Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
A bara a fala moxo bE [Farwah bin Abu Al Maghra`] a fala moxo bE [Ibrahim bin Mukhtar] kelife [Muhammad bin Ishaq] kelife [Muhammad bin Ka'ab] kelife ['Urwah] kelife ['Aisyah] Radliyallah Anha a naxElE: Annabi sallaahu alaihi Wasallam a fala nE tEmui a nu na moxo xa ye sOtOxi: xure solofere, ala ko n xa mini ɲama yire n xa e xa laayidi rakamali' naxan falaxi a falaxi nE: 'na kui moxo naxa a dOxO Hafsah Radliyallah Anha xa kunkui kui, moxo naxa ye sa a fari - moxo naxa sikE sa a fari xa na mu moxo naxa yi sa Muhammad bin Ishaq yi ra -, na xanbi a naxa bElExE to, a fa mini salide kui; A to nu a falama: 'Ansar nan n ma mixie ra n laxi naxee ra a nun n ma gundo ragatade, n ma sEmbE soxi dEndE xEn, fo e na sariyE kana. Wo xa ratu, Ala Subhanahu wa Ta'ala xa walikE nde nu na na xan nu bara a yEtE sugandi a nun naxan nu na Ala Subhanahu wa Ta'ala tagi, na nan a ra a naxa sugandi naxan nu na Ala Subhanahu wa Ta'ala yi ra. Na xanbi, Annabi sallallaahu alaihi wasallam naxa a fala: 'I xa mE waxati nde, O Abu Bakr, i xa kira naadE balan naxan siga ma salide ma - Nabawi - fo Abu Bakr naadE, barima n mu mixi yo kolon naxan tide na n bE n boreya nun n yEtE makanta fe kui dangife Abu Bakr Radliyahuan'huan' ra.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
A bara a fala moxo bE [Said bin Manshur] a fala moxo bE [Fulaih bin Sulaiman] kelife [Sulaiman bin Abdurrahman] kelife [Al Qasim bin Muhammad] kelife ['Aisyah] Radliyallah Anha a naxElE: 'Rasulullah sallallaahu 'Alaihi wa Aallam bara tin sali xili ra, na xanbi a naxa a fala Abulurk bE: wo xa sali raba. mixie', na xanbi a naxa bira a xaxili kana. A to gbilen a xaxili ma, a naxa a maxOrin: 'N bara Abu Bakr Radliyallahu'anhu yamari a xa ɲama yamari? Na xanbi n tan - naxan na fe falama - n naxa a fala: 'Abu Bakr mu findixi mixi bOgnE ra naxan wama mafuren mafuren, i mu lan i xa Umar yamari gbansan?'. Na kui, Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Ah, wo tan nan na Yusufu xunyae ra, wo Abu Bakr yamari a xa ɲama yamari, mixi wuyaxi nan xiye toma kOnO Ala Subhaanallahu wa Ta'ala nun danxaniyatɔɛe mu wama na ra'.
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
A falaxi moxo bE [Sulaiman bin Harb] a fala moxo bE [Hammad bin Zaid] kelife [Ayyub] kelife ['Ikrimah] a naxElE: 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam faxa nE lOxE naxan dangixi kOnO a fate mu nu ragataxi na lOxE, na nunmare, a nun na kuyEtE, na nan a ra a naxa ragata alaxara kOE ra, e naxa a fala: 'Rasulullah Sallalah Alaihi Wasallam faxa nE lOxE naxan dangixi kOE ra Wasallam mu faxaxi, a gbansan nan texi koore ma. -koore ma- a nun a xaxili ra alo Musa 'Alaihissalam nu texi, na xanbi Umar Radliyallahu'anhu naxa keli a fa a fala: 'Ala xa Mixi Sugandixi mu faxaxi, kOnO a nu texi a xaxili ra - kore ma- alo Musa 'Alaihissalam nu texi ki naxɛ. Ala saabui ra, Rasulullah Shallalahu Alaihi Wasallam mu faxa han a naxa e bElExE nun e ninxie bolon. Umar Radliyallahu'anhu naxa siga a falade - na ki - han a dE xE ma naxa mini a xa masen gni ma a nun a xa wOyEn gni ma. Na xanbi, Abbas Radliyallahu'anhu naxa keli a fa a fala: 'Nɔndi ra, Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam bara faxa, barima a nu na adamadi gbansan nan na, a nu bara masara alɔ adamadie masarama ki naxɛ, na nan a ra wo xa wo bore ragata, a nu tide gbo Ala Subhaanallahu wa Ta'ala ya i, a nu lanma a xa faxa sanmaya firin, hali a faxa sanmaya firin A nu tide gbo ala Subhaanallahu wa Ta'ala ya i dangi e ra? Wo tan mixie, wo xa wo bore ragata, xa a sa li wo naxan falaxi, a mu xOrOxO Ala Subhanallahu wa Ta'ala bE a ragatade sOtOde. Ala xa fe ra, Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, a mu faxa han a naxa a xa manhaj lu na, a naxa tinxinyi sa a ma, a naxa haram sa, a naxa futi a nun a naxa a xa futi kana, a naxa gere so, a naxa bOgnE sa. A nun yEtE kantE yo mu nu na naxan nu taganxi a nun a nu taganxi a xa xurusee fOxOra han geyae fari, a nu wuri bilie kana ma a xa wuri ra, a nu ye xunxuree yayilan a bElExE ra, dangife Annabi sallallaahu alaihi wasallam ra. YakOsi a na wo ya ma, wo xa wo boree ragata'. A naxɛ: 'A nun Umm Aiman Radliyallah Anha nu wafe, na xanbi e naxa a maxOrin, 'O Umm Aiman, i nu wafe Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam nan ma? ' a naxa a yaabi: 'Ala xa fe ra, n mu wama Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam xa fe ra. Wo a kolon n tan a kolon a bara siga bOxi fangni nan ma yi dunia bE, kOnO n na wafe barima koore xibaaru - masen gni - bara kana'. ' Hammad Rahimahullah: 'Ayyub naxa wa a xOnE ra Umm Aiman xa masen gni to so be.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
A bara a fala moxo bE [Abdul Wahab bin Said Ad Dimasyqi] bara a fala moxo bE [Syu'aib Ibn Ishaq], a bara a fala moxo bE [Al 'Auza'i] bara a fala n bE [Ya'isy bin Al Walid] a bara a fala n bE [Makhul] a Annabi sallallaahu alaihi Wasallam a fala nE: 'Xa mixi keren na wo bOgnE fe naxan na wo ma, na nan na ki wo xa ma gnErE. gbaloe naxan a lixi a n lixi nE, na nan findima gbaloe xungbe ra.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
A bara a fala moxo bE [Abu Nu'aim] bara a fala moxo bE [Fithr] kelife [Atha] a naxElE: Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam: 'Xa gbaloe nde wo ya ma wo xa a ma gnOxun a gbaloe nan n lixi, na findima gbaloe xungbe nan na'.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
A falaxi moxo bE [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] a fala moxo bE [Sufyan] kelife ['Amr bin Muhammad] kelife [a baba] a naxElE: 'N mu a mExi [Ibnu Umar] a ratuxi Annabi sallallaahu Alaihi Wasallam ma fo a wafe'.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
A falaxi moxo bE [Abu An Nu'man] a fala moxo bE [Hammad bin Zaid] kelife [Tsabit] kelife [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu [Fatimah] Radliyallah Anha naxa a maxOrin: 'O Anas, i wama bOxi rafefe Rasulullah Salalahu Alai Alai Alai Alai Ala xa gaburi fari? A nun Fatimah a nu na a falafe: 'O n baba naxan ma kOrE xi a xa Rabb ra, O n baba naxan xa ariyanna findixi a xa gbilende yire ra, O n baba naxan Jibril 'Aalaihissalam moxo a xa faxE masen, O n baba naxan a xa Rabb rakamalixi a to a xili'. Hammad Rahimahullah naxa a fala: 'Thabit to yi hadisi masen, a naxa wa.' Thabit naxa a fala: 'Anas Radliyallahu'anhu to yi hadisi masen a naxa wa'.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A bara a fala moxo bE ['Affan] bara a fala moxo bE [Hammad Salamah] kelife [Tsabit] kelife [Anas] Radliyallahu'anhu a naxa ratu Annabi sallallahu alaihi wasallam ma, 'N bara a to a to so Madina, n mu lOxE yo toxi naxan fan a nun a yalan xi lOxE naxan ma Ala xa Mixi Sugandixi sallalahu alaihi wasallam ma Medina, a nun n tan fan bara a faxa lOxE to, na nan a ra n mu lOxE yo toxi naxan dangi na ra. dimi dangi lOxE ra Annabi faxa lOxE.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
A naxa a fala moxo bE [Abdullah bin Muthi'] a fala moxo bE [Husyaim] kelife [Abu Abdul Jalil] kelife [Abu Hariz Al Azdi] a naxElE: 'Abdullah bin Salam naxa a fala Annabi sallallaahu Alaihi Wasallam bE: 'O Ala xa Mixi Sugandixi, moxo i toxi nE i tixi i xa Rabb sEti ma, i yatagi naxa findi gbeli ra - yagi nu na wo xa rabb ma wo xa mixie xa fe ra wo faxa xanbi.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
A to gbata moxo bE [Al Qasim bin Katsir] a naxElE: 'N bara a mE [Abdurrahman bin Syuraih] naxan falaxi [Abu Al Aswad Al Qurasyi] yi ra [Abu Farwah] - Abu Jahl xa konyi fori - kelife [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu Annabi sallaahial alae's ma: a masenxi 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' - Waxati naxan ma Ala Suhaanallahu wa Ta'ala mali nun geeni bara fa. A nun wo mixee toma ala xa diinE kui e wuyaxi ra- -Qs. An Nashr: 1-2-. Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'E fama nE e xa diinE lude a wuyaxi ra alo e soxi a kui ki naxEn.'
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
A naxa a fala n bE [Abu Bakar Al Mishri] kelife [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] kelife [Yahya bin Said Al Umawi] kelife [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] kelife [Khalid bin Ma'and] a naxa a fala: ' [Abdullah bin Al Ahtam] naxa 'Umar bin AbdulAziz to ɲama ra. Umar mu nu sese rabaxi sinden, keren na Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah nu tixi a ya ra a naxa mini keren na a wOyEn, a naxa Ala Subhaanallahu wa Ta'ala matOxO a man naxa a matOxO, na xanbi a naxa a fala: 'Amma ba'd. Awa, Allah Subhanallahu wa Ta'ala nan adamadie daxi a hayi mu na e xa tinfe ma, a na a yEtE ratangama e xa tinfe ma. Na waxati adamadie nu na yire wuyaxi nan ma a nun e xa ma gnErE wuyaxi, a nun arabue nu na e xa yire kobi nan kui. Taa mixie, taa mixie a nun geyae mixie e ratangama duniE xa fe fangni ma a nun a xa sEwa, a gbegben gni e mu a kolon ala Subhaanallahu wa Ta'ala maxOrin ki naxE, e mu a xa buki xaran ma, mixi naxee faxama e na yahannama nan kui a nun mixi naxee sabatixi yire nde e mu nOma kiraya to de a nun e mu sEnE, e bara fe kobi gbegbe sOtO naxan mixi tOrO ma. Ala Subhaanallahu wa Ta'ala to nu wama a xa hinnE rayensenfe e ma, a naxa xOnE nde xEndE e yi ra, naxan nu na ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' - Wo xa tOrE xOrOxOE nan a ra, wo xa hinnE nan xOn, wo xa kisi, wo xa hinnE nun wo xa kisi danxaniyatɔɛe ma- -Qs. At Taubah: 128. Ala Subhaanallahu wa Ta'ala xa a xa barakE, a xa sEmbE, a xa kinikini a nun a xa barakE fi a ma. Na kui, a nun a xa fe fangni birin, na mu e ratanga a fate ma, e xili kobi so a yi ra, hali a to nu buki xaninxi naxan nu fatanxi Ala ra, a mu sese fala fo a naxan yamari, a mu siga fo a to a yamari. Na kui, e to a yamari a xa a bOgnE ra sEmbE, a xa jihadi xa kote xanin, a sEmbE naxa siga ala ko a xa Ala Subhaanallahu wa Ta'ala xa yaamari ra ba ala ko Ala xa a xa seedeɲE masen a man xa a xa masen gni ragata, a man xa a xa kawandi masen. A naxa faxa ala kobi ra a nun sEnE ra. Na xanbi Abu Bakr Radliyallahu'anhu naxa a masara a naxa bira a xa sunna fOxOra, a bira a xa kira fOxOra, kOnO - Arabu ndee naxa e yEtE rabolo xa na mu e ya ma mixi yo naxa na raba, na xanbi Abu Bakr naxa tondi e rasuxude - a xa faxE xanbi - Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam bafe mixie ra naxee nu wama a xa santidE rasuxufe e naxa a xa santidE tongo a nun a naxa lu na a nun a xa lanpui - a naxa tin a xa gere politiki ra - na xanbi a nun nOndi makantamae a naxa fe kobi kana. A mu gbilen gere sode a nun a wuli ye ra bOxi ma, han a naxa e ra gbilen e xa diinE kui e nu bara naxan lu, a man naxa e ra gbilen e xa sariyE kui e tondixi naxan na. A man naxa ala xa naafuli sOtO - ghanimah - yEtE dimEdie ra, naxan nu rafanxi a ma, a naxa Habasyah ginE sOtO naxan nu a xa di rafelen ma, naxan nu a ma gnOxun a xa faxE ma a nu na a xOnE ra. A dOxO de a naxa yi wali so kalifa yi ra a xanbi ra, a naxa duniE lu a xaxili ra a nun sEnE ra a bore xa manhaj suxufe ra - Annabi sallallaahu alaihi wasallam -. Na xanbi, Umar bin Khattab naxa findi kalifa ra a xanbi ra; A naxa taa gbegbe ti a man naxa e ra sEmbE, a naxa sEmbE nun dundui malan, a naxa a bElExE rafelen a nun a xa ningee - na nan na ki a naxa wali a sEmbE ra -, a naxa fe birin yailan naxan nu na fe kui, a naxa gere see birin yailan, na nan a ra Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu'anhu xa konyi naxa a faxa santidEgi ra, a naxa Abban Ibas faxa Radliyallahu'anhu mixie maxOrin ma, ' mixe laxi nara? mixi faxama?' Xibaare to mini a faxa mixi nan a ra 'Mughirah bin Syu`bah xa konyi' a naxa a xui itexi ra a Marigi matOxO ra, barima naxan a faxaxi a mu findixi mixi ra na xan tinxin gni na fai` na nan a ra a nO ma a falade a bara a wuli findi sariyE ra a xa tinxin gni ma. Umar bara kObiri tongo solo masaxan sOtO dangi Allah Subhaanallahu wa Ta'ala xa naafuli ra, a man naxa a xa banxi mati barima a nu gaxuxi a xa die xa naafuli ra. Na xanbi a naxa na naafuli so kalifa yi ra naxan fa a xanbi ra, a tan - Umar Radliyallahu'anhu - naxa duniE lu a xa diinE kui a nun a xa sEnE ra a nun a bore xa manhaj. Na xanbi, O Umar bin Abd Aziz, dunia bara mangEya bari wo bE a nun a xa di firin soxi wo yi ra, wo naxa mO na yire fenfe wo xa balo, wo to na sEmbE so wo yi, wo naxa a woli Ala Subhaanallahu wa Ta'ala a woli dEndE xEn, wo naxa a lu na, wo naxa a to a xOrOxOE ra, wo naxa a to a xOrOxOE nan na fo wo xa baloe. Ala Subhaanallahu wa Ta'ala, i tan nan ma moxo xa yunubie bara yalan, moxo xa gbaloe bara mini, na nan a ra wo xa gnErE, wo naxa gbilen wo xanbi ra, barima sese mu nOma tinxingni ra, a nun sese mu nOma tinxintare ra. A bara gbo n bE yi wOyEn gni falafe ra, n bara Ala maxOrin a xa diɲɛ n tan bE a nun danxaniyatEe bE. Khalid bin Ma'dan Rahimahullah naxa a fala: 'Na xanbi Umar bin Abdul Aziz naxa fe nde fala'. Ibn Haitsam naxa a fala n bE: 'I xa siga i naxa gbilen i xanbi ra. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
A naxa a fala moxo bE [Abu Nu'man] a fala moxo bE [Said bin Zaid] a fala moxo bE [Umar bin Malik An Nukri] a fala moxo bE [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], a naxElE: 'lOxE keren Medina mixee naxa tOrE xOrOxOE ra, na waxati e naxa e maxOrin [Aisyah] Rad Anlilah bE, na xanbi a naxa a fala Gaburi bE:' Annabi sallallaahu alaihi wasallam, i xa yili raba koore ma i naxa a lu banxi xungbe xa lu a nun koore tagi. Na xanbi Abu Al Jauza` naxa a xa taruxui ra siga: 'Na xanbi Medina mixie naxa Aisyah Radliyallah Anha yamari raba, na xanbi, tunE naxa bira, wurie naxa te, xuruse naxa yalan. Na nan a toxi na ɲɛ xili falama «Xɛɛra ɲɛ.»
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
A falaxi moxo bE [Marwan bin Muhammad] kelife [Said bin Abdul Aziz] a naxElE: ' tEmui xOrOxOE nu na, sali xili yo mu nu na nabawi salide kui sanmaya saxan, a nun iqamah mu nu na. A nun, [Said bin Al Musayyib] mu keli Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam xa salide kui. A mu nu sali waxati kolon fo a to xui ramE kelife Annabi sallallahu alaihi wasallam xa gaburi yire. Na xanbi a naxa a masen.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
A falaxi moxo bE [Abdullah bin Salih] a fala n bE, [Al Laits] a fala n bE, [Khalid Ibnu Yazid], kelife [Sa`id Ibnu Abu Hilal] kelife [Nubaih bin Wahb] a Kaab faxi Aisyah Radliyallah Anha xOn ma. Na xanbi, a boree naxa Rasulullah Salalahu Alaihi Wasallam xili fala, [Ka'ab] naxa a fala: 'lOxE keren mu dangi- fo malekE wulu keren xa goro e xa Annabi Salalahu Alaihi Wasallam xa gaburi rabilin, e e bElExE rafelen e xa sali raba Annabi Salai Wasallam bE. Han nunmare to so, e naxa keli koore ma, malekEe naxa goro alo e naxa fe raba alo koore ma, han bOxi to itaxun, a sallallaahu alaihi wasallam naxa mini a nun malekE wulu tongo solofere.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
A bara a fala moxo bE [Abu Ashim] bara a fala moxo bE [Tsaur bin Yazid] bara a fala n bE [Khalid bin Ma'dan] kelife [Abdur Rahman bin 'Amr] kelife ['Irbadl bin Sariah] a naxElE; ' Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam naxa gEgEn sali raba moxo ra, na xanbi a naxa marasi fi moxo ma a nun marasi xungbe ra -moxo yaye naxa mini a nun moxo bOgnE naxa sErEn, na xanbi mixi nde naxa maxOrin; 'O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, alo yi marasi findixi masen gni ra ɲɔnfe ra -i naxan fixi-, i xa testamenti fi moxo ma. Na xanbi a naxa a fala: 'N bara wo yamari wo xa gaxu ala Subhaanallahu wa Ta'ala ra, wo xa wo tuli mati a nun wo xa tin - mangEe ra, hali a to findixi Habasyah xa konyi ra, wo tan mixi yo naxan na n xanbi ra a fama nE fe gbegbe to de, wo lan ma wo xa bira n ma sunna fOxOra a nun khulafaurasya xa sunna tinxinxi ra, wo xa a suxu a nun wo xa a suxu. sEmbE ra-, wo wo ma kanta fe nEnE birin ma -bid`ah xa fe-, barima fe nEnE nan bid`ah'. Abu Ashim naxa a fala: 'Wo lan ma wo wo ma kanta fe nEnE ma - diinE kui-, barima fe nEnE birin findixi diinE nan na'.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
A falaxi moxo bE [Abu Al Mughirah] a fala moxo bE [Al `Auza'i] kelife [Yunus bin Yazid] kelife [Az Zuhri] a naxElE: 'Moxo xa karamOxO yo mu gbilen kOnO e naxa a fala: 'Sunna raba fe findixi fe fangni nan na, a nun kolon gni fama nE kanade mafuren, a kolon fe nan na duniE xa fe ra, a nun lOxE birin naxan lOE xi'.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
A falaxi moxo bE [Abu Al Mughirah] a fala moxo bE [Al `Auza'i] kelife [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] kelife [Abdullah bin Ad Dailami] a naxElE: 'Xabae bara fa n bE a diinE xa kOntOfili singe nan a ra sunna nan a ra, yi diinE fama nE a xa sunna lOEde keren keren ma xurun'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
A falaxi moxo bE [Abu Al Mughirah] a fala moxo bE [Al `Auza'i] kelife [Hassan] a naxElE: 'Mixi yo mu a ra naxan bid`ah rabama a xa diinE kui kOnO Allah Subhaanallahu wa Ta'ala bid`ah yire ndee ba ma e xa sunna kui - e naxan nabama - na xanbi Henna mu gbilen ma han sunna lOxE.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
A falaxi moxo bE [Muslim bin Ibrahim] a fala moxo bE [Wuhaib] a fala moxo bE [Ayyub] kelife [Abu Kilabah] a naxElE: 'Mixi yo mu fama diinE kana de fo a to tin santidE xOnE ra'.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
A bara a fala moxo bE [Sulaiman bin Harb] bara a fala moxo bE [Hammad bin Zaid] kelife [Ayyub] kelife [Abu Qilabah] a naxElE: 'Nɔndi ra, waxOn gni batuma mixie nan e ra naxee bara lOE, n mu e xa gnErE dOnxE toxi fo yahannama. Wo e mato. E ya ma mixi yo mu wOyEn, xa na mu wOyEn, han kOntOfili mu findi sese ra fo santidE. Nɔndi ki ma, yanfanteya bara findi e xa fe ra. Na xanbi a naxa yi sEbEli xaran 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' -A nun e ya ma mixi ndee na naxee bara laayidi tongo Ala Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. Taubah: 75-, a nun yi sEbEli 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -A nun e ya ma mixi ndee na naxee wo tOrOma -zakat itaxun fe- -Qs. Taubah: 58-, a nun yi sEbEli 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -A nun e ya ma 'munafanyie' naxee Annabi Shallallahu Alaihi Wasallam tOrOxE- -Qs. Attaubah: 116-,. Na xanbi e naxa lan e bore ma e naxa lan, a dOxO de e naxa e malan siikE nun wule kui. Na kui, e xa ma gnErE mu lanxi e bore ma e man na e bore tagi gere kui. N mu e xa gnErE toxi fo yahannama'. Hamad naxa a fala: 'Ayyub a falaxi yi hadisi xa fe ra, xa na mu hadisi singe, Ala Subhaanallahu wa Ta'ala saabui ra, a nu na kiitisa xaxilima nan ya ma, n wama naxan falafe Abu Qilabah'.