටළු සුන්නාව බව මට ආරංචියක් ලැබී ඇත, නූල් ටිකෙන් ටික කැපෙන විට මෙම ආගම එහි සුන්නාව එකින් එක නැති කර ගනී'.
හදීස්
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
'තම ආගමේ බිද්අත් කරන ජනතාවක් නොවේ, නමුත් අල්ලාහ් සුබ්හානල්ලාහු ව තආලා ඔවුන්ගේ සුන්නාවෙන් බිද්අත් කොටස් ඉවත් කරයි - ඔවුන් කරන - ඉන්පසු ඔහු නැවත නැඟිටීමේ දිනය දක්වා සුන්නාව නැවත ලබා නොදෙනු ඇත' යනුවෙන් [අබු අල් මුගිරා] [හසාන්] හි අල් අවුසායි] අපට පැවසූ බව අපට වාර්තා වී ඇත.
හදීස්
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
[මුස්ලිම් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට [වුහයිබ්] [අයුබ්] [අබු කිලාබා] තුමාගෙන් අපට පැවසූ බව අපට වාර්තා වී ඇත: 'කඩුව කැපීමට අවසර දෙන තුරු කිසිවෙකු මිථ්යාදෘෂ්ටිය නොකරයි'.
හදීස්
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
[සුලෙයිමාන් බින් හාර්බ්] අපට [අයුබ්] [අබු කිලාබා] වෙතින් [හම්මාඩ් බින් සයිද්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, කාමයට නමස්කාර කරන්නන් නොමඟ ගිය අය වන අතර, ඔවුන් යන ගමනේ අවසානය නිරය හැර මට නොපෙනේ. ඔවුන් පරීක්ෂා කරන්න. ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු වචනයක් උපුටා දැක්වූයේ හෝ කතා කළේ නැත, ගැටලුව කඩුව හැර අන් කිසිවක් නොවන තුරු. ඇත්ත වශයෙන්ම, කුහකකම ඔවුන්ගේ ලක්ෂණය බවට පත්ව ඇත. ඉන්පසු ඔහු 'වා මින්හම් මන් 'අහදල්ලාහා' යන පදය කියෙව්වේය - තවද ඔවුන් අතර අල්ලාහ්ට සුභානල්ලාහු ව තාලා- - ප්රශ්න කළ අය සිටිති. තව්බා: 75- හි, සහ 'වා මින්හම් මන් යාල්මිසුකා ෆීස් ෂඩාකාත්' යන පදය - ඔවුන් අතර සකාත් බෙදා හැරීම පිළිබඳව ඔබව විවේචනය කරන අය සිටිති - - ප්රශ්න. තව්බා: 58- සහ 'වමින්හුමුල්ලාද්සිනා යු`ඩ්සුඋනනබියා' යන පදයේ - ඔවුන් අතර නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට රිදවන 'කුහකයින්' සිටිති - ප්රශ්න. අත්තවුබා: 116-,. පසුව ඔවුන් වෙනස් වී එකඟ නොවූ අතර අවසානයේ ඔවුන් සැකයෙන් හා බොරුවෙන් එක්රැස් වූහ. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔවුන් මතයෙන් වෙනස් වන අතර කඩු ගැටුමකින් එක්සත් වී සිටිති. ඔවුන්ගේ ගමන නිරයට හැර වෙනත් දෙයක් මට නොපෙනේ'. හම්මාඩ් මෙසේ පැවසීය: 'අයියුබ් මෙම හදීසය හෝ මුල් හදීසය ගැන මෙසේ පැවසීය, අල්ලාහ් සුභානල්ලාහු ව තාලා විසින්, ඔහු වඩාත් බුද්ධිමත් නීතිවේදීන්ගෙන් කෙනෙකි, මම අදහස් කළේ අබු කිලාබා'.
