Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
re boleletse [Farwah bin Abu Al Maghra`] o re boleletse [Ibrahim bin Mukhtar] ho tsoa ho [Muhammad bin Ishaq] ho tsoa ho [Muhammad bin Ka'ab] ho tsoa ho ['Urwah] ho tsoa ho ['Aisyah] Radliyallahu'anha o itse: Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam o itse ha a kula: 'Ntšetseng linkho tse supileng tsa metsi ho tsoa lilibeng tse supileng tse fapaneng, e le hore nka tsoa ho batho ho phethahatsa litšepiso tsa bona' mopheti o itse: 'Kahoo re ile ra mo palamisa ka sejaneng sa Hafsah Radliyallahu'anha, ra mo fafatsa kapa ra mo tšela metsi - ra mo tšollela lipelaelo tsa bahlophisi kapa ra mo tšollela sena ho tsoa ho Muhammad bin Ishaq -, eaba o fumana khotso, eaba oa tsoa 'me o hloa sefaleng; ha a ntse a re: 'Ma-Ansar ke batho ba ka ba tšepahalang le ba bolokang liphiri tsa ka, moo ke tšabelang teng, ntle le haeba ba hlile ba tlōla molao. Hopola, ho ne ho e-na le mohlanka oa Allah Subhanahu wa Ta'ala ea ileng a fuoa bolokolohi ba ho khetha pakeng tsa lefats'e le se neng se le ho Allah Subhanahu wa Ta'ala, kahoo a khetha se neng se le ho Allah Subhanahu wa Ta'ala' Eaba Abu Bakr Radliyallahu'anhu oa lla, a nahana hore mantsoe a Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a ne a lebisitsoe ho eena. Eaba Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam o re: 'Ema hanyane, Abu Bakr, koala mamati a tsela e eang mosque - Nabawi - ntle le monyako oa Abu Bakr, hobane ha ke tsebe motho ea bohlokoa ho 'na ka setsoalle le tšireletso ho feta Abu Bakr Radliyallahu'anhu'.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
re boleletse [Sa'id bin Manshur] o re boleletse [Fulaih bin Sulaiman] ho tsoa ho [Sulaiman bin Abdurrahman] ho tsoa ho [Al Qasim bin Muhammad] ho tsoa ho ['Aisyah] Radliyallahu'anha o itse: 'Rasulullah sallallaahu 'Alaihi wa Aallam o dumelletse hore pitso ya thapelo e bitswe, yaba o re: 'Laela Abu Bakr ho etella pele thapelo. batho', yaba o wa a sa tsebe letho. Ha a boela a hlaphohelwa, a botsa: 'Na ke laetse Abu Bakr Radliyallahu'anhu ho etella pele batho? Yaba nna - mopheti - ke re: 'Na Abu Bakr ha se monna ya bonolo ya llang habonolo, na ha o a lokela ho laela Umar feela?'. Kahoo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o itse: 'Ah, le tshwana le bana babo Yusuf, laela Abu Bakr ho etella pele batho, ke batho ba bakae ba lorang empa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala mme badumedi ha ba e batle'.
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
re boleletse [Sulaiman bin Harb] o re boleletse [Hammad bin Zaid] ho tloha [Ayyub] ho tloha ['Ikrimah] o itse: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o hlokahetse ka Mantaha empa setopo sa hae se ne se e-so patoe letsatsing leo, mantsiboeeng ao, le letsatsing le hlahlamang, kahoo o patiloe ka Laboraro bosiu, ba re: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ha a so shoe, o nyolohetse leholimong feela - ka moea oa hae joalo ka ha Musa 'Aalaihissalam a tsositsoe, Eaba Umar Radliyallahu'anhu oa ema 'me a re: 'Ka 'nete Moromuoa oa Allah shallallahu 'alaihi wasallam ha a so shoe, empa o tsositsoe ka moea oa hae - leholimong - joalo ka ha Musa 'Aalaihissalam a tsositsoe. Ka Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ha a ka a shoa ho fihlela a ba khaola matsoho le maleme. Umar Radliyallahu'anhu o ile a tsoela pele ho re - joalo - ho fihlela likhutlo tsa molomo oa hae li phunya mafome ka lebaka la litšokelo le mantsoe a hae. Eaba Abbas Radliyallahu'anhu oa ema 'me a re: 'Kannete Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o hlokahetse, hobane e ne e le motho ea tloaelehileng, 'me o fetohile ha batho ba fetoha, kahoo pata motsoalle oa hao, ka 'nete o ne a hlompheha haholo mahlong a Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ho feta haeba a ka shoa habeli, na ho ka etsahala hore ebe u bolailoe hanngoe 'me a shoa habeli leha a ne a hlompheha haholo mahlong a Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ho feta bona? Lōna batho, pata motsoalle oa hao, joale haeba a tšoana le seo u se buang, ho ke ke ha e-ba thata hore Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a mo fumanele sebaka sa lepato. Ka Allah, kannete Moromuoa oa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, ha aa ka a shoa ho fihlela a tloha manhaj e hlakileng, o entse hore se molaong se be molaong, o hanetsoe se haram, o nyetse 'me a hlalane, o entse ntoa 'me a etsa khotso. 'Me ho ne ho se na molisa ea neng a khathetse ebile a khathetse ke ho latela lipōli tsa hae ho ea litlhōrōng tsa lithaba, o ile a liha lifate tse meutloa ka lere la hae, a lokisa matamo a hae a metsi ka matsoho a hae, ho feta Moromuoa oa Allah (khotso le litlhohonolofatso tsa Allah li be holim'a hae). Joale o har'a lona, kahoo pata motsoalle oa hau'. A re: 'Mme Umm Aiman Radliyallahu'anha o ne a lla, eaba o botsoa, 'Oho Umm Aiman, na u llela Moromuoa oa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam?' a araba: 'Ka Allah, ha ke llele Moromuoa oa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. Ua tseba hore kea tseba hore o ile naheng e betere ho feta lefats'e lena, empa kea lla hobane litaba tsa leholimo - tšenolo - li sitisitsoe'. Hammad Rahimahullah: 'Ayyub o ile a lla habohloko ha mantsoe a Umm Aiman a fihla mona.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
re boleletse [Abdul Wahab bin Sa'id Ad Dimasyqi] o re boleletse [Syu'aib Ibn Ishaq], o re boleletse [Al 'Auza'i] o mpoleletse [Ya'isy bin Al Walid] o mpoleletse [Makhul] hore Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam o itse: 'Haeba e mong oa lona a oeloa ke koluoa, joale nahana hore koluoa e mo hlahetseng e ntlhahetse, joale e tla ba koluoa e kholo ka ho fetisisa'.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Re tlalehetsoe hore [Abu Nu'aim] o re boleletse [Fithr] ho tsoa ho ['Atha`] o itse: Moromuoa oa Allah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Haeba tlokotsi e hlahela e mong oa lona joale nahana hore e tla ntlhahela, joale eo ke e 'ngoe ea likoluoa tse kholo ka ho fetisisa'.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
re boleletse [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] o re boleletse [Sufyan] ho tsoa ho ['Amr bin Muhammad] ho tsoa ho [ntate oa hae] o itse: 'Ha kea ka ka utloa [Ibn Umar] a hopola Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam ho hang ntle le hore o ile a lla'.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
[Abu An Nu'man] o re boleletse [Hammad bin Zaid] ho tsoa ho [Tsabit] ho tsoa ho [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu hore [Fatimah] Radliyallahu'anha o ile a botsa: 'Oho Anas, u rata ho fafatsa mobu lebitleng la Moromuoa oa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam joang?' 'Me Fatimah o ne a pheta litletlebo tsa hae: 'Oho ntate oa ka ea haufi le Morena oa hae, Oho ntate oa ka eo Paradeise ea hae e leng sebaka seo a khutlelang ho sona, Oho ntate oa ka eo re tsebisang Gabriel 'Alaihissalam ka lefu la hae, Oho ntate oa ka eo a arabang Morena oa hae ha a mo bitsa'. Hammad Rahimahullah o itse: 'Ha Thabit a fetisa hadith ena, o ile a lla'. Thabit o itse: 'Anas Radliyallahu'anhu ha a fetisa hadith ena o ile a lla'.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
re boleletse ['Affan] o re boleletse [Hammad Salamah] ho tsoa ho [Tsabit] ho tsoa ho [Anas] Radliyallahu'anhu o hopotse Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, ' Ke mo bone ha a kena Medina, ha ke so bone letsatsi le betere le khanyang ho feta letsatsi leo Moromuoa oa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a tlileng Medina ka lona, 'me le 'na ke bone letsatsi leo a shoeleng ka lona, kahoo ha kea ka ka bona letsatsi le lebe le ho feta. le lefifi ho feta letsatsi leo Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam' a shoeleng ka lona.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
re boleletse [Abdullah bin Muthi'] o re boleletse [Husyaim] ho tsoa ho [Abu Abdul Jalil] ho tsoa ho [Abu Hariz Al Azdi] o itse: 'Abdullah bin Salam o itse ho Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Oho Moromuoa oa Allah, re u bone u eme lehlakoreng la Rabbi oa hao, 'me sefahleho sa hao sa fetoha se sefubelu - sa fetoha se sefubelu hanyane - ha phatla ea hao e ne e hlajoa ke lihlong ke Rabbi oa hao ka lebaka la liketso tse entsoeng ke batho ba hao ka mor'a hore u shoe-'.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Ha a se a re tlalehetse [Al Qasim bin Katsir] o itse: 'Ke utloile [Abdurrahman bin Syuraih] a bua ho [Abu Al Aswad Al Qurasyi] ho tsoa ho [Abu Farwah] - lekhoba la mehleng la Abu Jahl - le tsoang ho [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu Ho tsoa ho Moprofeta sallallallaahu 'alaihi wasedAAlam' lengolo lena le ile la senoloa. NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -Ha thuso ya Allah Suhaanallahu wa Ta'ala le tlholo e fihlile. Mme o bona batho ba kena tumelong ya Allah ka bongata - Qs. Tlhaloso: 1-2-. Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam o itse: "Ka sebele ba tla siea bolumeli ba bona ka bongata joalo ka ha ba kene ho bona ka bongata."
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
[Abu Bakr Al Mishri] o mpoleletse ho tsoa ho [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] ho tsoa ho [Yahya bin Sa'id Al Umawi] ho tsoa ho [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] ho tsoa ho [Khalid bin Ma'dan] o itse: '[Abdullah bin Al Ahtam] o kopane le 'Umar bin Abdul'aziz le batho. Umar o ne a sa etsa letho, ka tšohanyetso Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah o ne a eme ka pel'a hae mme hang-hang a qala ho bua, a rorisa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala mme a mo rorisa, eaba o re: 'Amma ba'd. Ka 'nete, Allah Subhaanallahu wa Ta'ala o bōpile batho 'me ha a hloke kutlo ea bona, kamehla o sireletsehile libeng tsa bona. Ka nako eo batho ba ne ba le maemong le maikutlong a fapaneng, 'me Maarabia a ne a le maemong a litšila ka ho fetisisa. Baahi ba metse, baahi ba metse le baahi ba lithaba ba thibetsoe ho fumana molemo oa lefats'e le menyaka ea lona, ka kakaretso ha ba tsebe ho kopa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, 'me ha ba bale buka ea Hae, ba shoang ba liheleng 'me ba phelang boemong bo foufetseng ba sa boneng tataiso le litšila, ba na le mathata a mangata a nyonyehang le a tenang. Ha Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a ne a batla ho ba abela mohau oa Hae, O ile a romela Lenģosa le tsoang ho bona, ea neng a e-na le botho ba ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHHIIM' -A utloa bohloko haholo ke mahlomola a hau, a hlile a batla tumelo le pholoho bakeng sa hau, a hauhela haholo ebile a hauhela balumeli- -Qs. Ho Taubah: 128. E se eka Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a ka mo fa litlhohonolofatso tsa Hae, katleho, mohau le litlhohonolofatso. Leha ho le jwalo, ka ditšobotsi tsohle tsa hae tse ntle, sena ha sea ka sa ba thibela ho mo lematsa mmeleng, ho mo fa mabitso a mabe, leha a ne a nkile buka e buang ho tsoa ho Allah, ha a ka a bua letho ntle le seo A se laetseng, ha a ka a ya ntle le haeba A mo file tumello. Kahoo ha a laelwa ho tsitsisa pelo ya hae, ho jara moroalo wa jihad, matla a hae a otlolla ho phethahatsa ditaelo tsa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala e le hore Allah a senole bopaki ba Hae mme a boloke mantswe a Hae, hammoho le ho bontsha thero ya hae. Mme a shwa a le boemong ba boinehelo le bohloeki. Yaba Abu Bakr Radliyallahu'anhu o mo nkela sebaka mme a latela sunnah ya hae, a latela tsela ya hae, empa - Maarabia a mang a ile a koeneha kapa mang kapa mang hara bona ya ileng a etsa jwalo, yaba Abu Bakr o hana ho ba amohela kamora - lefu la hae - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ntle le ba neng ba batla ho mo amohela o ile a ntsha sabole ya hae selateng sa yona mme a hotetsa mollo e le hore e dule le toche ya hae - a amohela leano la hae la ntwa - yaba ka batshehetsi ba nnete o fedisa bobe ba borapedi. Ha a ka a emisa ho loana le ho nosetsa lefatše ka mali a bona, ho fihlela a ba khutlisetsa sefubeng sa bolumeli boo ba neng ba bo lahlile, 'me a ba tsosolosa lithutong tseo ba li lahlileng. 'Me a fumana letlotlo la Allah - ghanimah - ka sebōpeho sa likamele tse nyenyane, tseo a neng a khotsofetse ka tsona, 'me a fumana mosali oa Habasyah ea anyesang ngoana oa hae, eo a ileng a nahana hore lefung la hae ke tšitiso molaleng oa hae. Qetellong a nehelana ka mosebetsi ona ho khalifa kamora hae, 'me a tloha lefatšeng a le boemong ba boinehelo le bohloeki ka ho tšehetsa manhaj ea motsoalle oa hae - Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam -. Eaba Umar bin Khattab e ba khalifa kamora hae; O hahile metse e mengata mme a e atlehisa, a kopanya ho tiea le bonolo, a phutha matsoho le manamane a hae - ho bolelang hore o sebelitse ka thata kamoo a ka khonang -, o ile a hlophisa ntho e 'ngoe le e 'ngoe e potileng bothata, 'me a lokisa lisebelisoa tsohle tsa ntoa, kahoo ha lekhoba la Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu'anhu le mo hlaba, o ile a bolella Ibn Abbas Radliyallahu'anhu hore a botse batho, 'Na batho ba tiisitse hore ke 'molai?' Ha litaba li fihla tsa hore 'molai e ne e le 'lekhoba la Mughirah bin Syu`bah' o ile a hoeletsa ka lentsoe le phahameng a rorisa Morena oa hae, hobane ea mo hlabang e ne e se motho ea nang le tokelo ea ho etsa fai` kahoo a ka pheha khang ea hore o entse hore mali a hae a be molaong ka lebaka la ho etsa tokelo ea hae. Umar o fumane chelete e ka bang likete tse mashome a robeli ho feta leruo la Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, 'me o bile a rekisa ntlo ea hae hobane a ne a tšoenyehile hore e ka ba motho ea itšetlehileng ka bana ba hae. Eaba o nehelana ka matlotlo ana ho khalafi ea ileng a tla ka mor'a hae, 'me eena - Umar Radliyallahu'anhu - o ile a tloha lefatšeng a le boemong ba boinehelo le bohloeki ho latela manhaj ea motsoalle oa hae. Eaba, Uena Umar bin Abd Aziz, lefats'e le tsoaletse 'muso 'me la u fa li-nipples tsa lona tse peli, 'me u holetse moo u batla sebaka sa ho ba teng, ha u fuoa matla ao, ho e-na le hoo u a lahlile moo Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a a lahlileng teng, u a lahlile, u a nka a le nyonyeha, 'me u a nka a le litšila ntle le seo u se nkileng e le lijo. Thoriso e be ho Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ka lebaka la Hao libe tsa rona li hloekisitsoe, likoluoa tsa rona lia senoloa, kahoo tsoela pele ho tsamaea, u se ke ua hetla morao, hobane ha ho letho le ka hlōlang se nepahetseng, 'me ha ho letho le ka hlōlang se fosahetseng. Ho lekane hore ke bue mantsoe ana, ke kopa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala tšoarelo ho 'na le ho balumeli le balumeli. Khalid bin Ma'dan Rahimahullah o itse: 'Eaba Umar bin Abdul Aziz o itse ho hong'. Ibn Haitsam o itse ho 'na: 'Tsoela pele 'me u se ke ua hetla morao.'
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Re boleletsoe [Abu Nu'man] o re boleletse [Sa'id bin Zaid] o re boleletse [Umar bin Malik An Nukri] o re boleletse [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], o itse: 'Ka letsatsi le leng batho ba Medina ba ile ba otloa ke komello e matla haholo, 'me ka nako eo ba ile ba tletleba ho [Aisha] Radliyallahu'anha, eaba o re: 'E-eang lebitleng la Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, le etse lesoba leholimong 'me le se ke la lumella hore ho be le marulelo pakeng tsa lona le leholimo. Eaba Abu Al Jauza` o tsoela pele ka pale ea hae: 'eaba batho ba Medina ba etsa seo Aisha Radliyallahu'anha a se laetseng, ka mor'a moo, pula ea na 'me joang ba mela 'me liphoofolo tsa phela hantle. Ka hona selemo seo se bitsoa selemo sa tlhōlo'.
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Re ile ra tlaleheloa [Marwan bin Muhammad] ho tsoa ho [Sa'id bin Abdul Aziz] hore o itse: 'Ha ho ne ho e-na le nako e mpe ea komello, ho ne ho se na pitso ea thapelo mosque oa Nabawi ka makhetlo a mararo, 'me ho ne ho se na iqamah. 'Me, [Sa'id bin Al Musayyib] ha aa ka a tloha mosque oa Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. O ne a sa tsebe linako tsa thapelo ntle le ka mor'a ho utloa mantsoe a tsoang lehlakoreng la lebitla la Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Eaba o bolela moelelo oa eona.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Re boleletsoe [Abdullah bin Salih] o mpoleletse, [Al Laits] o mpoleletse, [Khalid Ibnu Yazid], ho tsoa ho [Sa`id Ibnu Abu Hilal] ho tsoa ho [Nubaih bin Wahb] hore Ka'ab o tlile ho etela Aisyah Radliyallahu'anha. Eaba metsoalle e bua ka lebitso la Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, [Ka'ab] a re: 'Ha ho letsatsi le le leng - le fetang - ntle le haeba mangeloi a sekete a theoha 'me a pota-potile lebitla la Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, ba foka mapheo a bona 'me ba rapela Moprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Ho fihlela mantsiboea a fihla, ba ile ba nyolohela leholimong, 'me mangeloi a theoha joalo ka bona 'me a etsa liketso tse kang tsa pele, ho fihlela ha lefatše le petsoha, O ile a tsoa a tsamaea le mangeloi a likete tse mashome a supileng'.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
re boleletse [Abu 'Ashim] o re boleletse [Tsaur bin Yazid] o mpoleletse [Khalid bin Ma'dan] ho tsoa ho [Abdur Rahman bin 'Amr] ho tsoa ho ['Irbadl bin Sariah] o itse; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam o rapetse thapelo ea hoseng le rona, eaba o fana ka keletso ka keletso e tebileng hoo meokho ea rona e ileng ea tšoloha 'me lipelo tsa rona tsa thothomela, eaba motho e mong oa botsa; 'Oho Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, joalokaha eka keletso ena ke molaetsa oa ho qetela - oo u o fileng -, joale re fe testamente. Eaba O re: 'Ke le laela hore le tšabe Allah Subhaanallahu wa Ta'ala 'me kamehla le mamele le ho mamela - baetapele - leha e le lekhoba la Habasyah, ka 'nete mang kapa mang oa lona ea phelang ka mor'a ka o tla bona liphapang tse ngata, joale le tlameha ho latela sunnah ea ka le Sunnah e otlolohileng ea khulafa`urrasyidin, le e lome ka mela ea lona - le e tšoare ka tieo - le ele hloko ntho e 'ngoe le e 'ngoe e ncha - nyeoe ea bid`ah-, hobane ntho e ncha ke bid`ah'. Abu 'Ashim o itse: 'Le lokela ho ela hloko lintho tse ncha - bolumeling - hobane bid`ah e 'ngoe le e 'ngoe ke ea bokhelohi'.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
[Abu Al Mughirah] o re tlalehetse hore [Al `Auza'i] o re boleletse ho tsoa ho [Yunus bin Yazid] ho tsoa ho [Az Zuhri] ea itseng: 'Ha ho le ea mong oa litsebi tsa rona ea hlokahetseng empa ba itse: 'Ho khomarela sunnah ke katleho, 'me tsebo e tla tlosoa kapele, ho thehoa ha tsebo ke ho thehoa ha bolumeli le lefats'e, 'me ka tahlehelo ea tsebo tsohle tseo lia lahleha'.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Ho tlalehiloe ho rona [Abu Al Mughirah] o re boleletse [Al `Auza'i] ho tsoa ho [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] ho tsoa ho [Abdullah bin Ad Dailami] hore o itse: 'Litaba li fihlile ho 'na tsa hore bothata ba pele ba bolumeli bo lahloang ke sunnah, bolumeli bona bo tla lahleheloa ke sunnah ea bona ka bonngoe ha khoele e khaoloa hanyane ka hanyane'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Re tlalehetsoe hore [Abu Al Mughirah] o re boleletse [Al `Auza'i] ho tsoa ho [Hassan] hore o itse: 'Hase batho ba etsang bid`ah bolumeling ba bona empa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala o tla tlosa ho tsoa sunnah ea bona likarolo tse joalo tsa bid`ah - tseo ba li etsang - ebe A ke ke a khutlisa sunnah hape ho fihlela Letsatsing la Tsoho'.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Ho tlalehiloe ho rona [Muslim bin Ibrahim] o re boleletse hore [Wuhaib] o re boleletse hore [Ayyub] o itse ho [Abu Kilabah] o itse: 'Ha ho motho ea etsang bokhelohi ntle le haeba a lumella ho khaoloa ha sabole'.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
re boleletse [Sulaiman bin Harb] o re boleletse [Hammad bin Zaid] ho tsoa ho [Ayyub] ho tsoa ho [Abu Qilabah] o itse: 'Kannete, barapeli ba takatso ke batho ba khelohileng, 'me ha ke bone pheletso ea leeto leo ba le nkang haese lihele. Ba lekeng. Ha ho le ea mong oa bona ea qotsitseng lentsoe kapa ea buileng, ho fihlela bothata e se letho haese sabole. Ha e le hantle, boikaketsi bo fetohile tšobotsi ea bona. Eaba o bala temana ea 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' - 'Me har'a bona ho na le batho ba entseng kano ho Allah Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. Ho Taubah: 75-, le temana ea 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' - 'Me har'a bona ho na le batho ba u nyatsang ka -kabo- ea zakat- -Qs. Ho Taubah: 58-, le temana ea 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -'Me har'a bona ho na le 'baikaketsi' ba ileng ba utloisa Moprofeta sallallaahu bohloko 'alaihi wasallam- -Qs. Attaubah: 116-,. Eaba ba fapana 'me ha ba lumellane, 'me qetellong ba bokana hammoho ka lipelaelo le mashano. Ha e le hantle, ba fapana ka maikutlo 'me ba kopane ntoeng ea lisabole. 'Me ha ke bone leeto la bona ntle le ho ea liheleng'. Hammad o itse: 'Ayyub o itse ka hadith ena kapa hadith ea pele, ka Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, e ne e le e mong oa baahloli ba bohlale ka ho fetisisa, ke bolela Abu Qilabah'.