Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Иҳаиҳәеит [Фаруах бин Абу Аль Магра] иҳаиҳәеит [Ибраҳим бин Мухтар] [Муҳаммад бин Исҳақ] иҟынтә [Муҳаммад бин Кааб] иҟынтә ['Урва] иҟынтә ['Аисиа] Радлиаллаҳу'анҳа иҳәеит: еиуеиԥшым бжьы-ӡыхьк, ауаа рҿаҭахьақәа насыгӡарц азы сдәылҵырц азы' ажәабжьҳәаҩ иҳәеит: 'Убас ҳара Ҳафсаҳ Радлиаллаҳуанҳа иитәыз аӷба дықәҳартәеит, ӡык ақәаҳҭәеит ма ӡык иқәаҳҭәеит - аредакциатә гәыҩбарақәа ҳрықәырҭәит, мамзаргьы Муҳаммад бин Ҳишақ иҟынтәи иаҳҭеит. аминбар; Ансарцәа сзықәгәыӷуа жәларуп, смаӡақәа зыхьчо, ҽыҵәахырҭас иахьсымоу, ииашаҵәҟьаны азакәан еиларымгозар. Ишәхашәмыршҭын, дыҟан Аллаҳ Субҳанаҳу ва Таала имаҵуҩы, уи адунеии Аллаҳ Субҳанаҳу ва Таала иҟны иҟоуи рыбжьара алхразы ахақәиҭра иҭан, убри аҟнытә иара Аллаҳ Субҳанаҳу ва Таала иҟны иҟоу алихит. Убасҟан Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Маҷк уааԥшы, Абу Бакр, Абу Бакр ишә ада, аԥшьаныҳәарҭахь узго амҩа ашәқәа уркы, избан акәзар, Абу Бакр Радлиақьанҳу иеиҳа аиҩызараҿы, ахьчараҿы сара сзы акыр зҵазкуа аӡәгьы дсыздыруам.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Ҳара иҳаиҳәеит [Саид бин Маншур] иҳаиҳәеит [Фулаих бин Сулеиман] иҟынтә [Сулеиман бин Абдурраҳман] иҟынтә [Аль Қасим бин Муҳаммад] иҟынтә ['Аисиа] Радлиаллаҳуанҳа иҳәеит: 'Расулуллаҳ саллаллаҳу Алеихи ва Ааллам ааԥхьара азин ииҭеит ҳәа иҳәеит: анцәаиҳәара напхгара азиуеит. ауаа ҳәа, нас ихеилаԥсаны дкаҳаит. Ихы аниба, дҵааит: «Сара Абу Бакр Радлиалаҳуанҳу ажәлар напхгара рзиурц адҵа исҭахьоума? Усҟан сара – ажәабжьҳәаҩ – исҳәеит: Абу Бакр дҟәымшәышәӡами, ирласны иҵәыуо, Умар адҵа иуҭар акәӡами? Убри аҟнытә Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Аа, шәара Иусуф иашьцәа шәеиԥшуп, Абу Бакр адҵа шәыҭ ажәлар напхгара рзиурц, шаҟаҩы ԥхыӡ рбозеи, аха Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таалеи азхаҵаҩцәеи уи рҭахӡам».
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Ҳара иҳаиҳәеит [Сулеиман бин Ҳарб] иҳаиҳәеит [Ҳаммад бин Заид] [Аиуб] иҟынтә ['Икрима] иҳәеит: ' Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам дыԥсит аҩашаҽны, аха иԥсыбаҩ макьана анышә дамамызт уи аҽны, уи ахәылбыҽха, насгьы егьи амш аҽны, убри аҟнытә анышә дамардеит рҳәеит: Уасаллам дымԥсӡеит, аха Муса Аалеиҳисалам дышгылаз еиԥш иԥсы ҭаны ажәҩан ахь дхалеит, Ус Умар Радлиаллаҳуанҳу дҩагылан иҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, Аллаҳ Иԥааимбар шәалаллаҳу алеиҳи Уасаллам дымԥсӡеит, аха иԥсы ицны дгылт -ажәҩан ахь дышгылаз еиԥш. Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала, Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам рнапқәеи рбызқәеи иԥиҟаанӡа дымԥсӡеит. Умар Радлиаллаҳуанҳу ус иҳәон, иажәақәеи ишәареи рзы иҿы акәаԥ ҭыҵаанӡа. Убасҟан Аббас Радлиаллаҳу'анҳу дҩагылан иҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам дыԥсит, избан акәзар уи иаабац уаҩын, насгьы ауаа рҽшырыԥсахуа еиԥш иҽиԥсахит, убри аҟнытә уҩыза анышә даҭа, ииашаҵәҟьаны уи Аллаҳ иҿаԥхьа еиҳа ҳаҭыр зқәу иакәын, насгьы Субҳааналлаҳу ди Туацела ҳәа дыҟазҭгьы. ҩынтә, Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала иҿаԥхьа урҭ раасҭа дҳаракны дыҟазаргьы? Уа ауаа, шәҩыза анышә дашәҭа, нас шәара ишәҳәо еиԥшзар, Аллаҳ Субҳааналлаҳу уа Таала изы анышә даҭарҭа аԥшаара ицәыцәгьахом. Аллаҳ ихьӡала, ииашаҵәҟьаны, Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам, иаахтыҵәҟьоу манҳаџьк аанмыжькәа дымԥсит, иҳалалны иҟаиҵеит, иҳарамны иҟаиҵеит, аҭаацәара далалеит, еилыҵит, аибашьра ҟаиҵеит, аинышәара ҟаиҵеит. Ашьхақәа рықәцәанӡа иџьмақәа ирышьҭаланы ацара, илабашьала аҵлақәа рықәиҵон, иӡҭачы инапала ирҽеиуан, Аллаҳ Иԥааимбар (Саллаллаҳ алейҳи саллам) иаҟара ахьча дыҟамызт. Уажәы шәара шәыҩнуҵҟа дыҟоуп, шәҩыза анышә дашәҭа». Уи иҳәеит: «Умм Аиман Радлиаллаҳуанҳа дҵәыуон, нас диазҵааит: «Умм Аиман, Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам изы уҵәыуома? ’ ҳәа аҭак ҟаиҵеит: «Аллаҳ ихьӡала, Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам изы сҵәыуом. Уара иудыруеит, сара еиҳа еиӷьны издыруеит, уи адунеи аасҭа еиӷьу тәылак ахь дцаз, аха сара сҵәыуоит, избан акәзар ажәҩан ажәабжь -азаатра- ԥырҟеит'. Ҳаммад Раҳимаҳуллаҳ: Аиуԥ ӷәӷәала дҵәыуеит Умм Аиман лажәақәа абрахь ианнеи.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Иҳаиҳәеит [Абдул Уахаб бин Саид Ад Димасиқьи] иҳаиҳәеит [Сиуаиб Ибн Исҳақ], иҳаиҳәеит [Аль Аузаи] исеиҳәеит [Иаиси бин Ал Уалид] исеиҳәеит [Махул] Аԥааимбар саллаллаҳу алаиҳи имагисаи диит ҳәа иҳәеит: Иара изықәшәаз арыцҳара сара исықәшәеит, усҟан уи зегь реиҳа идуу арыцҳарахон».
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абу Нуаим] иҳаиҳәеит [Фитр] ['Атҳа'] аҟынтәи иҳәеит: Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам: "Шәара шәҟынтә аӡәы рыцҳарак дақәшәар, шәгәы иаанамгакәа, сара сзы арыцҳара дуқәа иреиуоуп".
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Ҳара иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Аҳмад бин Абу Халаф] иҳаиҳәеит [Суфиан] [Амр бин Муҳаммад] иҟынтәи [иаб] иҟынтәи иҳәеит: 'Сара исмаҳаит [Ибн Умар] Аԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам дызҵәыуоз ада даҽакы дигәалашәо'.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Иҳаиҳәахьоума [Абу Ан Нуман] [Ҳаммад бин Заид] [Цабит] иҟынтә [Анас бин Малик] Радлиаллаҳуанҳу иҟынтә [Фатима] Радлиаллаҳуанҳа дҵааит: «Уа Анас, ишԥауҭаху адгьыл ақәҭәара -уасламаҳуаллаҳ саиулаҳиаллаҳ инышәынҭра? Фатимагьы ашәа лҳәон: «Уа саб, з-Рабб изааигәоу, Уа саб, зыџьанаҭ ҭыԥны иҟоу, Уа саб, Џьибрил Аалаиҳиссалам иԥсра злаҳаҳәаз, Уа саб, данаԥхьаз и-Рабб назыгӡаз». Ҳаммад Раҳимаҳуллаҳ иҳәеит: «Сабит ари аҳадис аниҳәоз, дҵәыуеит». Сабит иҳәеит: «Анас Радлиаллаҳуанҳу ари аҳадис аниҳәоз дҵәыуеит».
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ҳара иҳаиҳәеит [Аффан] иҳаиҳәеит [Ҳаммад Салама] [Ҵабит] иҟынтә [Анас] Радлиаллаҳу'анҳу иҟынтә Аԥааимбар дигәалаиршәеит саллаллаҳу алеиҳи васаллам, 'Сара уи Медина данҭала дызбеит, ахаангьы избаӡомызт амш еиӷьыз, еиҳа илашьцаз амш аасҭа насгьы иԥсы анихыҵыз амшгьы саргьы избеит, убри аҟынтә еиҳа-еиҳа еицәаз амш збаӡомызт. Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам данԥсы амш аасҭа еиҳа илашьцан.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абдуллаҳ бин Мути] иҳаиҳәеит [Ҳусиаим] [Абу Абдул Џьалил] иҟынтә [Абу Ҳариз Аль Азди] иҟынтә иҳәеит: Абдуллаҳ бин Салам Аԥааимбар иеиҳәеит: «Уа Аллаҳ Иԥааимбар, ҳара уаабеит уара уҿы ҟаԥшьны угыланы, уҿы ҟаԥшьны. Уԥсы анҭала ашьҭахь ууаажәлар иҟарҵаз аусқәа рзы у-Рабб дыԥхашьон.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Ҳара [Аль Қасим бин Кацир] ҳзеиҭеиҳәеит: «Сара исаҳаит [Абдурраҳман бин Сиуреих] [Абу Ал Асвад Аль Қьураси] иҟынтә [Абу Фаруа] - Абу Џьаҳл ԥыхьатәи имаҵуҩы - [Абу Ҳуреидра] Радлиаллаҳу'анҳу иҟынтә, Аԥааимбар леитералаҳуи иҟынтә: 'ИДЗАА ЏЬАА'А НАШРУЛЛАХИ УАЛ ФАТХУ УА РАИТАННАСА ИАДХУЛУНА ФИ ДИИНИЛЛАХИ АФВААЏАА' -Аллаҳ ицхыраара Суҳааналлаҳу ва Таалеи аиааиреи анааи. Уара иубоит ауаа гәыԥ-гәыԥла Аллаҳ идин иалало- -С. Ан Нашр: 1-2-. Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Иҵабыргыҵәҟьаны, урҭ рдин гәыԥ-гәыԥла ишҭалаз еиԥш, гәыԥ-гәыԥла рдин аанрыжьуеит».
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Сара исзеиҭеиҳәеит [Абу Бакар Аль Мишри] [Сулеиман Абу Аиуб Аль Хузаи] иҟынтә [Иаҳиа бин Саид Ал Умави] иҟынтә [Мауруф бин Харрабуџь Ал Макки] иҟынтә [Халид бин Ма'дан] иҳәеит: '[Абдуллаҳ бин Ал Аҳтам] Абзидул Абзиз иуаажәлар дырԥылеит. Умар макьана акгьы ҟаимҵацызт, иаалырҟьаны Абдуллаҳ бин Аль Аҳтам Раҳимаҳуллаҳ иҿаԥхьа дгылан, иаразнак ацәажәара далагеит, Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала дҳаракны диҽхәеит, нас иҳәеит: Амма баад. Ииашаҵәҟьаны, Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала ауаа ишеит, урҭ рыҳәатәхаҵара иҭахӡам, урҭ рыҳәатәхаҵара еснагь дрыцәхьчоит. Уи аамҭазы ауаа еиуеиԥшым аҩаӡарақәеи аперспективақәеи рҿы иҟан, арабцәа зегь реиҳа ицәгьаз аҩаӡараҿы иҟан. Ақалақьуаа, ақыҭауаа, ашьхауаа адунеи абзиарақәеи уи агәахәарақәеи ирԥырхагоуп, иааизакны урҭ Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала ишиҳәаша рыздырӡом, Иара ишәҟәы иаԥхьом, иԥсуа џьаҳаным аҿы иҟоуп, амҩақәҵара рзымдыруа, ауадаҩрақәа рызҭам. Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала урҭ рыгәшаҭара рылаирҵәарц аниҭахыз, урҭ рҟынтә Аԥааимбар дааишьҭит, уи ''АЗИИЗУН 'АЛАИХИМ МА АНИТТУМ ХАРИСУН 'АЛАИКУМ БИЛ МУ'МИНИНА РАУФУРРАХИИМ' ҳәа аҟазшьа змаз ахаҵаҩцәа- -Qs. Ҭаубаҳ аҟны: 128. Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала иныҳәарақәеи, аизҳазыӷьареи, игәшаҭареи, иныҳәақәеи ииҭааит. Амала, иҟазшьа бзиақәа зегьы рыла, уи иԥырхагамхеит ицәеижь ахәра, ахьӡ бааԥсқәа иҭара, Аллаҳ иҟынтәи ицәажәоз ашәҟәы шикызгьы, идҵа ада даҽакы иҳәомызт, азин имҭакәа дцаӡомызт. Убри аҟнытә, игәы ирӷәӷәарц, аџьиҳад аидара аныҟәгаразы адҵа аниоу, Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Ҭалала идҵақәа рынагӡаразы имчқәа инарҭбааит, Аллаҳ ишьақәырӷәӷәарақәа ааирԥшырц, иажәақәа ихьчарц, иара убасгьы иажәабжьҳәара ааирԥшырц азы. Иара дыԥсит динхаҵарала, дыцқьаны. Абу Бакр Радлиалаҳуанҳу уи иҭыԥан дгылан, исуннат дақәныҟәеит, имҩа данылеит, аха - арабцәа шьоукы адинхаҵара иацәхьаҵит, мамзаргьы урҭ рҟынтә аӡәы ус ҟазҵаз, нас Абу Бакр урҭ рыдкылара мап ацәикит - иԥсра ашьҭахь - Расулуллаҳ саллаллаҳу алеихи васаллам ҳәа иажәа идикыларц зҭахыз рыда. ицәашьы - иабџьартә политика идикылеит - нас аҵабырг ахьчаҩцәа ицны акультистцәа рыцәгьара ықәихит. Иара ахаангьы даҟәымҵӡеит аибашьра амҩаԥгареи ршьала адгьыл аӡы ақәҭәареи, ииашаҵәҟьаны урҭ аанрыжьыз адин агәыҵаҿы ирхынҳәаанӡа, насгьы мап зцәыркыз амҵахырхәарақәа рҿы еиҭа ишьақәиргылаанӡа. Иара убасгьы Аллаҳ ихазына - ӷанимаҳ - агәамса ԥшқақәа рсахьа иоуит, урҭ рыла игәы ҭәын, ихәыҷы ан лгәы дызҭазҵоз Ҳабасиа ԥҳәыскгьы диоуит, нас лара данԥсы ашьҭахь уи иқьышә иҭаҳазшәа игәы иаанагеит. Аҵыхәтәаны уи аус иара ишьҭахьтәи ахалиф инапы ианиҵеит, насгьы иҩыза – Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам – иманҳаџь дықәныҟәаны, адунеи адинхаҵареи ацқьареи рыла дынрыжьит. Уи ашьҭахь Умар бин Хаттаб халифс дҟалеит; ақалақьқәа жәпакы иргылеит, еизҳазыӷьеит, аӷәӷәареи аҟәымшәышәреи еидикылеит, инапқәеи ишьапқәеи еиқәиршәеит - ус анакәха илшоз ала аус иуан -, апроблема иаҵанакуаз зегьы еиҿикааит, аибашьразы ахархәагақәа зегьы еиқәиршәеит, убри аҟнытә Мугира бин Сиубах Радлиаҳуллаҳуалд Радлиаллаҳуанҳу ауаа дразҵаарц, ауаа рымазарц Ашьҩы дызусҭоу шьақәҳарӷәӷәома?» Ауаҩшьҩы «Мугира бин Сиуба димаҵуҩы» ҳәа ажәабжь анраҳа, ибжьы рдуны дҵәааит, избан акәзар дызҭаҟәаҟәаз фаиаҿы азин змаз уаҩымызт, убри аҟнытә ишьа ҳәынҭқарратәны иҟаиҵеит ҳәа иҳәар илшон. Умар Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала имазара аасҭа ԥшьынҩажәа нызқь еиҳаны ирҳаит, иҩныгьы иҭиит, избан акәзар ихәыҷқәа рзы хылаԥшҩыс иҟалар ҳәа дшәон. Анаҩс урҭ ахазынақәа иара ишьҭахь иааз ахалиф инапы ианиҵеит, иара – Умар Радлиаллаҳуанҳу – иҩыза иманҳаџь инақәыршәаны, адинхаҵареи ацқьареи рыла адунеи аанрыжьит. Усҟан, Умар бин Абд Азиз, адунеи уара узы аҳра ахылҵит, ҩ-гәыԥҳәыкгьы унаҭеит, уара убраҟа уахьыҟазааша ҭыԥк уԥшаауа уаазҳаит, уи амчра ануаҭәашьаха, уи аҭыԥан Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала иахьиқәиҵаз уқәуҵеит, уара уи аанужьит, уара уи дипикуп ҳәа уԥхьаӡоит. аԥҟарақәа. Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала ҳџьшьара иҭоуп, Уара убзоурала ҳагәнаҳақәа рыцқьоуп, ҳгәаҟрақәа ааԥшуеит, убри аҟнытә уцала, ушьҭахьҟа умыԥшын, избан акәзар ииашоу акгьы иаиааиуам, ииашамгьы акгьы иаиааиуам. Сара абарҭ ажәақәа рҳәара азхоит, Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала сиҳәоит сара сзы, азхаҵаҩцәеи азхаҵаҩцәеи рзы анажьра. Халид бин Мадан Раҳимаҳуллаҳ иҳәеит: «Усҟан Умар бин Абдул Азиз акы иҳәеит». Ибн Ҳаицам исеиҳәеит: «Уца, ушьҭахьҟа умыԥшын. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абу Нуман] иҳаиҳәеит [Саид бин Заид] иҳаиҳәеит [Умар бин Малик Ан Нукри] иҳаиҳәеит [Абу Ал Џьауза Аус бин Абдуллаҳ], иҳәеит: «Ҽнак зны Медина ауааԥсыра ӷәӷәала лашарак рықәшәеит, уи аамҭазы урҭ [Алиаҳиҳаи] иарҳәеит: Аԥааимбар инышәынҭра саллаллаҳу алеиҳи васаллам, ажәҩан ахь акылҵәара ҟаҵаны, уи ажәҩани рыбжьара хыбрак ҟамҵан. Анаҩс Абу Ал Џьауза иажәабжь иациҵеит: «Усҟан Медина ауааԥсыра Аисиа Радлиалаҳуанҳа идҵа нарыгӡеит, уи ашьҭахь ақәа леит, аҳәа еизҳаит, арахәгьы ргәабзиара еиӷьхеит. Убри аҟнытә уи ашықәс аиааира ашықәс ҳәа иашьҭоуп».
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Ҳара [Маруан бин Муҳаммад] [Саид бин Абдул Азиз] иҟынтәи иҳаиҳәеит: «Аӡынра ӷәӷәа аныҟаз, Набавитәи аԥшьаныҳәарҭаҿы хынтә ааԥхьара ҟаҵамызт, иқамаҳгьы ҟаҵамызт. Насгьы, [Саид бин Аль Мусаииб] Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иџьаама дынҭыҵӡомызт. Аԥааимбар инышәынҭра аганахьала абжьқәа аниаҳа ашьҭахь мацара, анамаз аамҭақәа издыруамызт. Анаҩс уи аҵакы иҳәеит.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Ҳара иҳаҳәеит [Абдуллаҳ бин Салиҳ] исеиҳәеит, [Аль Лаитс] исеиҳәеит, [Халид Ибну Иазид], [Саид Ибну Абу Хилал] иҟынтә [Нубаих бин Уаҳб] иҟынтә Кааб Аисиа Радлиаллаҳуанҳа дылҭаарц дшааз. Убасҟан аҩызцәа Аԥааимбар ихьӡ рҳәеит, [Қьааб] иҳәеит: «Мшыкгьы - ииасӡом - зқьҩык маалықьцәа лбааны Аԥааимбар инышәынҭра иаакәыршаны, рмаҵәқәа рҟьоит, Аԥааимбар иныҳәоит. Ахәылбыҽха ҟалаанӡа, урҭ ажәҩан ахь иҩеиуан, амаалықьцәагьы урҭ реиԥш илбаауан, ԥасатәи аусқәа реиԥш аусқәа ҟарҵон, адгьыл анеиҟәыҷха, хынҩажәи жәаба нызқьҩык амаалықьцәа ицны дҭыҵаанӡа.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Иҳаиҳәеит [Абу Ашим] иҳаиҳәеит [Цаур бин Иазид] исеиҳәеит [Халид бин Ма’дан] [Абдур Раҳман бин Амр] иҟынтә [Ирбадл бин Сариа] иҟынтә иҳәеит; ' Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам ҳара ҳацны ашьыжьтәи анамаз ҟаиҵеит, нас абжьгарақәа ҟаиҵеит убасҟак иҵаулоу абжьгарақәа рыла, ҳлаӷырӡқәа леиуан, ҳгәы ҵысуан, нас аӡәы дҳазҵааит; Уа Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам, абри алабжьара -уара иуҭаз ахыркәшаратә жәабжь акәызшәа, нас уасиаҭк ҳаҭ. Нас иҳәеит: «Сара ишәыдысҵоит Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таала шәицәшәаларц, еснагь анапхгаҩцәа шәрызӡырҩларц, рҳәатәы шәықәныҟәаларц, уи Ҳабасиа имаҵуҩы шиакәугьы, ҳәарада, шәара шәҟынтә сара сышьҭахь инхо зегьы еиуеиԥшымзаарақәа рацәаны ибоит, усҟан шәара шәсуннеи ииашоу суннатқәеи шәрықәныҟәароуп. ҿыц иҟоу зегьы шәрыцклаԥшла - бидаҳ аҭагылазаашьа, избан акәзар ҿыцк бидаҳ ауп. Абу Ашим иҳәеит: «Адин аҿы ҿыцқәа шәрыцклаԥшлароуп, избан акәзар, абида зегьы еретикатәуп».
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абу Аль Мугира] [Аль Аузаи] [Иунус бин Иазид] иҟынтә [Аз Зуҳри] иҟынтә иҳәеит: «Ҳҵарауаа рҟынтә аӡәгьы дицәымӡӡеит, аха урҭ ирҳәеит: «Сунна ақәныҟәара еихьӡарауп, адыррагьы ирласны иаԥыххоит, адунеи аҿы адин ахьчара. адырра ацәыӡра зегьы ыӡуеит'.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Ҳара иҳаиҳәеит [Абу Аль Мугира] [Аль Аузаи] [Иаҳиа бин Абу Амр Ас Саибани] иҟынтә [Абдуллаҳ бин Ад Даилами] иҳәеит: «Сара ажәабжь сзааит, адин апроблемақәа рҟынтәи раԥхьаӡа иргыланы суннаҭк ацәыӡра ауп. маҷ-маҷ иԥҟатәуп'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Ҳара иҳаҳәеит [Абу Аль Мугира] [Аль Аузаи] [Ҳасан] иҟынтә ишҳаиҳәаз: «Рдин аҿы бидаҳ ҟазҵо ажәлар ракәӡам, аха Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Таалеи рсуннаҭ аҟынтәи абидаҳ ахәҭақәа ықәихуеит - урҭ аныҳәаҿы иҟарымҵо - Аԥсҭалара'.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Ҳара иҳаиҳәеит [Муслим бин Ибраҳим] [Уҳаиб] иҳаиҳәеит [Аиуб] [Абу Кьылаба] иҟынтәи иҳәеит: «Аӡәгьы абзиабара ҟаиҵаӡом, аса аԥҟара азин имҭакәа».
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Ҳара иҳаиҳәеит [Сулеиман бин Ҳарб] иҳаиҳәеит [Ҳаммад бин Заид] [Аиуб] иҟынтә [Абу Қьилаба] иҟынтә иҳәеит: «Иҵабыргыҵәҟьаны, ацәгьахәыцра амҵахырхәаҩцәа мҩахҟьоу ауаа роуп, урҭ ирго амҩа аҵыхәтәа џьаҳаным ада избом. Урҭ ԥышәа. Урҭ рахьтә аӡәгьы ажәакгьы имҳәеит, дцәажәомызт, апроблема аҳәа ада даҽакы акәымкәа. Аиашаз, аҽырҩашьара дара ирҟазшьаны иҟалеит. Нас даԥхьеит ажәеинраала 'ВА МИНХУМ МАН 'АХАДАЛЛАХА' -Урҭ рыбжьара иҟоуп ауаа, Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Та'ала- -Qs. Ҭаубаҳ аҟны: 75-, насгьы ажәеинраала 'ВА МИНҲУМ МАН ИАЛМИЗУКА ФИС ШАДАКАТ' -Урҭ рыбжьара иҟоуп -азакат ашара- азы узықәыӡбо ауаа- -Qs. Таубаҟны: 58-, насгьы ажәеинраала 'ВАМИНХУМУЛЛАДЗИНА ИУ'ДЗУУНАНАБИИА' -Урҭ рыбжьара иҟоуп 'амцҳәаҩцәа', Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам- -Қс. Аттауба: 116-,. Нас еиҿагылт, еиқәымшәеит, аҵыхәтәан агәыҩбареи амцреи рҽеидыркылеит. Аиашаз, урҭ ргәаанагарақәа еиԥшым, аҳәақәа реиҿахысраҿы еидгылоуп. Урҭ рымҩа џьаҳанымҟа ада избом». Ҳаммад иҳәеит: «Аиуԥ абри аҳадис азы, мамзаргьы раԥхьатәи аҳадис азы иҳәеит, Аллаҳ Субҳааналлаҳу ва Ҭаала ҳәа, уи зегь раасҭа иҟәышыз азакәандырҩцәа дыруаӡәкын, Абу Қьилаба ҳәа сҳәоит».