Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Ear jiron kij [Farwah bin Abu Al Maghra`] ekar jiron kij [Ibrahim bin Mukhtar] jen [Muhammad bin Ishaq] jen [Muhammad bin Ka'ab] jen ['Urwah] jen ['Aisyah] Radliyallahu'anha ekar ba: Rikanaan eo sallallaahu 'alaihial ear ba bwe lañ ej ba: den jen jiljilimjuon aebōj ko, bwe in maroñ in walok ñan armij ro ñan kakūrmool kallimur ko air' ri konono eo ear ba: 'Innem jekar jijet e ion juon wa eo an Hafsah Radliyallahu'anha, jekar lutōk ak jekar lutōk dren ioon - jekar lutōk editorial doubts ak jekar lutōk men in jen Muhammad bin Ishaq, innem ear lo ainemon, innem ear wanlōñtak jen pulpit eo; ilo an ba: 'Ansar ro rej armij ro ij liki ir im ro rej kejbãrok men ko rettino io, ijo ij bõk jikin kone ie, ijellokin wõt ñe rej lukkun rupe kien eo. Kememej, ekar wor juon ri karejaran Allah Subhanahu wa Ta'ala eo kar lelok anemkwoj in kālet ikõtan lal in im ta eo ej bed ibben Allah Subhanahu wa Ta'ala' Innem Abu Bakr Radliyallahu'anhu ekar jañ, ekar lemnok bwe nan ko an Rikanaan eo kar jitōñ ñan e. Innem Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Kōttar jidik, O Abu Bakr, kilōk kejem ko ilo ial eo ej tellok ñan mosque eo - Nabawi - ijellokin kejem eo an Abu Bakr, kinke ijelā jabdrewot eo elaplok an aorōk ñan ña ilo jemjerā im kōjparok jen Abu Bakr Radliyahulla'huan'.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Ear jiroñ kim [Sa'id bin Manshur] ear jiron kij [Fulaih bin Sulaiman] jen [Sulaiman bin Abdurrahman] jen [Al Qasim bin Muhammad] jen ['Aisyah] Radliyallahu'anha ear ba: 'Rasulullah sallallaahu 'Alaihi wa Aallam ear kōtlok kir eo ñan jar, innem Aburder ear ba: Bakr ñan tel jar eo. armij ro', innem ekar buñ im ejelok an jella. Ke ear bar jeblak, ear kajitõk: 'Iar ke jiroñ Abu Bakr Radliyallahu'anhu bwe en tel armij ro? Innem io - ri konono eo - iar ba: 'Abu Bakr ejjab ke juon armij eo ebin im ej jañ, kwojjab aikuj ke baj jiroñ Umar ke?'. Innem Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Ah, komij einwot ro jein im jatin Yusuf, jiroñ Abu Bakr bwe en tel armij ro, ewi joñan armij ro rej ettōnak ak Allah Subhaanallahu wa Ta'ala im ro rej tõmak rejjab kōnan'.
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Ear jiron kim [Sulaiman bin Harb] ear jiron kij [Hammad bin Zaid] jen [Ayyub] jen ['Ikrimah] ear ba: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear mij ilo raan in Jādede ak enbwinin ear jab kalbwin ilo raan eo, ilo jota eo, im raan eo tok juon, innem kar kalbwin e ilo bon in Wenje sulu, rekar ba:'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wasallam ear jab mij, ak ear wanlōñtak -ñan lañ- ippān jetōb eo an ke Musa 'Aalaihissalam kar jerkakpeje, Innem Umar Radliyallahu'anhu ear jutak im ba: 'Em̧ool Rijilōk eo an Allah shallallahu 'alaihi wasallam ear jab mej, ak ear wanlōñḷọk ippān jetōb eo an -ñan lañ- ke Musa 'Aalaihissalam kar jerkakpeje. Kin Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear jab mij mae ien eo ear bukwe peir im loñier. Umar Radliyallahu'anhu ear wōnmanlok wōt im ba - einwot in - mae ien eo kona in loñin ear mōrā kin an kar kaamijak im nan ko an. Innem Abbas Radliyallahu'anhu ear jutak im ba: 'Emool Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam emij, kinke ear juon armij eo ejjab lukkun oktak, im ear oktak einwot an armij oktak, innem kalbwin eo mōttam, emol ear laplok an utiej ilo mejen Allah Subhaanallahu wa Ta'ala jen elañe ear mij ruo alen, emaron in kar mij ruo alen im mij meñe ekar laplok an utiej ilo mejen Allah Subhaanallahu wa Ta'ala jen ir? O armij ro, kalbwin eo mōttam, innem elañe ej einwot ta eo kwoj ba, ejamin pen ñan Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ñan an bukot juon jikin kalbwin ñan e. Kin Allah, emool Rijilōk eo an Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, ear jab mij mae ien eo ear etal jen juon manhaj ealikar, ear kōmman bwe en jimwe men eo ejimwe, ear bōbrae men eo ej haram, ear mare im jebel, ear kōmman tarinae im kōmman ainemõn. Im ejelok juon seperd eo ear lukkun mōk im mōk jen an lor goat ko an ñan tōrerein toļ ko, ear jolok wijki ko rebin kin aḷaḷ eo an, ear kōkāāl dān ko an kōn pein, jān Rijilōk eo an Allah (aenōṃṃan im kōjeraaṃṃan ko an Allaah ren pād ioon). Kiiō ej bed ilubwiljimi, innem kalbwin eo mōttam'. Ear ba: 'Im Umm Aiman Radliyallahu'anha ear jañ, innem kar kajitok ippān, 'O Umm Aiman, kwoj ke jañ kin Rijilōk eo an Allah sallallaahu 'alaihi wasallam? ' ear uwaak: 'Kōn Allah, Ijjab jañ kin Rijilōk eo an Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. Kwojelā bwe ijelā emmanlok bwe ekar etal ñan juon ailiñ emmanlok jen lal in, ak ij jañ kinke nuuj eo an lañ -revelesōn- ekar bōjrak'. ' Hammad Rahimahullah: 'Ayyub ear lukkun jañ ke nan ko an Umm Aiman rar tōpar ijin.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Ear jiron kim [Abdul Wahab bin Sa'id Ad Dimasyqi] ear jiron kim [Syu'aib Ibn Ishaq], ear jiron kim [Al 'Auza'i] ear jiron io [Ya'isy bin Al Walid] ear jiron io [Makhul] bwe Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: Elañe juon ian jorrāān eo ej walok jen yuk, innem lemnok bwe ej juon ian jorrāān eo, innem kwon lemnok bwe ej juon ian jorrāān ko rej jorrāān ñan kwe. jorrāān eo ear walok ñan e ear walok ñan ña, innem enaj kar jorrāān eo elaptata'.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Ear jiroñ kij [Abu Nu'aim] ear jiron kij [Fithr] jen ['Atha`] ear ba: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Elañe juon jorrāān ej walok ñan juon iami innem lemnok bwe jorrāān ej walok ñan ña, innem enaj juon ian jorrāān ko relaptata'.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Ear jiron kim [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] ear jiron kim [Sufyan] jen ['Amr bin Muhammad] jen [jemen] ear ba: 'Ikar jab roñ [Ibn Umar] keememej Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ilo jabdewōt men ijellokin an kar jañ'.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Ear jiron kim [Abu An Nu'man] ear jiron kim [Hammad bin Zaid] jen [Tsabit] jen [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu bwe [Fatimah] Radliyallahu'anha ear kajitõk: 'O Anas, ewi wawein am kōnan jolok bwidej ion lũp eo an- Rasulullah sallaahu'alahiala? Im Fatimah ke ej al: 'O jema eo ej lukkun epaak ñan Rabb eo an, O jema eo an paradise ej jikin an jeblak, O jema eo Jibril 'Aalaihissalam jaar kwalok mij eo an ñan e, O jema eo ear kakūrmool Rabb eo an ke ear kir e'. Hammad Rahimahullah ear ba: 'Ke Thabit ear kwalok hadith in, ear jañ'. Thabit ear ba: 'Anas Radliyallahu'anhu ke ear kwalok hadith in ear jañ'.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ear jiroñ kim ['Affan] ear jiron kim [Hammad Salamah] jen [Tsabit] jen [Anas] Radliyallahu'anhu ear kememej Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Iar loe ke ear deloñ ilo Medina, Iar jab lo juon raan emmanlok im meramlok jen raan eo ke Messanger eo an Allah ear itok ñan 'alaihi wasallam Medina, im io kar bareinwõt lo raan eo ear mij, innem iar jab lo juon raan enanalok im nanalok. maroklok jen raan eo ke Rikanaan eo ear mij.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Ear jiroñ kim [Abdullah bin Muthi'] ear jiron kim [Husyaim] jen [Abu Abdul Jalil] jen [Abu Hariz Al Azdi] ear ba: 'Abdullah bin Salam ear ba ñan Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O Rijilōk eo an Allah, kōm kar lo eok jutak iturin Rabb eo am, im turin mejōm ear būrōrō jidik ilo ien eo am bōram ear jook kin Rabb eo am kin jerbal ko armij ro am rar kōmmane elikin am kar -mej- '.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Ke ear kwalok ñan kim [Al Qasim bin Katsir] ear ba: 'Iar roñ [Abdurrahman bin Syuraih] ej kwalok jen [Abu Al Aswad Al Qurasyi] jen [Abu Farwah] - ri karejar eo an Abu Jahl mokta - jen [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu Jen Rikanaan eo sallaahu'alahial, ke kar letter in: In kar kwalok 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -Ke jibañ eo an Allah Suhaanallahu wa Ta'ala im anjo ej itok. Im kwoj lo armij ro rej deloñ ilo kabuñ eo an Allah ilo jarlepju ko- -Qs. An Nashr: 1-2-. Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Em̧ool renaaj etal jān kabun̄ eo aer ilo jarlepju ko āinwōt aer kar deļo̧n̄e ilo jarlepju ko'.
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Ear kwalok ñan ña [Abu Bakar Al Mishri] jen [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] jen [Yahya bin Sa'id Al Umawi] jen [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] jen [Khalid bin Ma'dan] ear ba: '[Abdullah bin Al Ahtam] ear iion 'Umar bin Abdul'az ibben armij ro. Umar ear jab kōmman jabdrewot, ilo ien eo wōt Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah ear jutak iman im ear walok im konono, ear nebar Allah Subhaanallahu wa Ta'ala im nebar E, innem ear ba: 'Amma ba'd. Emol, Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ear kōmman armij im E ejjab aikuji air bokake, Ej iien otemjej kejbãrok jen air jab bokake. Ilo ien eo armij ro rar bed ilo joñan im lemnok ko reoktak jen dron, im ri Arab ro rar bed ilo joñan eo air enana tata. Ro rej jokwe ilo jikin kwelok ko, ro ilo bukwon ko im ro rej jokwe ilo tol ko rej bōbrae ir jen emõn eo an lal in im men in kamõnõnõ ko an, ilo mol rejjab jelã kilen kajitõk ibben Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, im rejjab riit bok eo An, ro rej mij rej bed ilo hell im ro rej jokwe ilo juõn wãwen eo ejjab maroñ bwine tel im jab erreo, ewõr ibbeir elõñ abañ ko renana im rebin. Ke Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ear kōnan kwalok An tiriamo ñan ir, Ear jilkintok juon Rijilōk jen ir, eo ear wōr an kadkadin ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -Elap aō eñjake kin am eñtan, lukkun kōnaan tiriamo im tiljek, elap an tiriamo im lomor ñan ro rej tõmak- -Qs. Ilo Taubah: 128. Allah Subhaanallahu wa Ta'ala en lelok An jerammōn, jeraamman, tiriamo im jerammõn ko ñan e. Ak, kin aolep kadkad ko an remõn, men in ear jab bõprae ir jen air kakkure enbwinin, lelok ñan e taitõl ko renana, meñe ear bõk juõn bok eo ear konono jen Allah, ear jab ba jabdrewot men ko jet ijellokin ta eo ear jiroñ e, ear jab etal elañe ear jab lelok ñan e maroñ. Innem ke kar jiroñ e bwe en kalmenlakjān buruen, bōk eddo in jihad, kajoor eo an ear laplok an maroñ in kōmmane kien ko an Allah Subhaanallahu wa Ta'ala bwe Allah en kwalok An kamool im kejbãrok nan ko An, im bareinwõt kwalok an kwalok nan. Im ear mij ilo juon jekjek in tiljek im erreo. Innem Abu Bakr Radliyallahu'anhu ear bōk jikin im lor sunnah eo an, lor ial eo an, ak - jet ri Arab ro rar buñ jen tõmak ak jabdrewot ibwiljier eo ear kōmmane, innem Abu Bakr ear jab kōnan bōk ir elikin - mij eo an - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ijellokin ro rar kōnaan bōk e jen jāje eo an im bwe en jab mol ear bed wot ippān torch eo an - ear bōk kien in tarinae eo an - innem ippān ri-kōjparok ro an m̧ool eo ear joļo̧k nana eo an ri-jum̧ae ro. Ear jab bōjrak an tarinae im idaak lal in kin bōtōktōkier, mae ien eo ear bar jeblak ir ñan kabuñ eo rar jolok, im bar kajutak ir ilo katak ko rar jolok. Im ear bōk mweiuk eo an Allah - ghanimah - ilo wāween kamel ko redik, eo ear mōņōņō kake, im ear bōk juon kōrā Habasyah eo ear kōmat niñniñ eo nejin, eo ear ļōmņak ilo an mej bwe ej juon menin bōbrae ilo bōran. Āliktata ear lelok jerbal in ñan caliph eo elikin e, im ear etal jen lal in ilo juon jekjek in tiljek im erreo ilo an kar kejbãrok manhaj eo an eo mōttan - Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam -. Innem Umar bin Khattab ear erom caliph elikin; ear kalek im kōmman bwe en emman elōn jikin kwelok ko, ear kobaik an bin im inemõn, ear kalibubu pein im kau ko an - melelein ear jerbal joñan wõt an maroñ -, ear karõk aolep men ko ikijen abañ eo, im ear karõk aolep kein jerbal ko ñan tarinae, innem ke Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu’anhu’s sleve ear mwijbar e, ear mõn Abn Ibas Radliyallahu'anhu ñan kajitõk ibben armij ro, 'Ewor armij ro kamool ri uror eo?' Ke ear itok nuuj eo bwe ri uror eo ej 'Mughirah bin Syu`bah's slave' ear lamõj im nebar Irooj eo an, kinke eo ear mōn e ear jab juon armij eo ewōr an maroñ in fai` innem ear maroñ in akwāāl bwe ear kōmman bwe bōtōktōkin en ekkar ñan kien kin un eo ear kōmmane jimwe eo an. Umar ear bōk enañin jiljinoñoul thousand elaplok jen mweiuk ko an Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, im ear barāinwōt wiakake mweo imōn kinke ear inebata bwe enaj kar erom juon menin aikuj ñan ajiri ro nejin. Innem ear lelok mweiuk kein ñan caliph eo ear itok elikin, im e - Umar Radliyallahu'anhu - ear etal jen lal in ilo juon jekjek in tiljek im erreo ekkar ñan manhaj eo an eo mōttan. Innem, O Umar bin Abd Aziz, lal in ear keotak juon ailiñ ñan yuk im lewoj ruo nipple ko an, im kwar rittolok ijo im bukõt juon jikin ñan bed ie, ke kar lewoj ñan yuk kajur eo, ijellokin kwar jolok e ijo Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ear jolok e, kwar jolok e, kwar watōke bwe ej juon men in nana, im kwar watōke bwe ej juon men eo ettoon ijellokin men ko ñan kwe. Nebar ñan Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, kin Kwe jerawiwi ko am rej erreo, jorrāān ko am rej walok, innem etetal wōt, jab reiliklok, bwe ejelok men emaron anjo ion men eo ejimwe, im ejelok men emaron anjo ion men eo enana. Ej bwe ñan ña bwe in ba nan kein, ij kajitok ñan Allah Subhaanallahu wa Ta'ala kin jeorlok bwid ñan ña im ñan ri tõmak ro im ri tõmak ro. Khalid bin Ma'dan Rahimahullah ear ba: 'Innem Umar bin Abdul Aziz ear ba juon men'. Ibn Haitsam ear ba ñan ña: 'Wōnm̧aanļo̧k wōt im jab reilikļo̧k. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Ear jiron kim [Abu Nu'man] ear jiron kim [Sa'id bin Zaid] ear jiron kim [Umar bin Malik An Nukri] ear jiron kim [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], ear ba: 'Juon raan armij ro ilo Medina rar jorrāān kin juon jorrāān elap, im ilo ien eo rar inebata ñan [Aisyah Radhullah], innem ear ba: lũp eo an ri kanan eo, kōmman juon rup ñan mejatoto im jab kōtlok bwe en wor juon mōttan ikõtan im mejatoto. Innem Abu Al Jauza` ear wōnmanlok bwebwenato eo an: 'Innem armij ro ilo Medina rar kōmmane ta eo Aisyah Radliyallahu'anha ear jiroñ e, elikin men in, ear wōtlok im wūjooj ko rar eddek im menin mour ko rar mour. Kin menin yio eo ej naetan yio in anjo.
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Kar kwalok ñan kim [Marwan bin Muhammad] jen [Sa'id bin Abdul Aziz] bwe ear ba: 'Ke ear wor juon ien mōrā, ear ejelok call in jar ilo Nabawi mosque jilu alen, im ear ejelok iqamah. Im, [Sa'id bin Al Musayyib] ear jab etal jen mosque eo an Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam. Ear jab jelā kin ien jar ko ijellokin wōt an kar roñ ainikien ko jen turin lũp eo an Rikanaan eo. Innem ear kwalok melele eo an.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Kar jiron kij [Abdullah bin Salih] ekar jiron io, [Al Laits] ekar jiron io, [Khalid Ibnu Yazid], jen [Sa`id Ibnu Abu Hilal] jen [Nubaih bin Wahb] bwe Ka'ab ekar itok in loļo̧k Aisyah Radliyallahu'anha. Innem ro mōttan rar kwalok etan Rikanaan eo, [Ka'ab] ear ba: 'Ejjelok juon raan - ej eļļā - ijellokin wōt n̄e juon taujin enjeļ rej wanlaļtak im kōjepel lōb eo an Rikanaan eo, rej kōpeļļo̧k peier im jar n̄an Rikanaan eo. Ma ien eo ear jota, rar jerkak - ñan lañ,- im enjeļ ro rar wanlaḷtok āinwōt er im kōṃṃan jerbal ko āinwōt ko ṃokta, ṃae iien ke laḷ ear jepel, E shallallahu 'alaihi wasallam ear diwōjtok ippān jiljilimjuonñoul taujin enjeḷ ro'.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Ear jiron kim [Abu 'Ashim] ear jiron kim [Tsaur bin Yazid] ear jiron io [Khalid bin Ma'dan] jen [Abdur Rahman bin 'Amr] jen ['Irbadl bin Sariah] ear ba; ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear jar ilo jibboñ ibbed, innem ear letok nan in kakabilek kin nan in kakabilek ko rebin bwe -dān in kemjalal ko am rar toor im -buruōd- rar mōkaj, innem juon ear kajitok; ' O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, einwot elañe nan in kakabilek in ej ennaan eo eliktata -eo kwar letok-, innem letok ñan kim juon testament. Innem Ear ba: 'Ij jiroñ kom bwe komin mijak Allah Subhaanallahu wa Ta'ala im ien otemjej roñjake im bokake -ñan ri tel ro-, meñe ej juon ri kamakoko an Habasyah, emool jabdewōt iaami eo ej mour elikin ña enaj lo elōn oktak ko, innem komin aikuj lor sunnah eo aõ im Sunnah eo ejimwe an khulafaurfaurasyah molar e, im dāpij e - lukkun-, kōjparok kin men otemjej rekãl -bid`ah-, bwe juon men ekãl ej bid`ah'. Abu 'Ashim ear ba: 'Kwoj aikuj in kōjparok kin men ko rekãl -ilo kabuñ-, bwe bid`ah otemjej rej heretical'.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Kar kwalok ñan kim [Abu Al Mughirah] ear jiroñ kij [Al `Auza'i] jen [Yunus bin Yazid] jen [Az Zuhri] ear ba: 'Ejjelok juon ian ri meletlet ro ad ear likjab ak rar ba: 'Kōjparok Sunnah ej tōprak, im jelālokjen enaj mõkaj an jako, kejbãrok bwe jelãlokjen ej juon jolok jelãlokjen kin kabuñ, im jelãlokjen eo an lal in eo ej jako'.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Emoj an kar kwalok ñan kim [Abu Al Mughirah] ear jiron kim [Al `Auza'i] jen [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] jen [Abdullah bin Ad Dailami] ear ba: 'Nuuj eo ear itok ñan ña bwe abañ eo moktata an kabuñ eo ej jolok ej sunnah eo, kabuñ in enaj jolok sunnah eo an juon kin jidik jidik'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Kar kwalok ñan kim bwe [Abu Al Mughirah] ear jiron kim [Al `Auza'i] jen [Hassan] bwe ear ba: 'Ejjab armij ro rej kōmmane juon bid`ah ilo kabuñ eo air ak Allah Subhaanallahu wa Ta'ala enaj jolok jen sunnah eo air mõttan ko ilo bid`ah eo - ko rej kōmmane - innem Hennah ejamin bar jeblak mae ien eo ej bar jeblak.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Emōj an kar kwalok ñan kim [Muslim bin Ibrahim] ear jiroñ kij [Wuhaib] ear jiroñ kij [Ayyub] jen [Abu Kilabah] ear ba: 'Ejjelok armij ej kōmman heresy elañe ejjab kōtlok bwe en rup jāje eo'.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Ear jiroñ kij [Sulaiman bin Harb] ear jiroñ kij [Hammad bin Zaid] jen [Ayyub] jen [Abu Qilabah] ear ba: 'Emool, ro rej kabuñ ñan kõnan ko renana rej armij ro rej jebwãbwe, im Ijjab lo jemlokin ial eo rej bōk ijellokin wõt hell. Test ir. Ejelok iaer ear kwalok juon nan ak konono, mae ien eo abañ eo ear baj jāje eo wōt. Ilo mol, riab ej erom kadkad eo air. Innem ear riiti eon eo 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' -Im ibwiljier ewōr armij ro rar kōmman juon kallimur ñan Allah Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. Ilo Taubah: 75-, im eoon eo 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -Im ibwiljier ewōr armej ro rej kōmetak eok kōn -kōjepelļo̧k- zakat- -Qs. Ilo Taubah: 58-, im eon eo 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -Im ibwiljier ewōr 'ri riab' ro rar kōmetak Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam- -Qs. Attaubah: 116-,. Innem rar oktak im jab errā, im āliktata rar koba ippān doon ilo pere im riab. Ilo mol, rej oktak ilo lemnok im rej koba ibben don ilo tarinae in jāje ko. Im ijjab lo ito-itak eo air ijellokin ñan hell'. Hammad ear ba: 'Ayyub ear ba kin hadith in ak hadith eo etto, jen Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ear juon ian ri ekajet ro remāletlet tata, ij ba Abu Qilabah'.