Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
ကျွန်ုပ်တို့အား [ဖာဝါ ဘင် အဘူ အယ်လ် မဂ္ဂရာ] မှ [အီဘရာဟင် ဘင် မုခ်တာရ်] မှ [မူဟာမဒ် ဘင် အီရှက်] မှ [မူဟာမဒ် ဘင် ကအဘ်] မှ [ဥရ်ဝါ] မှ [အာအိရှာ] ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟာထံမှ မိန့်တော်မူခဲ့သည်မှာ- တမန်တော်မြတ် (ဆွ) သည် နေမကောင်းဖြစ်နေစဉ် “လူများထံသို့ ၎င်းတို့၏ကတိကို ဖြည့်ဆည်းရန် ထွက်သွားနိုင်ရန် ရေတွင်းခုနစ်တွင်းမှ ရေပုံးခုနစ်ပုံးကို ကျွန်ုပ်အား သောက်ပါ” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ဇာတ်ကြောင်းပြောသူက “ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဟဖ်ဆာ ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟာ၏ အိုးပေါ်တွင် သူ့ကိုထိုင်စေခဲ့ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ ရေသောက်ခဲ့ကြသည် သို့မဟုတ် ရေလောင်းခဲ့ကြသည် - မူဟာမဒ် ဘင် အီရှက်ထံမှ ကျွန်ုပ်တို့ ရေသောက်ခဲ့ကြသည် သို့မဟုတ် ရေလောင်းခဲ့ကြသည်ဟူသော အယ်ဒီတာ့အာဘော်၏ အမြင်နှင့်ပတ်သက်၍ သံသယအချို့ရှိသည် - ထို့နောက် သူသည် ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ထွက်လာပြီး တရားဟောစင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်ခဲ့သည်။ “အန်ဆာလူမျိုးများသည် ကျွန်ုပ်၏ယုံကြည်စိတ်ချရသော လူမျိုးများဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်၏လျှို့ဝှက်ချက်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် ဥပဒေကို အမှန်တကယ်ချိုးဖောက်ခြင်းမရှိပါက ကျွန်ုပ်ခိုလှုံရာရှာဖွေကြသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ "အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ကျွန်တစ်ဦးသည် ဤလောကနှင့် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ အလိုတော်ရှိသည့်အရာနှစ်ခုအနက် ရွေးချယ်ရန် လွတ်လပ်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်ကို သတိရပါ။ ထို့ကြောင့် သူသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ အလိုတော်ရှိသည့်အရာကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။" ထိုအခါ အဘူဘက္ကရ် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ့အား တမန်တော်မြတ်၏ စကားတော်များ (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် သူ့အား ရည်စူး၍ အော်ဟစ်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ တမန်တော်မြတ် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ့အပေါ်တွင် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) က "အို အဘူဘက္ကရ်၊ ခဏစောင့်ပါ၊ အဘူဘက္ကရ်၏ တံခါးမှလွဲ၍ ဗလီ (တမန်တော်မြတ်၏) သို့သွားသော တံခါးများကို ပိတ်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အဘူဘက္ကရ် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ့အပေါ်တွင် ငြိမ်းချမ်းမှု သက်ရောက်ပါစေ) ထက် ကျွန်ုပ်အတွက် မိတ်ဆွေဖြစ်မှုနှင့် ကာကွယ်မှုတွင် ပိုအရေးကြီးသူ မည်သူကိုမျှ ကျွန်ုပ်မသိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။" ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
[စအိဒ် ဘင် မန်ဆူရ်] က ကျွန်ုပ်တို့အား [ဖူလိုင်ဟ် ဘင် ဆူလိုင်မန်] မှ [ဆူလိုင်မန် ဘင် အဗ္ဗဒူရာမန်] မှ [အယ်လ် ကာဆင် ဘင် မိုဟာမက်] မှ [အာအိရှာ] ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟာ ဟု ပြောပြခဲ့သည်- “အလ္လာဟ် တမန်တော်မြတ် (ဆွ) သည် ဆုတောင်းခြင်းသို့ ဖိတ်ခေါ်ချက်ကို ကြေညာရန် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး “အဘူဘက္ကရ်အား လူများကို ဦးဆောင်ရန် အမိန့်ပေးလော့” ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် သူ မေ့လဲသွားသည်။ သူ သတိပြန်ဝင်လာသောအခါ သူက “အဘူဘက္ကရ်အား လူများကို ဦးဆောင်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့ခြင်းလား” ဟု မေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ် (ဇာတ်ကြောင်းပြောသူ) က “အဘူဘက္ကရ်သည် အလွယ်တကူ ငိုကြွေးတတ်သော နူးညံ့သိမ်မွေ့သူ မဟုတ်လော၊ သူသည် ဥမာအား အစားထိုး အမိန့်ပေးသင့်သည် မဟုတ်လော” ဟု မေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အလ္လာဟ် တမန်တော်မြတ် (ဆွ) က “အာ၊ သင်တို့သည် ယူဆွတ်ဖ်၏ ညီအစ်ကိုများကဲ့သို့ပင်၊ အဘူဘက္ကရ်အား လူများကို ဦးဆောင်ရန် အမိန့်ပေးလော့၊ လူမည်မျှ အိပ်မက်မက်ကြသနည်း၊ အလ္လာဟ် ဆွဟာအလ္လာဟု ဝါသာအလ္လာဟ်နှင့် မုအ်မင်န်များက ၎င်းကို မလိုချင်ကြပါ” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
[ဆူလေမန်ဘင်ဟာ့ဘ်] က ကျွန်ုပ်တို့အား [ဟမ်မဒ်ဘင်ဇိုက်ဒ်] [အိုက်ယဘ်] မှ [အစ်ကရီမာ] သို့ ပြောပြခဲ့သည်မှာ “အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် တနင်္လာနေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သော်လည်း သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို ထိုနေ့၊ ထိုညနှင့် နောက်တစ်နေ့တွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ညတွင် မြှုပ်နှံသည်အထိ မမြှုပ်နှံခဲ့ဘဲ၊ သူတို့က “အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် မသေဆုံးခဲ့သော်လည်း မောရှေ (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) ထမြောက်လာသကဲ့သို့ သူ၏ ဝိညာဉ်ဖြင့် (ကောင်းကင်သို့) တက်သွားတော်မူခဲ့သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအခါ အုမာရ် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ် နှစ်သက်တော်မူပါစေ) သည် ထရပ်ပြီး “အမှန်စင်စစ် အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် သေဆုံးခြင်း မဟုတ်ဘဲ မောရှေ (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် ပြန်လည်ထမြောက်သကဲ့သို့ သူ၏ဝိညာဉ်ဖြင့် (ကောင်းကင်သို့) ပြန်လည်ထမြောက်ခဲ့သည်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် သူတို့၏ လက်များနှင့် လျှာများကို ဖြတ်တောက်သည်အထိ သေဆုံးခြင်း မရှိပေ။ အုမာရ် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ် နှစ်သက်တော်မူပါစေ) သည် သူ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် စကားများကြောင့် သူ၏ ပါးစပ်ထောင့်များ အမြှုပ်ထွက်လာသည်အထိ ဆက်လက်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုအခါ အဘတ်စ် (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ် နှစ်သက်တော်မူပါစေ) သည် ထရပ်ပြီး “အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် သာမန်လူသားတစ်ဦးဖြစ်သောကြောင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီး လူသားများ ပြောင်းလဲသကဲ့သို့ပင် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သင်တို့၏ အပေါင်းအပါများကို မြှုပ်နှံကြလော့။ အမှန်စင်စစ် သူသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ရှေ့တော်မှောက်တွင် နှစ်ကြိမ်အသတ်ခံရခြင်းထက် ပို၍ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသည်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ရှေ့တော်မှောက်တွင် သူသည် သူတို့ထက် ပို၍ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ နှစ်ကြိမ်အသတ်ခံရခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသလား။” အို-လူတို့၊ သင်တို့၏အပေါင်းအဖော်များကို မြှုပ်နှံကြလော့။ ထို့ကြောင့် သူသည် သင်တို့ပြောသည့်အတိုင်းဖြစ်ပါက အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်အတွက် မြှုပ်နှံရန်နေရာရှာရန် မခက်ခဲပါ။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် ရှင်းလင်းသောနည်းလမ်းကို မစွန့်လွှတ်မချင်း သေဆုံးခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ခွင့်ပြုထားသည်ကို တရားဝင်ဖြစ်စေခဲ့သည်၊ တားမြစ်ထားသည်ကို တားမြစ်ထားသည်ကို တားမြစ်ထားသည်၊ အိမ်ထောင်ပြုပြီး ကွာရှင်းခဲ့သည်၊ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ သိုးများကို တောင်ထိပ်များသို့ လိုက်လံရာတွင် ပိုမိုပင်ပန်းနွမ်းနယ်ပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သော သိုးထိန်းမရှိပါ။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) ထက် ပိုမိုပင်ပန်းနွမ်းနယ်သော သိုးထိန်းမရှိပါ။ သူသည် ဆူးပင်များကို တောင်ဝှေးဖြင့် ခုတ်လှဲခဲ့သည်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) ထက် ပိုမိုပင်ပန်းနွမ်းနယ်သော သိုးထိန်းမရှိပါ။ ယခု သူသည် သင်တို့အလယ်တွင် ရှိနေသောကြောင့် သင်တို့၏ ဤမိတ်ဆွေကို မြှုပ်နှံပါ။” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ “အွမ် အာအီမန် ရဒ်လီယလ္လာဟု အန်ဟာလည်း အော်ဟစ်သောအခါ သူမအား “အို အွမ် အာအီမန်၊ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ်အတွက် ငိုကြွေးပါသလား” ဟု မေးမြန်းခဲ့ကြသည်။ သူမက “အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ်အတွက် ကျွန်မ မငိုကြွေးပါဘူး။ ဒီလောကထက် ပိုကောင်းတဲ့ နယ်မြေကို သူ သွားခဲ့တယ်ဆိုတာ ကျွန်မ ပိုသိပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် မိုးကောင်းကင်ရဲ့ သတင်း (ဗျာဒိတ်တော်) ပြတ်တောက်သွားလို့ ကျွန်မ ငိုကြွေးပါတယ်” လို့ ပြန်ဖြေခဲ့ပါတယ်။” ဟမ်းမတ်ဒ် ရာဟီမာဟူလာဟ် - “အွမ္မ အာအီမန်ရဲ့ စကားတွေ ဒီကိုရောက်လာတဲ့အခါ အာယွတ် ငိုကြွေးခဲ့ပါတယ်။”
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
ကျွန်ုပ်တို့အား [Abdul Wahab bin Sa'id Ad Dimashyqi] မှ ပြောပြခဲ့သည်၊ [Shu'aib Ibn Ishaq] မှ ပြောပြခဲ့သည်၊ [Al 'Auzai] မှ ပြောပြခဲ့သည်၊ ကျွန်ုပ်အား [Ya'ish bin Al Walid] မှ ပြောပြခဲ့သည်၊ ကျွန်ုပ်အား [Makhul] မှ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) မှ မိန့်တော်မူခဲ့သည်မှာ "သင်တို့အနက် တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသောအခါ၊ သူ့အပေါ်ကျရောက်သော ဘေးအန္တရာယ်သည် ငါ့အပေါ်ကျရောက်သည်ဟု စိတ်ကူးကြည့်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် အကြီးမားဆုံးသော ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်သောကြောင့်ပင်" ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
ကျွန်ုပ်တို့အား [အဘူနူအိန်] က [ဖစ်သရ်] မှ ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြခဲ့သည်မှာ [အာသာ] မှ မိန့်တော်မူသည်မှာ- ရစူလွလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ့အား ကောင်းချီးပေးသနားတော်မူပါစေ၊ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပေးသနားတော်မူပါစေ- “သင်တို့အနက် တစ်ဦးဦးအပေါ် ဘေးဒုက္ခတစ်စုံတစ်ရာ ကျရောက်ပါက ငါ့အပေါ် ဘေးဒုက္ခကျရောက်သည်ဟု မှတ်ယူပါ၊ ၎င်းသည် အကြီးမားဆုံးသော ဘေးဒုက္ခများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်”။
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
[မုဟမ္မဒ် ဘင် အာမက် ဘင် အဘူ ခါလက်ဖ်] က [ဆွဖ်ယန်] ကို [အမရ် ဘင် မိုဟာမက်] ကနေ [သူ့ရဲ့ဖခင်] ဆီကနေ ပြောပြတာက "[အိဗ်နု ဥမာရ်] တမန်တော်မြတ် (ဆွ) ငိုကြွေးခဲ့တာကလွဲလို့ မှတ်မိတယ်လို့ ကျွန်တော် တစ်ခါမှ မကြားဖူးဘူး" လို့ ပြောပါတယ်။
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
[အဘူအန် နူမန်] က ကျွန်ုပ်တို့ [ဟမ်မဒ် ဘင် ဇိုက်ဒ်] ကို [ဇဘစ်] မှ [အာနတ်စ် ဘင် မာလစ်] ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟု မှ ပြောပြခဲ့ကြောင်း [ဖာတီမာ] ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟ က မေးမြန်းခဲ့သည်- “အို အာနတ်စ်၊ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ဆွ) ၏ ဂူဗိမာန်ပေါ်တွင် မြေကြီးဖြူးရန် သင်မည်သို့နှစ်သက်သနည်း။ ဖာတီမာသည် သူမ၏ ညည်းညူသံများကို ရွတ်ဆိုနေခဲ့သည်။ “အို သူ၏အရှင်နှင့် အလွန်နီးကပ်သော ကျွန်ုပ်၏ဖခင်၊ အို သူ၏ပြန်လာရာ သုခဘုံသည် ကျွန်ုပ်၏ဖခင်၊ အို ကျွန်ုပ်တို့သည် ဂျီဗရီယယ် အာလိုင်းဟိစ်ဆလမ်အား သူ၏သေဆုံးမှုအကြောင်း အသိပေးခဲ့သော ကျွန်ုပ်၏ဖခင်၊ အို သူသည် သူ၏အရှင်သခင်ကို ခေါ်သောအခါ ဖြေကြားခဲ့သော ကျွန်ုပ်၏ဖခင်”။ ဟမ်းမဒ် ရာဟီမာဟူလာဟ်က “သဘစ်သည် ဤဟဒီးစ်ကို ပို့ချသောအခါ သူငိုကြွေးခဲ့သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သဘစ်က “အာနတ်စ် ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟု သူသည် ဤဟဒီးစ်ကို ပို့ချသောအခါ သူငိုကြွေးခဲ့သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ကျွန်ုပ်တို့အား ['အဖဖန်] [ဟမ္မဒ် ဆလာမဟ်] က [အာနတ်စ်] ထံမှ [သဘစ်] ထံမှ ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြခဲ့သည်မှာ၊ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ့အပေါ် နှစ်သက်တော်မူပါစေဟု သူက ပြောခဲ့သည်- "ကျွန်ုပ်သည် တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) မဒီနာသို့ ဝင်ရောက်လာသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) မဒီနာသို့ ရောက်ရှိလာသည့်နေ့ထက် ပိုကောင်းသော သို့မဟုတ် တောက်ပသောနေ့ကို ကျွန်ုပ် မမြင်တွေ့ခဲ့ပါ။ သူ ကွယ်လွန်သည့်နေ့ကိုလည်း ကျွန်ုပ် မြင်တွေ့ခဲ့ပြီး အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) ကွယ်လွန်သည့်နေ့ထက် ပိုဆိုးသော သို့မဟုတ် မှောင်မိုက်သောနေ့ကို ကျွန်ုပ် မမြင်တွေ့ခဲ့ပါ။"
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
[အဗ္ဗဒူလာ ဘင် မူသီ] မှ ကျွန်ုပ်တို့အား [အဘူ အဗ္ဗဒူလာ ဂျလီလ်] ထံမှ [အဘူ ဟာရစ် အယ်လ် အဇ်ဒီ] ထံမှ [ဟူရှိုင်းမ်] က ကျွန်ုပ်တို့အား ဤသို့ပြောပြခဲ့သည်- “အဗ္ဗဒူလာ ဘင် ဆလာမ်က တမန်တော်မြတ် (ဆွ) အား “အို အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ်၊ သင်သည် သင်၏ အရှင်မြတ်နှင့်အတူ ရပ်နေသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး သင်၏ မျက်နှာသည် နီရဲနေသည် (အတန်ငယ် နီရဲလာသည်) နှင့် သင်၏ နဖူးသည် သင် (သေဆုံးပြီးနောက်) သင်၏ လူမျိုးများ တီထွင်ခဲ့သော လုပ်ရပ်များကြောင့် သင်၏ အရှင်မြတ်အပေါ် ရှက်ရွံ့နေပါသည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Al-Qasim bin Kathir မှကျွန်ုပ်တို့အားအသိပေးပြောကြားခဲ့သည်- "အဗဒူရဟ်မန်ဘင်ရှုရိုင်ဟ်] မှ [Abu Al Aswad Al Quraishi] မှ [Abu Farwah] - Abu Jahl ၏ကျွန်ဖြစ်သူ - [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu မှ တမန်တော်မြတ် salallahidelam ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ၊ "IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA" (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ် Suhaanallahu wa Ta'ala ၏အကူအညီနှင့် အောင်ပွဲရလာသောအခါ၊ အသင်တို့သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ သာသနာတော်သို့ ဝင်ရောက်ကြကုန်သော လူများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဝင်ရောက်ကြသည်ကို တွေ့မြင်ကြကုန်၏။ Nashr: 1-2-။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ရစူလ်လ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ရစူလ်အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ရစူလ်တမန်တော်မြတ်(အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်) သည် ဧကန်မလွဲ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဝင်လိုက်သကဲ့သို့ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထားရစ်ခဲ့ပေလိမ့်မည်။
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
[အဘူဘကာ အယ်လ် မစ်ရှရီ] က [ဆူလိုင်မန် အဘူ အိုင်ယွတ် အယ်လ် ကူဇာအီ] မှ [ယာဟယာ ဘင် ဆာအိဒ် အယ်လ် ဥမာဝီ] မှ [မရုဖ် ဘင် ခါရာဘတ်ဇ် အယ်လ် မက္ကီ] မှ [ခါလစ် ဘင် မာဒန်] မှ ကျွန်ုပ်ထံ သတင်းပို့ခဲ့သည်- "[အဗ္ဗဒူလာ ဘင် အယ်လ် အာသမ်] သည် 'အုမာ ဘင် အဗ္ဗဒူလာဇစ်' နှင့် လူများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အုမာသည် ဘာမှ မလုပ်ခဲ့ဘဲ ရုတ်တရက် အဗ္ဗဒူလာ ဘင် အယ်လ် အာသမ် ရာဟီမာဟူလာက သူ့ရှေ့တွင် ရပ်နေပြီး ချက်ချင်း စကားပြောခဲ့သည်။ သူသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ် ဆပ်ဘာနလ္လာဟု ဝါ တာအာလာကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခဲ့ပြီး "အမ်မာ ဘာဒ်။ အမှန်စင်စစ် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် လူသားများကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ နာခံမှုကို မလိုအပ်ပါ။ သူသည် ၎င်းတို့၏ အပြစ်များမှ အမြဲတမ်း လုံခြုံတော်မူ၏။ ထိုအချိန်က လူသားများသည် မတူညီသော အဆင့်များနှင့် ရှုထောင့်များတွင် ရှိနေပြီး အာရပ်များသည် အယုတ်မာဆုံး အဆင့်တွင် ရှိနေသည်။" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မြို့သူမြို့သားများ၊ ရွာသားများနှင့် တောင်ပေါ်နေသူများသည် လောက၏ ကောင်းမြတ်ခြင်းနှင့် ၎င်း၏ ပျော်ရွှင်မှုများမှ တားဆီးခံရပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ထံ မည်သို့မေးမြန်းရမည်ကို မသိကြ၊ ကိုယ်တော်၏ ကျမ်းဂန်ကို မဖတ်ကြ၊ သေဆုံးသူများသည် ငရဲ၌ ရှိကြပြီး၊ လမ်းညွှန်မှုကို မျက်ကန်းပြီး မသန့်ရှင်းသော အခြေအနေတွင် နေထိုင်ရသူများသည် မရေမတွက်နိုင်သော စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ကောင်းပြီး စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော ပြဿနာများ ရှိကြသည်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် ကိုယ်တော်၏ ကရုဏာတော်ကို သူတို့အပေါ် ဖြန့်ဝေလိုသောအခါ၊ ကိုယ်တော်သည် သူတို့ထံမှ "အဇွိဇွန် အာလိုင်ဟိမ် မာ အန်တွမ် ဟရီဆွန် အာလိုင်ကွမ် ဘီလ် မူမီနီနာ ရောဖျူရဟီမ်" (သင်တို့၏ ဒုက္ခကို အလွန်ခံစားရခြင်း၊ သင်တို့အတွက် ယုံကြည်မှုနှင့် ကယ်တင်ခြင်းကို အမှန်တကယ် လိုလားခြင်း၊ ယုံကြည်သူများအပေါ် အလွန်ကရုဏာရှိပြီး ကရုဏာရှိသည်) - မေးခွန်းများ။ တောဘာတွင်- ၁၂၈။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် ကိုယ်တော်၏ ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ၊ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၊ ကရုဏာတော်နှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများကို သူ့အပေါ် ချီးမြှင့်ပါစေ။ သို့သော် သူ၏ ကောင်းမွန်သော အရည်အချင်းများအားလုံးဖြင့် ဤအရာက သူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းမှ မတားဆီးနိုင်ခဲ့ဘဲ၊ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ထံမှ စကားပြောသော စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ကိုင်ဆောင်ထားသော်လည်း၊ သူမိန့်မှာထားသည့်အရာမှလွဲ၍ အခြားမည်သည့်အရာကိုမျှ မပြောခဲ့ဘဲ၊ ဘုရားသခင် ခွင့်ပြုချက်မရမချင်း မသွားခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် သူ့နှလုံးသားကို တည်ငြိမ်စေရန်၊ ဂျီဟတ်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ထမ်းဆောင်ရန် အမိန့်ပေးခံရသောအခါ၊ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ အမိန့်တော်များကို လိုက်နာရန် သူ၏ ခွန်အားကို ဆန့်ထုတ်ခဲ့ပြီး အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ၏ အထောက်အထားများကို ထုတ်ဖော်ပြသပြီး သူ၏ စကားများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရုံသာမက သူ၏ ဟောပြောချက်များကို ပြသခဲ့သည်။ သူသည် ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းမှုနှင့် သန့်ရှင်းမှုဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အဘူဘက္ကရ် ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟူသည် သူ့နေရာကို ဆက်ခံပြီး သူ၏ စွန္နဟ်ကို လိုက်နာကာ သူ၏ လမ်းစဉ်ကို လိုက်နာခဲ့သော်လည်း (အာရပ်အချို့) သည် အယူလွဲသွားသူများ သို့မဟုတ် အယူလွဲသွားသူများ ရှိလာသောအခါ၊ ရစူလွလ္လာဟ် (ဆွလ္လာဟု အလိုင်ဟီ ဝါစလမ်) ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အဘူဘက္ကရ်သည် သူ့ကို လက်ခံလိုသူများအပြင် ဓားကို ဓားအိမ်မှ ဆွဲထုတ်ကာ မီးရှူးတိုင်နှင့်အတူ မီးထွန်းပြီး (သူ၏ စစ်ပွဲမူဝါဒကို လက်ခံခဲ့သည်)၊ ထို့နောက် အမှန်တရားကို ကာကွယ်သူများနှင့်အတူ မကောင်းဆိုးဝါး အယူဝါဒရှိသူများကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ သူသည် စစ်ပွဲဆင်နွှဲခြင်းနှင့် သူတို့၏သွေးဖြင့် မြေကြီးကို ရေလောင်းခြင်းတို့ကို ရပ်တန့်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ သူတို့စွန့်ပစ်ခဲ့သော ဘာသာတရား၏ရင်ခွင်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေပြီး သူတို့ငြင်းပယ်သော သွန်သင်ချက်များ၌ ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ဘဏ္ဍာ (ဂါနီမဟ်) ကို ကုလားအုတ်ငယ်ပုံစံဖြင့် ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းနှင့် ကျေနပ်အားရခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ၏ကလေးကို နို့တိုက်ကျွေးသော ဟာဘာရှာအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် သူမသေဆုံးသောအခါ သူ့လည်ချောင်းတွင် ပိတ်ဆို့နေသည်ဟု သူထင်မြင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် သူသည် ဤတာဝန်ကို သူ့နောက်လိုက် භාලකරණයထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး သူ၏မိတ်ဆွေ (တမန်တော်မြတ် ဆွလ္လာဟု အလိုင်ဟီ ဝစလမ်) ၏ မန္ဟဂ်ျကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် ကမ္ဘာကြီးကို ဘာသာရေးနှင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်မှုအခြေအနေဖြင့် စွန့်ခွာခဲ့သည်။ ထို့နောက် အုမာဘင် ခါတဘ်သည် သူ့နောက်တွင် භාලකරණය ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် မြို့များစွာကို တည်ဆောက်ပြီး ကြီးပွားတိုးတက်စေခဲ့သည်၊ သူသည် ခိုင်မာမှုနှင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်၊ သူသည် သူ၏အင်္ကျီလက်များနှင့် ခြေသလုံးများကို လိပ်တင်ခဲ့သည် (ဆိုလိုသည်မှာ သူသည် တတ်နိုင်သမျှ ကြိုးစားလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်)၊ ပြဿနာကို ဝိုင်းရံထားသည့် အရာအားလုံးကို စီစဉ်ခဲ့ပြီး စစ်ပွဲအတွက် ပစ္စည်းကိရိယာများအားလုံးကို ပြင်ဆင်ခဲ့သည်၊ ထို့ကြောင့် Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu'anhu ၏ ကျွန်က သူ့ကို ဓားဖြင့်ထိုးသောအခါ၊ သူသည် Ibn Abbas Radliyallahu'anhu အား လူများကို "လူများက လူသတ်သမားကို အတည်ပြုပြီးပြီလား" ဟု မေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ လူသတ်သမားသည် "Mughirah bin Syu`bah ၏ ကျွန်" ဖြစ်ကြောင်း သတင်းရသောအခါ သူသည် သူ၏အရှင်မြတ်အား ချီးမွမ်းသံကို ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်ခဲ့သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သူ့ကို ဓားဖြင့်ထိုးသူသည် ဖာအီတွင် အခွင့်အရေးရှိသူ မဟုတ်သောကြောင့် သူ၏အခွင့်အရေးကို ရယူရန် သူ၏သွေးကို တရားဝင်ဖြစ်စေခဲ့သည်ဟု ငြင်းခုံနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ Umar သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုထက် ရှစ်သောင်းခန့် ပိုမိုရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းသည် သူ၏ကလေးများအတွက် မှီခိုသူ ဖြစ်လာမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် သူ၏အိမ်ကိုပင် ရောင်းချခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် ဤဘဏ္ဍာများကို သူ့နောက်မှ လိုက်ပါလာသော አስተራዊထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး သူ (ဥမာ ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟူး) သည် သူ့မိတ်ဆွေ၏ မန္ဟာဂျ်နှင့်အညီ ဘာသာရေးနှင့် သန့်ရှင်းမှုအခြေအနေဖြင့် ကမ္ဘာကြီးကို စွန့်ခွာခဲ့သည်။ ထို့နောက် အို ဥမာ ဘင် အဗ္ဗဒ် အဇစ်၊ ကမ္ဘာကြီးသည် သင့်အတွက် နိုင်ငံတော်တစ်ခုကို မွေးဖွားပေးပြီး သင့်အား ၎င်း၏ နို့သီးခေါင်းနှစ်ခုကို ပေးခဲ့ပြီး သင်သည် ထိုနေရာတွင် တည်ရှိရန် နေရာတစ်ခုကို ရှာဖွေရင်း ကြီးပြင်းလာခဲ့သည်၊ ထိုအာဏာကို ပေးအပ်ခံရသောအခါ၊ ယင်းအစား အလ္လာဟ် ဆူဘာအန္လ္လာဟု ဝါ တာအာလာ ပစ်ချခဲ့သည့်နေရာသို့ သင်ပစ်ချခဲ့သည်၊ သင်စွန့်ပစ်ခဲ့သည်၊ သင်သည် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ကောင်းသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်၊ သင်စားနပ်ရိက္ခာအဖြစ် ယူဆောင်သွားသောအရာမှလွဲ၍ ညစ်ပတ်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ အလ္လာဟ် ဆူဘာအန္လ္လာဟု ဝါ တာအာလာအား ချီးမွမ်းပါ၏။ အရှင်မြတ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်များသည် ဆေးကြောခံရပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘေးအန္တရာယ်များသည် ထင်ရှားလာပါသည်၊ ထို့ကြောင့် ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းပါ၊ နောက်ပြန်မလှည့်ပါနှင့်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မည်သည့်အရာမျှ မှန်ကန်သောအရာကို အနိုင်ယူ၍မရပါ၊ မည်သည့်အရာမျှ မှားယွင်းသောအရာကို အနိုင်ယူ၍မရပါ။ ဒီစကားတွေကို ပြောရုံနဲ့ လုံလောက်ပါတယ်၊ ကျွန်တော်နဲ့ မုအ်မင်န်တွေအတွက် ခွင့်လွှတ်ပေးဖို့ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ထံ တောင်းလျှောက်ပါတယ်။” ခါလစ်ဘင်မာဒန် ရာဟီမာဟူလာဟ်က “ပြီးတော့ ဥမာဘင်အဗ္ဗဒူလ်အာဇစ်က တစ်ခုခုပြောခဲ့တယ်” လို့ ပြောပါတယ်။ အိဗ်နုဟိုက်ဆမ်က ကျွန်တော့်ကို “ဆက်လုပ်ပါ၊ နောက်ပြန်လှည့်မကြည့်နဲ့” လို့ ပြောပါတယ်။
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
ကျွန်ုပ်တို့အား [အဘူ နူမန်] က [စအိဒ် ဘင် ဇိုက်ဒ်] က [ဥမာ ဘင် မာလစ် အန် နူကရီ] က [အဘူ အယ်လ် ဂျွန်ဇာ အော့စ် ဘင် အဗ္ဗဒူလာ] အား ပြောပြခဲ့သည်ဟု သူက ပြောသည်- "တစ်နေ့တွင် မဒီနာမြို့သားများသည် အလွန်ဆိုးရွားသော မိုးခေါင်မှုဒဏ်ကို ခံခဲ့ရပြီး ထိုအချိန်တွင် [အာအိရှာ] ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟာထံ တိုင်ကြားခဲ့ကြသည်၊ ထို့နောက် သူမက "တမန်တော်မြတ် (ဆွ) ၏ ဂူဗိမာန်သို့ သွားပါ၊ မိုးကောင်းကင်ဘက်သို့ အပေါက်တစ်ပေါက် ဖောက်ပါ၊ မိုးကောင်းကင်နှင့် မိုးကောင်းကင်ကြားတွင် အမိုးမရှိစေနှင့်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အဘူ အယ်လ် ဂျွန်ဇာက သူ၏ ဇာတ်လမ်းကို ဆက်လက်ပြောကြားရာတွင်- "ထို့နောက် မဒီနာမြို့သားများသည် အာအိရှာ ရဒ်လီယလ္လာဟုအန်ဟာ အမိန့်ပေးခဲ့သည့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်၊ ထို့နောက် မိုးရွာသွန်းပြီး မြက်ပင်များ ပေါက်ရောက်ကာ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ ကျန်းမာလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုနှစ်ကို အောင်ပွဲနှစ်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
[မရ်ဝမ် ဘင် မိုဟာမက်] က [စအိဒ် ဘင် အဗ္ဗဒူလ် အဇစ်] ထံမှ ကျွန်ုပ်တို့အား သူပြောခဲ့သည်မှာ- “ပြင်းထန်သော မိုးခေါင်ရေရှားမှု ဖြစ်ပွားသောအခါ တမန်တော်မြတ်၏ ဗလီတွင် အာဇာန် သုံးကြိမ် မရှိခဲ့၊ အိကာမဟ်လည်း မရှိပါ။ [စအိဒ် ဘင် အယ်လ် မူဆိုင်ယစ်ဘ်] သည် တမန်တော်မြတ်၏ ဗလီမှ မထွက်ခွာခဲ့ပါ။ တမန်တော်မြတ်၏ ဂူဗိမာန်မှ အသံများကို ကြားပြီးနောက်မှသာ ဆုတောင်းချိန်ကို သူ မသိခဲ့ပါ။ ထို့နောက် ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
[အဗ္ဗဒူလာ ဘင် ဆာလီဟ်] က ကျွန်ုပ်တို့အား [အယ်လ် လိုင်သ်] က ကျွန်ုပ်အား [ခါလစ် အစ်ဘင် ယာဇစ်] မှ [ဆာအိဒ် အစ်ဘင် အဘူ ဟီလာလ်] မှ [နူဘိုင် ဘင် ဝါ့ဘ်] သို့ ကအ်ဘ်က အာအိရှာ (အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ့အပေါ်၌ ကျေနပ်တော်မူပါစေ) ထံ လာရောက်လည်ပတ်ကြောင်း ပြောပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် အပေါင်းအပါများက အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) ၏ အမည်ကို ပြောကြားခဲ့ပြီး [ကအ်ဘ်] က “ကောင်းကင်တမန်တစ်ထောင် ဆင်းသက်လာပြီး တမန်တော်မြတ်၏ ဂူဗိမာန်ကို ဝိုင်းရံကာ တောင်ပံများကို ဝှေ့ယမ်းကာ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) ထံ ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ ပေးပို့ခဲ့သည်မှလွဲ၍ တစ်ရက်မျှ မကုန်ဆုံးခဲ့ပါ။ ညနေခင်းရောက်သောအခါ ၎င်းတို့သည် (ကောင်းကင်သို့) တက်သွားကြပြီး သူကဲ့သို့သော ကောင်းကင်တမန်များသည် ဆင်းသက်လာပြီး ယခင်ကကဲ့သို့ လုပ်ရပ်များကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ မြေကြီး ကွဲသွားသောအခါ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် ကောင်းကင်တမန်ခုနစ်သောင်းနှင့်အတူ ထွက်လာခဲ့သည်။” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
ကျွန်ုပ်တို့ [အဘူအာဆင်း] အား [သောရ်ဘင်ယာဇစ်] က ကျွန်ုပ်အား [ခါလစ်ဘင်မာဒန်] [အဗ္ဗဒူရာမန်ဘင်အမ္မရ်] မှ [အီရ်ဘာဒယ်ဘင်ဆာရီးယား] သို့ ပြောပြခဲ့သည်မှာ “အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ) သည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ ဖဂျရ်ဆုတောင်းချက်ကို ရွတ်ဆိုပြီးနောက် (ကျွန်ုပ်တို့၏) မျက်ရည်များစီးကျလာပြီး (ကျွန်ုပ်တို့၏) နှလုံးသားများ တုန်လှုပ်သွားသည်အထိ အလွန်နက်ရှိုင်းသော တရားဒေသနာတစ်ခု ဟောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် တစ်စုံတစ်ယောက်က “အို အလ္လာဟ်၏ တမန်တော်မြတ် (ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ သက်ရောက်ပါစေ)၊ ဤတရားဒေသနာသည် (သင်ပေးသော) နောက်ဆုံးတရားဒေသနာကဲ့သို့ ဖြစ်သည့်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့အား သေတမ်းစာတစ်ခု ပေးပါ” ဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူက “အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ကို ကြောက်ရွံ့ရန်နှင့် အမြဲတမ်း နားထောင်ရန်နှင့် (ခေါင်းဆောင်များကို) နာခံရန် ကျွန်ုပ် အကြံပြုပါသည်၊ သူသည် အဘီစီးနီးယားမှ ကျွန်တစ်ဦးဖြစ်လျှင်ပင်၊ အမှန်စင်စစ် ကျွန်ုပ်နောက်တွင် သင်တို့တွင် မည်သူမဆို ကွဲပြားမှုများစွာကို မြင်တွေ့ရလိမ့်မည်၊ ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် ငါ၏စွန္နဟ်နှင့် မှန်ကန်သောလမ်းညွှန်မှုရှိသော ခါလစ်များ၏ စွန္နဟ်ကို လိုက်နာရမည်၊ သင်၏အံသွားများဖြင့် ကိုက်ပါ (ခိုင်မြဲစွာကိုင်ထားပါ)၊ အသစ်အဆန်းအားလုံးကို သတိထားရမည်။ (ဆန်းသစ်တီထွင်မှု)၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အရာအားလုံးသည် အသစ်အဆန်းဖြစ်သည်။ အဘူအာဆင်းမ်က “(ဘာသာတရားတွင်) အသစ်အဆန်းအားလုံးကို သတိထားပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုတိုင်းသည် လမ်းလွဲခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
ကျွန်ုပ်တို့အား [အဘူ အယ်လ် မူဂီရာ] မှ [ယူနွတ်စ် ဘင် ယာဇစ်] ထံမှ [အယ်လ် အောဇာအီ] သို့ ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးခဲ့ပြီး [အဇ် ဇုဟ်ရီ] မှ “ကျွန်ုပ်တို့၏ ပညာရှင်များထဲမှ တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ လွတ်သွားခြင်း မရှိသော်လည်း သူတို့က “စွန္နဟ်ကို လိုက်နာခြင်းသည် အောင်မြင်မှုဖြစ်ပြီး အသိပညာကို လျင်မြန်စွာ ဖယ်ရှားပစ်လိမ့်မည်၊ အသိပညာကို တည်ထောင်ခြင်းသည် ဘာသာတရားနှင့် ကမ္ဘာကြီးကို တည်ထောင်ခြင်းဖြစ်ပြီး အသိပညာ ဆုံးရှုံးခြင်းနှင့်အတူ ထိုအရာအားလုံး ဆုံးရှုံးသွားလိမ့်မည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
ကျွန်ုပ်တို့အား [အဘူ အယ်လ် မူဂီရာ] မှ [ယဟ်ယာ ဘင် အဘူ အမ္မရ် အက်စ် ဆိုင်ဘာနီ] ထံမှ [အဗ္ဗဒူလာ ဘင် အဒ် ဒိုင်လာမီ] ထံမှ ကျွန်ုပ်တို့အား [အယ်လ် အောဇိုင်း] မှ ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြခဲ့သည်မှာ “ဘာသာရေးကိစ္စရပ်များတွင် ပထမဆုံးစွန့်လွှတ်ရမည့် စွန္နဟ်ဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်ထံ ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပြီး၊ ဤဘာသာရေးသည် ကြိုးတစ်ချောင်းကို တဖြည်းဖြည်း ဖြတ်တောက်လိုက်သကဲ့သို့ ၎င်း၏ စွန္နဟ်ကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆုံးရှုံးသွားလိမ့်မည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
ကျွန်ုပ်တို့အား [အဘူ အယ်လ် မူဂီရာ] မှ [အယ်လ် အောဇိုင်း] က ကျွန်ုပ်တို့အား [ဟစ္စန်] ထံမှ ဤသို့ ပြောပြခဲ့သည်- “မည်သူမျှ ၎င်းတို့၏ ဘာသာတရားတွင် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုကို မမိတ်ဆက်ပေးကြပေ။ သို့သော် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုပမာဏနှင့် ညီမျှသော ပမာဏကို ၎င်းတို့၏ စွန္နဟ်မှ ဖယ်ရှားတော်မူမည်၊ ထို့နောက် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနေ့အထိ ၎င်းကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးမည်မဟုတ်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
ကျွန်ုပ်တို့အား [မွတ်စလင် ဘင် အီဗရာဟင်မ်] သို့ ပြောပြခဲ့သည်၊ ကျွန်ုပ်တို့အား [ဝူဟိုက်ဘ်] သို့ ပြောပြခဲ့သည်၊ [အဘူ ကီလာဘာ] မှ ကျွန်ုပ်တို့အား [အာယွတ်] သို့ ပြောပြခဲ့သည်- “ဓားဖြင့် ခုတ်ရန် တရားဝင်ဖြစ်စေခြင်းမှအပ မည်သူမျှ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု မပြုလုပ်ပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
[ဆူလိုင်မန် ဘင် ဟာ့ဘ်] က [အိုက်ယဘ်] မှ [အဘူ ကီလာဘာ] သို့ ကျွန်ုပ်တို့အား [ဟမ်မဒ် ဘင် ဇိုက်ဒ်] သို့ ပြောကြားခဲ့သည်- “ဧကန်စင်စစ် တဏှာကို ကိုးကွယ်သူများသည် လမ်းလွဲသူများဖြစ်ပြီး၊ ငရဲမှလွဲ၍ သူတို့လျှောက်လှမ်းခဲ့သော ခရီး၏အဆုံးကို ကျွန်ုပ်မမြင်ပါ။ သူတို့ကို စမ်းသပ်ကြည့်ပါ။ ၎င်းတို့အနက် မည်သူမျှ ဓားမှလွဲ၍ အခြားပြဿနာမရှိမချင်း စကားလုံးတစ်လုံးမျှ ကိုးကားပြောဆိုခြင်း သို့မဟုတ် ပြောဆိုခြင်း မရှိပါ။ အမှန်စင်စစ်၊ လျှို့ဝှက်မှုသည် ၎င်းတို့၏ ဝိသေသလက္ခဏာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် “ဝါ မင်ဟွမ် မာန် 'အဟာဒလဟာ' (၎င်းတို့အနက် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်အား သစ္စာခံသူများလည်း ပါဝင်သည်) -မေးခွန်းများ။ တောဘာ: ၇၅- တွင် နှင့် “ဝါ မင်ဟွမ် မာန် ယယ်မီဇူကာ ဖစ်စ် ရှာဒါကာ” -မေးခွန်းများ (၎င်းတို့အနက် ဇကာတ်ဝေငှခြင်းအကြောင်း ညည်းညူသူများလည်း ပါဝင်သည်) -မေးခွန်းများ” ကို ရွတ်ဆိုခဲ့သည်။ တောဘာ: ၅၈- နှင့် "WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA" ကျမ်းပိုဒ် (၎င်းတို့တွင် 'မုနာဖစ်က်' များ ရှိသည်၊ တမန်တော်မြတ်အား နာကျင်စေသူများ၊ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် သူ့အား ကောင်းချီးပေးတော်မူပါစေ၊ ငြိမ်းချမ်းမှုပေးသနားတော်မူပါစေ) -မေးခွန်းများ။ ပြောင်းလဲခြင်း: ၁၁၆-။ ထို့နောက် သူတို့သည် သဘောထားကွဲလွဲကာ သဘောထားကွဲလွဲခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံးတွင် သံသယနှင့် မုသာဝါဒတွင် စုဝေးခဲ့ကြသည်။ အမှန်စင်စစ် သူတို့သည် အမြင်ကွဲလွဲပြီး ဓားရေးတွင် စည်းလုံးခဲ့ကြသည်။ ငရဲသို့သာ သူတို့၏ခရီးကို ငါမြင်ခဲ့သည်"။ ဟာမက်ဒ်က "အာယွတ်က ဤဟဒီးစ် သို့မဟုတ် ယခင်ဟဒီးစ်အကြောင်း ပြောခဲ့သည်မှာ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ အကျိုးအတွက် သူသည် အလွန်ထက်မြက်သော ဥပဒေပညာရှင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်၊ ငါဆိုလိုသည်မှာ အဘူ ကီလာဘာ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။