Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
O n’à dito [Farwah bin Abu Al Maghra`] o n’à dito [Ibrahim bin Mukhtar] da [Muhammad bin Ishaq] da [Muhammad bin Ka’ab] da [’Urwah] da [’Aisyah] sette possi despægi, coscì che pòsso vegnî feua a-e gente pe compie e seu promesse’ o narratô o l’à dito: ‘Così l’emmo misso à sedde in sce un vaso ch’o l’appartegniva à Hafsah Radliyallahu’anha, gh’emmo spremuo ò gh’emmo versou de l’ægua – gh’emmo versou di dubi editoriali ò gh’emmo versou sto chì da-o Muhammad bin o hembelice o he-Ishaq, purpito; mentre o diva: «I Ansar son o mæ pòpolo de confiansa e i guardian di mæ segreti, donde me refugio, feua che no rompan pe in davei a lezze. Arregòrdate che gh'ea un servitô de Allah Subhanahu wa Ta'ala ch'o l'aiva avuo a libertæ de çerne tra o mondo e quello ch'o l'ea con Allah Subhanahu wa Ta'ala, donca o l'à çernou quello ch'o l'ea con Allah Subhanahu wa Ta'ala' Dapeu Abu Bakr Radliyallahu'anhu o l'à ciammou, o l'à pensou che e poule do Profeta fïsan adressæ à lê. Allora o Profeta o l'à dito: «Aspëta un momento, o Abu Bakr, serrâ e pòrte da stradda ch'a pòrta a-a moschea – Nabawi – feua che a pòrta de Abu Bakr, perché no conosco nisciun ch'o segge ciù importante pe mi inte l'amixiçia e inta defeisa che o Abu Bakr Radliyallahu».
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
O n’à dito che [o Sa’id bin Manshur] o n’à dito [o Sulaiman bin Sulaiman] da [o Sulaiman bin Abdurrahman] da [Al Qasim bin Muhammad] da [’Aisyah] Radliyallahu’anha o l’à dito: ‘O Rasulullah sallallahu ‘Alaihi wa Aallam o l’à permisso o ciammo o l’à dito o pregâ: pe guiddâ a preghea. gente', dapeu o l'é cheito inconscio. Quande o s’é repiggiou a consciensa, o l’à domandou: «Ò ordenou a-o Abu Bakr Radliyallahu’anhu de guiddâ o pòpolo? Dapeu mi – o narratô – ò dito: «No l'é che Abu Bakr o l'é un òmmo morbido ch'o piange de lengê, no dovieiva solo commandâ à Umar?». Coscì o Rasulullah o l'à dito: «Ah, ti l'é pròpio comme i fræ do Yusuf, ordina a-o Abu Bakr de guiddâ o pòpolo, quante persoñe sonnan ma Allah Subhaanallahu wa Ta'ala e i credenti no ghe veuan».
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
O n’à dito [o Sulaiman bin Harb] o n’à dito [o Hammad bin Zaid] da [Ayyub] da [’Ikrimah] o l’à dito: ‘O Rasulullah o l’é mòrto o lunedi ma o seu còrpo o no l’ea ancon stæto seppellio quello giorno, quella seia, e o giorno apreuvo, donca o l’é stæto seppellio a-a neutte o l’à dito: Wasallam o no l'é mòrto, solo o l'é montou -a-o çê- co-o seu spî comme Musa 'Aalaihissalam o l'é stæto levou, Dapeu Omar Radliyallahu'anhu o s'é levou in çimma e o l'à dito: 'De fæto o Messaggê de Allah o no l'é mòrto, ma o l'é stæto levou co-o seu spî -a-o çê o l'é stæto levou. Pe Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, o Rasulullah o no l'é mòrto fintanto ch'o no gh'à taggiou e man e e lengue. O Umar Radliyallahu'anhu o l'é anæto avanti à dî – coscì – fin à quande i cantoin da seu bocca s'en sciummæ pe caxon de seu menasse e de seu poule. Allora Abbas Radliyallahu'anhu o s'é levou in çimma e o l'à dito: «De fæto o Rasulullah o l'é mòrto, perché o l'ea un òmmo ordinäio, e o s'é cangiou comme i òmmi cangian, donca seppelli o teu amigo, de fæto o l'ea ciù nòbile a-i öggi de Allah Subhaanallahu wa Ta'ceala ch'o fïse di ti, che se o l'ea poscibile doe vòtte anche se o l’ea ciù nòbile a-i öggi de Allah Subhaanallahu wa Ta’ala che loiatri? O pòpolo, seppelli o teu amigo, aloa s’o l’é comme quello che ti dixe, o no saià diffiçile pe Allah Subhaanallahu wa Ta’ala trovâghe un pòsto de seppellimento. Pe Allah, de fæto o Messaggê de Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, o no l'é mòrto fin à quande o no l'à lasciou un manhaj ciæo, o l'à reiso legale quello ch'o l'é legale, o l'à vietou quello ch'o l'é haram, o s'é sposou e o l'à divorçiou, o l'à fæto guæra e o l'à fæto a paxe. E no gh’ea un pastô ch’o l’ea ciù sciätou e sciätou de anâ apreuvo a-e seu cavre fin a-e çimme de montagne, o l’accapitava di erboi spinoxi co-o seu baston, o l’agge reparou i seu stagni d’ægua co-e seu man, che o Messaggê de Allah (paxe e benediçioin de Allaah in sce de lê). Ora o l'é tra de voscià, donca seppelli o vòstro amigo'. O l’à dito: «E l’Umma Aiman Radliyallahu’anha a l’ea apreuvo à piangî, dapeu o gh’é stæto domandou: «O Ummu Aiman, ti piange pe-o Messaggê de Allah? ’ o l’à respòsto: ‘Pe Allah, no piango pe-o Messaggê de Allah. Saieiva che so megio ch’o l’é anæto inte un paise megio che sto mondo, ma son apreuvo à piangî perché a nottiçia do çê -revelaçion- a l’é stæta interrotta». ' Hammad Rahimahullah: 'O Ayyub o l'à piangio con agra quande e poule de Umm Aiman son arrivæ chì.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
O n’à dito [Abdul Wahab bin Sa’id Ad Dimasyqi] o n’à dito [Syu’aib Ibn Ishaq], o n’à dito [Al ‘Auza’i] o m’à dito [Ya’isy bin Al Walid] o m’à dito [Makhul] che o Profeta sallallaahu ‘alaihi un de ti o l’à dito: ‘ desastro ch’o gh’é capitou o m’é capitou, alloa o saieiva o ciù grande desastro’.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
O n’à dito [Abu Nu’aim] o n’à dito [Fithr] da [‘Atha‘] o l’à dito: ‘Se unna calamitæ a capita in sce un de voscià aloa figuæve che a calamitæ a m’arriva, aloa quella a saieiva uña de ciù grende calamitæ’.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
O n’à dito [o Mahomed bin Ahmad bin Abu Khalaf] o n’à dito [o Sufyan] da [‘Amr bin Mahomed] da [seu poæ] ch’o l’à dito: ‘No ò sentio [Ibn Umar] arregordâse do Profeta pe ninte atro che quello ch’o l’à ciammou’.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
O n’à dito [Abu An Nu’man] o n’à dito [Hammad bin Zaid] da [Tsabit] da [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu che [Fatimah] Radliyallahu’anha a l’à domandou: ‘O Anas, comme ti piaxe spantegâ a tæra in sciâ -tomba de- Rasulullahallah? E Fatimah tanto ch'a cantava: «O mæ poæ ch'o l'é coscì vexin a-o seu Rabb, ò mæ poæ che o seu paradiso o l'é o seu pòsto de retorno, ò mæ poæ a-o quæ Jibril 'Aalaihissalam emmo annonçiou a seu mòrte, ò mæ poæ ch'o l'à compio o seu Rabb quande o l'à ciammou». O Hammad Rahimahullah o l'à dito: «Quande o Thabit o l'à trasmisso sto hadith, o l'à ciammou». O Thabit o l'à dito: «O Anas Radliyallahu'anhu quande o l'à trasmisso sto hadith o l'à ciammou».
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
O n’à dito [‘Affan] o n’à dito [Hammad Salamah] da [Tsabit] da [Anas] Radliyallahu’anhu o s’é arregordou o Profeta, ‘O l’ò assistio quand’o l’é introu inta Mediña, no ò mai visto un giorno megio e ciù luminoso che o giorno quande o Media o l’ea e anche mi ò assistio a-o giorno ch’o l’é mòrto, donca no ò visto un giorno ciù brutto e ciù brutto. ciù scuo che o giorno che o Profeta o l'é mòrto.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
O n’à dito [Abdullah bin Muthi’] o n’à dito [Husyaim] da [Abu Abdul Jalil] da [Abu Hariz Al Azdi] o l’à dito: ‘O Abdullah bin Salam o l’à dito a-o Profeta: ‘O Messaggê de Allah, t’emmo visto in pê e rosso o to Rabb fronte a l'ea vergognosa do teu Rabb pe caxon de açioin compie da-o teu pòpolo dòppo che ti -mòrto- '.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Dòppo aveine reportou [Al Qasim bin Katsir] o l’à dito: «Ò sentio [Abdurrahman bin Syuraih] dî da [Abu Al Aswad Al Qurasyi] da [Abu Farwah] – o vegio scciavo de Abu Jahl – da [Abu Hurairah] Radliyallahu’anhu Da-o ‘Profeta saw. -Quande l'aggiutto de Allah Suhaanallahu wa Ta'ala e a vittöia son vegnui. E ti veddi de gente che intran inta religion de Allah in masse- -Qs. Un Nascio: 1-2-. O Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’à dito: ‘De fæto lascian a seu religion in scê banda comme ghe son intræ in scê banda’.
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
O m'à segnallou [Abu Bakar Al Mishri] da [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] da [Yahya bin Sa'id Al Umawi] da [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] da [Khalid bin Ma'dan] ch'o l'à dito: '[Abdullah bin Al Ahtam] o l'à conosciuo o pòpolo 'Umar bin'. Omar o no l'aiva ancon fæto ninte, tutt'assemme o Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah o l'ea de fronte à lê e o s'é compario de botto pe parlâ, o l'à lödou Allah Subhaanallahu wa Ta'ala e o l'à lödou, dapeu o l'à dito: 'Amma ba'd. De fæto, Allah Subhaanallahu wa Ta’ala o l’à creou i umoen e o no l’à beseugno da seu obbediensa, o l’é delongo a-o seguo da-a seu desobbediensa. À quelli tempi i umoen ean à di livelli e de prospettive despæge, e i arabi ean a-o seu livello ciù depravou. I abitanti de çittæ, paixi e montagne son impedii da-a bontæ do mondo e di seu piaxei, in geneâ no san comme domandâ à Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, e no lezan o seu libbro, quelli che mòrran son inte l'inferno e quelli che vivan inte unna condiçion òrba a-a guidda e sensa contâ un problema no gh'an. Quande Allah Subhaanallahu wa Ta'ala o voeiva spantegâ a seu misericordia à loiatri, o l'à mandou un Messaggê da loiatri, ch'o l'aiva o carattere de ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN ''ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' - Pesoñamente sentio da-o vòstro sofferimento e misericordioso pe voscià, ben ben fedele i credenti- -Qs. A-a Taubah: 128. Che Allah Subhaanallahu o Ta'ala o ghe conferisce e seu benediçioin, a seu prosperitæ, a seu misericordia e e seu benediçioin. Però, con tutte e seu boñe qualitæ, questo o no gh'à impedio de fâghe danno a-o còrpo, con dâghe di brutti titoli, ascì ben ch'o portava un libbro ch'o parlava da Allah, o no diva ninte d'atro che quello ch'o l'aiva comandou, o no l'anava se o no gh'aiva dæto o permisso. Coscì, quande o l'à avuo l'ordine de stabilizzâ o seu cheu, de portâ o fardo do jihad, a seu fòrsa a s'é esteisa pe portâ avanti i comandi de Allah Subhaanallahu wa Ta'ala de mòddo che Allah o l'agge revelou e seu preuve e o l'agge conservou e seu poule, coscì comme o l'à mostrou a seu predicaçion. E o l’é mòrto inte un stato de pietæ e de nettezza. Dapeu Abu Bakr Radliyallahu'anhu o l'à sostituio e o l'à anæto apreuvo a-a seu sunna, apreuvo a-o seu percorso, ma – çerti arabi se son apostatizzæ ò quarchedun tra de loiatri ch'o l'à fæto coscì, dapeu Abu Bakr o s'é refuou de açettâli dòppo – a seu mòrte – o Rasulullah sallallahu ‘alaihi o l'à coscì co-o seu paròllo ch'o l'à tiou feua da quelli che voeiva açettâlo a seu torça – a l’à açettou a seu politica de guæra – dapeu co-i defensoî da veitæ o l’à sradicou o mâ di cultisti. O no l’à mai smesso de fâ guæra e d’annagâ a tæra co-o seu sangue, fin à quande o no î à fæti tornâ into seno da religion ch’aivan abbandonou, e o no î à stabilii torna inti insegnamenti che refuavan. E o l'à ottegnuo o tesoro de Allah – ghanimah – sotta forma de cammelli zoeni, che o s'é satisfeito, e o l'à ottegnuo unna dònna Habasyah ch'a l'à allattou o seu figgio, che dapeu o l'à pensou a-a seu mòrte ch'o l'ea un tappo inta seu goa. Pe finî o l'à consegnou sto compito a-o califfa dòppo de lê, e o l'à lasciou o mondo inte unna condiçion de pietæ e de nettezza con sostegnî o manhaj do seu amigo – o Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam –. Dapeu Omar bin Khattab o l'é vegnuo califfa dòppo de lê; o l'à tiou sciù e o l'à prosperou ben ben de çittæ, o l'à combinou a fermetæ co-a gentilessa, o l'à arrotolou e maniche e i seu veui – che veu dî ch'o l'à travaggiou o ciù tanto ch'o poeiva –, o l'à organizzou tutto quello ch'o l'à d'in gio a-o problema, e o l'à inandiou tutto o materiale pe-a guæra, coscì che quande o Mughirah bin Syu'bah o l'à fæto sciortî feua Radliyallahu'anhu pe domandâ a-e gente: «Avei o pòpolo . confermâ l'assascino?» Quande l'é arrivou a nottiçia che l'assascin o l'ea 'scciavo de Mughirah bin Syu'bah' o l'à urlou à reo à lödâ o seu Segnô, perché quello ch'o l'aiva accobiou o no l'ea unna persoña ch'a l'aiva un drito in fai` coscì ch'o poeiva sostegnî ch'o l'aiva reiso legale o seu sangue pe-a raxon de fâ o seu drito. O Umar o l'à guägno pöco assæ ottantamilla ciù che a ricchessa de Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, e o l'à fiña venduo a seu cà perché o l'ea preoccupou ch'a poeiva vegnî un dependente pe-i seu figgi. Dapeu o l'à consegnou sti tesori a-o califfa ch'o l'é vegnuo dòppo de lê, e lê – o Umar Radliyallahu'anhu – o l'à lasciou o mondo inte unna condiçion de pietæ e de nettezza in conformitæ co-o manhaj do seu amigo. Allora, o Umar bin Abd Aziz, o mondo o l’à partorio un regno pe ti e o t’à dæto i seu doî tette, e ti l’æ cresciuo lì in çerca de un pòsto pe existî, quande t’é stæto dæto quello poei, in cangio o l’æ cacciou donde Allah Subhaanallahu wa Ta’ala o l’à cacciou, o l’æ abbandonou quello che ti l’æ consciderou comme diçettâ, o l’æ consciderou despic. dispoxiçioin. Lode à Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, pe caxon de Ti i nòstri pecchi son nettezzæ, i nòstri desastri son revelæ, donca contunnia à camminâ, no guardâ inderê, perché ninte o peu guägnâ quello ch’o l’é giusto, e nisciun o peu guägnâ quello ch’o l’é sbaliou. Basta pe mi dî ste poule, domando o perdono à Allah Subhaanallahu wa Ta’ala pe mi e pe-i credenti e i credenti. O Khalid bin Ma'dan Rahimahullah o l'à dito: 'Dòppo o Umar bin Abdul Aziz o l'à dito quarcösa'. O Ibn Haitsam o m’à dito: «Va avanti e no guardâ inderê. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
O n’à dito [Abu Nu’man] o n’à dito [O Sa’id bin Zaid] o n’à dito [Umar bin Malik An Nukri] o n’à dito [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], o l’à dito: ‘Un giorno o pòpolo de Mediña o l’é stæto colpio da unna seçia assæ grave, e à quello momento se son lamentæ a-o ‘Aliyahu o’. tomba do Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, fâ un buxo verso o çê e no lasciâ che ghe segge un teito tra de lê e o çê. Dapeu Abu Al Jauza` o l'à contunniou a seu stöia: 'Donca o pòpolo de Mediña o l'à fæto quello che l'à commandou Aisyah Radliyallahu'anha, dòppo quello, a piövia a l'é cheita e l'erba a l'é cresciua e e bestie son vegnue sañe. Pe quello quell'anno o l'é ciammou l'anno da vittöia'.
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
O l'é stæto segnallou à niatri [Marwan bin Muhammad] da-o [Sa'id bin Abdul Aziz] ch'o l'à dito: 'Quande gh'ea unna terribile saxon secca, no gh'ea nisciuña ciamma a-a preghea inta moschea Nabawi træ vòtte, e no gh'ea nisciuña iqamah. E, [o Sa'id bin Al Musayyib] o no l'à lasciou a moschea do Profeta. O no conosceiva i tempi de preghea feua che dòppo avei sentio de voxe da-a direçion da tomba do Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Dapeu o gh’à dito o scignificato.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Ne l'é stæto dito che [o Abdullah bin Salih] o m'à dito, [o Al Laits] o m'à dito, [o Khalid Ibnu Yazid], da-o [Sa`id Ibnu Abu Hilal] da-o [Nubaih bin Wahb] che o Ka'ab o l'ea vegnuo à vixitâ Aisyah Radliyallahu'anha. Allora i compagni an mensunou o nomme do Profeta, [o Ka’ab] o l’à dito: ‘ Nisciun giorno – o passa – se no descendan mille angeli e no çircondan a tomba do Profeta, sciortan e ae e offran e preghee a-o Profeta. Fin à quande a seia a l’é vegnua, se son levæ -in sciô çê,- e i angeli son desceisi comme loiatri e an fæto de açioin comme quelle de primma, fin à quande a tæra a s’é spartia, O shallallahu ‘alaihi wasallam o l’é vegnuo feua accompagnou da settantamilla angeli’.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
O n’à dito [Abu ‘Ashim] o n’à dito [Tsaur bin Yazid] o m’à dito [Khalid bin Ma’dan] da [Abdur Rahman bin Amr] da [Irbadl bin Sariah] o l’à dito; ' O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o l'à pregou a preghea do mattin con niatri, dapeu o l'à dæto di conseggi con di conseggi mai tanto profondi che -e nòstre- larme sciortivan e -i nòstri- cheu tremmavan, dapeu quarchedun o l'à domandou; ' O Rasulullah, comme se sto conseggio o fïse o messaggio de clausura -ch'o l'æ dæto-, aloa dâne un testamento. Dapeu O l’à dito: «Ve comando de avei paû de Allah Subhaanallahu wa Ta’ala e de stâ sempre à sentî e obedî -a-i cappi-, anche se o l’é un scciavo de Habasyah, de fæto chi se segge de voscià ch’o vive dòppo de mi o vedde de seguo tante differense, alloa voî dev’anâ apreuvo a-a mæ sunna e a-a Sunna drita do vòstro khulaholar bin-urra. stæ attenti à tutto quello ch'o l'é neuvo -o caxo do bid`ah-, perché quarcösa de neuvo o l'é bid`ah'. O Abu 'Ashim o l'à dito: 'Dovieiva ëse attenti a-e neuve cöse - inta religion -, perché ògni bid'ah o l'é eretico'.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
O l'é stæto reportou à niatri [Abu Al Mughirah] o n'à dito [Al `Auza'i] da [Yunus bin Yazid] da [Az Zuhri] o l'à dito: 'Nisciun di nòstri studioxi o l'à perso ma an dito: 'Aderî a-a Sunnah o l'é successo, e a conoscensa a saià revocâ a-a spedia e sostegnî o mondo e sostegnî o mondo o l'é perdia de conoscensa tutto quello ch’o l’é perso’.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
O l'é stæto segnallou à niatri [Abu Al Mughirah] o n'à dito [Al 'Auza'i] da [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] da [Abdullah bin Ad Dailami] o l'à dito: 'A novitæ a m'é vegnua che o primmo di problemi da religion ch'o l'é stæto abbandonâ o l'é a voentæ unna perde a sunna, taggiâ pöco à pöco'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Ne l'é stæto segnallou che [Abu Al Mughirah] o n'à dito [Al `Auza'i] da [Hassan] ch'o l'à dito: 'No l'é un pòpolo ch'o commette un bid'ah inta seu religion ma Allah Subhaanallahu wa Ta'ala o l'arretiâ da-a seu sunna quelle parte do bid'ah - che o no commetten torna - o Resurreçion».
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Ne l'é stæto segnallou che [o mossulman bin Ibrahim] o n'à dito [o Wuhaib] o n'à dito [o Ayyub] da [Abu Kilabah] ch'o l'à dito: 'Nisciun o commette erexia feua ch'o no permette o taggio da spada'.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
O n’à dito [o Sulaiman bin Harb] o n’à dito [o Hammad bin Zaid] da [Ayyub] da [Abu Qilabah] o l’à dito: ‘De fæto, i adoratoî da lussuria son de persoñe che son perse, e no veddo a fin do viægio che piggian feua che l’inferno. Provâli. Nisciun de loiatri o l'à mensunou unna poula ò o l'à parlou, fin à quande o problema o no l'ea nint'atro che a spada. De fæto, l'ipòcrisia a l'é vegnua a seu caratteristica. Dapeu l’à lezzuo o verscio ‘WA MINHUM ÒMMO ‘AHADALLAHA’ -E tra de quelli gh’é de gente ch’an fæto un voto à Allah Subhaanallahu wa Ta’ala- -Qs. A-a Taubah: 75-, e o verscio ‘WA MINHUM ÒMMO YALMIZUCA FIS SHADAQAAT’ -E tra de quelli gh’é de gente che ti critican in sciâ -distribuçion- do zakat- -Qs. A-a Taubah: 58-, e o verscio 'Waminhumulladzina YU`DZUUNANABIYYA' -E tra de quelli gh'é di 'ipòcriti' che fan mâ a-o Profeta -Qs. Attabba: 116-,. Dapeu se son differençiæ e no son d’accòrdio, e in sciâ fin se son riunii insemme inte di dubi e de böxie. De fæto, differiscian inte l'opinion e son missi insemme into scontro de spade. E no veddo o seu viægio feua che pe l’inferno». O Hammad o l’à dito: «O Ayyub o l’à dito à propòxito de sto hadith ò primmo hadith, da Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, ch’o l’ea un di giuristi ciù intelligenti, veu dî Abu Qilabah».