Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Uqautisimajavut [vaarva piin apuu al magra`] uqautisimajavut [ipuraham piin muktar] tavvanngat [muham piin isak] tavvanngat [muhamat piin kaap] tavvanngat ['urva] tavvanngat ['aisa] ratilialahu'anha uqalaurmat: puraput saalalahu 'alaihiul vas: 7-ngujut ajjigiinngittut imaqautit, taimali saqqirunnarniarama inungnut kajusitittinasuarlunga angirutigisimajaminik' unikkaaqti uqalauqpuq: 'taimali iksivautarmut ingilauqpavut umiarjuamut pigijaujumut havsa raatlialahu'anhamut, tingmikaaqtittilauqpugut uvvaluunniit imirmik kuvisilauqpugut taassumunga - kuvisilauqpugut titiraqtinut qularnaqtunik uvvaluunniit kuvisilauqpugut taassuminga muhamat piin himpian tai piis - Tuksiarvik; Uqaqtillugu: 'ansarkut uppirijakka inuqutikka ammalu kanngunaqtuqutinnik sapujjijiullutik, taikani qimaavigivakkakkit, kisiani maligarmik siqumittillarikpata. Iqqaumagit, pijitaqalaurmat aala supanahu va talamut isumaqsurunnarnirmik tunijaulauqtumik niruarunnarnirmik nunarjuarmi ammalu kisut aala supanahu va talamut turaangammangaata, taimaimmat nirualauqpuq kisut aala supanahu va talamut turaangammangaata' taimali apuu pak raatlialahuanhu qialilauqpuq, isumalauqpuq uqausingit kiggaqtuqtiup turaanganinginnik taassumunga. Taimali puraput salalah 'alaihi vasalam uqalauqpuq: 'utaqqikainnarit, uu apu pak, matulugit paangit aqqutiup turaangajut maskimut - napavi - kisiani paanga apu pak, pijjutigillugu qaujimannginnama kinatuinnarmik pimmariuniqsamik uvannut piqannarijaqarnirmik amma sapujjinirmik apu pak ratliakanmik.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Uqautisimajavut [sait piin mansur] uqautisimajavut [vulai piin sulaiman] tavvanngat [sulaiman piin apturaman] tavvanngat [al kasim piin muhamat] tavvanngat ['aisa] raatlialahu'anha uqalaurmat: 'rasulula saalalahu 'alaihi va aalam pijunnaqtittilauqpuq qaiqujinirmik hilahu 'alaihi va aalam taijauqullugu: Tuksiarnirmik sivuliqtiuluni. Inuit', taimali katalauqpuq tuqungalluni. Isumaqaliqtillugu, apirilauqpuq: ‘tilisisimavunga apuu pak raatlialahuanhumik sivuliqtiuqullugu inungnut? Taimali uvanga - unikkaaqti - uqalauqpunga: 'apuu pak qiagaittukuluunngilaq, tilisituinnariaqanngilatit umarmik?'. Taimali rasula salalah 'alaihi vasalam uqalauqpuq: 'a, juusipiup nukangittitut, tilisilutit apuu pak sivuliqtiuqullugu inungnut, qassit inuit sinnaktuumavakput kisiani ala suvanalahu va tala amma uppiqtut pijumanngilat'.
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Uqautisimajavut [sulaiman piin haap] uqautisimajavut [hamat piin jait] [aijup]-mit ['ikrima]-mit uqalaurmat: ' rasula saalalahu 'alaihi vasalam tuqulauqpuq naggajjaumi kisiani timinga suli iluviqtaulaunngilaq taissumani ullurmi, taissumani unnukkut, amma qautuarmat, taimaimmat ullumi iluviqtaulauqpuq nihiula 'raihula 'uisulaa: Uasalam tuqulaunngilaq, kisiani qummualauqpuq -qilammut- tarningagut muusa 'alaihisalam makititautillugu, taimali umar raatlialahu'anhu nikuvilauqpuq uqaqhlunilu: 'aksualuk tilijausimajuq aala saalalahu 'alaihi vasalam tuqulaunngilaq, kisiani makititaulauqpuq tarningagut -qilammut 'alaihisalahi- makititautillugu- taimanna. Aala suvanalahu va tala, rasula salalahu alaihi vasalam tuqulaunngilaq kisiani nakatirilauqtillugu aggaminik qaninginniglu. Uman raatlialahuanhu kajusilauqpuq uqaqhluni - taimanna - tikillugu qaningata quliriingit quaqsaarnaqtumiiliqtillugit pijjutigillugu kappiasaarinirijanganut amma uqausirijanginnut. Taimali apas raatlialahuanhu nikuvilauqpuq uqaqhlunilu: 'aksualuk rasula saalalahu alaihi vasalam tuqusimaliqpuq, pijjutigillugu inutuinnaulaurmat, ammalu asijjilauqpuq inuktitut asijjiqpalliatillugu, taimaimmat iluvirlugu piqannarijait, sulilluni quvianarniqsaulauqpuq saangani aala suvaanalahu va taasiala taimainniqpat, taimainniqpat Marruaqtiqtuni quvianarniqsaugaluaqtillugu aala suvanalahu va talamut taikkunanngat? Uu inuit, iluvirlugu piqannarijait, taimali taimaikpat uqausirijarnut, ajurnajjaangittuq aala suvanalahu va talamut nanisinasuarluni iluviksamik taaksumunga. Aalamut, sulilluni aalamut tilijausimajuq salalahu alaihi vasalam, tuqulaunngilaq kisiani qimailauqtillugu nalunaijaqsimajumik manhajmik, maligaqtigut maliktaujariaqaqtunik maliktittilauqpuq, nuqqaqtittilluni haarammik, katititaulluni aviksimallunilu, unatalauqpuq sailitittillunilu. Ammalu qimmilirijitaqalaunngilaq taqasimaniqsamik ammalu taqasimaniqsamik malikhluni qimmiminik qaqqait qulaanut, kataktittilauqtuq kataktunik napaaqtunik tigumiagaminut, sanalluni imaqautiminik aggaminut, taimaittumik tilijausimajumik aalamut (alaup sailininga ammalu qujalininga tavvaniiqullugu). Maanna ilitsinnik ilauliqpuq, taimaimmat iluvirlugu piqannarijait'. Uqalauqpuq: 'ammalu uum aiman ratilialahuanha qialauqpuq, taimali apirijaulauqpuq, 'ua uum aiman, qiavit tilijausimajumut aalamut salalah 'alaihi vasalam? ' kiulauqpuq: 'alamut, qianngilanga aalamut tilijausimajumut saalalahu 'alaihi vasalam. Qaujimajutit qaujimaniqsaugama piuniqsamut nunamut tamaani nunarjuarmi, kisiani qiavunga tusagaksaujuq qulaani -saqqijaaqtittiniq- nuqqaqtitausimalirmat'. ' hamat rahimahula: 'aijup qialauqpuq quviasunnginniujumi uum aiman uqausingit tamaani tikimmata.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Uqautisimajavut [aptul vahap piin sait at timasiki] uqautisimajavut [siuap ipn isak], uqautisimajavut [al 'ausai] uqautisimajanga [jaisi piin al valit] uqautisimajanga [makul] tainna tukisinaqsitittiji saalalahu 'alaihi atausiq ivasain ilinnik uqalaurmat: ' Pirruluaqiniujuq tikiutilauqtuq taassumunga uvannut tikiutilaurmat, anginiqpaangugajaqpuq pirruluaqiniujuq'.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Uqautisimajavut [apuu nuaim] uqautisimajavut [vitu] tavvanngat ['ata'] uqalaurmat: rasulula salalahu 'alaihi vasalam: 'akaunngiliurutitaqalirniqpat ilissinnik taimali isumagilugu pirruluaqijuqarniqpat uvannut, taimali tamanna anginiqpaangugajaqpuq pirruluaqiniujunut'.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Uqautisimajavut [muhamat piin amat piin apu kalav] uqautisimajavut [suvian] tavvanngat ['am piin muhamat] tavvanngat [ataatanganik] uqalaurmat: 'tusalaunnginnama [ipn uma] iqqaumammangaaq kiggaqtuqtimik salalahu 'alaihi vasalam qialaurninganik'.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Uqautisimavavut [apuu an numan] uqautisimavatigut [hamat piin jait] [sapit]-mit [anas piin malik] raatlialahuanhumit tainna [vaatima] raatlialahuanha apirilaurmat: 'ai anas, qanuq tingmikaaqtittijumavit nunamik -iluvinganut- rasulalahula saila? Ammalu vaatima inngiqtillugu: 'ataataga qanittummariujuq raapminut, ataataga parataisi utirviginiaqtanga, ataataga jipuril 'alaihisalam tusaqtittilauqtavut tuquninganik, ataataga kajusitittilauqtuq raapminik uqaalavigimmagu'. Hamat rahimahula uqalauqpuq: 'tapit tusaqtittitillugu taassuminga hatismik, qialauqpuq'. Tapit uqalauqpuq: 'anas raatlialahuanhu tusaqtittitillugu taassuminga hatismik qialauqpuq'.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Uqautisimajavut ['avan] uqautisimajavut [haamat salama] [sapit]-mik [anas] raatlialahu'anhu-mik iqqaumalaurmat kiggaqtuqtimik saalalahu 'alaihi vasalam, ' takulauqsimagakku isirami matinamut, takulauqsimanngilanga ullurmik piuniqsamik qaumaniqsamillu ullumi miatiala sailahial Ammalu takulaurmijunga ullunganik tuqutillugu, taimaimmat takulaunngilanga ullurmik piunnginniqsamik piunnginniqsamik. Taaqtualuuniqsaulluni ullungani puraput salalahu 'alaihi vasalam' tuqulauqtillugu.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Uqautisimavavut [aptula piin muuti'] uqautisimavavut [husiaim] tavvanngat [apu aaptul jalil] tavvanngat [apuu haris al asti] uqalaurmat: 'aptula piin salam uqalauqpuq kiglisiniaqtimut saalalahu 'alaihi vasalam: 'ai tilijausimajuq aalamut, takulauqpagit nangiqtutit saniraani aupaqtumi kiinait - aupaqtumi kiinait - Niaqunga kanngusulauqpuq raapmut pijjutigillugit qanuiliurnirilauqtangit inuqutitit tuqulauqtillutit '.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Unikkaalauqtillugu uvattinnut [al kasim piin katsirmut] uqalauqpuq: 'tusalauqpunga [apturaman piin siurai] uqaujjitillugu [apu al asvat al kurasi]-mik [apu vaava] - apuu jaal tigujausimalauqtuq - [apu huraita] raatlialahu'anhu tavvanngat 'purupit 'ilahila, una: Saqqitausimajuq 'idzaa jaa`a nasrullahi val vatu va raitananasa jaatkuluna vi tiinilahi avvaajaa' -ikajuqtauninga aala suhanalahu va taala amma saalaqarniq tikippat. Ammalu takuvakkavit inunnik isiqpalliajunik uppirninganut aala amisualunnik- -apiqqutiit. Nas: 1-2-. Tukisinaqsitittiji salalahu alaihi vasalam uqalauqpuq: 'aksualuk qimainiaqput uppirnirijaminik amisuaqtiqtutik isilaurmata amisuaqtiqtutik'.
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Unikkaaqsimavuq uvannut [apu pakar al misri] tavvanngat [sulaiman apu aijup al kusai] tavvanngat [jaija piin sait al umavi] tavvanngat [ma'ruv piin karaputs al makki] tavvanngat [kalit piin ma'tan] uqalauqpuq: ' [aptula piin al ahtam] katiqatiqalauqpuq 'uma piin inunginnit. Uman suli qanuiliulaunngilaq, taimaikallakhluni aaptula piin al ahtam rahimahula saangani nangiqsilauqpuq amma tavvattautigi uqallakhluni saqqijaalilauqpuq, quviasuutiqalauqpuq aala suvanalahu va talamik amma quviasuutiqaqhluni taassuminga, taimali uqalauqpuq: ‘ama paat. Sulilluni, aala suvanalahu va tala sanalaurmat inungnik ammalu naalaktaujariaqanngimmata, attarnaqtumiinginnaujarmat naalaktaunnginninginnut. Taiksumani inuit ajjigiinngittunik quttinniqalaurmata ammalu isumagijaqaqtutik, ammalu aarapmiut suraksimaniqpaangulaurmata. Nunalipaujarmiut, nunaliralaanimiut amma qaqqamiutait nuqqaqtitauvapput piuninginnut nunarjuap amma quvianarninginnut, qaujimanngimmata qanuq apirijariaqarmangaata aala suvanalahu va talamik, amma uqalimaaqpanngilat uqalimaaganganik, taikkua tuqujut haluviimiipput amma taikkua inuujut tautunngillutik tukimuattitaunirmik amma salumanngittunik akaunngiliurutiqaqtutik. Aala suvanalahu va tala siammaktirijumatillugu nalligusungnirminik taakkununga, tilijausimajuq tilijausimajuq taakkunanngat, tainna iliqqusiqalauqtuq ''asiisun 'alaihim ma anitum hariisun 'alaikum piul mu'minina rauvurahim' -aksualuk ikpigijaulluni aksururnirijarnut ammalu nalligusungnirnut ilingnik, aksualuk nalligusungnirnut ilingnik Uppiqtut- -apiqqutiit. Taivami: 128. aala suvanalahu va tala tunisiqullugu qujalinirminik, piruqpallianirmik, nalligusungnirmik amma qujalinirmik taassumunga. Kisianili, piuniqattiaqtillugu, tamanna nuqqangatittilaunngilaq aanniqsinirmik timinganik, tunisinirmik piunngittunik atirnik, uqalimaagarmik naksaraluaqtillugu uqallaktumik aalamik, uqalaunngilaq asianik tilisijjutigilauqtangata, upalaunngilaq kisiani angiqtaukpat. Taimali tilijautillugu uummatinga aaqqiksimattiaqullugu, ajjaqsiqullugu jihat uqumainninganik, sannginirijanga takilligialauqpuq kajusitittiqullugu tilisijjutinginnik aala suvanalahu va taala taimanna aala saqqittiqullugu nalunaiqsijjutiminik ammalu sapujjilluni uqausirminik, ammaluttauq takuksautittilluni tusaqtittinirminik. Ammalu tuqulauqtuq tuksiarnikkut ammalu salumanikkut. Taimali apuu pak ratialahuanhu inangiqsilauqpuq taassuminga ammalu malikhluni sunanganik, malikhluni aqqutinganik, kisianili - ilangit aarapmiut sulijumik qimailauqput uvvaluunniit kinatuinnaq taimaittuqalauqtuq, taimali apuu pak angirumalaunngilaq taakkuninga kinguniagut - tuqulauqtillugu - rasula saalalahu alaihi vasalam asiagut taikkua uqausinganik angirumalauqtut taassuminga taimaittumik Qaummaqqutinga - angilauqtuq unatarnirmut atuaganganik - taimali sapujjijiujut sulijumik nungutittilauqtuq uppirniqaqtunik piunngittunik. Nuqqalauqsimanngittuq unatarnirmik ammalu imiqtittinirmik nunamik aungitigut, utiqtilauqtinnagit uppirnirilauqtaminut, ammalu aaqqiksikkanniqtunigit ilinniaqtittijjutiminik qipiluktaulauqtunik. Ammalu pilauqtuq aalaup piqutinganik - gaanima - makkuktunik kamilianik sanasimaniqaqtuni, quviagilauqtaminik, ammalu hapasia arnamik pilauqtuq iviangikkut amaamaktittijumik qiturngaminik, taimali isumalilauqtuq tuqutillugu qungasinganut sukaqalualirninganik. Kingulliqpaami tunisilauqpuq taassuminga piliriaksamik kalivmut kinguniani, amma qimailauqpuq nunarjuarmi tuksiarnikkut amma salumanikkut makimatittinikkut piqannarijangata manhajanganik - tukisinaqsitittiji salalahu alaihi vasalam -. Taimali uma piin katap kalivngulilauqpuq kinguniagut; Sanalauqtuq ammalu piruqpalliatittilluni amisukallaujunik nunalipaujanik, katitirilauqtuq sannginiujumik mamisarniujumik, qungasiruminik qungasiruminik qungasiruminik - tukiqaqtuq aksuruttialauqtuq pijunnarnilimaamigut -, aaqqiksuilauqtuq kisulimaanik qanigijangani akaunngiliurutiup, ammalu parnailluni tamainnik sunakkutaanik unatarnirmut, taimali muugira piin siupa raatliahulhiul him Raatlialahuanhu apiriluni inungnik, 'inuit Nalunaiqsilutit tuquttijimik?' Tusagaksait tikimmata tuquttijiujuq 'mugira piin siupaup tigujausimaninga' nipiqquqtujumik quviasuutiqalauqpuq ataniminik, pillugu tainna qukiqsilauqtuq pijunnarniqalaunngimmat taimali aivautiqarunnalauqpuq aunga maligaqtigut maliktauqullugu pijjutigillugu pijunnarnirijanga. Uman kiinaujaliuqsimaliqtuq 80,000-nik ungataanut aala suvanalahu va talaup kiinaujaqutinginnik, ammalu niurrutiqalauqtuq igluminik isumaalugutiqalaurmat qiturngaminut tuvaarijaulituinnariaqarninganik. Taimali tunisilauqpuq taakkuninga piqutinik kalivmut kinguniani tikilauqtumut, ammalu taanna - uma raatlialahuanhu - qimailauqpuq nunarjuarmi tuksiarnikkut ammalu salumanikkut malikhlugu piqannarijangata manhaj. Taimali, uuma piin apt asis, nunarjuaq irnisuksiisimalirmat ilingnut ammalu tunisilluni ilingnut marruungnik iviangirnik, ammalu piruqsalauravit taikani qiniqtutit iniksamik, tunijaugavit taiksuminga sannginirmik, igingaalilauraviuk aala suvaanalahu va tala igittilaurninganut, qimailauraviuk taimaittumik, isumagilauraviuk quvianannginnirarlugu Maligait. Qujagijauli aala suvanalahu va tala, ilingnik pijjutigillugu ajursarnivut salummaqsaqtauvut, pirruluaqinivut saqqijaaqtitauvut, taimaimmat pisuinnarit, kingumut takunnanngillutit, suuqaimma kisutuinnaq saalaqarunnanngimmat tammaqsimanngittumik, ammalu kisutuinnaq saalaqarunnanngimmat tammaqsimanngittumik. Naammakpuq uvannut uqariaksaq taakkuninga uqausirnik, apirivunga aala suvanalahu va talamik isumagijunnaiqtauqullugu uvannut amma uppiqtunut amma uppiqtunut. Kaalit piin ma'tan rahimahula uqalauqpuq: 'taimali uma piin aaptul asiis uqalauqpuq kisutuinnarmik'. Ip haisam uqalauqpuq uvannut: 'kajusigit kingumut takugianngillutit. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Uqautisimajavut [apuu nu’man] uqautisimajavut [sait piin jait] uqautisimajavut [umar piin malik an nukri] uqautisimajavut [apuu al jaasa` aas piin aaptula], uqalauqpuq: 'ulluq atausiq inungit matinami aksualuk sikuqalaurmata, taissumanilu akaqsannginniralauqput [aalia siliahumut] Iluvinga kiggaqtuqtiup salalahu alaihi vasalam, sanalutit qummuaktitausimajumik qummuaktitausimajumik qummuaktitausimajumik qummuaktitausimajumik qummuaktitausimajumik qummuaktitausimajumik qummuaktitausimajumik qummuaktitausimajumik qummuaktitausimajumik. Taimali apuu al jaasa` kajusitittilauqpuq unikkaaminik: 'taimali matinamiut taimailauqput aisia raatlialahuanha tilisilauqtanganik, kinguniagut, siku katakhluni ammalu siurait piruqpallialiqhlutik ammalu uumajuit qanuinngittialiqhlutik. Taimaimmat tainna arraagu taijauvuq saalaqarniup arraagunga'.
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Unikkaaqtaulauqpuq uvattinnut [maavan piin muhamat] [sai piin aaptul asis]-mit uqalaurmat: 'aksualuk panirniqaqtillugu, tuksiarniqtaqalaunngilaq napavi maskimi pingasuaqtiqtuni, amma ikamaqalaunngilaq. Ammalu, [sait piin al musaip] anilaunngilaq maskimi puraput salalahu alaihi vasalam. Qaujimalaunngilaq tuksiarniujumi kisiani tusalauqtillugu nipiujunit turaangajumi iluvinganut kiggaqtuqtiup salalahu alaihi vasalam. Tukinganik uqalilauqpuq.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Uqaujjausimavugut uvattinnut [aptula piin saali] uqautisimammanga, [al laits] uqautisimammanga, [kalit ipnu jasit], [sait ipnu apuu hilal]-mit [nupai piin vap]-mit kaap pulaarialaurmat aisia raatlialahuanhamut. Taimali maliktiujut uqausiqalilauqput atinganik kiggaqtuqtiup salalahu 'alaihi vasalam, [kaap] uqalauqpuq: ' ulluq atausiq - anigunngilaq - kisiani tausan tingmiat tikippata saniraanilu kiggaqtuqtiup iluvinganik saalalahu 'alaihi vasalam, qummuaktitaullutik tuksiarniqaqput kiggaqtuqtimut. Unnuarurasuarningani, makilauqput -tappaunga qummuaktitaullutik,- amma tingmiat katakhlutik taimaatsainnaq amma pinasualauqput taimaaksainnaq sivuniani, tikillugu nuna aviktillugu, hi salalahu 'alaihi vasalam saqqilauqpuq maliktaulluni 70,000 tingmianut'.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Uqautisimajavut [apu 'asim] uqautisimammatigut [saur piin jasit] uqautisimammanga [kalit piin matan] tavvanngat [aptu raman piin 'ami] tavvanngat ['irpat piin saaria] uqalaurmat; ' rasula saalalahu 'alaihi vasalam tuksiaqatigilauqpavut ullaakkut tuksiarnikkut, taimali uqaujjigiarutiqalauqpuq taimanna itijumik uqaujjigiarutiqaqhluni -qiajjutivut kuvilauqput amma -uummativut quaqsaalilauqput, taimali kinatuinnaq apirilauqpuq; ' uu rasulula saalalahu 'alaihi vasalam, suurlu taanna uqaujjigiaruti matusijjutiuqquujilluni -tunilauqtait-, taimali tunisilaurit uvattinnut titiraqsimajumik. Taimali uqalauqpuq: 'tilisivunga ilingnik kappiasuqullutit aalamik suvanalahu va taalamik ammalu naalainnarlutit ammalu maliktiarlutit -sivuliqtinut-, hapasiamut tigujausimagaluaqtillugu, sulilluni kinatuinnaq iliksinnik inuujuq uvanga kinguniani takuniaqtuq amisunik ajjigiinnginniujunik, taimali maligiaqarassi sunannik ammalu tukiliattiaqtumik sunamik qulahua muultiura, Ujjiqsuttiarlusi kisulimaanik nutaanik - taimaittuqaqtillugu bit`ah-, pijjutigillugu nutaangujuq bit`ah'. Apu 'asim uqalauqpuq: 'ujjiqsuttiariaqaqputit nutaanik -uppirnikkut-, pillugu tuksirarnilimaat sulinnginniqaqput'.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Unikkaaqtausimavuq uvattinnut [apu al mugira] uqautisimajavut [al `ausai] tavvanngat [juunas piin jasit] tavvanngat [as juuri] uqalaurmat: 'atausiq ilinniaqtiqutivut kikittilaunngilaq kisiani uqalauqput: 'maliktauninga suna kajusittiarniuvuq, amma qaujimaniq piiqtaukautiginiaqpuq, qaujimaniq amma makimatittiniq silarjuarmiunik, Jagainiq qaujimanirmik jagaijalimaanik'.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Unikkaaqtausimavuq uvattinnut [apuu al mugira] uqautisimammatigut [al ausai] tavvanngat [jaija piin apu 'amr as saipani] tavvanngat [aptula piin at tailamimik] uqalaurmat: 'tusagaksaq uvannut tikisimalirmat sivulliqpaaq akaunngiliurutaujuq uppirniujumut qimattauvalliajuq sunamut, Nakatirilutit mikijukulummik'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Unikkaaqtausimavuq uvattinnut [apuu aal mugira] uqautisimagattigu [al ausai] [hasan]-mik uqalaurmat: 'inuit pinirluktiunngilat uppirnirijaminik kisiani aala suvanalahu va taala piiqsiniaqpuq sunaminik taimaittunik ilanginnik pinirluktunik - taimaijjaanngimmata sunamik Makinniq'.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Unikkaaqtausimavuq uvattinnut [musulim piin ipuraham] uqautisimammatigut [uhaip] uqautisimammatigut [aijup] [apuu kilapami] uqalaurmat: 'kinatuinnaq sulinngittumik pirajanngilaq kisiani pijunnaqtittiguni nakatirinirmik savirajarmik'.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Uqautisimajavut [sulaiman piin hap] uqautisimajavut [haamat piin jait] [aijup]-mik [apuu qilapamik] uqalaurmat: 'aksualuk, tuksiaqtiujut quviagijaqarnirmik inuit tammaqsimavut, ammalu takunngilanga isuanik ingirranirivaktangata kisiani haluviirmik. Qaujisarlugit. Atausiq uqausirmik uqalaunngilaq uvvaluunniit uqalaunngilaq, kisianili akaunngiliurutiujuq kisutuinnaulilauqpuq kisiani savirajak. Imaimmallu, salluniq iliqqusiulirmat. Taimali uqalimaalauqpuq titiraqsimajumik 'ua minham angut 'ahatalaha' -ammalu taakkua ilagijaullutik inuktaqaqpuq angirutiqaqsimajunik aalamut suvanalahu va talamut- -Qs. Taivami: 75-, ammalu titiraqsimajuq 'ua minham man jalmisuka vis saatakat' -ammalu taakkunani inuttaqaqpuq ilingnik qaqiaqsivaktunik -tuniuqqainirmik- jakamik- -Qs. Taivami: 58-, ammalu titiraqsimajuq 'uaminhumulatsina juu`juunapija' -ammalu taakkua ilanginni 'sallujut' aanniqsilauqtut kiggaqtuqtimik saalalahu 'alaihi vasalam- -Qs. Atava: 116-,. Taimali ajjigiinnginniqalilauqput angiqatigiigunnailillutillu, kingulliqpaamilu katinngalilauqput nalulirnikkut sallunikkullu. Imaimmallu, ajjigiinngittuutiuvut isumagijangit amma katujjillutik savirajait saalaqarasuaqtillugit. Ammalu takunngilakka ingirranirijangit kisiani tuqungajunut'. Hamat uqalauqpuq: 'aijup uqalauqpuq taassuma hatis miksaanut uvvaluunniit hatis sivulliqpaami, aala suvanalah va talamut, silatuniqpaanguqataulauqpuq maligalirijinut, imanna uqaqpunga apuu qilapa'.