Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Farwah bin Abu Al Maghra`] acï lɛ̈k ɣook [Ibrahim bin Mukhtar] tënë [Muhammad bin Ishaq] tënë [Urwah] tënë [‘Aisyah] Radliyallahu’anha acï lueel: Raan cï lɔc ku dɔc lueel lɔn ye yen raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel. Ɣɛn acï bɛ̈n bei tënë kɔc bïk kä cïk kek thɔn thöl ë luɔi. pëlpit; ke lueel: ‘Ansar aye kɔckiɛ̈ cï gam ku kɔc ë tɔ̈ɔ̈u käkiɛ̈, të ye ɣɛn rot gël thïn, të cï kek löŋ dhoŋkɔ̈ɔ̈th yic. Tïŋë, anɔŋ raan lui tënë Nhialic cï yiɛ̈n nhomlääu bï lɔc në kaam de pinynhom ku kë tɔ̈ tënë Nhialic, ku këya, acï kë tɔ̈ tënë Nhialic kuany. Ku lueel raan cï Nhialic lɔc ku dɔc: 'Kɔn kɔ̈ɔ̈c ë thää lik, yïn Abu Bakr, thiök ɣöt thok ë dhöl ë jäl ɣön ë muthilimïn - Nabawi - ee ɣöt thok ë Abu Bakr, rin ɣɛn acïn raan ŋic ë tɔ̈ ke dït tënë ɣɛn në määth ku gël ë nhom awär Abu Bakr Radliyakan'.
Hadith
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Acï lɛ̈k ɣook [Sa’id bin Manshur] acï lɛ̈k ɣook [Fulaïh bin Sulaiman] tënë [Thulaiman bin Abdurrahman] tënë [Al Qasim bin Muhammad] tënë [‘Aisyah] Radliyallahu’anha acï lueel: ‘Rasulullah thällahu’anha ‘Alaihi wa Aallam acï cɔl ‘Alaihi wa Aallam puɔ̈l bï cɔɔl ë röök tënë, ku bï lɔ̈ŋ ya muk. kɔc’, ku jɔl lööny piny ke cïn kë ŋic. Nawën cï nhom dhuɔ̈k ciëën, ke thiëc ëlä: ‘Cï ɣɛn Abu Bakr Radliyallahu’anhu yɔ̈ɔ̈k bï kɔc ya muk? Ku ɣɛn - raan ë gɛ̈t athöör - acï lueel: 'Acie Abu Bakr raan ë thök ë dhiaau ë thök, cïï lëu ba Umar ëya thɔ̈ɔ̈ŋ?'. Ku lueel Rasulullah ëlä: ‘Ah, yïn acït mïthëkɔcken Yusuf, lëk Abu Bakr bï kɔc ya muk, kɔc juëc apɛi aye ŋɔ̈ɔ̈th ku Nhialic Subhaanallahu wa Ta’ala ku kɔc cï gam acïï wïc’.
Hadith
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Acï lɛ̈k ɣook [Sulaiman bin Harb] acï lɛ̈k ɣook [Hammad bin Zaid] tënë [Ayyub] tënë [‘Ikrimah] acï lueel: ‘ Rasulullah acï thou në kööl de Dhiëc ku guɔ̈pde akëc ŋot ke cï thiɔ̈k në ye köölë, në thëi kën, ku në kööl dɛ̈t, ku këya, acï thiɔ̈k në kööl de Dhiëc. wasallam akëc thou, ee yen ë rot yen cï lɔ nhial -tënë nhial- ke tiɛ̈pde cït man cï Musa Aalaihissalam rot jɔt, Ku jɔl Umar Radliyallahu’anhu kɔ̈ɔ̈c ku lueel: ‘Ee yic, Raan cï lɔc ku dɔc akëc thou, ku acï rot jɔt ke tiɛ̈pde -tënë nhial- acï rot jɔt. Në Nhialic yic, Rasulullah acïï thou agut cï bï ke cin ku thookken thöl. Umar Radliyallahu’anhu ee dhiac ke luel - cït man de yekënë - agut cë ɣɔ̈k ke yethok bë ya wïïm në ŋɔ̈ɔ̈ŋ ku wëlke. Ku jɔl Abbas Radliyallahu’anhu kɔ̈ɔ̈c ku lueel, ‘Ee yic, Rasulullah acï thou, rin ë yen raan ëbɛ̈n, ku acï rot waar cïmën ye kɔc röt waar, ku thiɔ̈k mäthdu, ee yic, yen acï dït apɛi në Nhialic nyin ku ëcï rot lëu bï yïn nɔ̈k, ku ëcï rot waar. ë rou cɔk alɔn ë yen raan dït apɛi në Nhialic nhom awär keek? O kɔc, thiɔ̈kkë mäthdu, ke yen cït kë luelkë, ka cïï bï yic riɛl tënë Allah Subhaanallahu wa Ta’ala bï yök ke ye tëde thiɔ̈k. Në Nhialic yic, ee yic, Raan cï lɔc ku dɔc, akëc thou agut cï bï jäl në manhaj yic, acï kë tɔ̈ në löŋic looi, acï kë tɔ̈ në löŋic kuum, acï thiaak ku acï puɔ̈k, acï tɔŋ looi ku acï dɔ̈ɔ̈r looi. Ku acïn raan ë mac ɣɔ̈k ë cï dhäär ku dhäär ë thɔ̈kke kuanycök agut cï nhial ë kuur nhom, acï tiim ë thɔ̈ɔ̈r thɔ̈ɔ̈r piny në thɔ̈ɔ̈rde, acï pïu ë pïu ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r. Ku ëmën atɔ̈ kamkun, ku thiɔ̈kë mäthdu’. Acï lueel: ‘Ku Umm Aiman Radliyallahu’anha acï dhiaau, ku acï thiëëc, ‘O Ummu Aiman, yïn dhiaau rin ë Raan cï lɔc ku dɔc? ' acï dhuknhom: 'N Nhialic, ɣɛn acïï dhiaau rin Raan cï lɔc ku dɔc ë Nhialic. Yïn aŋic lɔn ŋiɛc ɣɛn apɛi lɔn cï yen la piny path wär pinynhom, ku ɣɛn ee dhiaau rin cï wël nhial -cï nyuɔɔth- gël'. ' Ayyub acï dhiaau apɛi wën cï wël ke Umm Aiman ɣet ëtënë.
Hadith
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abdul Wahab bin Sa’id Ad Dimasyqi] acï lɛ̈k ɣook [Syu’aib Ibn Ishaq], acï lɛ̈k ɣook [Al ‘Auza’i] acï lɛ̈k ɣɛn [Ya’isy bin Al Walid] acï lɛ̈k ɣɛn [Makhul] lɔn cï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel lɔn cï yen raan töŋ de kɔc cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel, ‘ kërac cï rot looi tënë ye acï bɛ̈n yök tënë ɣɛɛn, ke yen abï ya kërac dït apɛi'.
Hadith
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Nu’aim] acï lɛ̈k ɣook [Fithr] tënë [‘Atha`] acï lueel: ‘Na cï kërac yök tënë raan tök kamkun ke yïn tak lɔn cï kërac yök tënë ɣɛn, ke kën abï ya kërac dït apɛi’.
Hadith
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Acï lɛ̈k ɣook [Muɔny ë Ɣothuraliɛ] acï lɛ̈k ɣook [Sufyan] tënë [‘Amr ë Ɣothuraliɛ] tënë [wun] acï lueel: ‘ Ɣɛn akëc [Ibn Umar] piŋ ke tak Raan cï lɔc ku dɔc në këriɛ̈ɛ̈c ëbën ke cie kë cï yen dhiaau’.
Hadith
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Acï lɛ̈k ɣook [Abu An Nu’man] acï lɛ̈k ɣook [Hammad bin Zaid] tënë [Tsabit] tënë [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu lɔn cï [Fatimah] Radliyallahu’anha thiëëc: ‘O Anas, yïn nhiar ba piny tääu në -raŋ de- Rasulamïllah Rasulullah Saallah? Ku Fatimah ke ŋoot ke rɛ̈r: ‘O wun ë thiääk ke Rabbde apɛi, O wun ë paradise yen tëde dhukciëën, O wun ë Jibril ‘Aalaihissalam ɣok cï thoude lueel tënë yeen, O wun ë cï Rabbde thöl ɣɔn cɔɔl yen’. Ɣɔn cï Thabit ye wɛ̈t kënë lueel, ke dhiaau. Thabit acï lueel: 'Anath Radliyallahu'anhu ɣɔn cï yen hadith kënë lueel acï dhiaau'.
Hadith
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Acï lɛ̈k ɣook [‘Affan] acï lɛ̈k ɣook [Hammad Salamah] tënë [Tsabit] tënë [Anas] Radliyallahu’anhu acï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc bɛ̈n tak, ‘Ɣɛn acï ye tïŋ ɣɔn cï yen lɔ Medina, ɣɛn këc nïn kɔ̈k tïŋ ke puɔth ku ɣeer apɛi awär nïn ɣɔn cï Nhialic bɛ̈n. ku ɣɛn acï nïn cï yen thou tïŋ aya, ku ɣɛn akëc nïn rac apɛi tïŋ. thök ë kööl ë thou Raan cï lɔc ku dɔc.
Hadith
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Acï lɛ̈k ɣook [Abdullah bin Muthi] acï lɛ̈k ɣook [Husyaim] tënë [Abu Abdul Jalil] tënë [Abu Hariz Al Azdi] acï lueel: 'Abdullah bin Salam acï lueel tënë Raan cï lɔc ku dɔc: 'O Raan cï lɔc ku dɔc, ɣok aacï yïn tïŋ ke yï kääc në baŋ de yïnhomdu - nhom acï gup riääk në Rabbdu në kë de kä cï kɔcku ke looi wën cï yïn -thou- '.
Hadith
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Na wën cï ɣok lɛ̈k [Al Qasim bin Katsir] ke lueel: ‘Ɣɛn acï [Abdurrahman bin Syuraih] piŋ ke lueel tënë [Abu Al Aswad Al Qurasy] tënë [Abu Farwah] - aluɛk thɛɛr de Abu Jahl - tënë [Abu Hurairah] Radliyallahu’anhu wën cï ‘Raan cï lɔc ku dɔc lueel. 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -Wën ë kuɔɔny ë Allah Suhaanallahu wa Ta'ala ku tiɛ̈m acï bɛ̈n. Ku yïn aye kɔc tïŋ ke bɔ̈ thïn nhialic de Allah në thök- -Qs. An Näshr: 1-2-. Acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Ee yic, keek abï nhialinyden puɔ̈l në akuut yiic cït man cï kek lɔ thïn në akuut yiic’.
Hadith
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Acï ɣa lɛ̈k [Abu Bakar Al Mishri] tënë [Sulaiman Abu Ayyub Al Kuza’i] tënë [Yahya bin Saïd Al Umawi] tënë [Ma’ruf bin Kharrabudz Al Makki] tënë [Khalid bin Ma’dan] acï lueel: ‘ [Abdullah bin Al Ahtam] acï yök ke ‘Umar Bin’ kɔc. Umar akëc këdäŋ looi, ku ëcï bɛ̈n yök ke cï kɔ̈ɔ̈c në yenhom tueŋ ku ëcï rot lac nyuɔɔth bï jam, ku leec Nhialic ku leec Yeen, ku lueel: ‘Amma ba’d. Ee yic, Nhialic acï kɔc cak ku acïï wïc bïk lööŋken theek, yen ee tɔ̈ ke cïn kë rɛɛc cïk looi në nyindhiɛ. Në ye thaa kënë ke kɔc ake tɔ̈ në ɣän wääc yiic ku në dhɔ̈l wääc yiic, ku kɔc ke Arab ake tɔ̈ në ɣänken rac yiic. Kɔc rɛ̈ɛ̈r në gɛɛthdït yiic, kɔc rɛ̈ɛ̈r në bɛ̈i thii kɔ̈k yiic ku kɔc rɛ̈ɛ̈r në kuurnhom aye keek gël në käpath ke pinynhom ku käpath tɔ̈ thïn, në thökde yic, keek aacïï ŋic bïk Nhialic Subhaanallahu wa Ta'ala thiëëc, ku ka cïï athörden ye kueen, kɔc cï thou aye tɔ̈ në mac yic ku kɔc tɔ̈ në thɛɛr cï cɔɔr yiic ku cïn kë rɛɛc tɔ̈ keek thïn. Na wën wïc Nhialic Subhaanallahu wa Ta'ala bï käc de piɔ̈u tɛkpiny tënë keek, ke tuɔɔc Raan cï lɔc ku dɔc tënë keek, ku nɔŋ aciëëk ke ''AziiZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -Acï yök apɛi në tɔ̈ɔ̈kdu ku käc de piɔ̈u tënë yïïn, ku yïn acï gam apɛi. kc cï gam- -Qs. At Taubah: 128. Bï Nhialic ëbɛ̈n ya gäm dhɔ̈lke, dhɔ̈lke, dhɔ̈lke ku dhɔ̈lke. Ku na yïn ya, ke käpathke ëbɛ̈n, kën akëc keek gël bïk guɔ̈pde rac, ku gɛ̈mkë rin rac, cɔk alɔn cï yen athör ë jam tënë Allah muk, acïn kë cï lueel ke cie kë cï yen yɔ̈ɔ̈k, acïn kë cï lueel të këc yen ye puɔ̈l. Ku na cï ye yɔ̈ɔ̈k bï piɔ̈u tääu piny, bï kë ril de jihad muk, ke riɛlde acï rot tääu bï lööŋ ke Nhialic Subhaanallahu wa Ta’ala looi ago Nhialic käke nyuɔɔth ku tɔ̈ɔ̈u wëlke, ku jɔl ya nyuɔɔth de piööcde. Ku thou ke ye raan ë Nhialic ku ë tɔ̈ ke cïn guɔ̈p awuɔ̈c. Ku Abu Bakr Radliyallahu'anhu acï ye waar ku kuany sunnath cök, ku kuany dhölde cök, ku - kɔc kɔ̈k ke Arab acï röt puɔ̈l wala raan dɛ̈t kamken cï looi këya, ku Abu Bakr acï kuec bï keek gam wën cï - thoude - Rasulullah acï thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök. torch de - acï lööŋ ke tɔŋ gam - ku ke kɔc ye yic gël acï kärac ke cultists nyaai. Acï tɔŋ puɔ̈l ku pïu piny ë riɛmden, agut cï bï keek dhuɔ̈k ciëën ë yic ë röök cïk puɔ̈l, ku bï keek bɛɛr tääu ë piööc cïk kuec yic. Ku acï käjuëc ke Nhialic yök - ghanimah - në dhöl de thɔ̈k thiik, cï yen puɔ̈u miɛt, ku yök tiŋ de Habasyah cï mɛnhde gɛ̈m, cï yen tak në thonde yic ke ye kë cï gël në ye nhom. Në thökde acï luɔi kënë gäm caliph në ye cök, ku jäl pinynhom në thɛɛr ke Nhialic ku lööŋ ke gël de manhaj de mäthde - Raan cï lɔc ku dɔc -. Ku Umar bin Khattab acï bɛ̈n ya kalif në ye cök; Acï gɛɛth juëc yïk ku cɔk pïïr apath, acï riɛl mat kenë riɛl ë puɔ̈u, acï yecin tääu nhial ku mɛ̈thke - wɛ̈tde yic, acï luui apath cït tɛ̈ lëu yen rot thïn -, acï këriɛ̈ɛ̈c ëbën cï kërac gɔ̈lpiny guiir, ku acï käŋ ëbɛ̈n ë tɔŋ guiir, ku na wën cï Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu'an thɔ̈ɔ̈r ke ye. Radliyallahuëŋ bï kɔc thiëëc, 'Yan kɔc . yök raan cï raan nɔ̈k?' Na wën cï wël bɛ̈n lɔn ye raan cï raan nɔ̈k ‘aluɛk de Mughirah bin Syu`bah’ ke rɛ̈l apɛi ke leec Bɛ̈nyde, në kë cenë raan cï ye nɔ̈k acie raan nɔŋ yic në fai` yic ku ka lëu bï ya jam lɔn cï yen riɛmde looi bï ya löŋ në kë de yicde looi. Umar acï wëu juëc apɛi yök në buɔt ka thiɛ̈rbɛ̈t yiic awär wëu ke Nhialic Subhaanallahu wa Ta’ala, ku ka cï ɣön de ɣaac në kë cen riɔ̈ɔ̈c lɔn bï yen ya kë bï mïthke gël. Ku ëcï käk ë määl thöl ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök, ku yen - Umar Radliyallahu’anhu - acï pinynhom puɔ̈l ke tɔ̈ në dhöl ë Nhialic yic ku ë tɔ̈ ke cë thök ë manhaj ë mäthde. Ku, O Umar bin Abd Aziz, pinynhom acï bääny dhiëëth tënë yïn ku gɛ̈m yïn nhom ë nhomde kaarou, ku yïn acï dït thïn ke yïn wïc të bï yïn rëër thïn, wën cï yïn gäm riɛl kënë, në thɛɛr kɔ̈k yiic yïn acï ye cuɔt wei të cï Allah Subhaanallahu wa Ta’ala ye cuɔt wei thïn, yïn acï ye puɔ̈l, yïn acï ye yök ke ye kë rac. lööŋ. Alɛɛc tënë Nhialic Subhaanallahu wa Ta’ala, në kë de Yïn acï awɛ̈ɛ̈ckuɔ lɔɔkic, kärɛckuɔ aacï röt nyuɔɔth, këya, ŋoot ke yï cath, duk nhom dhuɔ̈k ciëën, në kë cïn kë lëu bï kë tɔ̈u ë yic tiaam, ku acïn kë lëu bï kë rac tiaam. Ee thöŋ ke ɣɛn ba wëlkɛ̈ lueel, ɣɛn ye lɔ̈ŋ në Nhialic Subhaanallahu wa Ta’ala në päl awɛ̈ɛ̈c tënë ɣɛn ku tënë kɔc cï gam ku kɔc cï gam. Ku ëcï lueel: ‘Ku ëcï Umar ëcï lueel këdäŋ’. Ibn Haitsam acï lɛ̈k ɣɛn: ‘Lɔ tueŋ ku duk nhom dhuɔ̈k ciëën. '
Hadith
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Nu’man] acï lɛ̈k ɣook [Abu Nu’man] acï lɛ̈k ɣook [Abu Nu’man] acï lɛ̈k ɣook [Abu Nu’man] acï lɛ̈k ɣook [Abu Nu’man] acï lɛ̈k ɣook, acï lueel: ‘Aköl tök kɔc ke Medina acïk yök ke cï thɔ̈ɔ̈r dït apɛi, ku në ye thaa kënë acïk bɛ̈n lueel tënë [Aliyahu’ rɛ̈ɛ̈c de raan cï Nhialic lɔc ku dɔc, loi ɣön ë tɔ̈ɔ̈u ë nhial ku duɔ̈në ɣön ë tɔ̈ɔ̈u tɔ̈ në kaamde ku nhial. Ku ëcï Abu Al Jauza` ŋoot ke lueel këlä: ‘Ku kɔc ke Medina aacï kë cï Aisyah Radliyallahu’anha yɔ̈ɔ̈k looi, wën cï yen thök, ke deŋ acï bɛ̈n piny ku ëcï ɣɔ̈k cil ku läi acï bɛ̈n pial. Ku këya, ruɔ̈ɔ̈n kënë aye cɔl ruɔ̈ɔ̈n de tiɛ̈m’.
Hadith
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Acï luel tënë ɣook [Marwan ë Muɔth] tënë [Saïd ë Abdul Aziz] lɔn cï yen lueel: ‘Wɛ̈t ë thök ë ruɔ̈n ë thök ë ruɔ̈n ë thök ë ruɔ̈n, acïn cɔɔl ë lɔ̈ŋ ë Nabawi ë thää kadiäk, ku acïn iqamah ë thök. Ku, [Saïd bin Al Musayyib] akëc jäl në muthilimïn de Raan cï lɔc ku dɔc. Acï thɛɛr ke lɔ̈ŋ nyic ee të cï yen röl piŋ në baŋ de raŋ de raan cï Nhialic lɔc ku dɔc. Ku lueel amanade.
Hadith
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Abdullah bin Salih] acï lɛ̈k ɣɛn, [Al Laits] acï lɛ̈k ɣɛn, [Khalid Ibnu Yazid], tënë [Sa`id Ibnu Abu Hilal] tënë [Nubaih bin Wahb] lɔn cï Ka’ab bɛ̈n bï bɛ̈n tïŋ Aisyah Radliyallahu’anha. Ku jɔl kɔc cï mat kenë yen rin ke Raan cï lɔc ku dɔc lueel, [Ka'ab] acï lueel: ' Acïn kööl tök - cï tëëk - ee na cï malaikai juëc bɛ̈n piny ku gɔ̈lkë raŋ de Raan cï lɔc ku dɔc, ke keek aacï ke nhïïm tääu piny ku röökkë Raan cï lɔc ku dɔc. Ku agut cï thëi, ke keek aacï röt jɔt -nhial nhial,- ku atuuc nhial aacï bɛ̈n piny cïmën keek ku loikë käŋ cït man thɛɛr, agut cï piny cï tek yic, ku bɔ̈ bei kek atuuc nhial juëc apɛi.
Hadith
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu ‘Acim] acï lɛ̈k ɣook [Thaur bin Yazid] acï lɛ̈k ɣɛn [Khalid bin Ma’dan] tënë [Abdur Rahman bin Amr] tënë [Irbadl bin Sariah] acï lueel; ' Raan cï lɔc ku dɔc acï lɔ̈ŋ de miäkduur looi kek ɣook, ku jɔl ya lööŋ dït apɛi cï -kuɔ- dhiaau bɛ̈n bei ku -kuɔ- puɔ̈thkuɔ aacï röt tääu piny, ku jɔl raan dɛ̈t thiëëc; ' O Raan cï lɔc ku dɔc, cït mɛn yenë ye wɛ̈t kënë wɛ̈t de thök -cï yïn gäm-, ke yïn gäm ɣook athör ë lööŋ. Ku lueel an: 'Ɣɛn acï we yɔ̈ɔ̈k bäk Nhialic riɔ̈ɔ̈c ku bäkkë piŋ akölriëëc ku piŋkë -bɛ̈ny-, cɔk alɔn ye yen aluaŋ de Habasyah, ee yic, raan ëbɛ̈n kamkun pïïr në ɣa cök abï käjuëc wääc tïŋ, ku yïn adhil lɔ̈ŋdiɛ̈ kuanycök ku lɔ̈ŋdiɛ̈ ë yic ë thökdu. tïït yïnhom tënë këriɛ̈ɛ̈c ëbën ë yam -kë ë bid`ah-, rin kë yam ee bid`ah'. Abu 'Ashim acï lueel: 'Yïn adhil yï nhom tiit në kä yam -në nhialic-, rin ë bid`ah ëbɛ̈n ee kë cie yic'.
Hadith
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Acï luel tënë ɣook [Abu Al Mughirah] acï lɛ̈k ɣook [Al `Auza’i] tënë [Yunus bin Yazid] tënë [Az Zuhri] acï lueel: ‘Acïn raan töŋ de kɔc cï puɔ̈c cï määr ku keek aacï lueel: ‘Kuɔny ë Sunnah ee tiɛ̈m, ku ŋiɛ̈c käŋ abï lac nyaai ku ŋiɛ̈c käŋ ë pinynhom ku gël ë käŋ ë pinynhom. määr de ŋïc ëbɛ̈n cï määr'.
Hadith
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Acï luel tënë ɣook [Abu Al Mughirah] acï lɛ̈k ɣook [Al ‘Auza’i] tënë [Yahya bin Abu ‘Amr As Saibani] tënë [Abdullah Bin Ad Dailami] acï lueel: ‘Wɛ̈t acï bɛ̈n tënë ɣɛɛn lɔn ye kë tueŋ de kärɛc ke kanitha ye puɔ̈l në kanitha yic cït mɛn yenë kanitha tök puɔ̈l ee kë wïc raan tök. tɛ̈ɛ̈m amääth amääth'.
Hadith
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Acï luel tënë ɣook lɔn cï [Abu Al Mughirah] lɛ̈k ɣook [Al `Auza’i] tënë [Hassan] lɔn cï yen lueel: ‘Acie kɔc ye röök looi në röökden yic ku Nhialic abï käk cït käk röök nyaai në röökden yic - kë cïï kek bï looi në kööl ë nïn ë röök. Ku jɔt thou'.
Hadith
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Acï luel tënë ɣook [Muthilim bin Ibrahim] acï lɛ̈k ɣook [Wuhaib] acï lɛ̈k ɣook [Ayyub] tënë [Abu Kilabah] acï lueel: ‘Acïn raan ye lööŋ rac looi të këc yen thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r puɔ̈l’.
Hadith
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Acï lɛ̈k ɣook [Sulaiman ben Harb] acï lɛ̈k ɣook [Hammad ben Zaid] tënë [Ayyub] tënë [Abu Qilabah] acï lueel: ‘Ee yic, kɔc ye Nhialic door në dhɔ̈l rac yiic aye kɔc cï röt määr, ku ɣɛn acïï thök de cäth cïk looi ye tïŋ ke cie mac. Them keek. Acïn raan töŋ de kek cï wɛ̈t tök lueel ka cï jam, agut cï kë rɛɛc cï rot looi acïn kë tɔ̈ thïn ee thɔ̈ɔ̈r. Në yic, ë thööŋ acï bɛ̈n ya këden. Ku kuen ë wël cï ke lueel ‘WA MINHUM MAN ‘AHADALLAHA’ -Ku në ke yiic anɔŋ kɔc cï röt thɔ̈n Nhialic Subhaanallahu wa Taala- -Qs. At Taubah: 75-, ku ë wël ë 'Wa MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -Ku kamken anɔŋ kɔc ye yïn jääm guöp në -tɛ̈k- de zakat- -Qs. At Taubah: 58-, ku ë wël ë 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -Ku në ke yiic anɔŋ 'kɔc ë pït' cï Raan cï lɔc ku dɔc rac- -Qs. Atäwäba: 116-,. Ku jɔlkë wuɔ̈ɔ̈c ku këckë mat, ku në thökde keek aacï röt määt ëtök në thɔ̈ɔ̈ŋ ku lueth. Në yic, ke ka ye wuɔ̈ɔ̈c në wëlken ku ka ye röt mat në tɔŋ de thɔ̈ɔ̈r yic. Ku ɣɛn acïï cäthden ye tïŋ ke cie cäthden ë mac’. Acï Hammad lueel: ‘Ayyub acï lueel në kë de ye wɛ̈t kënë wala wɛ̈t thɛɛr, në Nhialic nhom, yen ee raan töŋ de kɔc ŋic lööŋ, ɣɛn ee jam në Abu Qilabah’.
