Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Lavaret en deus deomp [Farwah bin Abu Al Maghra`] en deus lavaret deomp [Ibrahim bin Mukhtar] eus [Muhammad bin Ishaq] eus [Muhammad bin Ka'ab] eus ['Urwah] eus ['Aisyah] Radliyallah Anha en deus lâret : Ar profed sallaahu alaihi Wasallam en deus lâret pa oa bet tapet seizh buck dour gantañ : seizh puñs disheñvel, evit ma c'hellfen dont er-maez d'an dud evit seveniñ o bromesa' eme an daneveller : 'Evel-se e lakaomp anezhañ da azezañ en ul lestr da Hafsah Radliyallah Anha, strinket pe skuilhet hon eus dour warnañ - skuilhet hon eus douetañsoù embann pe skuilhet hon eus an dra-se digant Muhammad bin Ishaq -, neuze e kavas ar peoc'h, neuze e pignas er-maez eus ar pulpit ; en ur lavarout : « An Ansar eo ma dud a fiziañs ennon ha mirerien va sekredoù, e-lec'h ma kemeran repu, nemet pa dorrint al lezenn e gwirionez. Soñjit, e oa ur servijer Allah Subhanahu wa Ta'ala hag a oa bet roet dezhañ ar frankiz da zibab etre ar bed hag ar pezh a oa gant Allah Subhanahu wa Ta'ala, setu m'en deus dibabet ar pezh a oa gant Allah Subhanahu wa Ta'ala. Neuze e lavaras ar profed : 'Gortozit un tamm, o Abu Bakr, serrit dorioù an hent a gas d'ar voskeenn - Nabawi - nemet dor Abu Bakr, rak n'anavezan den ebet a zo pouezusoc'h din evit ar vignoniezh hag an difenn eget Abu Bakr Radliyahuan'.
Hadith
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Lavaret en deus deomp [Said bin Manshur] en deus lavaret deomp [Fulaih bin Sulaiman] eus [Sulaiman bin Abdurrahman] eus [Al Qasim bin Muhammad] eus ['Aisyah] Radliyallah Anha en deus lavaret : 'Rasulullah sallallaahu 'Alaihi wa Aallam en deus aotreet ar galv d'ar bedenn galvet, neuze en deus lavaret da Abulor: ren ar beden. tud', neuze e kouezhas dic'houest. Pa adkavas e anaoudegezh e c'houlennas : 'Ha gourc'hemennet em eus da Abu Bakr Radliyallahu'anhu ren ar bobl ? Neuze me - an daneveller - a lavaras : 'Ha n'eo ket Abu Bakr un den dous hag a c'hoarzh aes, ne rankit ket urzhiañ Umar hepken ?'. Setu Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam o lavarout : 'Ah, c'hwi a zo evel breudeur Yusuf, gourc'hemennit da Abu Bakr ren ar bobl, pet a dud a hunvre met Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ha n'o deus ket c'hoant d'ar feizidi'.
Hadith
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Lavaret en deus deomp [Sulaiman bin Harb] en deus lavaret deomp [Hammad bin Zaid] eus [Ayyub] eus ['Ikrimah] en deus lavaret : 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a zo marvet dilun met ne oa ket bet sebeliet e gorf c'hoazh an deiz-se, an noz-se, hag an deiz war-lerc'h, setu e voe sebeliet d'ar Merc'her noz, e lavarjont : 'Rasulullah Alaihi'. Wasallam n'eo ket marvet, nemet pignet eo. -d'an oabl- gant e spered evel ma oa bet savet Musa 'Alaihissalam, Neuze e savas Umar Radliyallahu'anhu hag e lavaras : 'E gwirionez n'eo ket marv kannad Allah Shallallahu Alaihi Wasallam, met savet e oa bet gant e spered -d'an oabl- evel ma oa bet savet Musa 'Alaihissalam. Dre Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam ne varvas ket ken na voe troc'het o daouarn hag o teod. Kenderc'hel a reas Umar Radliyallahu'anhu da lavarout - evel-se - betek ma skuilhe kornioù e c'henoù abalamour d'e c'hourdrouz ha d'e gomzoù. Neuze Abbas Radliyallahu'anhu a savas hag a lavaras : 'E gwirionez eo marvet Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam, rak un den ordinal e oa, ha cheñchet eo evel ma cheñch an dud, setu sebelit ho mignon, e gwirionez e oa noblañsoc'h dirak daoulagad Allah Subhaanallahu wa Ta'ala eget ma varvfe div wech, posupl eo e vije bet lazhet div wech zoken noblañsoc'h e oa dirak Allah Subhaanallahu wa Ta'ala egeto ? O tud, sebelit ho mignon, neuze ma'z eo evel ar pezh a lavarit, ne vo ket diaes da Allah Subhaanallahu wa Ta'ala kavout ul lec'h beziañ dezhañ. Dre Allah, e gwirionez, Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, ne varvas ket ken na lezas ur manhaj sklaer, lakaet en deus da vezañ lezennel ar pezh a zo reizh, difennet en deus ar pezh a zo haram, dimezet ha dimezet, stourmet ha graet ar peoc'h. Ha ne oa pastor ebet hag a oa skuizh ha skuizh o heuliañ e c'hezeg betek pennoù ar menezioù, diskar a rae gwez spern gant e vazh, dresañ a rae ar poulloù-dour gant e zaouarn, eget ar Profed sallallaahu alaihi wasallam. Bremañ emañ en ho touez, sebelit ho mignon. Lavarout a reas : 'Hag Umm Aiman Radliyallah Anha a oa o ouelañ, neuze e voe goulennet outañ : 'O Umm Aiman, emaoc'h o ouelañ evit Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ? ' a respontas : 'Dre Allah, ne ouelan ket evit Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam. Gouzout a rez e ouzon gwelloc'h eo aet d'ur vro gwelloc'h eget ar bed-mañ, met ouelañ a ran rak termenet eo bet ar c'heloù eus an neñv -diskuliadur-'. ' Hammad Rahimahullah: 'Ayyub a ouelas c'hwerv pa erruas komzoù Umm Aiman betek amañ.
Hadith
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Lavaret en deus deomp [Abdul Wahab bin Said Ad Dimasyqi] en deus lavaret deomp [Syu'aib Ibn Ishaq], en deus lavaret deomp [Al 'Auza'i] en deus lavaret din [Ya'isy bin Al Walid] en deus lavaret din [Makhul] e oa bet lavaret gant ar profed sallallaahu alaihi Wasallam : 'Mard eo bet tapet unan ac'hanoc'h gant un droug-c'hoari, neuze e vo ijinet an droug-spered-se, neuze e vo tapet an droug-spered ganeoc'h, neuze e vo tapet an droug-spered ganeoc'h. ar gwallzarvoud a c'hoarvezas gantañ a c'hoarvezas ganin, neuze e vefe ar gwallzarvoud brasañ'.
Hadith
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Lavaret en deus deomp [Abu Nu'aim] en deus lavaret deomp [Fithr] eus [Atha] en deus lavaret : Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam : 'Ma c'hoarvez ur gwallzarvoud gant unan ac'hanoc'h, soñjit eo c'hoarvezet ar gwallzarvoud-se ganin, neuze e vefe unan eus ar gwallreuzioù brasañ'.
Hadith
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Lavaret en deus deomp [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] en deus lavaret deomp [Sufyan] eus ['Amr bin Muhammad] eus [e dad] en deus lavaret : 'N'em eus ket klevet [Ibnu Umar] o soñjal er profed sallallaahu Alaihi Wasallam kennebeut nemet eñ o ouelañ'.
Hadith
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Lavaret en deus deomp [Abu An Nu'man] en deus lâret deomp [Hammad bin Zaid] eus [Tsabit] eus [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu e oa bet goulennet gant [Fatimah] Radliyallah Anha : 'O Anas, penaos e fell deoc'h strinkañ douar war -bez- Rasulullah Sallallahu Alai Alai Wasallam ? Ha Fatimah en ur ganañ : 'O va zad a zo ken tost ouzh e Rabb, O va zad hag a zo e baradoz e lec'h distro, O va zad d'an hini hon eus embannet e varv Jibril 'Aalaihissalam, O va zad hag en deus sevenet e Rabb pa c'halvas anezhañ'. Hammad Rahimahullah a lavaras : 'Pa voe treuzkaset an hadith-mañ gant Thabit e ouelas'. Thabit a lavaras : 'Anas Radliyallahu'anhu pa dreuzkas an hadith-mañ e krias'.
Hadith
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Lavaret en deus deomp ['Affan] en deus lavaret deomp [Hammad Salamah] eus [Tsabit] eus [Anas] Radliyallahu'anhu en deus soñjet er profed sallallallaahu alaihi wasallam, 'Test on bet anezhañ pa'z eas e-barzh Medina, ne'm eus gwelet biskoazh un deiz gwelloc'h ha sklaeroc'h eget an deiz ma teuas kannad Allah sallalahu alahiallam Medina, ha me ivez a oa test eus an deiz ma varvas, neuze ne welis ket un deiz gwashoc'h-gwashañ. teñvaloc'h eget an deiz ma varvas ar profed.
Hadith
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Lavaret en deus deomp [Abdullah bin Muthi'] en deus kontet deomp [Husyaim] digant [Abu Abdul Jalil] digant [Abu Hariz Al Azdi] en deus lâret : 'Abdullah bin Salam a lavaras d'ar profed sallallaahu Alaihi Wasallam : 'O kannad Allah, hon eus gwelet ac'hanout o sevel war gostez da Rabb, ha ruz e voe da dremm - mezh a oa gant ho Rabb abalamour d'an oberoù kaset da benn gant ho tud goude ma'z oc'h -marvet- '.
Hadith
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Goude bezañ kontet deomp [Al Qasim bin Katsir] e lavaras : 'Klevet em eus [Abdurrahman bin Syuraih] o kontañ digant [Abu Al Aswad Al Qurasyi] diwar-benn [Abu Farwah] - sklav kozh Abu Jahl - diwar-benn [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu Digant ar profed salallaahu'anhu: diskuliet 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -Pa'z eo deuet skoazell Allah Suhaanallahu wa Ta'ala hag an trec'h. Ha gwelet a rit tud o vont e-barzh relijion Allah a-strolladoù- -Qs. An Nashr: 1-2-. Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a lavaras : 'E gwirionez e kuitaint o relijion a-strolladoù evel ma oant aet enni a-strolladoù'.
Hadith
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Lavaret en deus din [Abu Bakar Al Mishri] digant [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] digant [Yahya bin Said Al Umawi] digant [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] digant [Khalid bin Ma'and] e lavaras : ' [Abdullah bin Al Ahtam] a gejas gant 'Umar bin AbdulAziz gant ar bobl. Umar n'en doa ket graet netra c'hoazh, a-daol-trumm e oa Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah o sevel dirazañ hag e teuas war wel diouzhtu evit komz, meuliñ a reas Allah Subhaanallahu wa Ta'ala hag e veuliñ anezhañ, neuze e lavaras : 'Amma ba'd. E gwirionez, Allah Subhaanallahu wa Ta'ala en deus krouet an dud ha n'en deus ket ezhomm eus o sentidigezh, sur eo bepred diouzh o disentidigezh. D'ar mare-se e oa an dud e liveoù ha savboentoù disheñvel, hag an Arabed en o live gwashañ. Annezidi ar c'hêrioù, annezidi ar c'hêriadennoù hag annezidi ar menezioù a zo harzet diouzh madelezh ar bed hag e blijadurioù, dre vras ne ouzont ket penaos goulenn digant Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ha ne lennont ket e levr, ar re a varv a zo en ifern hag ar re a vev en ur stad dall ouzh ar c'helenn ha dic'hlan, o deus kudennoù dismegañsus ha nec'hus diniver. Pa felle da Allah Subhaanallahu wa Ta'ala skignañ e drugarez dezho, e kasas ur C'hannad diganto, en doa an doare ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -Santiñ a ran kalz gant ho poanioù, c'hoant am eus e gwirionez da gaout trugarez ha da vezañ trugarezus ha trugarezus-kenañ war-zu ar feizidi- -Qs. E Taubah: 128. Ra roio Allah Subhaanallahu wa Ta'ala e vennozhioù, e binvidigezh, e drugarez hag e vennozhioù dezhañ. Koulskoude, gant e holl berzhioù mat, ne vire ket outo da gloazañ e gorf, o reiñ titloù fall dezhañ, daoust ma touge ul levr a gomze eus Allah, ne lavaras netra all eget ar pezh en doa gourc'hemennet, ne yeas ket nemet pa roas aotre dezhañ. Setu pa voe gourc'hemennet dezhañ stabilaat e galon, dougen karg ar jihad, e nerzh a astennas evit kas da benn gourc'hemennoù Allah Subhaanallahu wa Ta'ala evit ma tiskouezfe Allah e brouennoù ha ma vije miret e gomzoù, hag ivez ma tiskouezfe e brezegenn. Hag e varvas en ur stad a zoujans hag a c'hlanded. Neuze e kemeras Abu Bakr Radliyallahu'anhu e blas hag e heulias e sunnah, o heuliañ e hent, met - lod eus an Arabed a zilezas pe unan bennak en o zouez a reas kement-se, neuze Abu Bakr a nac'has degemer anezho goude - e varv - Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, estreget ar re a felle dezho degemer e gleze a dennas eus e gleze hag e chomas un tan gant e flamm - degemeret e bolitikerezh brezel - neuze gant difennourien ar wirionez e tistrujas an droug kultisted. Ne baouezas ket da gas brezel ha da zourañ an douar gant o gwad, betek ma voe distroet anezho e gwirionez e-kreiz ar relijion o doa dilezet, ha ma voe adstaget anezho er c'helennadurezh o doa nac'het. Hag e voe tapet gantañ teñzor Allah - ghanimah - e stumm kañvaled yaouank, a oa sañset gantañ, hag e voe tapet gantañ ur vaouez Habasyah a roe bronn d'e vugel, ar pezh a soñjas neuze d'he marv e oa ur c'hloc'h en e c'houzoug. A-benn ar fin e roas ar gefridi-se d'ar c'halif war e lerc'h, hag e kuitaas ar bed en ur stad a zoujañs hag a glannder en ur zerc'hel manhaj e vignon - ar profed sallallaahu alaihi wasallam -. Neuze e teuas Umar bin Khattab da vezañ kalif war e lerc'h ; sevel a reas ha pinvidikaat a reas meur a gêr, kendeuziñ a reas startijenn ha dousder, ruilhal a reas e zivrec'h hag e c'halc'h - da lavaret eo e labouras ar muiañ ma c'halle -, aozañ a reas pep tra tro-dro d'ar gudenn, ha prientiñ a reas an holl dafar evit ar brezel, setu pa skoas sklaved Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu'anhu, e lazhas Abban Ibas Radliyallahu'anhu evit goulenn digant an dud, 'Ha sur eo an dud? ar muntrer?' Pa zeuas ar c'heloù e oa ar muntrer 'sklav Mughirah bin Syu`bah' e krias kreñv o meuliñ e Aotrou, rak an hini en doa skoet warnañ ne oa ket un den en doa gwir da fai`, setu e c'halle arguzenniñ en doa lakaet e wad da vezañ lezennel evit ober e gwir. Umar en deus gounezet war-dro eizh-ugent mil muioc'h eget pinvidigezh Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ha gwerzhet en deus e di zoken peogwir e oa nec'het e c'hallje dont da vezañ un harz evit e vugale. Neuze e roas an teñzorioù-se d'ar c'halif a zeuas war e lerc'h, hag eñ - Umar Radliyallahu'anhu - a lezas ar bed en ur stad a zoujañs hag a glannder hervez manhaj e vignon. Neuze, O Umar bin Abd Aziz, ar bed en deus ganet ur rouantelezh evidoc'h hag en deus roet deoc'h e zaou vleg, ha kresket oc'h eno o klask ul lec'h da vevañ, pa oa bet roet deoc'h ar galloud-se, e-lec'h se hoc'h eus e stlepet e-lec'h ma oa bet taolet gant Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, hoc'h eus e zilezet, hoc'h eus e sellet outañ evel dismegañsus, ha sellet hoc'h eus outañ evel lous nemet ar pezh a c'hallit kaout. Meuleudi da Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, abalamour deoc'h eo glanaet hor pec'hedoù, diskuliet hon gwallreuzioù, setu kendalc'hit da gerzhout, na sellit ket en-dro, rak netra ne c'hell trec'hiñ ar pezh a zo reizh, ha netra ne c'hell trec'hiñ ar pezh a zo fall. A-walc'h eo din lavaret ar gerioù-mañ, goulenn a ran digant Allah Subhaanallahu wa Ta'ala pardon evidon hag evit ar feizidi hag ar feizidi. Khalid bin Ma'dan Rahimahullah a lavaras : 'Neuze e lavaras Umar bin Abdul Aziz un dra bennak'. Ibn Haitsam a lavaras din : « Kerzh ha na sell ket en-dro. '
Hadith
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Lavaret en deus deomp [Abu Nu'man] en deus lavaret deomp [Said bin Zaid] en deus lavaret deomp [Umar bin Malik An Nukri] en deus lavaret deomp [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], en deus lâret : 'Un deiz e oa bet tapet tud Medina gant ur sec'hor kreñv-tre, hag d'ar mare-se e klemmjont ouzh [Aisyah] Rad, neuze e lavaras d'ar bez : Profed sallallahu alaihi wasallam, grit un toull war-du an oabl ha na lezit ket da vezañ un doenn etrezañ hag an oabl. Neuze e kendalc'has Abu Al Jauza` gant e istor : 'Neuze e reas tud Medina ar pezh en doa gourc'hemennet Aisyah Radliyallah Anha, goude-se e kouezhas ar glav hag e kreskas ar geot hag e teuas al loened da vezañ yac'h. Setu perak eo anvet ar bloavezh-se bloavezh an trec'h'.
Hadith
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Lavaret e oa bet deomp [Marwan bin Muhammad] gant [Said bin Abdul Aziz] e lavaras : 'Pa oa ur prantad sec'h spontus, ne oa ket bet galvet d'ar bedenn e moskeenn Nabawi teir gwech, ha ne oa ket iqamah. Ha, [Said bin Al Musayyib] ne guitaas ket moskeenn ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam. Ne anaveze ket an eurioù pediñ nemet goude bezañ klevet mouezhioù eus tu bez ar profed sallallalaahu alaihi wasallam. Neuze e lavaras e ster.
Hadith
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Lavaret eo bet deomp [Abdullah bin Salih] en deus lavaret din, [Al Laits] en deus lavaret din, [Khalid Ibnu Yazid], digant [Sa`id Ibnu Abu Hilal] digant [Nubaih bin Wahb] e oa deuet Ka'ab da weladenniñ Aisyah Radliyallah Anha. Neuze e voe meneget anv Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam gant ar vignoned, [Ka'ab] a lavaras : 'Ne dremen ket un devezh nemetken ma tiskenn mil ael ha ma troio bez ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam, ma skoont o divaskell ha ma kinnigont pedennoù d'ar profed Alaihi Wasallam. Betek ma teuas an abardaez, e savjont - war-zu an oabl - hag aeled a ziskennas evel ar re-se hag a reas traoù evel ar re a-us, betek ma teuas an douar er-maez heuliet gant tri-ugent mil ael'.
Hadith
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Lavaret en deus deomp [Abu Ashim] en deus lavaret deomp [Tsaur bin Yazid] en deus lavaret din [Khalid bin Ma'dan] eus [Abdur Rahman bin 'Amr] eus ['Irbadl bin Sariah] en deus lâret; ' Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a reas ar bedenn-mañ ganeomp, goude-se e roas kuzulioù gant kuzulioù ken don ma rede -hor- daeroù ha ma krenas -hor c'halonoù, neuze e c'houlennas unan bennak ; 'O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, evel ma vije ar c'huzul-mañ ar gemennadenn ziwezhañ -hoc'h eus roet-, neuze roit deomp un testamant. Neuze e lavaras : 'Urzhiañ a ran deoc'h doujañ da Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ha selaou ha sentiñ bepred -d'ar pennoù-, daoust ma'z eo sklav Habasyah, e gwirionez, piv bennak ac'hanoc'h a vevo war va lerc'h a welo sur a-walc'h kalz a ziforc'hioù, neuze e rankit heuliañ ma sunnah ha sunnah eeun ar khulafaurfaurnah, gant ho molar, dalc'hit anezhi - start-, bezit war evezh gant pep tra nevez -ar bid`ah-, rak un dra nevez a zo bid`ah'. Abu Ashim a lavaras : 'Ret eo deoc'h bezañ war evezh ouzh an traoù nevez -er relijion-, rak pep nevezenti a zo herezi'.
Hadith
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Lavaret eo bet deomp [Abu Al Mughirah] en deus lâret deomp [Al `Auza'i] eus [Yunus bin Yazid] eus [Az Zuhri] en deus lavaret : 'N'eus hini ebet eus hor skolidi o deus manket met o deus lavaret : 'Kemer perzh er Sunnah a zo berzh, hag ar ouiziegezh a vo nullet buan, o tifenn ar ouiziegezh-se eo ur c'holl eus ar relijion, ha koll ar bed hag an holl ouiziegezh kollet eo'.
Hadith
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Lavaret eo bet deomp [Abu Al Mughirah] en deus lâret deomp [Al `Auza'i] eus [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] eus [Abdullah bin Ad Dailami] en deus lâret : 'Deuet eo ar c'heloù din eo ar sunnah ar c'hentañ eus kudennoù ar relijion a vez dilezet, ar relijion-mañ a gollo he sunnah unan-hag-unan nebeut'.
Hadith
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Lavaret eo bet deomp en deus [Abu Al Mughirah] lavaret deomp [Al `Auza'i] eus [Hassan] en deus lavaret : 'N'eo ket ur bobl a ra ur bid`ah en o relijion met Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a ziverko eus o sunnah lodennoù eus ar bid`ah - a reont - ha ne zistroio ket Henna adarre betek deiz an Adsavidigezh.
Hadith
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Lavaret eo bet deomp [Muslim bin Ibrahim] en deus lâret deomp [Wuhaib] en deus lâret deomp [Ayyub] eus [Abu Kilabah] en deus lâret : 'Den ne ra herezi nemet pa aotren troc'hañ ar c'hleze'.
Hadith
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Lavaret en deus deomp [Sulaiman bin Harb] en deus lâret deomp [Hammad bin Zaid] eus [Ayyub] eus [Abu Qilabah] en deus lâret : 'E gwirionez, tud a zo o vont da goll eo an dud a azeul ar c'hoant, ha ne welan ket fin ar veaj a reont nemet an ifern. Testeniañ anezho. Hini ebet anezho n'en deus meneget ger ebet pe komzet, betek ma ne oa ar gudenn nemet ar c'hleze. E gwirionez eo deuet an hipokrizi da vezañ o perzh. Neuze e lennas ar gwerzenn 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' -Hag en o zouez ez eus tud o deus graet ur gouestl da Allah Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. E Taubah: 75-, hag ar gwerzenn 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -Hag en o zouez ez eus tud a c'hritik ac'hanoc'h diwar-benn -distribuiñ- ar zakat- -Qs. E Taubah: 58-, hag ar gwerzenn 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -Hag en o zouez ez eus 'pipouzed' o deus graet droug d'ar profed Shallallahu Alaihi Wasallam- -Qs. Attaubah: 116-,. Neuze e tispartijont ha dizemglev, hag a-benn ar fin en em vodas en douetañs hag er gaou. E gwirionez, disheñvel eo o soñjoù hag unanet int en emgann klezeier. Ha ne welan o beaj nemet d'an ifern'. Hammad a lavaras : 'Ayyub a lavaras diwar-benn an hadith-mañ pe an hadith kentañ, gant Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, e oa unan eus ar juristed speredekañ, da lavaret eo Abu Qilabah'.
