Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Lea muitalan midjiide [Farwah bin Abu Al Maghra`] lea muitalan midjiide [Ibrahim bin Mukhtar] [Muhammad bin Ishaq] rájes [Muhammad bin Ka'ab] rájes ['Urwah] rájes ['Aisyah] Radliyallahu'anha son dajai: Profehta sallallaahu 'alaihial lei almmis dadjan: čáhci čieža iešguđetlágan čáhcebohccis, nu ahte beasan boahtit olggos olbmuid lusa ollašuhttit sin lohpádusaid' dajai muitaleaddji: 'Nu mii čohkkáimet su Hafsah Radliyallahu'anha fatnasii, mii čáhkkeheimmet dahje mii čáhkkeheimmet su ala - mii čáhkkeheimmet redaktevrralaš eahpádusaid dahje mii čáhkkeheimmet dán Muhammad bin Ishaq:s - de son gávnnai ráfi ja gahčai sárdnestuolus; seammás go dajai: 'Ansarat leat mu luohtehahtti olbmot ja mu čiegusvuođaid vurkejeaddjit, gos mun dorjon, jus sii duođaid eai rihko lága. Muitte ahte lei Allah Subhanahu wa Ta'ala bálvaleaddji gii oaččui friddjavuođa válljet gaskal máilmmi ja dan mii lei Allah Subhanahu wa Ta'ala luhtte, nu ahte son válljii dan mii lei Allah Subhanahu wa Ta'ala luhtte. De Abu Bakr Radliyallahu'anhu čuorvvui, son jurddašii ahte profehta sallahualahi sánit ledje čujuhuvvon sutnje. Dalle profehta sallallaahu 'alaihi wasallam dajai: 'Vuordit veahá, O Abu Bakr, gidde uvssaid dan geainnus mii manná moskeai - Nabawi - earret Abu Bakr uvssa, danin go mun in dovdda ovttage gii lea munnje deháleabbo ustitvuođas ja suodjaleamis go Abu Bakr Radliyahuan'.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Lea muitalan midjiide [Sa'id bin Manshur] lea muitalan midjiide [Fulaih bin Sulaiman] [Sulaiman bin Abdurrahman] rájes [Al Qasim bin Muhammad] rájes ['Aisyah] Radliyallahu'anha son dajai: 'Rasulullah sallallaahu 'Alaihi wa Aallam dohkkehii rohkosa gohččuma, de son dajai Obur: Bakr jođiha rohkosa. olbmuid', de son gahčai dovdomeahttumin. Go son fas oaččui diđolašvuođa, de jearai: 'Lean go gohččon Abu Bakr Radliyallahu'anhu jođihit álbmoga? De mun - muitaleaddji - dajai: 'Ii go Abu Bakr leat njuovžilis olmmoš gii álkit čuorvu, ii go galgga dušše gohččut Umara?'. Nu ahte Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dajai: 'Ah, dii lehpet juste dego Yusufa vieljat, gohččut Abu Bakr jođihit álbmoga, man ollu olbmot niegadit muhto Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ja oskkolaččat eai hálit dan'.
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Lea muitalan midjiide [Sulaiman bin Harb] lea muitalan midjiide [Hammad bin Zaid] [Ayyub] rájes ['Ikrimah] son dajai: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jámii maŋŋebárgga muhto su rumaš ii lean vuos hávdáduvvon dan beaivvi, dan eahkeda, ja čuovvovaš beaivvi, nu ahte son hávdáduvvui gaskavahku eahkedis, sii dadje: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: Wasallam ii leat jápmán, dušše son bajásčuožžilii -albmái- iežas vuoiŋŋain go Musa 'Aalaihissalam bajásčuožžilii, de Umar Radliyallahu'anhu čuoččui ja dajai: 'Duođaid Allaha sáddejeaddji shallallahu 'alaihi wasallam ii leat jápmán, muhto son bajásčuožžilii iežas vuoiŋŋain -almmi ala go Musa 'Aalaihissalam bajásčuožžilii. Allah Subhaanallahu wa Ta'ala nammii Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ii jápmán ovdal go son čuohpai sin gieđaid ja gielaid eret. Umar Radliyallahu'anhu joatká dadjat - nu - dassážii go su njálmmi njuolggočalmmit čáhket su uhkádusaid ja sániid geažil. Dalle Abbas Radliyallahu'anhu čuoččui ja dajai: 'Duođaid Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam lea jápmán, danin go son lei dábálaš olmmoš, ja son rievddai nugo olbmot rievddadit, nu ahte hávdát iežat ustiba, duođaid son lei eambbo gudnejahtton Allah Subhaanallahu wa Ta'ala čalmmiin go jus son jámii guovtte geardde, de lea vejolaš ahte don goddojuvvošedje vaikko guovtte geardde ja jámii vaikko son lei eambbo čeahppi Allah Subhaanallahu wa Ta'ala čalmmiin go sii? Olbmot, hávdádehket iežadet ustibiid, de jus son lea nugo dii dadjat, de ii leat váttis Allah Subhaanallahu wa Ta'alai gávdnat sutnje hávdádanbáikki. Allaha nammii, duođaid Allaha sáddejeaddji sallallaahu 'alaihi wasallam, son ii jápmán ovdal go son heaittihii čielga manhaj, son dagai lobálaš dan mii lea lobálaš, gielddii dan mii lea haram, náitalii ja heaittihii náittosdili, dagai soađi ja dagai ráfi. Ja ii lean oktage boazodoalli gii lei eambbo váiban ja váiban čuovvut iežas geatkkiid váriid čohkkii, son gahčai čuoikkain čuoikkaid, son divvui iežas čáhcejávrriid gieđaiguin, go Allaha boasta (Allah ráfi ja buressivdnádus sutnje). Dál son lea din gaskkas, nu ahte hávdát du ustiba'. Son dajai: 'Ja Umm Aiman Radliyallahu'anha čuorvvui, de sus jearahuvvui: 'O Umm Aiman, čuorvut go don Allaha sáddejeaddji ovddas? ' son vástidii: 'Allah nammii, mun in čuorvu Allaha sáddejeaddji sallallaahu 'alaihi wasallam ovddas. Don dieđát ahte mun dieđán buorebut ahte son lea mannan buoret riikii go dán máilbmái, muhto mun čuorvun go almmi ođđasat -almmuheapmi- leat bissehuvvon'. ' Hammad Rahimahullah: 'Ayyub čuorvvui garrasit go Umm Aimana sánit bohte dáppe.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Lea muitalan midjiide [Abdul Wahab bin Sa'id Ad Dimasyqi] lea muitalan midjiide [Syu'aib Ibn Ishaq], lea muitalan midjiide [Al 'Auza'i] lea muitalan munnje [Ya'isy bin Al Walid] lea muitalan munnje [Makhul] ahte profehta sallallaahu 'alaihi wasallam dajai: katastrofa mii sutnje dáhpáhuvai dáhpáhuvai munnje, de dat livččii stuorámus katastrofa'.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Lea muitalan midjiide [Abu Nu'aim] lea muitalan midjiide [Fithr] ['Atha`]:s son dajai: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Jus muhtin dis čuožžila lihkohisvuohta de jurddaš ahte lihkohisvuohta čuožžila munnje, de dat livččii okta dain stuorámus lihkohisvuođain'.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Lea muitalan midjiide [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] lea muitalan midjiide [Sufyan] ['Amr bin Muhammad] [su áhčis] son dajai: ' Mun in gullan [Ibn Umar] muitit profehta sallallaahu 'alaihi wasallam ollenge eará go ahte son čuorvvui'.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Lea muitalan midjiide [Abu An Nu'man] lea muitalan midjiide [Hammad bin Zaid] [Tsabit] rájes [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhus ahte [Fatimah] Radliyallahu'anha jearai: 'O Anas, mo don liikot čuohppat eatnama -hávdái- Rasulullah sallaahu'alahiala was? Ja Fatimah go lávllui: 'O mu áhčči gii lea nu lahka iežas Rabba, O mu áhčči gean paradiisa lea su máhccanbáiki, O mu áhčči geasa Jibril 'Aalaihissalam mii almmuheimmet su jápmima, O mu áhčči gii ollašuhtii iežas Rabba go son gohčui su'. Hammad Rahimahullah dajai: 'Go Thabit ovdanbuvttii dán hadisa, de son čuorvvui'. Thabit dajai: 'Anas Radliyallahu'anhu go son ovdanbuvttii dán hadisa de son čuorvvui'.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Lea muitalan midjiide ['Affan] lea muitalan midjiide [Hammad Salamah] [Tsabit] rájes [Anas] Radliyallahu'anhu son muittaša profehta sallallaahu 'alaihi wasallam, ' Mun oidnen su go son bođii Medinai, in goassege oaidnán beaivvi buoret ja čábbát go dat beaivi go Allaha sáddejeaddji bođii 'alaihi wasallam Medina, ja mun maid oinniimet dan beaivvi go son jámii, nu ahte in oaidnán beaivvi vearrábun ja vearrábun. divraseabbo go dat beaivi go profehta sallallaahu 'alaihi wasallam' jámii.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Lea muitalan midjiide [Abdullah bin Muthi'] lea muitalan midjiide [Husyaim] [Abu Abdul Jalil] luhtte [Abu Hariz Al Azdi] son dajai: 'Abdullah bin Salam dajai profehta sallallaahu 'alaihi wasallam:ii: 'O Allaha sáddejeaddji, mii oinniimet du čuožžumin du Rabb bealde, ja du ovdda šattai rukses - dat šattai veaháš rukses - njuoratmánná lei šállošan du Rabba ovddas daid daguid geažil maid du olbmot dahke maŋŋel go don -jápmit- '.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Go son lei muitalan midjiide [Al Qasim bin Katsir], de son dajai: 'Mun gullen [Abdurrahman bin Syuraih] muitalit [Abu Al Aswad Al Qurasyi] birra [Abu Farwah] birra - Abu Jahl ovddeš šláva - birra [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu birra Profehtas sallaahualahila: almmuhuvvui 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -Go Allah Suhaanallahu wa Ta'ala veahkki ja vuoitu lea boahtán. Ja oainnát olbmuid geat bohtet Allaha oskui joavkkuid mielde- -Qs. An Nashr: 1-2-. Profehta sallallaahu 'alaihi wasallam dajai: 'Duođaid sii galget heaitit iežaset oskkus joavkkuid mielde go sii joavkkuid mielde álge dasa'.
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Son lea dieđihan munnje [Abu Bakar Al Mishri] [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] [Yahya bin Sa'id Al Umawi] [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] [Khalid bin Ma'dan] son dajai: '[Abdullah bin Al Ahtam] deaivvadii 'Umar bin Abdul'iz álbmogiin. Umar ii lean velá dahkan maidege, ovttas čuoččui Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah su ovddabealde ja čuoččui dakkaviđe sárdnut, son rámidii Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ja rámidii su, de son dajai: 'Amma ba'd. Duođaid, Allah Subhaanallahu wa Ta'ala lea sivdnidan olbmuid ja son ii dárbbaš sin gullevašvuođa, son lea álo dorvvolaš sin gullevašvuođas. Dalle olbmot ledje iešguđet dásiin ja perspektiivvain, ja arabat ledje sin eanemus heajos dásis. Gávpotássit, giliássit ja várreássit leat eastaduvvon máilmmi buorivuođas ja dan miellagiddevašvuođain, oppalaččat sii eai máhte jearrat Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, eaige loga su girjji, sii geat jápmet leat helvetis ja sii geat ellet dakkár dilis go eai oaččo rávvagiid ja eahpebuhtis, sis leat lohkameahttun ja balddihahtti váttisvuođat. Go Allah Subhaanallahu wa Ta'ala háliidii levget iežas árpmu sidjiide, de son sáddii sis sáddejeaddji, geas lei ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -Dát garrasit dovdan du gillámušaid, duođaid háliidan árpmu ja oskkáldas beastámuša, hui árpmulaš du ovddas oskkolaččaid guvlui- -Qs. Taubah:s: 128. Allah Subhaanallahu wa Ta'ala addá sutnje iežas buressivdnádusaid, buresbirgejumi, árpmu ja buressivdnádusaid. Muhto, buot su buriid iešvuođaiguin, dát ii hehtten sin roasmmohuvvat su rupmaša, addit sutnje heajos namaid, vaikko son doalvvui girjji mii sártnui Allahis, son ii dadjan maidege eará go dan maid son lei gohččon, son ii mannan jus son ii addán sutnje lobi. Nu ahte go son oaččui gohččuma nannet váimmu, doallat jihada geatnegasvuođa, de su fápmu viiddiduvvui čađahit Allah Subhaanallahu wa Ta'ala gohččumiid nu ahte Allah almmuhii iežas duođaštusaid ja seailluhii iežas sániid, ja maiddái čájehii iežas sárdnideami. Ja son jámii gudnejahttima ja buhtisvuođa dilis. De Abu Bakr Radliyallahu'anhu bođii su sadjái ja čuovui su sunnah, čuovvumin su geainnu, muhto - muhtun arabat geat ledje heaitán dahje muhtin sin gaskkas gii dan dagai, de Abu Bakr biehttalii dohkkehit sin maŋŋel - su jápmima - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam earret sin geat háliidedje dohkkehit su miehki ja nu ahte dat čálii bisui iežas čuovggain - dohkkehii iežas soahtepolitihka - de duohtavuođa bealušteaddjiiguin son jávkadii kultuvrralaš bahávuođa. Son ii goassege heaitán soađis ja čáhkadeamen eatnama sin varain, ovdal go son duođaid máhcahii sin dan oskku lusa maid sii ledje hilgon, ja fas ásahii sin daid oahpahusaide maid sii hilgo. Ja son oaččui Allaha gálvvu - ghanimah - nuorra kamelaid hámis, mainna son lei duhtavaš, ja son oaččui Habasyah-nissona gii njuoratmánná njuoratmánnái, man son dalle su jápmimis jurddašii ahte lei su njuoratmánná. Loahpas son attii dán barggu kalifii su maŋŋá, ja son bázii máilmmi gudnejahttima ja buhtisvuođa dilis go doalai iežas ustiba - profehta sallallaahu 'alaihi wasallam - manhaj. Dalle Umar bin Khattab šattai su maŋis kalifan; son huksii ja ovddidii máŋga gávpoga, son ovttastahtii gierdavašvuođa ja ráfálašvuođa, son čohkkii gieđaid ja njuoratmánáid - mii mearkkaša ahte son barggai nu garrasit go sáhtii -, son ordnii buot mii lei váttisvuođa birra, ja son ráhkadii buot rusttegiid soađi várás, nu ahte go Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu'anhu šláva čuohpai su, de son goddii Abban Ibas Radliyallahu'anhu jearrat olbmuin, 'Leat go olbmot duođaštit goddi?' Go bođii diehtu ahte goddi lei 'Mughirah bin Syu`bah šláva' de son čuorvvui garrasit rámideamen iežas Hearrá, danin go son gii čuohpai su ii lean dakkár olmmoš geas lei vuoigatvuohta fai` nu ahte son sáhtii čuoččuhit ahte son dagai iežas vara lágalažžan dan dihte go dagai iežas vuoigatvuođa. Umar lea bálkáhan sullii guhttalogi duhát eanet go Allah Subhaanallahu wa Ta'ala riggodat, ja son vuovddii vaikko iežas viesu go lei fuolas das ahte dat sáhttá šaddat su mánáide sorjavaš. De son attii dáid gálvvuid kalifii gii bođii su maŋis, ja son - Umar Radliyallahu'anhu - bázii máilmmi gudnejahttima ja buhtisvuođa dilis iežas ustiba manhaj mielde. De, O Umar bin Abd Aziz, máilbmi lea riegádahttán dutnje gonagasvuođa ja addán dutnje dan guokte njuoratmánná, ja don bajásšattat doppe ohcamin saji gos beasat eallit, go don oaččut dan fámu, de don baicce bálkestit dan dohko gos Allah Subhaanallahu wa Ta'ala dan bálkehii, don hilgut dan, don atnet dan balddihahttin, ja don atnát dan buhtismeahttumin earret dan mii ii leat nu buorre. Máidnojuvvon Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, du dihte min suttut leat buhtistuvvon, min katastrofat leat almmustahttojuvvon, nu ahte joatkke vánddardeami, ale geahča maŋos, go ii mihkkege sáhte vuoitit dan mii lea riekta, ja ii mihkkege sáhte vuoitit dan mii lea boastut. Munnje lea doarvái dadjat dáid sániid, mun bivddán Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ándagassii munnje ja oskkolaččaide ja oskkolaččaide. Khalid bin Ma'dan Rahimahullah dajai: 'De dajai Umar bin Abdul Aziz juoidá'. Ibn Haitsam dajai munnje: 'Vuolgge ja ale geahča maŋos. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Lea muitalan midjiide [Abu Nu'man] lea muitalan midjiide [Sa'id bin Zaid] lea muitalan midjiide [Umar bin Malik An Nukri] lea muitalan midjiide [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], son dajai: 'Okta beaivi Medina olbmot gillájedje hui garra dulvi, ja dalle sii váide [Aisyah Radlah]: Profehta sallallaahu 'alaihi wasallam hávdi, daga čuolmma almmi guvlui ja ale divtte ahte lea dáhki dan ja almmi gaskkas. De joatká Abu Al Jauza` muitalusa: 'De Medina olbmot dahke dan maid Aisyah Radliyallahu'anha lei gohččon, dan maŋŋá gahčai dulvi ja ruoná šattai ja bohccot šaddet dearvvašin. Danne gohčoduvvo dat jahki vuoitojahkin'.
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Midjiide [Marwan bin Muhammadii] muitaluvvui [Sa'id bin Abdul Aziz] ahte son dajai: 'Go lei hirbmat čáhppes áigodat, de ii lean Nabawi-moskeijas golbma geardde rohkosgohččun, ja ii lean iqamah. Ja, [Sa'id bin Al Musayyib] ii vuolgán eret profehta sallallaahu 'alaihi wasallam moskeijas. Son ii diehtán rohkosáiggiid earret go maŋŋel go gulai jienaid profehta sallallaahu 'alaihi wasallam hávddi guvlui. De son muitalii dan mearkkašumi.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Midjiide lea muitaluvvon [Abdullah bin Salih] lea muitalan munnje, [Al Laits] lea muitalan munnje, [Khalid Ibnu Yazid], [Sa`id Ibnu Abu Hilal] [Nubaih bin Wahb] luhtte ahte Ka'ab bođii galledit Aisyah Radliyallahu'anha. Dalle namuhedje ovttasbargoguoimmit profehta nama, [Ka'ab] dajai: 'Ii oktage beaivi - mannan - jus duhát eŋgela eai boađe ja birastahttet profehta hávddi, de sii čuohppet siivviideaset ja rohkadallet profehta sallallahii. Dassážii go eahket bođii, de sii loktanedje -albmái,- ja eŋgelat njidje dego sii ja dahke daguid nugo ovdal, dassážii go eanan juohkásii, de son shallallahu 'alaihi wasallam bođii čiežalogi duhát eŋgela mielde'.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Lea muitalan midjiide [Abu 'Ashim] lea muitalan midjiide [Tsaur bin Yazid] lea muitalan munnje [Khalid bin Ma'dan] [Abdur Rahman bin 'Amr] ['Irbadl bin Sariah] birra son dajai; ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam rohkadalai iđitrohkosa minguin, de son attii rávvagiid nu čiekŋalis rávvagiiguin ahte -min- čalmmit gahčče ja -min- váimmut rievddadedje, de muhtin jearai; ' O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, dego dát ráva livččii loahppasáni -maid don attii-, de atte midjiide testameantta. De son dajai: 'Mun gohččun din ballat Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ja álo guldalit ja guldalit -jođiheddjiid-, vaikko son lea Habasyah šláva, de duođaid gii beare dis gii eallá mu maŋis, oaidná sihkkarit máŋga erohusa, de dii fertebehtet čuovvut mu sunnah ja njuolga sunnah khulafaurnallahu birdinna, molar danin - doallat dan mielde garrasit-, leat várrogas buot dainna mii lea ođđa -bid`ah-áššis-, daningo juoga ođđa lea bid`ah'. Abu 'Ashim dajai: 'Don galggat leat várrugasat ođđa áššiin -oskkus-, daningo juohke bid`ah lea erenoamáš'.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Midjiide lea dieđihuvvon ahte [Abu Al Mughirah] lea muitalan midjiide [Al `Auza'i] [Yunus bin Yazid] rájes [Az Zuhri] son dajai: 'Ii oktage min dutkiin vajálduhttán muhto sii dadje: 'Sunna čuovvoleapmi lea lihkostuvvan, ja máhttu heaittihuvvo jođánit, doalahit ahte diehtu lea doalahit máilmmi oskku ja buot máhtu massin dat lea jávkan'.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Midjiide lea dieđihuvvon ahte [Abu Al Mughirah] lea muitalan midjiide [Al `Auza'i] [Yahya bin Abu 'Amr As Saibanis] [Abdullah bin Ad Dailami] son dajai: 'Munnje lea boahtán ođas ahte vuosttaš váttisvuođain dan oskkus mii lea hilgojuvvon lea sunna, dát osku massá sunnah ovttas ovttas unnán'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Midjiide lea dieđihuvvon ahte [Abu Al Mughirah] lea muitalan midjiide [Al `Auza'i] [Hassanis] ahte son dajai: 'Ii leat álbmot mii dahká bid`ah iežas oskkus, muhto Allah Subhaanallahu wa Ta'ala váldá eret sin sunnas dakkár osiid bid`ahas - maid sii dahket - de Henna ii máhca fas ovdal go bajásčuožžileapmi boahtá.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Midjiide lea dieđihuvvon ahte [Muslim bin Ibrahim] lea muitalan midjiide [Wuhaib] lea muitalan midjiide [Ayyub] [Abu Kilabah] bokte ahte son dajai: 'Ii oktage daga eretcealkima jus ii dohkket miehki čuohppama'.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Lea muitalan midjiide [Sulaiman bin Harb] lea muitalan midjiide [Hammad bin Zaid] [Ayyub] rájes [Abu Qilabah] son dajai: 'Duođaid, gierdavašvuođa bálvaleaddjit leat olbmot geat leat eret, ja mun in oainne loahpa dan mátkkis maid sii váldet earret helvehta. Geahččal daid. Ii oktage sis namuhan sáni dahje hállan, ovdal go váttisvuohta ii lean eará go miehki. Duohtavuođas lea šaddan sin iešvuohtan čalbmeheapmi. De son lohká vearssa 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' -Ja sin gaskkas leat olbmot geat leat dahkan lohpádusa Allahii Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. Taubah:s: 75-, ja veršuvdna 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -Ja sin gaskkas leat olbmot geat kritiserejit du -juohkima- zakat- -Qs. Taubah:s: 58-, ja veršuvdna 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -Ja sin gaskkas leat 'hypocrits' geat vahágahttet profehta sallallaahu 'alaihi wasallam- -Qs. Attaubah: 116-,. Dalle sii rievddadedje ja eai lean ovttaoaivilis, ja loahpas čoahkkanedje eahpádusain ja čuoččuhusain. Duohtavuođas sis leat iešguđetlágan oaivilat ja leat ovttaoaivilis miehki soahtái. Ja mun in oainne sin mátkki earret helvetii'. Hammad dajai: 'Ayyub dajai dán haditha dahje árra haditha birra, Allah Subhaanallahu wa Ta'ala nammii, son lei okta dain čeahpimus juristain, mun áiggun dadjat Abu Qilabah'.