Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Yandi me songa beto [Farwah bin Abu Al Maghra`] me songa beto [Ibrahim bin Mukhtar] katuka na [Muhammad bin Ishaq] katuka na [‘Urwah] katuka na [‘Aisyah] mabulu nsambwadi ya kuswaswana, na mpila nde mono lenda basika na bantu sambu na kulungisa balusilu na bo’ muntu yina ketubilaka mambu yina kusalamaka kutubaka nde: ‘Yo yina beto tulaka yandi na zulu ya dilonga mosi ya Hafsah Radliyallahu’anha, beto mwangaka to beto tiamunaka masa na zulu na yandi. estrade; na ntangu yandi vandaka kutuba nde: ‘Bantu ya Ansar kele bantu ya mono ke tudilaka ntima mpi bantu yina ke taninaka binsweki na mono, kisika mono ke tinaka, katula kaka kana bo fwa kibeni nsiku. Kuvila ve, kuvandaka ti nsadi mosi ya Allah Subhanahu wa Ta’ala yina bo pesaka kimpwanza ya kupona na kati ya inza ti yina vandaka na Allah Subhanahu wa Ta’ala, yo yina yandi ponaka yina vandaka na Allah Subhanahu wa Ta’ala’ Na nima Abu Bakr Radliyallahu’anhu dilaka, yandi yindulaka nde bangogo ya Ntumwa vandaka kutubila yandi vandaka. Na nima, Ntumwa tubaka nde: ‘Vingila fioti, O Abu Bakr, kanga bakielo ya nzila yina ke nataka na mosquée – Nabawi – katula kaka kielo ya Abu Bakr, sambu mono me zaba ve muntu mosi ya kele mfunu mingi sambu na mono na kinduku mpi na lutaninu kuluta Abu Bakr Radliyakan’.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Yandi me songa beto [Sa’id bin Manshur] me songa beto [Fulaih bin Sulaiman] katuka na [Sulaiman bin Abdurrahman] katuka na [Al Qasim bin Muhammad] katuka na [‘Aisyah] Radliyallahu’anha yandi tubaka nde: ‘Rasulullah sallallahu ‘Alaihi wa Aallam pesaka nzila na kubinga muntu yina tubaka nde: sambu na kutwadisa kisambu. bantu’, na nima yandi bwaka na mabanza. Ntangu yandi vutukilaka mabanza, yandi yulaka nde: ‘Keti mono me pesa ntuma na Abu Bakr Radliyallahu’anhu na kutwadisa bantu? Na nima mono - muntu ya ke tubaka mambu - tubaka nde: ‘Keti Abu Bakr kele ve muntu ya malembe yina ke dilaka kukonda mpasi, keti nge fwete pesa ve kaka ntuma na Umar ?’. Na yau, Rasulullah tubaka nde: ‘Ah, beno kele kaka bonso bampangi ya Yusuf, beno pesa ntuma na Abu Bakr na kutwadisa bantu, bantu ikwa ke lotaka kansi Nzambi Subhanallahu wa Ta’ala ti bantu ya lukwikilu ke zolaka yo ve’.
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Yandi tubaka nde: “Mfumu Nzambi fwaka na kilumbu ya zole kansi bo zikaka ntete ve nitu na yandi kilumbu yina, na nkokila yina, mpi na kilumbu yina landaka, yo yina bo zikaka yandi na mpimpa na kilumbu yina, bo zikaka yandi na kilumbu yina. wasallam me fwa ve, kaka yandi tombukaka -na zulu- ti mpeve na yandi mutindu Musa 'Aalaihissalam telamaka, Na nima Umar Radliyallahu'anhu telamaka mpi tubaka nde: 'Ya kieleka Ntumwa ya Nzambi me fwa ve, kansi yandi tombukaka ti mpeve na yandi -na zulu- yatombukaka- bonso Musa 'Aalaihissalam' telamaka- bonso. Na nzila ya Nzambi, Nzambi fwaka ve tii kuna yandi zengaka maboko ti ludimi na bo. Umar Radliyallahu’anhu landaka kutuba - mutindu yina - tii kuna ba nsuka ya munoko na yandi vandaka kubasisa masa sambu na ba nsangu ya yandi vandaka kubangisa ti bangogo na yandi. Na nima, Abbas Radliyallahu’anhu telamaka mpi tubaka nde: ‘Ya kieleka, Rasulullah me fwa, sambu yandi vandaka muntu ya mpamba, mpi yandi sobaka mutindu bantu ke sobaka, yo yina zika nduku na nge, ya kieleka yandi vandaka muntu ya lukumu mingi na meso ya Nzambi. mbala zole ata yandi vandaka muntu ya lukumu na meso ya Nzambi kuluta bo? O bantu, zika nduku na nge, ebuna kana yandi kele bonso yina nge ke tuba, yo ta vanda mpasi ve sambu na Allah Subhaanallahu wa Ta’ala na kuzwa kisika ya kuzika yandi. Na zina ya Nzambi, ya kieleka Ntumwa ya Nzambi, yandi fwaka ve tii kuna yandi bikaka manhaj ya pwelele, yandi pesaka nswa na mambu yina kele nsiku, yandi buyisaka mambu yina kele haram, yandi kwelaka mpi fwaka makwela, yandi salaka bitumba mpi salaka ngemba. Mpi ata ngungudi mosi ve vandaka ya kulemba mpi ya kulemba na kulanda bankombo na yandi tii na bansongi ya bangumba, yandi vandaka kubwisa banti ya bansende ti nti na yandi, yandi vandaka kuyidika maza na yandi ya masa ti maboko na yandi, kuluta Ntumwa ya Allah (saw). Ntangu yai yandi kele na kati na beno, yo yina zika nduku na beno'. Yandi tubaka nde: ‘Mpi Ummu Aiman Radliyallahu’anha vandaka kudila, na nima bo yulaka yandi nde: ‘O Ummu Aiman, keti nge ke dila sambu na Ntumwa ya Nzambi? ’ yandi vutulaka nde: ‘Na zina ya Nzambi, mono ke dila ve sambu na Ntumwa ya Nzambi saw. Nge zaba nde mono zaba mbote nde yandi me kwenda na insi ya mbote kuluta nsi-ntoto yai, kansi mono ke dila sambu nsangu ya zulu -kusonga- me zengana'. ’ Ayubu dilaka ngolo ntangu bangogo ya Ummu Aiman kumaka awa.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Yandi me songa beto [Abdul Wahab bin Sa’id Ad Dimasyqi] me songa beto [Syu’aib Ibn Ishaq], me songa beto [Al ‘Auza’i] me songa mono [Ya’isy bin Al Walid] me songa mono [Makhul] nde profete sallallahu ‘alaihi mosi ya beno me bula yandi nde: ‘ mpasi yina kuminaka yandi kuminaka mono, pana yo zolaka kuvanda mpasi ya kuluta nene’.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Yandi me songa beto [Abu Nu’aim] me songa beto [Fithr] katuka na [‘Atha‘] yandi me tuba nde: ‘Kana mpasi me bwila mosi na kati na beno ebuna yindula nde mpasi me bwila mono, ebuna yo ta vanda mosi na kati ya bampasi ya kuluta nene’.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Yandi tubaka nde: ‘Mono waka ve [Ibn Omar] ke yibuka profete ata fioti katula kaka yina yandi dilaka’.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Yandi me songa beto [Abu An Nu’man] me songa beto [Hammad bin Zaid] katuka na [Tsabit] katuka na [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu nde [Fatimah] Radliyallahu’anha yulaka nde: ‘O Anas, inki mutindu nge ke zolaka kumwanga ntoto na zulu ya maziamu ya Nzambi? Na Fatimah ntangu yandi vandaka kuyimba nde: ‘O tata na mono yina kele pene-pene mingi ti Rabb na yandi, O tata na mono yina paladisu na yandi kele kisika na yandi ya kuvutuka, O tata na mono yina beto zabisaka lufwa na yandi, O tata na mono yina lungisaka Rabb na yandi ntangu yandi bingaka yandi’. Hammad Rahimahulla tubaka nde: ‘Ntangu Thabit pesaka hadith yai, yandi dilaka’. Thabit tubaka nde: ‘Ntangu yandi pesaka hadith yai yandi dilaka’.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yandi me songa beto [‘Affan] me songa beto [Hammad Salamah] katuka na [Tsabit] katuka na [Anas] Radliyallahu’anhu yandi yibukaka Ntumwa saw. mpi mono monaka mpi kilumbu yina yandi fwaka, yo yina mono monaka ve kilumbu mosi ya mbi kuluta. mpimpa kuluta kilumbu yina Ntumwa (saw) fwaka.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Yandi tubaka nde: “Abdul Salam tubaka na Ntumwa nde: ‘O Ntumwa ya Nzambi, beto monaka nge me telama na lweka ya luse na nge ya mbwaki-mbwaki. mbunzu vandaka nsoni na Rabb na nge sambu na mambu yina bantu na nge salaka na nima ya nge -kufwa- '.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Na nima ya kuzabisa beto [Al Qasim bin Katsir] yandi tubaka nde: ‘Mono waka [Abdurrahman bin Syuraih] ke tuba na [Abu Al Aswad Al Qurasyi] na [Abu Farwah] —mpika ya ntama ya Abu Jahl —na [Abu Hurairah] Radliyallahu’anhu Na ‘Ntumwa yai vandaka: -Ntangu lusadisu ya Allah Suhaanallahu wa Ta’ala mpi kununga me kwisa. Mpi beno ke mona bantu ke kota na dibundu ya Allah na bimvuka- -Qs. Nzo-Nkanda mosi: 1-2-. Ntumwa tubaka nde: ‘Ya kieleka bo ta yambula dibundu na bo na bimvuka mutindu bo kotaka na kati na yo na bimvuka’.
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Yandi tubaka nde: ‘[Abdullah bin Al Ahtam] kutanaka ti bantu ya Umar bin. Umar vandaka me sala ntete ve ata kima mosi, na kintulumukina Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah vandaka ya kutelama na ntwala na yandi mpi mbala mosi yandi monanaka sambu na kutuba, yandi kumisaka Nzambi mpi kumisaka Yandi, na nima yandi tubaka nde: ‘Amma ba’d. Ya kieleka, Nzambi salaka bantu mpi yandi kele ve na mfunu ya bulemfu na bo, yandi kele ntangu yonso na lutaninu na kukonda bulemfu na bo. Na ntangu yina bantu vandaka na nivo mpi bangindu ya kuswaswana, mpi bantu ya Arabi vandaka na nivo na bo ya kuluta mbi. Bantu ya ke zingaka na mbanza, na bwala mpi na bangumba ke kangamaka na mambu ya mbote ya nsi-ntoto mpi ya biese na yo, na kimvuka bo ke zabaka ve mutindu ya kulomba Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, mpi ke tangaka ve mukanda na yandi, bantu yina ke fwaka kele na bilungi mpi bantu yina ke zingaka na kikalulu ya kufwa meso na lutwadisu mpi ya kukonda kutanga mambu ya mbi. Ntangu Allah Subhaanallahu wa Ta'ala zolaka kumwanga mawa na yandi na bau, yandi tindaka Ntumwa mosi katuka na bau, yina vandaka na kikalulu ya ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN ''ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM'' -Kuwa ngolo na mpasi na beno mpi mawa mingi sambu na beno, ya kwikama mingi sambu na mawa na beno, ya kwikama mingi sambu na beno. bantu ya lukwikilu- -B. Na Taubah: 128. Bika nde Nzambi kupesa yandi balusakumunu, kimvwama, mawa ti balusakumunu na yandi. Kansi, na bikalulu na yandi yonso ya mbote, mambu yai kangaka bo ve nzila ya kupesa yandi mpasi na nitu, ya kupesa yandi bazina ya mbi, ata yandi vandaka kunata mukanda yina vandaka kutuba mambu ya me katuka na Allah, yandi vandaka kutuba kima ya nkaka ve katula kaka yina yandi pesaka ntuma, yandi vandaka kukwenda ve kana yandi pesa yandi ve nswa. Na yau, ntangu bau pesaka yandi ntuma ya kutula ntima na yandi ngolo, kunata kizitu ya jihad, ngolo na yandi tandulaka sambu na kulungisa bantuma ya Allah Subhaanallahu wa Ta’ala na mpila nde Allah kumonisa banzikisa na yandi mpi kutanina bangogo na yandi, mutindu mosi ti kumonisa kusamuna na yandi. Mpi yandi fwaka na kikalulu ya kukangama na Nzambi mpi ya bunkete. Na nima, Abu Bakr Radliyallahu’anhu bakaka kisika na yandi mpi landaka sunnah na yandi, landaka nzila na yandi, kansi - Baarabi ya nkaka yambulaka lukwikilu to konso muntu na kati na bo yina salaka mutindu yina, na nima Abu Bakr buyaka kundima bo na nima ya - lufwa na yandi - Rasulullah saw. torshe na yandi - ndimaka politiki na yandi ya bitumba - na nima ti bantu ya ke taninaka kieleka yandi katulaka mambu ya mbi ya ba cultiste. Yandi yambulaka ve ata fioti kunwana bitumba mpi kulosila ntoto masa ti menga na bo, tii kuna yandi vutulaka bo kibeni na kifu ya dibundu yina bo yambulaka, mpi yandi tulaka bo diaka na malongi yina bo buyaka. Mpi yandi bakaka kimvwama ya Allah - ghanimah - na kifwani ya bana ya bashamo, yina yandi sepelaka na yau, mpi yandi bakaka nkento mosi ya Habasyah yina vandaka kunwisa mwana na yandi mabele, yina yandi yindulaka na nima na lufwa na yandi nde yau vandaka kima ya ke kangaka yandi na mungungu. Na nsuka yandi pesaka kisalu yai na kalifa na nima na yandi, mpi yandi bikaka nsi-ntoto na kikalulu ya luzitu mpi ya bunkete na kusimbaka manhaj ya nduku na yandi - Ntumwa saw. Na nima, Omar bin Khattab kumaka kalifa na nima na yandi; Yandi tungaka mpi kumisaka bambanza mingi kimvwama, yandi vukisaka ngolo ti mawete, yandi kangaka maboko na yandi mpi bana na yandi ya bangombe —disongidila yandi salaka ngolo mutindu yandi lendaka —, yandi yidikaka mambu yonso yina vandaka kutadila diambu yina, mpi yandi yidikaka bisadilu yonso sambu na bitumba, yo yina ntangu Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu’an fwaka yandi. Radliyallahu’anhu sambu na kuyula bantu nde, ‘Beno vanda ti bantu . kundimisa muntu yina fwaka muntu?’ Ntangu nsangu kwisaka nde muntu yina fwaka muntu vandaka ‘mpika ya Mughirah bin Syu`bah’ yandi bokaka ngolo na kukumisa Mfumu na yandi, sambu muntu yina bulaka yandi munduki vandaka ve muntu yina vandaka ti nswa na fai` yo yina yandi lendaka kutuba nde yandi salaka nde menga na yandi kuvanda nsiku sambu na kikuma ya kusala nswa na yandi. Umar me baka kiteso ya mafunda makumi nana kuluta kimvwama ya Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, mpi yandi tekaka nkutu nzo na yandi sambu yandi vandaka kudiyangisa nde yo lenda kuma kima ya ke sadisaka bana na yandi. Na nima yandi pesaka bimvwama yai na kalifa yina kwisaka na nima na yandi, mpi yandi - Omar Radliyallahu’anhu - bikaka nsi-ntoto na kikalulu ya luzitu mpi ya bunkete na kuwakana ti manhaj ya nduku na yandi. Na nima, O Umar bin Abd Aziz, inza me buta kimfumu sambu na nge mpi me pesa nge mabele na yo zole, mpi nge me yela kuna na kusosaka kisika ya kuzinga, ntangu bo pesaka nge ngolo yina, na kisika ya kulosa yo kisika yina Nzambi Subhaanallahu wa Ta’ala losaka yo, nge yambulaka yo, nge tadilaka yo bonso kima ya kukonda mfunu mpi ya kukonda mfunu. bangidika. Lukumu na Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, sambu na Nge masumu na beto me sukula, bisumbula na beto me zabana, yo yina landa kutambula, kutala ve na nima, sambu kima mosi ve lenda nunga mambu ya mbote, mpi kima mosi ve lenda nunga mambu ya mbi. Yo me lunga sambu na mono kutuba mambu yai, mono ke lomba ndolula sambu na mono mpi sambu na bantu ya lukwikilu mpi ya lukwikilu. Na nima, yandi tubaka nde: “Na nima, Umar mfumu ya bwala Abdul Aziz tubaka kima mosi.” Ibn Haitsam tubaka na mono nde: ‘Kwenda mpi kutala ve na nima. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Yandi tubaka nde: ‘Kilumbu mosi bantu ya Medina kutanaka ti mvula ya kuyuma ya ngolo kibeni, mpi na ntangu yina bo bokutaka na ‘Aliyah’a she’. maziamu ya Ntumwa, sala dibulu na ndambu ya zulu mpi kubika ve nde ludi kuvanda na kati na yo ti zulu. Na nima, Abu Al Jauza` landaka disolo na yandi nde: ‘Na nima bantu ya Medina salaka mambu yina Aisyah Radliyallahu’anha pesaka ntuma, na nima ya mambu yina, mvula nokaka mpi matiti yelaka mpi bitwisi kumaka mbote. Yo yina bo ke bingaka mvula yina mvula ya kununga’.
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Bau zabisaka beto [Marwan bin Muhammad] katuka na [Sa’id bin Abdul Aziz] nde yandi tubaka nde: ‘Ntangu nsungi ya kuyuma ya ngolo vandaka, bo vandaka kubinga ve bantu na kusamba na mosquée ya Nabawi mbala tatu, mpi iqamah vandaka ve. Mpi, [Sa’id bin Al Musayyib] katukaka ve na mosquée ya Ntumwa saw. Yandi zabaka ve bantangu ya bisambu katula kaka na nima ya kuwa ndinga yina vandaka kukatuka na ndambu ya maziamu ya Ntumwa saw. Na nima, yandi tubaka ntendula na yo.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Yau me zabisama na beto nde [Abdullah bin Salih] me songa mono, [Al Laits] me songa mono, [Khalid Ibnu Yazid], katuka na [Sa‘id Ibnu Abu Hilal] katuka na [Nubaih bin Wahb] nde Ka’ab kwisaka kutala Aisyah Radliyallahu’anha. Na nima, banduku tubilaka zina ya Ntumwa, [Ka’ab] tubaka nde: ‘Ata kilumbu mosi ve - ke lutaka - katula kaka kana bawanzio funda mosi me kulumuka mpi me ziunga maziamu ya Ntumwa, bo ke bula mapapu na bo mpi ke pesa bisambu na Ntumwa. Tii ntangu nkokila kumaka, bo telamaka -na zulu,- ye bawanzio kulumukaka bonso bo ye salaka bisalu bonso yina ya ntete, tii kuna ntangu ntoto kabwanaka, Yandi basikaka ti bawanzio mafunda makumi nsambwadi’.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Yandi me songa beto [Abu Ashim] me songa beto [Tsaur bin Yazid] me songa mono [Khalid bin Ma’dan] katuka na [Abdur Rahman bin Amr] katuka na [Irbadl bin Sariah] yandi tubaka nde; ’ Rasulullah sambaka kisambu ya suka ti beto, na nima yandi pesaka bandongisila ti bandongisila ya mudindu na mpila nde -mansanga- na beto vandaka kubasika mpi ntima na beto vandaka kutekita, na nima muntu mosi yulaka; ' O Mfumu ya Nzambi, bonso nde ndongisila yai vandaka nsangu ya nsuka -yina nge pesaka-, na nima pesa beto lusilu. Na nima, Yandi tubaka nde: ‘Mono ke songa beno na kutina Nzambi boma mpi na kuwidikila ntangu yonso mpi na kulemfuka -na bamfumu-, ata yandi kele mpika ya Habasyah, ya kieleka konso muntu na kati na beno yina ta zinga na nima na mono ta mona kibeni luswaswanu mingi, ebuna beno fwete landa sunna na mono mpi sunna ya kusungama ya ba khulafalar na beno. keba na mambu yonso ya mpa -mambu ya bid`ah-, sambu kima ya mpa kele bid`ah'. Abu Ashim tubaka nde: ‘Beno fwete keba na mambu ya mpa -na dibundu-, sambu konso bid`ah kele ya luvunu’.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Yau me zabisama na beto [Abu Al Mughirah] me songa beto [Al `Auza’i] katuka na [Yunus bin Yazid] katuka na [Az Zuhri] yandi tubaka nde: ‘Ata muntu mosi ve na kati ya bantu na beto ya mayele me konda kansi bau tubaka nde: ‘Kukangama na Sunnah kele kununga, mpi nzayilu ta katuka nswalu, kuzaba mpi kusimba ti inza kele, . kuvidisa nzayilu yonso yina me vila’.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Yau me zabisama na beto [Abu Al Mughirah] me zabisa beto [Al `Auza’i] katuka na [Yahya bin Abu ‘Amr As Saibani] katuka na [Abdullah bin Ad Dailami] yandi tubaka nde: ‘Nsangu me kwisila mono nde ya ntete na kati ya bampasi ya dibundu yina ke na kuyambula kele luzolo mosi mosi ya sunnah kele luzolo mosi ya sunnah, . kuzenga malembe-malembe’.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Bo me zabisaka beto nde [Abu Al Mughirah] me songa beto [Al `Auza’i] katuka na [Hassan] nde yandi tubaka nde: ‘Yo kele ve bantu yina ke salaka bid’ah na dibundu na bo kansi Nzambi ta katula na sunnah na bo bitini ya mutindu yina ya bid’ah —yina bo ta sala ve tii na kilumbu ya kilumbu ya nsuka. Lufutumuku’.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Yau me zabisama na beto [Muzuluma bin Ibrahim] me songa beto [Wuhaib] me songa beto [Ayyub] katuka na [Abu Kilabah] yandi tubaka nde: ‘Muntu mosi ve ke salaka luvunu katula kaka kana yandi pesa nzila ya kuzenga mbele’.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Yandi me tuba nde: ‘Ya kieleka, bantu yina ke sambilaka nzala ya mbi kele bantu yina ke vilaka nzila, mpi mono ke monaka ve nsuka ya nzietelo yina bo ke salaka katula kaka bilungi. Meka bo. Ata muntu mosi ve na kati na bo vutukilaka ngogo mosi to tubaka, tii kuna mpasi vandaka kaka mbele. Nkutu, luvunu mekumaka kikalulu na bo. Na nima yandi tangaka verse ‘WA MINHUM MAN ‘AHADALLAHA’ -Mpi na kati na bo kele ti bantu yina me sala lusilu na Nzambi Subhaanallahu wa Ta’ala- -Qs. Na Taubah: 75-, ti verse ‘WA MUNTU YALMIZUKA FIS SHADAQAAT’ -Mpi na kati na bau kele ti bantu ya ke sosila nge sambu na -kukabula- zakat- -Qs. Na Taubah: 58-, mpi verse ‘WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA’ -Mpi na kati na bo kele ti ‘bantu ya luvunu’ yina vandaka kupesa Ntumwa mpasi- -Qs. 116-,. Na nima bo swaswanaka mpi bo wakana ve, mpi nsuka-nsuka bo vukanaka kisika mosi na ntembe mpi na luvunu. Nkutu, bo kele ti bangindu ya kuswaswana mpi bo kele na bumosi na kunwana ya bambele ya bitumba. Mpi mono ke mona ve nzietelo na bo katula kaka na bilungi’. Hammad tubaka nde: ‘Ayyub tubaka sambu na hadith yai to hadith ya ntete, na nzila ya Nzambi, yandi vandaka mosi na kati ya ba avocats ya mayele mingi, mono ke zola kutuba Abu Qilabah’.