Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith

Hadith

Imam Darimi : 641

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ كَانَ سَلَّامٌ يَذْكُرُ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَعْرِفَ خَطَأَ مُعَلِّمِكَ فَجَالِسْ غَيْرَهُ

Ha sangan giya hita [si Sa'id bin 'Amir] ya ilek-ña: "Antes di [si Salam] ha mensiona un estoria ginen [Ayyub]', ilek-ña: 'Yanggen malago' hao tumungo' i isao i ma'estra-mu, fañåga gi i inetnon otro taotao' ".

Hadith

Imam Darimi : 642

أَخْبَرَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ تَذَاكَرْنَا بِمَكَّةَ الرَّجُلَ يَمُوتُ فَقُلْتُ عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ يَأْتِيهَا الْخَبَرُ لِقَوْلِ الْحَسَنِ وَقَتَادَةَ وَأَصْحَابِنَا قَالَ فَلَقِيَنِي طَلْقُ بْنُ حَبِيبٍ الْعَنَزِيُّ فَقَالَ إِنَّكَ عَلَيَّ كَرِيمٌ وَإِنَّكَ مِنْ أَهْلِ بَلَدٍ الْعَيْنُ إِلَيْهِمْ سَرِيعَةٌ وَإِنِّي لَسْتُ آمَنُ عَلَيْكَ وَإِنَّكَ قُلْتَ قَوْلًا هَا هُنَا خِلَافَ قَوْلِ أَهْلِ الْبَلَدِ وَلَسْتُ آمَنُ فَقُلْتُ وَفِي ذَا اخْتِلَافٌ قَالَ نَعَمْ عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ يَمُوتُ فَلَقِيتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُجَاهِدًا فَقَالَ عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ وَسَأَلْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَقَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ وَسَأَلْتُ أَبَا قِلَابَةَ فَقَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ فَقَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ وَحَدَّثَنِي نَافِعٌ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ و سَمِعْت عِكْرِمَةَ يَقُولُ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ وَقَالَ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ حَمَّادٌ وَسَمِعْتُ لَيْثًا حَدَّثَ عَنْ الْحَكَمِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ تُوُفِّيَ عَلِيٌّ مِنْ يَوْمِ يَأْتِيهَا الْخَبَرُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَقُولُ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ

Ha sangani hit ['Affan] ha sangani hit [si Hammad bin Zaid] ha sangani hit [si Ayyub] ilek-ña: "Gi iya Makkah, un biåhi in kuentusi put un taotao ni' måtai (gi un nasion) ya ha na'suha i asaguå-ña gi otro na nasion. Hu sangani gui': 'I 'Iddah-ña (tiempon inatan) ha tutuhon gi i fine'nana na ha'åni ni' ha risibi i nuebu na hinasso sigun ginen i [Aldahata, [] i mangga'chong-måmi sigi ha' kumuentos: 'Pues [si Thalq bin Habib Al 'Anazi] ha li'e' yu'', pues ilek-ña: 'Un noble na taotao hao gi bandan-hu yan unu gi i taotao i nasion ni' gof åpmam ha ålok na para u ma'ayek i prublema siha ni' manmafa'nu'i siha ya ti trankilo yu' put hagu', ilek-ña: 'un na'huyong un hinasso guini ni' kontra i hinasso-ku yan i hinasso-ku ti hu tungo' put i (gaige) na chinatsaga', hu faisen: 'Ya gi este na difirensiå-ña ('iddah asaguå-ña)', ha ålok: 'Hunggan, hunggan, 'iddah desdeki i fine'nana na ha'åni (i asaguå-ña) måtai' Pues hu li'e' si [Sa'id bin Jubair] ya hu faisen gui', ha ålok: 'His sidah desdeki i fine'nana na ha'åni na måtai si Mujah. ha ålok: 'I iddah-ña desdeki i fine'nana na ha'åni na måtai'. ['Ikrimah] ilek-ña: 'Desde i fine'nana na ha'åni na måtai', ilek-ña: [Jabir] ha sangani: 'Desde i fine'nana na ha'åni na måtai', ilek-ña: [Ibn Abbas] radliallahu 'anhu ha sangan lokkue': 'Desde i fine'nana na ha'åni måtai', [Hammad] ha sangan: 'Hu hungok [Laits] ha na'na'i ginen as Haudlam bin [Adullah] ilek-ña si radliallahu 'anhu: 'Desde i fine'nana na ha'åni na måtai gui', ilek-ña: [Ali] ilek-ña: 'Desde i fine'nana na ha'åni na ha hungok i notisia', ilek-ña si [Abdullah bin Abdur Rahman]: 'Hu sangani: Desde i fine'nana na ha'åni na måtai gui'".

Hadith

Imam Darimi : 643

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَتَيْنَا عُمَرَ فِي الْمُشَرَّكَةِ فَلَمْ يُشَرِّكْ ثُمَّ أَتَيْنَاهُ الْعَامَ الْمُقْبِلَ فَشَرَّكَ فَقُلْنَا لَهُ فَقَالَ تِلْكَ عَلَى مَا قَضَيْنَا وَهَذِهِ عَلَى مَا قَضَيْنَا

Ha sangani ham [Ahmad bin Humaid] ha sangani ham [Ibnu Al Mubarak] ginen [Ma'mar] ginen [Simak bin Al fadhl] ginen [Wahab bin Munabbih] ginen [Al Hakam bin Mas'ud] ilek-ña: "Manmatto ham [Umar] (para in faisen put) musyarakah (gi i warits), gi tutuhon ti ha ålok na guaha musyarakah, pues ha tutuhon i metgot-ña gi i sakkan i opinion na guaha deliberasion, in faisen gui' (håfa i disision-mu gi i ma'pos na sakkan), pues ha ålok: 'Estague' i in disidi, yan este i in disidi lokkue'' ".

Hadith

Imam Darimi : 644

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الْأَسْوَدُ قَالَ قَالَ ابْنُ مُنَبِّهٍ كَانَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَا مَضَى يَضَنُّونَ بِعِلْمِهِمْ عَنْ أَهْلِ الدُّنْيَا فَيَرْغَبُ أَهْلُ الدُّنْيَا فِي عِلْمِهِمْ فَيَبْذُلُونَ لَهُمْ دُنْيَاهُمْ وَإِنَّ أَهْلَ الْعِلْمِ الْيَوْمَ بَذَلُوا عِلْمَهُمْ لِأَهْلِ الدُّنْيَا فَزَهِدَ أَهْلُ الدُّنْيَا فِي عِلْمِهِمْ فَضَنُّوا عَلَيْهِمْ بِدُنْيَاهُمْ

Ha sangani hit [si Ya'qub bin Ibrahim] ha sangani hit [si Rauh] ha sangani hit [Hajjaj Al `Aswad] ilek-ña: [Ibnu Munabbih] ilek-ña: "I manma'estron antigu na tiempo ti malago' manhånao para i mundon ahlud (taotao ni' manmalago' i tano') para u ma na'i i tiningo'-ñiha, kosaki i taotao ni' manmalago' i tano' u fanma'gasgas i salåppe'-ñiha gi hilo'-ñiha (i manma'estron-ñiha). Mientras tantos, i manma'estron-ñiha på'go na tiempo, ma na'i tiningo' i taotao ni' manmalago' i tano', astaki i taotao ni' manmalago' i tano' ti nisisåriu siha, ya ti malago' siha ma gasta salape' para siha (i manma'estron-ñiha)' ".

Hadith

Imam Darimi : 645

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْكُمَيْتِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ وَهْبٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مُوسَى قَالَ مَرَّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بِالْمَدِينَةِ وَهُوَ يُرِيدُ مَكَّةَ فَأَقَامَ بِهَا أَيَّامًا فَقَالَ هَلْ بِالْمَدِينَةِ أَحَدٌ أَدْرَكَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا لَهُ أَبُو حَازِمٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ قَالَ لَهُ يَا أَبَا حَازِمٍ مَا هَذَا الْجَفَاءُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَأَيُّ جَفَاءٍ رَأَيْتَ مِنِّي قَالَ أَتَانِي وُجُوهُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَلَمْ تَأْتِنِي قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ أَنْ تَقُولَ مَا لَمْ يَكُنْ مَا عَرَفْتَنِي قَبْلَ هَذَا الْيَوْمِ وَلَا أَنَا رَأَيْتُكَ قَالَ فَالْتَفَتَ سُلَيْمَانُ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ فَقَالَ أَصَابَ الشَّيْخُ وَأَخْطَأْتُ قَالَ سُلَيْمَانُ يَا أَبَا حَازِمٍ مَا لَنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ قَالَ لِأَنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ الْآخِرَةَ وَعَمَّرْتُمْ الدُّنْيَا فَكَرِهْتُمْ أَنْ تُنْقَلُوا مِنْ الْعُمْرَانِ إِلَى الْخَرَابِ قَالَ أَصَبْتَ يَا أَبَا حَازِمٍ فَكَيْفَ الْقُدُومُ غَدًا عَلَى اللَّهِ قَالَ أَمَّا الْمُحْسِنُ فَكَالْغَائِبِ يَقْدُمُ عَلَى أَهْلِهِ وَأَمَّا الْمُسِيءُ فَكَالْآبِقِ يَقْدُمُ عَلَى مَوْلَاهُ فَبَكَى سُلَيْمَانُ وَقَالَ لَيْتَ شِعْرِي مَا لَنَا عِنْدَ اللَّهِ قَالَ اعْرِضْ عَمَلَكَ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ قَالَ وَأَيُّ مَكَانٍ أَجِدُهُ قَالَ { إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ } قَالَ سُلَيْمَانُ فَأَيْنَ رَحْمَةُ اللَّهِ يَا أَبَا حَازِمٍ قَالَ أَبُو حَازِمٍ { رَحْمَةَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنْ الْمُحْسِنِينَ } قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ يَا أَبَا حَازِمٍ فَأَيُّ عِبَادِ اللَّهِ أَكْرَمُ قَالَ أُولُو الْمُرُوءَةِ وَالنُّهَى قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ فَأَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ أَدَاءُ الْفَرَائِضِ مَعَ اجْتِنَابِ الْمَحَارِمِ قَالَ سُلَيْمَانُ فَأَيُّ الدُّعَاءِ أَسْمَعُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ دُعَاءُ الْمُحْسَنِ إِلَيْهِ لِلْمُحْسِنِ قَالَ فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ لِلسَّائِلِ الْبَائِسِ وَجُهْدُ الْمُقِلِّ لَيْسَ فِيهَا مَنٌّ وَلَا أَذًى قَالَ فَأَيُّ الْقَوْلِ أَعْدَلُ قَالَ قَوْلُ الْحَقِّ عِنْدَ مَنْ تَخَافُهُ أَوْ تَرْجُوهُ قَالَ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَكْيَسُ قَالَ رَجُلٌ عَمِلَ بِطَاعَةِ اللَّهِ وَدَلَّ النَّاسَ عَلَيْهَا قَالَ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَحْمَقُ قَالَ رَجُلٌ انْحَطَّ فِي هَوَى أَخِيهِ وَهُوَ ظَالِمٌ فَبَاعَ آخِرَتَهُ بِدُنْيَا غَيْرِهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ أَصَبْتَ فَمَا تَقُولُ فِيمَا نَحْنُ فِيهِ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَوَ تُعْفِينِي قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ لَا وَلَكِنْ نَصِيحَةٌ تُلْقِيهَا إِلَيَّ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ آبَاءَكَ قَهَرُوا النَّاسَ بِالسَّيْفِ وَأَخَذُوا هَذَا الْمُلْكَ عَنْوَةً عَلَى غَيْرِ مَشُورَةٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَلَا رِضَاهُمْ حَتَّى قَتَلُوا مِنْهُمْ مَقْتَلَةً عَظِيمَةً فَقَدْ ارْتَحَلُوا عَنْهَا فَلَوْ أُشْعِرْتَ مَا قَالُوا وَمَا قِيلَ لَهُمْ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا أَبَا حَازِمٍ قَالَ أَبُو حَازِمٍ كَذَبْتَ إِنَّ اللَّهَ أَخَذَ مِيثَاقَ الْعُلَمَاءِ لَيُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا يَكْتُمُونَهُ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ فَكَيْفَ لَنَا أَنْ نُصْلِحَ قَالَ تَدَعُونَ الصَّلَفَ وَتَمَسَّكُونَ بِالْمُرُوءَةِ وَتَقْسِمُونَ بِالسَّوِيَّةِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ كَيْفَ لَنَا بِالْمَأْخَذِ بِهِ قَالَ أَبُو حَاَزِمٍ تَأْخُذُهُ مِنْ حِلِّهِ وَتَضَعُهُ فِي أَهْلِهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ هَلْ لَكَ يَا أَبَا حَازِمٍ أَنْ تَصْحَبَنَا فَتُصِيبَ مِنَّا وَنُصِيبَ مِنْكَ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ وَلِمَ ذَاكَ قَالَ أَخْشَى أَنْ أَرْكَنَ إِلَيْكُمْ شَيْئًا قَلِيلًا فَيُذِيقَنِي اللَّهُ ضِعْفَ الْحَيَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ ارْفَعْ إِلَيْنَا حَوَائِجَكَ قَالَ تُنْجِينِي مِنْ النَّارِ وَتُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ سُلَيْمَانُ لَيْسَ ذَاكَ إِلَيَّ قَالَ أَبُو حَازِمٍ فَمَا لِي إِلَيْكَ حَاجَةٌ غَيْرُهَا قَالَ فَادْعُ لِي قَالَ أَبُو حَازِمٍ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ سُلَيْمَانُ وَلِيَّكَ فَيَسِّرْهُ لِخَيْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَإِنْ كَانَ عَدُوَّكَ فَخُذْ بِنَاصِيَتِهِ إِلَى مَا تُحِبُّ وَتَرْضَى قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ قَطُّ قَالَ أَبُو حَازِمٍ قَدْ أَوْجَزْتُ وَأَكْثَرْتُ إِنْ كُنْتَ مِنْ أَهْلِهِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ مِنْ أَهْلِهِ فَمَا يَنْفَعُنِي أَنْ أَرْمِيَ عَنْ قَوْسٍ لَيْسَ لَهَا وَتَرٌ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ أَوْصِنِي قَالَ سَأُوصِيكَ وَأُوجِزُ عَظِّمْ رَبَّكَ وَنَزِّهْهُ أَنْ يَرَاكَ حَيْثُ نَهَاكَ أَوْ يَفْقِدَكَ حَيْثُ أَمَرَكَ فَلَمَّا خَرَجَ مِنْ عِنْدِهِ بَعَثَ إِلَيْهِ بِمِائَةِ دِينَارٍ وَكَتَبَ إِلَيْهِ أَنْ أَنْفِقْهَا وَلَكَ عِنْدِي مِثْلُهَا كَثِيرٌ قَالَ فَرَدَّهَا عَلَيْهِ وَكَتَبَ إِلَيْهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ أَنْ يَكُونَ سُؤَالُكَ إِيَّايَ هَزْلًا أَوْ رَدِّي عَلَيْكَ بَذْلًا وَمَا أَرْضَاهَا لَكَ فَكَيْفَ أَرْضَاهَا لِنَفْسِي وَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ لَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهَا رِعَاءً يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمْ جَارِيَتَيْنِ تَذُودَانِ فَسَأَلَهُمَا فَقَالَتَا { لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ } وَذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ جَائِعًا خَائِفًا لَا يَأْمَنُ فَسَأَلَ رَبَّهُ وَلَمْ يَسْأَلْ النَّاسَ فَلَمْ يَفْطِنْ الرِّعَاءُ وَفَطِنَتْ الْجَارِيتَانِ فَلَمَّا رَجَعَتَا إِلَى أَبِيهِمَا أَخْبَرَتَاهُ بِالْقِصَّةِ وَبِقَوْلِهِ فَقَالَ أَبُوهُمَا وَهُوَ شُعَيْبٌ هَذَا رَجُلٌ جَائِعٌ فَقَالَ لِإِحْدَاهُمَا اذْهَبِي فَادْعِيهِ فَلَمَّا أَتَتْهُ عَظَّمَتْهُ وَغَطَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ { إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا } فَشَقَّ عَلَى مُوسَى حِينَ ذَكَرَتْ { أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا } وَلَمْ يَجِدْ بُدًّا مِنْ أَنْ يَتْبَعَهَا إِنَّهُ كَانَ بَيْنَ الْجِبَالِ جَائِعًا مُسْتَوْحِشًا فَلَمَّا تَبِعَهَا هَبَّتْ الرِّيحُ فَجَعَلَتْ تَصْفِقُ ثِيَابَهَا عَلَى ظَهْرِهَا فَتَصِفُ لَهُ عَجِيزَتَهَا وَكَانَتْ ذَاتَ عَجُزٍ وَجَعَلَ مُوسَى يُعْرِضُ مَرَّةً وَيَغُضُّ أُخْرَى فَلَمَّا عِيلَ صَبْرُهُ نَادَاهَا يَا أَمَةَ اللَّهِ كُونِي خَلْفِي وَأَرِينِي السَّمْتَ بِقَوْلِكِ ذَا فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى شُعَيْبٍ إِذَا هُوَ بِالْعَشَاءِ مُهَيَّأً فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ اجْلِسْ يَا شَابُّ فَتَعَشَّ فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَعُوذُ بِاللَّهِ فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ لِمَ أَمَا أَنْتَ جَائِعٌ قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ هَذَا عِوَضًا لِمَا سَقَيْتُ لَهُمَا وَإِنَّا مِنْ أَهْلِ بَيْتٍ لَا نَبِيعُ شَيْئًا مِنْ دِينِنَا بِمِلْءِ الْأَرْضِ ذَهَبًا فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ لَا يَا شَابُّ وَلَكِنَّهَا عَادَتِي وَعَادَةُ آبَائِي نُقْرِي الضَّيْفَ وَنُطْعِمُ الطَّعَامَ فَجَلَسَ مُوسَى فَأَكَلَ فَإِنْ كَانَتْ هَذِهِ الْمِائَةُ دِينَارٍ عِوَضًا لِمَا حَدَّثْتُ فَالْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ فِي حَالِ الِاضْطِرَارِ أَحَلُّ مِنْ هَذِهِ وَإِنْ كَانَ لِحَقٍّ لِي فِي بَيْتِ الْمَالِ فَلِي فِيهَا نُظَرَاءُ فَإِنْ سَاوَيْتَ بَيْنَنَا وَإِلَّا فَلَيْسَ لِي فِيهَا حَاجَةٌ

Ha sangani hit [Ya'qub bin Ibrahim] ha sangani hit [Muhammad bin Umar bin Al Kumait] ha sangani hit [Ali bin Wahab Al Hamdani] ha sangani hit [Adl Dlahak bin Musa] ilek-ña: "Si Sulaiman bin 'Abdul Malik ha laknos i siudåt Medina ya malago' gui' humanao para i siudåt Mecca, ya estaba gui' gi meggai na tiempo dihas, pues ilek-ña: 'Kao guaha taotao giya Medina ni' ha li'e' unu gi i mangga'chong i Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam', ilek-ñiha: 'Hunggan, Abu Hazim, O emirul mu'minin." Pues ha na'hanao un taotao para u chule' si Abu Hazim. Anai måtto si Abu Hazim as Sulaiman bin'Abdul Malik. Ha faisen si Sulaiman: 'O Abu Hazim, hafa i siniente-mu put i båba na kinalamten-mu? ', [Abu Hazim] ha oppe: 'O amirul mu`minin, hafa na klasen attitud ni' un li'e' ginen guåhu? ', ha ålok: 'Pues, hu li'e' i taotao Medina manma'a'atan yu', lao ti malago' hao un li'e' yu'.' Pues ha oppe: 'O emirul mu`minin, hu gagagao na si Allah subhanallahu wa ta'ala u prutehi hao ginen i para un sangani hafa ti magahet na masusedi, ti un tungo' antes di på'go na ha'åni yan ti hu li'e' hao (antes)'. Ilek-ña si Dhahak bin Musa: 'Pues ha bira gui' si Sulaiman as Muhammad bin Shihab Az Zuhri', ilek-ña: 'Este na Shaykh, -Abu Hazim-, guiya i maolek ya guåhu ti maolek', ilek-ña si Sulaiman: 'O Abu Hazim, sa' hafa na ta chathinasso i finatai? ', Ha ålok: 'Sa' in na'fanlamen i lina'la' gi i mamaila' na tiempo yan in na'fanhuyong i tano', pues ti malago' hao para un hånao ginen i development asta i destrosu'. Ha ålok si Sulaiman: 'Maolek hao, O Abu Hazim, taimanu para ta atan si Allah subhanallahu wa ta'ala gi otro diha? ', ha ålok: 'Para i maolek na taotao, måtto gui' as Allah subhanallahu wa ta'ala taiguihi un taotao ni' ti ha li'e' i familia-ña gi meggai na tiempo, mientras i taotao ni' ti maolek, parehu ha' yan un esklabu ni' malålagu para i ma'gas-ña'. Annai ha hungok este siha na sinangan, ha ågang si Sulayman, ya ha faisen: 'Hu ålok, hafa i probision-ta as Allah subhanallahu wa ta'ala? ', Ha oppe: 'Adapta i che'cho'-mu gi i Lepblo as Allah subhanallahu wa ta'ala. Pues ha faisen: 'Gi håfa na bersikulo siña hu sodda'? ', manope gue: "INNAL `ABRARA LAFII NA'IM, WA INNAL FUJJARA LAFII JAHIIM" (ayo sija na taotao ni sen mandeboto siempre ufangagagao gui langet ni bula minagof, ya ayo sija y ti man-manosge, magahet na ugaegue gui sasalaguan) -Qs. Al Infithar: 13, 14-. Ha faisen ta'lo si Sulaiman: 'Manu i mina'ase'-ña si Allah subhanallahu wa ta'ala? ', ha ålok: 'I grasian Allah subhanallahu wa ta'ala mas åpmam para ayu siha i manma'å'ñao', ilek-ña si Sulaiman: 'O Abu hazim, håyi i mas noble na tentago' Allah subhanallahu wa ta'ala? ', ha oppe: 'Taotao siha ni' guaha sensen-ñiha put i taotao yan guaha rason-ñiha', ha faisen si Solomon: 'Håfa i mas impottånte na cho'cho'? ', ilek-ña si Abu Hazim: 'Ha cho'gue i obligasion-ña mientras ha na'suha todu i kosas siha ni' maprohibi', sigi ha' si Sulaiman ha faisen: 'Håfa na tinayuyot mas ma hungok? ', ilek-ña si Abu Hazim: 'I tinayuyot ayu siha i manmana'i virtue para ayu i taotao ni' manmana'i virtue', ha faisen ta'lo: 'Håfa i mas impottånte na karidat? ', ha ålok: 'Limosna para i manma'gås-ñiha ni' manma'å'ñao yan manmana'i para i taotao ni' dididi' ha' sin u ma'eksåhi i minaolek-ñiha yan sin u ma'å'ñao i palabras-ñiha', ha faisen ta'lo: 'Håfa na palabras i mas maolek? ', ha ålok: 'Sångan i minagahet put ayu siha i un ma'å'ñao pat ayu siha i un espipiha', ha faisen ta'lo: 'Håyi i listo na hinengge? ', ha ålok: 'Un taotao ni' ha osge' si Allah subhanallahu wa ta'ala ya ha na'fanli'e' i taotao siha ayu na osge', ha faisen: 'Håyi i taotao ni' ti maolek i hinengge-ña? ', ha ålok: 'I taotao ni' ha fañågu (ha sumåga) gi i minalago' i che'lu-ña ni' ti husto, ha bende i lina'la-ña despues di finatai para i mundon otro taotao'. Ilek-ña si Salomon nu guiya: ‘Magahet hao, håfa hinasso-mu put i prisente na kondision-ta? ', ilek-ña: 'O emirul mu`minin, kao un asi'i' I? ', ilek-ña si Sulaiman: 'Ti, lao ayu ha' i konsehu ni' un na'i yu'! ', ilek-ña si Abu Hazim: 'O emirul mu`minin, i manåmko'-mu ma'apåsi i taotao siha ni' espada, ya ma'ayek i pudet sin u ma'konsulta i ManMuslim yan sin u ma'ayek i konsentimenton-ñiha, astaki siha (i manåmko'-mu) ma'puno' siha ni' i masångan na pineddong ya magahet na manhånao siha, Ohhh,,,,, hafa ha' un sentungo' yan un kritika siha! "'. Unu gi i manmembron i konseho i Caliph ilek-ña nu guiya: 'Håfa na ti maolek i fino'-mu, O Abu Hazim', ilek-ña si Abu Hazim: 'Manma'å'ñao hao, si Allah subhanallahu wa ta'ala ha chule' un kontrata ginen i ulama para u ma esplåra gi i taotao siha ya ti u ma espiha gi i mas dikike', ilek-ña si Sulay: 'Taimanu siña ta na'huyong gui'? ', ha oppe: 'Na'suha i pretension-mu ya un guiya hao ni' un attitud ni' humanidad yan taya' mas diskriminasion', ha faisen si Sulaiman ta'lo: 'Taimanu ta cho'gue este ', ilek-ña si Abu Hazim: 'Un chule' este ginen ayu i legal ya un po'lo gi ayu siha i manmeresi'. Ilek-ña si Sulaiman nu guiya: 'Abu, para un akompåpara ham, pues malago' hao para un akompåpara ham. na siña un na'huyong i isao-måmi ya siña in na'huyong i isao-mu', ilek-ña: 'Hu li'e' i sagan-mu gi as Allah subhanallahu wa ta'ala', ha faisen si Sulaiman: 'Sa' hafa na debi di u taiguini, achokka' dididi' ha', siguru na si Allah subhanallahu wa ta'ala para u na'i yu' i difirensia gi lina'la' yan i difirensia (gi i mismo) gi i finatai, ilek-ña si Sulaiman: nisisåriu', ha ålok: 'Un na'fanlibre yu' ginen i sakkan ya un na'halom yu' gi langet', ilek-ña si Sulaiman: 'Ti hu faisen gui', ilek-ña si Abu Hazim: 'Yanggen hunggan, taya' nisisidåt-hu ginen hagu', ilek-ña si Sulaiman: 'O Abu Hazim, Fanmanayuyot para guåhu!', pues ha ågang si Abu Hazim: 'Oh Sulaiman, yanggen un na'i gui', Sulaiman, na'i gui'. fa'tinas para guiya para i minaolek i tano' yan i mamaila' na tano', ya yanggen guiya i enimigu-mu, na'i i pachot-ña para i chalan ni' un guaiya ya un na'magof gui'.' maolek para guåhu i para bai hu laknos i flecha siha ginen i bånda ni' taya' hilu'-ña. Ilek-ña si Sulaiman nu guåhu: 'Abisa yu'!' 'Infaqlah i salåppe' ya un risibi ha' i parehu na adision ginen guåhu', ilek-ña i na'ån-ña: 'Abu Hazim ha bira i salåppe' ya ha tuge' un lepblo ni' ilek-ña: 'O amirul mu`minin, hu faisen si Allah subhanallahu wa ta'ala para pruteksion para hagu yanggen i finaisen-mu giya guåhu un chiste ha' (chiste) pat i ineppe-ku un sakrifisiu. Un kosa ni' ti hu ayek para hagu, taimanu na bai hu ayek para guåhu?', ya ha tuge' un lepblo para guiya: 'Ayu na Musa. bin Imran 'alaihissalam annai måtto gui' gi i hånom tåsi gi tano' Madyan, ha li'e' un gurupon taotao ni' manma'å'ñao i ga'ga'-ñiha, ha sodda' gi i tatte i taotao siha dos na palao'an ni' manma'a'atan i ga'ga'-ñiha, pues ha faisen siha dos, i dos manma'å'ñao: 'Ti siña ta na'fanhånom i ga'ga'-ta asta ki i manma'gas-ta ma na'hånao i ga'ga'-ñiha, anai gaige i tatan-måmi as Musa, 'alaihissalam ha na'i hånom i ga'ga'-ña siha ni' para u ayuda. humanao gui' Eduh mientras ha tatayuyot: ‘O Saina-hu, magahet na hu nisisita un maolek na kosas ni’ Un na’hanao papa’ giya guåhu’, este sa’ put i ha’åni yan gi estao mina’å’ñao ya ti ha sentungo’ na siña ha’, ha ågang i Saina-ña ya ti ha faisen i taotao. I pastot siha ti ma'a'atan gui' lao i dos na palao'an ma'a'atan gui'', annai ma bira siha tatte gi as tatan-ñiha, i dos ma sangani gui' i estoria yan hafa ilek-ñiha, pues ilek-ña i tata (Syu'aib): 'Este na taotao mañge', pues ilek-ña gi unu gi i dos haga-ña: 'Agang ayu na taotao! ', annai ha li'e' gui' (si Moises), ha respeta si Musa ya ha kubre i fi'on-ña, ya ilek-ña: 'Ha ågang hao si tata-hu para un na'i hao premiu put i minaolek-mu gi i hanom i ga'ga'-måmi'. Difisit para si Musa 'alaihissalam annai ha mensiona i palao'an i premiu para u nå'i hånom i ga'ga'-ña, lao ti ha sodda' otro na manera fuera di u sigi gui', sa' sen lå'la' gui' gi entalu' i båndan tåno'. Anai ha laknos gui', guaha fuetsan manglo' ha laknos gui' ya ha pega i magagu-ña gi i tatte-ña, pues ha li'e' si Musa 'alaihissalam i kurba i åpaka'-ña ya guiya un palao'an ni' guaha åpaka' na åpaka'-ña, pues si Musa 'alaihissalam un biåhi ha bira gui' ya ha na'halom i matan-ña annai måtai i pasensian-ña, ha ågang gui': gi tatte-ku ya un fa'nu'i yu' i chalan ni' este na palabras', Anai måtto gui' ya ha li'e' si Syu'aib ya esta ma pripara i sena para guiya, ilek-ña si Syu'aib nu guiya: 'Siña un na'siguru'. Ilek-ña si Musa 'alaihissalam nu guiya: 'Hu li'e' i sagan-ñiha as Allah subhanallahu wa ta'ala', ilek-ña si Shu'aib: 'Sa' hafa?, ti un mañåsaga? ', ha ålok: 'hunggan, lao hu ma'å'ñao na este na premiu para u fanmana'i hånom i dos na ga'ga'-ñiha, ya guåhu un familia ni' ti ma bende ni' unu gi i rilihón-ta put i oron todu i tano'', ilek-ña si Shu'aib nu guiya: 'Ti, O patgon! Lao este i kustumbre-ku yan i mañaina-hu, in setbe i bisita siha ya in na'i siha nengkanno', pues mata'chong si Musa 'alaihissalam ya ha chocho'gue. Yanggen este na siento dinares put i masusedi, i tataotao, haga' yan tataotao i babue gi i kondision manma'a'agang para u mas halal ki este na salåppe', ya yanggen i salåppe' ma po'lo gi i baitulmaal, guaha i manma'gas gi halom-ña. Este yanggen malago' hao na u ma'arekla i asunto entre hita, ya yanggen ti malago' hao, ti hu nisisita i salåppe' lokkue'' ".

Hadith

Imam Darimi : 646

أَخْبَرَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبَصْرِيُّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُسْلِمٍ الْقَسْمَلِيِّ أَخْبَرَنَا زَيْدٌ الْعَمِّيُّ عَنْ بَعْضِ الْفُقَهَاءِ أَنَّهُ قَالَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ اعْمَلْ بِعِلْمِكَ وَأَعْطِ فَضْلَ مَالِكَ وَاحْبِسْ الْفَضْلَ مِنْ قَوْلِكَ إِلَّا بِشَيْءٍ مِنْ الْحَدِيثِ يَنْفَعُكَ عِنْدَ رَبِّكَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّ الَّذِي عَلِمْتَ ثُمَّ لَمْ تَعْمَلْ بِهِ قَاطِعٌ حُجَّتَكَ وَمَعْذِرَتَكَ عِنْدِ رَبِّكَ إِذَا لَقِيتَهُ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّ الَّذِي أُمِرْتَ بِهِ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ لَيَشْغَلُكَ عَمَّا نُهِيتَ عَنْهُ مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ لَا تَكُونَنَّ قَوِيًّا فِي عَمَلِ غَيْرِكَ ضَعِيفًا فِي عَمَلِ نَفْسِكَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ لَا يَشْغَلَنَّكَ الَّذِي لِغَيْرِكَ عَنْ الَّذِي لَكَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ جَالِسْ الْعُلَمَاءَ وَزَاحِمْهُمْ وَاسْتَمِعْ مِنْهُمْ وَدَعْ مُنَازَعَتَهُمْ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ عَظِّمْ الْعُلَمَاءَ لِعِلْمِهِمْ وَصَغِّرْ الْجُهَّالَ لِجَهْلِهِمْ وَلَا تُبَاعِدْهُمْ وَقَرِّبْهُمْ وَعَلِّمْهُمْ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ لَا تُحَدِّثْ بِحَدِيثٍ فِي مَجْلِسٍ حَتَّى تَفْهَمَهُ وَلَا تُجِبْ امْرَأً فِي قَوْلِهِ حَتَّى تَعْلَمَ مَا قَالَ لَكَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ لَا تَغْتَرَّ بِاللَّهِ وَلَا تَغْتَرَّ بِالنَّاسِ فَإِنَّ الْغِرَّةَ بِاللَّهِ تَرْكُ أَمْرِهِ وَالْغِرَّةَ بِالنَّاسِ اتِّبَاعُ أَهْوَائِهِمْ وَاحْذَرْ مِنْ اللَّهِ مَا حَذَّرَكَ مِنْ نَفْسِهِ وَاحْذَرْ مِنْ النَّاسِ فِتْنَتَهُمْ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّهُ لَا يَكْمُلُ ضَوْءُ النَّهَارِ إِلَّا بِالشَّمْسِ كَذَلِكَ لَا تَكْمُلُ الْحِكْمَةُ إِلَّا بِطَاعَةِ اللَّهِ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّهُ لَا يَصْلُحُ الزَّرْعُ إِلَّا بِالْمَاءِ وَالتُّرَابِ كَذَلِكَ لَا يَصْلُحُ الْإِيمَانُ إِلَّا بِالْعِلْمِ وَالْعَمَلِ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ كُلُّ مُسَافِرٍ مُتَزَوِّدٌ وَسَيَجِدُ إِذَا احْتَاجَ إِلَى زَادِهِ مَا تَزَوَّدَ وَكَذَلِكَ سَيَجِدُ كُلُّ عَامِلٍ إِذَا احْتَاجَ إِلَى عَمَلِهِ فِي الْآخِرَةِ مَا عَمِلَ فِي الدُّنْيَا يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَحُضَّكَ عَلَى عِبَادَتِهِ فَاعْلَمْ أَنَّهُ إِنَّمَا أَرَادَ أَنْ يُبَيِّنَ لَكَ كَرَامَتَكَ عَلَيْهِ فَلَا تَحَوَّلَنَّ إِلَى غَيْرِهِ فَتَرْجِعَ مِنْ كَرَامَتِهِ إِلَى هَوَانِهِ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِنْ تَنْقُلْ الْحِجَارَةَ وَالْحَدِيدَ أَهْوَنُ عَلَيْكَ مِنْ أَنْ تُحَدِّثَ مَنْ لَا يَعْقِلُ حَدِيثَكَ وَمَثَلُ الَّذِي يُحَدِّثُ مَنْ لَا يَعْقِلُ حَدِيثَهُ كَمَثَلِ الَّذِي يُنَادِي الْمَيِّتَ وَيَضَعُ الْمَائِدَةَ لِأَهْلِ الْقُبُورِ

Ma ripot giya hita [Abu Uthman Al Bashri] ginen [Abdul Aziz bin Muslim Al Qasmali] ha ripot giya hita [Zaid Al 'Ammi] ginen [difirentes fiqh scholars], ilek-ña: 'O taotao ni' manma'å'ñao, praktitika i tiningo'-miyu, na'i i eksisio na riku-miyu, yan na'fanhuyong i eksisio na fino'-miyu fuera di un dididi' na fino'-miyu, siempre in benefisia i Saina. O taotao ni' manma'å'ñao, un kosas ni' un tungo' lao ti un cho'gue, u na'fanhuyong i chinatsaga-mu yan i eskusu-mu yan i Saina-mu yanggen un li'e' Gui'. O taotao ni' gai tiningo', i in osge' si Allah ni' ha na'i hao i tinago'-mu, ha na'fanlibre hao ginen i disobidiente as Allah ni' maprohibi para hagu. O taotao ni' manma'å'ñao, munga ma'å'ñao hao ni' i che'cho' i pumalu, lao hagu mismo ti siña un cho'gue (un che'cho') para hagu. O taotao ni manma’å’ñao, munga ma’a’ñao ni hafa guaha gi otro taotao para u na’fanmaleffa hamyo ni guaha giya hamyo. O taotao ni' manma'å'ñao, fanguentos yan i `ulama, fandaña' yan siha ya un hungok i fino'-ñiha ya cha'mu oppe siha. O taotao ni' manma'å'ñao, na'fanmagof i manma'estron-ñiha put i tiningo'-ñiha ya munga ma'respeta i taotao ni' manma'å'ñao put i tiningo'-ñiha, lao cha'mu fanma'å'ñao nu siha, lao fanma'å'ñao ya fanma'å'ñao nu siha. O taotao ni' manma'å'ñao, cha'mu ma diskuti i hadith gi i asemblea astaki ti un komprende, yan cha'mu ma kuentusi i taotao siha astaki un tungo' ha' hafa ilek-ñiha nu hagu. O taotao ni' manma'å'ñao, cha'mu fanma'å'ñao as Allah yan cha'-mu fanma'å'ñao ni' taotao siha. Yanggen ma'a'atan hao as Allah, debi di un na'suha i tinago'-ña, ya yanggen ma'a'atan hao ni' taotao, debi di un cho'gue i malago'-ñiha. Fanma'å'ñao nu si Allah gi todu i kosas ni' ha invite hao para un ma'å'ñao nu Guiya, ya un na'suha i taotao siha put i chinatsaga-ñiha. O taotao ni' manma'å'ñao, i atdao ti perfekto fuera di i atdao, ni' i tiningo' ti perfekto fuera di i inosge' as Allah subhanallahu wa ta'ala. O taotao tiningo’, ti maolek i tinanom fuera di hanom yan tano’, ni’ ti maolek i hinengge fuera di tiningo’ yan cho’cho’. O taotao ni' gai tiningo', kada biaheru debi di u ma'e'eyak, ya u risibi i probision-ña yanggen ha nisisita, yan lokkue' kada taotao ni' chumo'gue maolek na cho'cho', gi i otro na lina'la u risibi ayu i ha cho'gue gi este na tano' yanggen ha nisisita i che'cho'-ña. O taotao ni' manma'å'ñao, yanggen malago' si Allah subhanallahu wa ta'ala na u na'fanmagof hamyo para en adora Gui', tungo' na malago' Ha na'fanli'e' hamyo i bendision-ña siha, pues cha'-miyu fanma'a'ñao para otro ki Guiya, kosaki en fanma'abandona i gloria-ña ya en lugat di este en fanma'a'ñao gi lina'la'. O taotao tiningo', yanggen un mueba i acho' pat i åcho', mas libianu para hagu ki un kuentusi i taotao ni' ti ha aksepta i fino'-mu. I fina'akomparasion i taotao ni ha kuentusi un taotao ni ti ha aksepta i fino'-ña parehu ha' yan i taotao ni ha agang i matai ya ha po'lo platu para i mañasaga gi naftan."

Hadith

Imam Darimi : 647

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سُلَيْمَانَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَنْطَاكِيُّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبَّادٍ الْخَوَّاصِ الشَّامِيِّ أَبِي عُتْبَةَ قَالَ أَمَّا بَعْدُ اعْقِلُوا وَالْعَقْلُ نِعْمَةٌ فَرُبَّ ذِي عَقْلٍ قَدْ شُغِلَ قَلْبُهُ بِالتَّعَمُّقِ عَمَّا هُوَ عَلَيْهِ ضَرَرٌ عَنْ الِانْتِفَاعِ بِمَا يَحْتَاجُ إِلَيْهِ حَتَّى صَارَ عَنْ ذَلِكَ سَاهِيًا وَمِنْ فَضْلِ عَقْلِ الْمَرْءِ تَرْكُ النَّظَرِ فِيمَا لَا نَظَرَ فِيهِ حَتَّى لَا يَكُونَ فَضْلُ عَقْلِهِ وَبَالًا عَلَيْهِ فِي تَرْكِ مُنَافَسَةِ مَنْ هُوَ دُونَهُ فِي الْأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ أَوْ رَجُلٍ شُغِلَ قَلْبُهُ بِبِدْعَةٍ قَلَّدَ فِيهَا دِينَهُ رِجَالًا دُونَ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ اكْتَفَى بِرَأْيِهِ فِيمَا لَا يَرَى الْهُدَى إِلَّا فِيهَا وَلَا يَرَى الضَّلَالَةَ إِلَّا بِتَرْكِهَا يَزْعُمُ أَنَّهُ أَخَذَهَا مِنْ الْقُرْآنِ وَهُوَ يَدْعُو إِلَى فِرَاقِ الْقُرْآنِ أَفَمَا كَانَ لِلْقُرْآنِ حَمَلَةٌ قَبْلَهُ وَقَبْلَ أَصْحَابِهِ يَعْمَلُونَ بِمُحْكَمِهِ وَيُؤْمِنُونَ بِمُتَشَابِهِهِ وَكَانُوا مِنْهُ عَلَى مَنَارٍ كَوَضَحِ الطَّرِيقِ فَكَانَ الْقُرْآنُ إِمَامَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ إِمَامًا لِأَصْحَابِهِ وَكَانَ أَصْحَابُهُ أَئِمَّةً لِمَنْ بَعْدَهُمْ رِجَالٌ مَعْرُوفُونَ مَنْسُوبُونَ فِي الْبُلْدَانِ مُتَّفِقُونَ فِي الرَّدِّ عَلَى أَصْحَابِ الْأَهْوَاءِ مَعَ مَا كَانَ بَيْنَهُمْ مِنْ الِاخْتِلَافِ وَتَسَكَّعَ أَصْحَابُ الْأَهْوَاءِ بِرَأْيِهِمْ فِي سُبُلٍ مُخْتَلِفَةٍ جَائِرَةٍ عَنْ الْقَصْدِ مُفَارِقَةٍ لِلصِّرَاطِ الْمُسْتَقِيمِ فَتَوَّهَتْ بِهِمْ أَدِلَّاؤُهُمْ فِي مَهَامِهَ مُضِلَّةٍ فَأَمْعَنُوا فِيهَا مُتَعَسِّفِينَ فِي تِيهِهِمْ كُلَّمَا أَحْدَثَ لَهُمْ الشَّيْطَانُ بِدْعَةً فِي ضَلَالَتِهِمْ انْتَقَلُوا مِنْهَا إِلَى غَيْرِهَا لِأَنَّهُمْ لَمْ يَطْلُبُوا أَثَرَ السَّالِفِينَ وَلَمْ يَقْتَدُوا بِالْمُهَاجِرِينَ وَقَدْ ذُكِرَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ لِزِيَادٍ هَلْ تَدْرِي مَا يَهْدِمُ الْإِسْلَامَ زَلَّةُ عَالِمٍ وَجِدَالُ مُنَافِقٍ بِالْقُرْآنِ وَأَئِمَّةٌ مُضِلُّونَ اتَّقُوا اللَّهَ وَمَا حَدَثَ فِي قُرَّائِكُمْ وَأَهْلِ مَسَاجِدِكُمْ مِنْ الْغِيبَةِ وَالنَّمِيمَةِ وَالْمَشْيِ بَيْنَ النَّاسِ بِوَجْهَيْنِ وَلِسَانَيْنِ وَقَدْ ذُكِرَ أَنَّ مَنْ كَانَ ذَا وَجْهَيْنِ فِي الدُّنْيَا كَانَ ذَا وَجْهَيْنِ فِي النَّارِ يَلْقَاكَ صَاحِبُ الْغِيبَةِ فَيَغْتَابُ عِنْدَكَ مَنْ يَرَى أَنَّكَ تُحِبُّ غِيبَتَهُ وَيُخَالِفُكَ إِلَى صَاحِبِكَ فَيَأْتِيهِ عَنْكَ بِمِثْلِهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ أَصَابَ عِنْدَ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْكُمَا حَاجَتَهُ وَخَفِيَ عَلَى كُلِّ وَاحِدٍ مِنْكُمَا مَا أُتِيَ بِهِ عِنْدَ صَاحِبِهِ حُضُورُهُ عِنْدَ مَنْ حَضَرَهُ حُضُورُ الْإِخْوَانِ وَغَيْبَتُهُ عَلَى مَنْ غَابَ عَنْهُ غَيْبَةُ الْأَعْدَاءِ مَنْ حَضَرَ مِنْهُمْ كَانَتْ لَهُ الْأَثَرَةُ وَمَنْ غَابَ مِنْهُمْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حُرْمَةٌ يَفْتِنُ مَنْ حَضَرَهُ بِالتَّزْكِيَةِ وَيَغْتَابُ مَنْ غَابَ عَنْهُ بِالْغِيبَةِ فَيَا لَعِبَادَ اللَّهِ أَمَا فِي الْقَوْمِ مِنْ رَشِيدٍ وَلَا مُصْلِحٍ يَقْمَعُ هَذَا عَنْ مَكِيدَتِهِ وَيَرُدُّهُ عَنْ عِرْضِ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ بَلْ عَرَفَ هَوَاهُمْ فِيمَا مَشَى بِهِ إِلَيْهِمْ فَاسْتَمْكَنَ مِنْهُمْ وَأَمْكَنُوهُ مِنْ حَاجَتِهِ فَأَكَلَ بِدِينِهِ مَعَ أَدْيَانِهِمْ فَاللَّهَ اللَّهَ ذُبُّوا عَنْ حُرَمِ أَغْيَابِكُمْ وَكُفُّوا أَلْسِنَتَكُمْ عَنْهُمْ إِلَّا مِنْ خَيْرٍ وَنَاصِحُوا اللَّهَ فِي أُمَّتِكُمْ إِذْ كُنْتُمْ حَمَلَةَ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ فَإِنَّ الْكِتَابَ لَا يَنْطِقُ حَتَّى يُنْطَقَ بِهِ وَإِنَّ السُّنَّةَ لَا تَعْمَلُ حَتَّى يُعْمَلَ بِهَا فَمَتَى يَتَعَلَّمُ الْجَاهِلُ إِذَا سَكَتَ الْعَالِمُ فَلَمْ يُنْكِرْ مَا ظَهَرَ وَلَمْ يَأْمُرْ بِمَا تُرِكَ وَقَدْ { أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ } اتَّقُوا اللَّهَ فَإِنَّكُمْ فِي زَمَانٍ رَقَّ فِيهِ الْوَرَعُ وَقَلَّ فِيهِ الْخُشُوعُ وَحَمَلَ الْعِلْمَ مُفْسِدُوهُ فَأَحَبُّوا أَنْ يُعْرَفُوا بِحَمْلِهِ وَكَرِهُوا أَنْ يُعْرَفُوا بِإِضَاعَتِهِ فَنَطَقُوا فِيهِ بِالْهَوَى لَمَّا أَدْخَلُوا فِيهِ مِنْ الْخَطَإِ وَحَرَّفُوا الْكَلِمَ عَمَّا تَرَكُوا مِنْ الْحَقِّ إِلَى مَا عَمِلُوا بِهِ مِنْ بَاطِلٍ فَذُنُوبُهُمْ ذُنُوبٌ لَا يُسْتَغْفَرُ مِنْهَا وَتَقْصِيرُهُمْ تَقْصِيرٌ لَا يُعْتَرَفُ بِهِ كَيْفَ يَهْتَدِي الْمُسْتَدِلُّ الْمُسْتَرْشِدُ إِذَا كَانَ الدَّلِيلُ حَائِرًا أَحَبُّوا الدُّنْيَا وَكَرِهُوا مَنْزِلَةَ أَهْلِهَا فَشَارَكُوهُمْ فِي الْعَيْشِ وَزَايَلُوهُمْ بِالْقَوْلِ وَدَافَعُوا بِالْقَوْلِ عَنْ أَنْفُسِهِمْ أَنْ يُنْسَبُوا إِلَى عَمَلِهِمْ فَلَمْ يَتَبَرَّءُوا مِمَّا انْتَفَوْا مِنْهُ وَلَمْ يَدْخُلُوا فِيمَا نَسَبُوا إِلَيْهِ أَنْفُسَهُمْ لِأَنَّ الْعَامِلَ بِالْحَقِّ مُتَكَلِّمٌ وَإِنْ سَكَتَ وَقَدْ ذُكِرَ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ إِنِّي لَسْتُ كُلَّ كَلَامِ الْحَكِيمِ أَتَقَبَّلُ وَلَكِنِّي أَنْظُرُ إِلَى هَمِّهِ وَهَوَاهُ فَإِنْ كَانَ هَمُّهُ وَهَوَاهُ لِي جَعَلْتُ صَمْتَهُ حَمْدًا وَوَقَارًا لِي وَإِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى { مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا } لَمْ يَعْمَلُوا بِهَا { كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا } كُتُبًا وَقَالَ { خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ } قَالَ الْعَمَلُ بِمَا فِيهِ وَلَا تَكْتَفُوا مِنْ السُّنَّةِ بِانْتِحَالِهَا بِالْقَوْلِ دُونَ الْعَمَلِ بِهَا فَإِنَّ انْتِحَالَ السُّنَّةِ دُونَ الْعَمَلِ بِهَا كَذِبٌ بِالْقَوْلِ مَعَ إِضَاعَةِ الْعَمَلِ وَلَا تَعِيبُوا بِالْبِدَعِ تَزَيُّنًا بِعَيْبِهَا فَإِنَّ فَسَادَ أَهْلِ الْبِدَعِ لَيْسَ بِزَائِدٍ فِي صَلَاحِكُمْ وَلَا تَعِيبُوهَا بَغْيًا عَلَى أَهْلِهَا فَإِنَّ الْبَغْيَ مِنْ فَسَادِ أَنْفُسِكُمْ وَلَيْسَ يَنْبَغِي لِلطَّبِيبِ أَنْ يُدَاوِيَ الْمَرْضَى بِمَا يُبَرِّئُهُمْ وَيُمْرِضُهُ فَإِنَّهُ إِذَا مَرِضَ اشْتَغَلَ بِمَرَضِهِ عَنْ مُدَاوَاتِهِمْ وَلَكِنْ يَنْبَغِي أَنْ يَلْتَمِسَ لِنَفْسِهِ الصِّحَّةَ لِيَقْوَى بِهِ عَلَى عِلَاجِ الْمَرْضَى فَلْيَكُنْ أَمْرُكُمْ فِيمَا تُنْكِرُونَ عَلَى إِخْوَانِكُمْ نَظَرًا مِنْكُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَنَصِيحَةً مِنْكُمْ لِرَبِّكُمْ وَشَفَقَةً مِنْكُمْ عَلَى إِخْوَانِكُمْ وَأَنْ تَكُونُوا مَعَ ذَلِكَ بِعُيُوبِ أَنْفُسِكُمْ أَعْنَى مِنْكُمْ بِعُيُوبِ غَيْرِكُمْ وَأَنْ يَسْتَطْعِمَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا النَّصِيحَةَ وَأَنْ يَحْظَى عِنْدَكُمْ مَنْ بَذَلَهَا لَكُمْ وَقَبِلَهَا مِنْكُمْ وَقَدْ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَحِمَ اللَّهُ مَنْ أَهْدَى إِلَيَّ عُيُوبِي تُحِبُّونَ أَنْ تَقُولُوا فَيُحْتَمَلَ لَكُمْ وَإِنْ قِيلَ لَكُمْ مِثْلُ الَّذِي قُلْتُمْ غَضِبْتُمْ تَجِدُونَ عَلَى النَّاسِ فِيمَا تُنْكِرُونَ مِنْ أُمُورِهِمْ وَتَأْتُونَ مِثْلَ ذَلِكَ فَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يُوجَدَ عَلَيْكُمْ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ وَرَأْيَ أَهْلِ زَمَانِكُمْ وَتَثَبَّتُوا قَبْلَ أَنْ تَكَلَّمُوا وَتَعَلَّمُوا قَبْلَ أَنْ تَعْمَلُوا فَإِنَّهُ يَأْتِي زَمَانٌ يَشْتَبِهُ فِيهِ الْحَقُّ وَالْبَاطِلُ وَيَكُونُ الْمَعْرُوفُ فِيهِ مُنْكَرًا وَالْمُنْكَرُ فِيهِ مَعْرُوفًا فَكَمْ مِنْ مُتَقَرِّبٍ إِلَى اللَّهِ بِمَا يُبَاعِدُهُ وَمُتَحَبِّبٍ إِلَيْهِ بِمَا يُغْضِبُهُ عَلَيْهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { أَفَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا } الْآيَةَ فَعَلَيْكُمْ بِالْوُقُوفِ عِنْدَ الشُّبُهَاتِ حَتَّى يَبْرُزَ لَكُمْ وَاضِحُ الْحَقِّ بِالْبَيِّنَةِ فَإِنَّ الدَّاخِلَ فِيمَا لَا يَعْلَمُ بِغَيْرِ عِلْمٍ آثِمٌ وَمَنْ نَظَرَ لِلَّهِ نَظَرَ اللَّهُ لَهُ عَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ فَأْتَمُّوا بِهِ وَأُمُّوا بِهِ وَعَلَيْكُمْ بِطَلَبِ أَثَرِ الْمَاضِينَ فِيهِ وَلَوْ أَنَّ الْأَحْبَارَ وَالرُّهْبَانَ لَمْ يَتَّقُوا زَوَالَ مَرَاتِبِهِمْ وَفَسَادَ مَنْزِلَتِهِمْ بِإِقَامَةِ الْكِتَابِ وَتِبْيَانِهِ مَا حَرَّفُوهُ وَلَا كَتَمُوهُ وَلَكِنَّهُمْ لَمَّا خَالَفُوا الْكِتَابَ بِأَعْمَالِهِمْ الْتَمَسُوا أَنْ يَخْدَعُوا قَوْمَهُمْ عَمَّا صَنَعُوا مَخَافَةَ أَنْ تَفْسُدَ مَنَازِلُهُمْ وَأَنْ يَتَبَيَّنَ لِلنَّاسِ فَسَادُهُمْ فَحَرَّفُوا الْكِتَابَ بِالتَّفْسِيرِ وَمَا لَمْ يَسْتَطِيعُوا تَحْرِيفَهُ كَتَمُوهُ فَسَكَتُوا عَنْ صَنِيعِ أَنْفُسِهِمْ إِبْقَاءً عَلَى مَنَازِلِهِمْ وَسَكَتُوا عَمَّا صَنَعَ قَوْمُهُمْ مُصَانَعَةً لَهُمْ وَقَدْ { أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ } بَلْ مَالَئُوا عَلَيْهِ وَرَقَّقُوا لَهُمْ فِيهِ

Ha sangan giya hita [Abdul Malik bin Sulaiman Abu Abdur Rahman Al `Anthaki] ginen ['Abbad bin 'Abbad Al Khawwash As Syami Abu 'Utbah] na ilek-ña: "Na'i atension, usa i rason, sa' i rason un bendision. Kuanto na taotao ni' manma'å'ñao ma'a'a'ñao i korason-ñiha ni' manma'a'ñao na kosas siha ni' manma'a'ñao para siha nisisåriu, ya u fanmalingu na. Gi entre i minaolek i rason-ta, i para ta na'suha i atension-ta gi kosas siha ni' ti nisisåriu para u ma'ayek para u ma'ayek i intelektu-ña ti distrosu para guiya, este ilek-ña, ha na'suha i kompetensia yan i taotao ni' i maolek na cho'cho'-ñiha ti maolek, pat un taotao ni' ha okupa i korason-ña ni' heresia, ni' ha sigue ha' i taotao-ña gi i rilihón-ña sin u ma'osge i Manma'gas-ña. i pas yan i bendision as Allah u gaige giya guiya, pat ha sentungo' ha' na ha na'magof gui' put i hinasso-ña, ni' ti ha li'e' guinaha fuera di gi i hinasso-ña, ya ti ha li'e' na guaha isao fuera di ha na'suha gui' gi i hinasso na ha chule' ginen i Qur'an, achokka' ha agang para u ma'abandona i Qur'an, ti magahet? yan manmanhongge gi i verse siha ni' mutasyabih? Manma'a'ñao siha gi i tore taiguihi i lampara gi i chalan, i Koran i Imam as Rasulullah sallallahu'alahi wa sallam, mientras si Rasulullah shallahu'alaihi wa sallam i imam i mangga'chong-ña, ya i mangga'chong-ña i imam siha despues di siha, ayu i taotao ni' i minaolek-ñiha, ma tungo' i barometer gi un tano' na'suha i manma'å'ñao nu i minalago'-ñiha achokka' guaha difirensiå-ña i hinasso-ñiha. gi un estoria ginen as Umar radiallahu 'anhu na ilek-ña as Ziad: 'Kao un tungo' hafa (na'fanhuyong) i destrosion i Islam', i ineppe put i isao i taotao ni' manma'å'ñao, i dibetsion i manma'å'ñao put i Qur'an yan i manma'å'ñao na imam siha' i aksion i manma'å'ñao, i namimah yan i manma'å'ñao gi entre dos na taotao. håyi guaha dos kara’-ña gi i tano’, siempre guaha dos kara’-ña gi sasalaguan.Yanggen ha li’e’ hao i chathinasso, ha chismis i taotao ni’ malago’-mu un chismis, pues ha bira gui’ tatte giya hagu para u hanao para i amigu-mu ya ha cho’gue i parehu na cho’cho’ I finatto-ña parehu ha’ yan i finatto-ña i amigu-mu, lao i finatto-ña i amigu-ña ni' gaige ha', parehu ha' yan i finatto-ña i amigu-ña, ni' ha sodda' gui'. gloria, mientras maseha hayi ti ha li'e', ti ha risibi onru, ha chathinasso ayu siha i ha bisita yan onra siha, yan ha chismis i taotao ni' ti ha li'e' ni' manma'å'ñao na lina'la', ya ha invite gui' para u difende i onru i mane'lu-ña ni' manMuslim?, achokka' siña ha sangani siha i intension i taotao siha taiguihi este yanggen manmåtto para u fanguentos, ayu ha' para u ma agang gui'. gi i uttemo, guiya ma'a'atan i rilihón-ña yan i rilihón-ñiha? Oh Allah, Oh Allah! Defende i onru-mu, na'suha i fino'-mu (ginen i chismis) put siha fuera di i maolek. Fa'na'an hamyo para in fanmansetbe as Allah, espesiåtmente para i taotao-miyu, sa' hamyo i manma'gås-miyu gi i Lepblo (Al Qur'an) yan Sunnah. Ti ha sångan i Biblia astaki ma sångan put guiya, yan i Sunnah ti siña ha na'fanhuyong gui' astaki ma na'fanhuyong. Yanggen i taotao ni' manma'å'ñao manma'estudiåyi, lao i taotao ni' manma'å'ñao manma'å'ñao ya ti ma na'suha i ma li'e' yan ti ma kumanda i ma na'suha, kao ti ha chule' si Allah subhanallahu wa ta'ala un kontrata ginen ayu siha i manma nå'i siha i Lepblo para u ma esplåra gi taotao siha ya ti u ma espiha? Manma'å'ñao nu si Allah subhanallahu wa ta'ala, sa' gaige hao gi i tiempon dinuebu na morat yan ti sinsero, ya i manma'gås-ta i manma'gås-ta. Manma'å'ñao siha yanggen ma tungo' siha komu ayu i manmalingu, ma sångan put este yan minagof yanggen ma na'halom i isao gi i tiningo', ya ma na'fanlamen i fino' i minagahet ni' ma na'suha, pues ma bira siha guatu gi i ti magahet na ma cho'gue. I isao-ñiha un isao ni' ti siña ma'apasi yan i negligensia-ñiha un negligensia ni' ti siña ma'hustisia, taimanu na siña i taotao ni' manma'a'agang guinaha yan guinaha manma'a'agang yanggen i guinaha-ñiha ha' na'fanmanman, ma guaiya i tano' yan ma chathinasso i minagof i taotao-ña ni' manma'a'agang gi takhilo' na puesto, pues ma akompåpara siha gi lina'la' ya ma kontradisi siha ni' palabras, ya u ma difende siha, pues u ma asosia yan siha yan y minaulegñija. Ti manmaolek siha ginen i tåsi ni' ma na'suha, ya ti ma na'setbe i kriteria para u ma agradesi i che'cho'-ñiha, sa' i taotao ni' ha cho'gue i maolek na cho'cho', ti direktamente ha kuentos achokka' ti ha ågang. Ya ma sangan na ilek-ña si Allah Ta'ala; Ti Hu aksepta todu i fino’ i manma’å’ñao na taotao siha, lao Hu atan i tendensia-ñiha yan i maolek na intension-ñiha para Guahu. Sa' ayu i malago'-ña yan i intension-ña para Guåhu, Hu na'i i silensiu-ña na'magof yan na'magof, achokka' ti ha kuentos. Ilek-ña si Allah subhanallahu wa ta'ala: "MATSALULLADZINA HUMMILUT TAURATA TSUMMA LAM YAHMILUUHA KAMATSALIL HIMARI YAHMILUL ASFARA" (I parabola put ayu siha i manma'a'agang i Torah gi i agapa'-ñiha, pues ti ma'a'agang (ti ma'a'agang) parehu yan i asnu ni' ma'a'agang i lepblo siha) -QQ. Al Jumu'ah: 5-, Si Allah subhanallahu wa ta'ala ha sangan lokkue': "KHUDZU MAA ATAINAAKUM BI QUWWAH" (Gof ma'å'ñao nu i in na'i hao) -Qs. Al Baqarah: 63, 93, 171-, ilek-ña: 'Ilek-ña na para ta cho'gue i tinige'-ña, ya ti ta kumple i Sunnah gi fino' ha' sin eksperensia. Sa' i ma'a'atan i Sunnah komo palabras sin aksion, un dinagi gi palabras, ni' ha na'fanhuyong lokkue' tiningo'. ya cha'mu kritika i heresia para un na'fanmagof i taotao siha ni' un na'fanmagof i taotao siha, sa' i piniti ni' ha cho'gue i manma'å'ñao nu i heresia ti ha na'fanmagof i taotao siha, ya cha'mu kritika put i insentibu siha ni' manma'a'ñao nu i manma'a'ñao-ña, sa' i diskriminasion i mismo daño-mu, sa' ti propiu para i mediku siha para u ma'attende i taotao ni' mediku siha ni' guaha mediku-ña para u na'homlo' lokkue' siña ha na'fanhuyong nuebu na chetnot siha. Sa' yanggen malangu i dokto, machocho'gue i chetnot ya malingu para u trata siha. Lao, debi di u li'e' i salåpe' para guiya mismu ya siña ha na'homlo' i taotao ni' manmalangu. Na'siguru na yanggen un li'e' na guaha prublema ni' ha sodda' i mañe'lu-mu ya i korason-mu "menos komfotme", taimanu ha' un li'e' na ha susedi hao mismo yan komo un "abiso" ginen i Saina-mu para hagu, yan lokkue' i mina'ase'-mu para i mañe'lu-mu. Achokka' gi ayu na siñat, måolik para hagu na un na'i mas atension i mina'å'ñao-mu ki i mina'å'ñao i pumalu na taotao siha , ya in fanmanå'i konsehu entre hamyo, ya na'fanmagof ayu siha i manma'a'ñao nu i konsehu ya in ayek. Si Umar bin Al Khatthab, si Allah u na'magof gui', ilek-ña: 'Si Allah subhanallahu wa ta'ala u na'i mina'ase' i taotao ni' ha na'i yu' i chinatsaga-ku'. Malago' hao kumuentos ya i taotao ni' umekungok hao ma'a'atan siha para i minaolek-mu, achokka' yanggen ma sangani hao i mismo na palabras ni' un sangani hao, siempre un fanma'å'ñao. Guaha siha na kosas ni' na'ma'å'ñao hao, lao un cho'gue ayu i ma cho'gue, ti malago' hao na u ma kuentusi hao? ', Hasso ta'lo i hinasso-mu yan i hinasso i taotao siha ni' manggaige gi tiempo-mu. Inbestigga i notisia antes de un` kuentos ya un` tuñgu` antes de un` chogue karidat. Sa' despues siempre matto i tiempo anai ayu i maolek u ma'a'ñao yan i ti magahet, ya i ma'ruf (maolek) u ma'a'ñao ya i ti maolek u ma'a'ñao. Kuantu na taotao manma'a'ñao nu si Allah subhanallahu w ta'ala lao put kosas siha ni' muna'fanla'la' siha ginen Guiya, ya ma sodda' i guinaiya-ña put kosas siha ni' muna'fanla'la' Gui'. Ilek-ña si Allah subhanallahu wa ta'ala: "AFAMAN ZUYYINA LAHU SUU`U 'MALIHI FA RA`AHU HASANA" (Pues yanggen i taotao ni' ma fa'tinas (ginen i anite) ha konsidera i che'cho'-ña na ti maolek ya despues ha ålok na maolek i che'cho'-ña (parehu ha' yan i taotao ni' ti ma'a'ñao ni' anite)? -Fathir Al:8, debi di un na'suha i che'cho'-mu. para u fanma'a'ñao i taotao ni' manma'a'ñao gi asunto siha ni' ti ha tungo' sin tiningo', guiya i isao, ya maseha hayi ni' ha inbestigga yan sinsero na intension put i minaolek-ña si Allah, si Allah subhanallahu wa ta'ala ha li'e' este debi di un gof atendi i Qur'an, un na'i gui' un imam yan un invite (people) para u fa'tinas i Qur'an para un li'e'. i manmofo'na na taotao siha manma'a'ñao put i ma'a'atan i lepblo yan i esplikasion-ña, siguru na ti u ma'a'atan pat u ma'a'atan, lao yanggen ma'a'atan i lepblo ni' i che'cho'-ñiha, ma'a'atan i manera para u fanma'a'atan i taotao-ñiha sa' put i che'cho'-ñiha mismo ma cho'gue, sa' manma'a'atan na u ma'a'atan i posision-ñiha, ya u ma'a'atan i taotao-ñiha, pues u ma'a'atan i taotao-ñiha. i lepblo ni' manma'a'ñao, ya ayu i ti siña ma'a'ñao, ma'a'ñao, pues manma'a'ñao put i che'cho'-ñiha sa' put i malago' siha manma'a'ñao, ya manma'a'ñao put hafa i taotao-ñiha ma cho'gue mientras manma'a'ñao. taotao siha para u ma'ayek i asunto.

Hadith

Imam Darimi : 648

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا نُهِينَا أَنْ نَبْتَدِئَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَقْدُمَ الْبَدَوِيُّ وَالْأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَجَثَا بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا وَلَا أُجَاوِزُهُنَّ قَالَ ثُمَّ وَثَبَ الْأَعْرَابِيُّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ صَدَقَ الْأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَ

Ha sangani ham [Ali bin Abdul Hamid] ha sangani ham [Sulaiman bin Al Mughirah] ginen [Tsabit] ginen [Anas bin Malik] radiallahu 'anhu ya ilek-ña: "Anae manma'a'ñao ham para in faisen i Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam, manmagof ham yanggen un Bedouin yan i sengsong Arabu ni' manma'å'ñao nu i Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam. Anai manma'a'agang ham yan i profeta taiguini, derepente måtto un Arabu gi i sengsong ya tumohgi gi me'nan Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam ya ilek-ña: 'O Muhammad, i mensåhi-mu måtto giya hami, pues ha na'siguru ham na un alok na si Allah subhanallahu wa ta'ala ha na'hanao hao, pues i Profeta ha sangan: maolek ha'. Si Allah subhanallahu wa ta'ala hayi ha na'hanao hao? 'Put i Uno ni' ha na'hanao hao? ta'lo: 'Put i Unu ni' ha na'hanao hao, ha na'i hao este si Allah subhanallahu wa ta'ala ya ha ålok: 'Hunggan, maolek ha'', ilek-ña ta'lo: 'I mensåhi-mu ha na'siguru ham na un obliga i zakat gi i kosas-måmi ta'lo: 'I mensåhi-mu ha na'siguru ham na un na'i ham obligasion (para in cho'gue) i Bait para ayu siha i siña ha cho'gue,' ha ålok: 'Ginen i Unu ni' ha na'hanao hao, ha na'i hao este si Allah subhanallahu wa ta'ala', i Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam ha oppe: 'Hunggan, magahet', ilek-ña: 'Gi i Unu ni' ha na'hanao hao maolek, ti bai hu na'suha todu ni' un dididi' lao ti bai hu addåpta, ilek-ña i narrator: i Arabu gi i sengsong ha laknos gui', ya i Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam ha kuentusi: 'Yanggen maolek i Arabu gi i sengsong, u hålom gi langet' ".

Hadith

Imam Darimi : 649

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا غُلَامَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَقَالَ إِنِّي رَجُلٌ مِنْ أَخْوَالِكَ مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ وَأَنَا رَسُولُ قَوْمِي إِلَيْكَ وَوَافِدُهُمْ وَإِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ مَسْأَلَتِي إِلَيْكَ وَمُنَاشِدُكَ فَمُشَدِّدٌ مُنَاشَدَتِي إِيَّاكَ قَالَ خُذْ عَنْكَ يَا أَخَا بَنِي سَعْدٍ قَالَ مَنْ خَلَقَكَ وَخَلَقَ مَنْ قَبْلَكَ وَمَنْ هُوَ خَالِقُ مَنْ بَعْدَكَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ أَهُوَ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَنْ خَلَقَ السَّمَوَاتِ السَّبْعَ وَالْأَرَضِينَ السَّبْعَ وَأَجْرَى بَيْنَهُنَّ الرِّزْقَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ أَهُوَ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِنَّا وَجَدْنَا فِي كِتَابِكَ وَأَمَرَتْنَا رُسُلُكَ أَنْ نُصَلِّيَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ لِمَوَاقِيتِهَا فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ أَهُوَ أَمَرَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّا وَجَدْنَا فِي كِتَابِكَ وَأَمَرَتْنَا رُسُلُكَ أَنْ نَأْخُذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِنَا فَنَرُدَّهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ أَهُوَ أَمَرَكَ بِذَلِكَ قَالَ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا الْخَامِسَةُ فَلَسْتُ بِسَائِلِكَ عَنْهَا وَلَا أَرَبَ لِي فِيهَا ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَأَعْمَلَنَّ بِهَا وَمَنْ أَطَاعَنِي مِنْ قَوْمِي ثُمَّ رَجَعَ فَضَحِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ

Ha sangani hit ['Muhammad bin Yazid] ha sangani hit ['Atha` bin As sa`ib] ginen [Salim bin Abu Al Ja'd] ginen [Ibn Abbas] radiallahu 'anhu ilek-ña: "Un songsong Arabu måtto gi i Profeta sallahu 'alaihi wa sallam ya ilek-ña: gi hilo'-mu) O lahi-ña si Bani Abdul Muthallib', ha ålok: 'WA 'ALAIKA (gi hilo'-mu lokkue')', Ha sangani yu' ta'lo: 'Guåhu unu gi i tiyu-mu ginen Bani Sa'ad bin Bakar, ya guåhu un mensåhi ginen i taotao-hu ni' ma na'hanao para u fanguentos hao, ya sen seriosu yu' para bai hu faisen put i prublema-ku'. Ha sangani yu': 'Please, i che'lu-ña si Bani Abdul Muthallib: ha na'huyong hao yan ayu siha i manmofo'na giya hagu? 'Allah subhanallahu wa ta'ala', ilek-ña: 'Hu konfitma, kao Guiya ni' ha na'hanao hao ma sodda' gi i lepblo-mu, ya i manma'pos-mu ma na'i ham otden para in cho'gue singko na tinayuyot gi un diha yan puengi, hu konfitma, kao Guiya i ha na'hanao hao gi i mina' singko na tiempo, ti hu faisen hao ya ti hu ålok na Guiya ha na'hanao hao gi i lepblo-mu? minagahet, guåhu yan ayu siha i manma'o'osge' yu' ginen i taotao-hu, bai in cho'gue todu', pues humanao para i gima'-ña, pues i Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam ha ri'å, astaki ma li'e' i dinten-ña, pues ilek-ña: 'Gi as Yu'os ni' gaige i anti-hu, yanggen magahet, siempre humalom gui' gi langet' ".

Hadith

Imam Darimi : 650

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَعَثَ بَنُو سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ ضِمَامَ بْنَ ثَعْلَبَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدِمَ عَلَيْهِ فَأَنَاخَ بَعِيرَهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فِي أَصْحَابِهِ وَكَانَ ضِمَامٌ رَجُلًا جَلْدًا أَشْعَرَ ذَا غَدِيرَتَيْنِ حَتَّى وَقَفَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّكُمْ ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنِّي سَائِلُكَ وَمُغَلِّظٌ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدَنَّ فِي نَفْسِكَ قَالَ لَا أَجِدُ فِي نَفْسِي فَسَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ قَالَ إِنِّي أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ بَعَثَكَ إِلَيْنَا رَسُولًا قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَعْبُدَهُ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَأَنْ نَخْلَعَ هَذِهِ الْأَنْدَادَ الَّتِي كَانَتْ آبَاؤُنَا تَعْبُدُهَا مِنْ دُونِهِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ ثُمَّ جَعَلَ يَذْكُرُ فَرَائِضَ الْإِسْلَامِ فَرِيضَةً فَرِيضَةً الزَّكَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْحَجَّ وَشَرَائِعَ الْإِسْلَامِ كُلَّهَا وَيُنَاشِدُهُ عِنْدَ كُلِّ فَرِيضَةٍ كَمَا نَاشَدَهُ فِي الَّتِي قَبْلَهَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَالَ فَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَسَأُؤَدِّي هَذِهِ الْفَرِيضَةَ وَأَجْتَنِبُ مَا نَهَيْتَنِي عَنْهُ ثُمَّ قَالَ لَا أَزِيدُ وَلَا أُنْقِصُ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى بَعِيرِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وَلَّى إِنْ يَصْدُقْ ذُو الْعَقِيصَتَيْنِ يَدْخُلْ الْجَنَّةَ فَأَتَى إِلَى بَعِيرِهِ فَأَطْلَقَ عِقَالَهُ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَا تَكَلَّمَ أَنْ قَالَ بِاسْتِ اللَّاتِ وَالْعُزَّى قَالُوا مَهْ يَا ضِمَامُ اتَّقِ الْبَرَصَ وَاتَّقِ الْجُنُونَ وَاتَّقِ الْجُذَامَ قَالَ وَيْلَكُمْ إِنَّهُمَا وَاللَّهِ مَا يَضُرَّانِ وَلَا يَنْفَعَانِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ رَسُولًا وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتَابًا اسْتَنْقَذَكُمْ بِهِ مِمَّا كُنْتُمْ فِيهِ وَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَقَدْ جِئْتُكُمْ مِنْ عِنْدِهِ بِمَا أَمَرَكُمْ بِهِ وَنَهَاكُمْ عَنْهُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَمْسَى مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَفِي حَاضِرِهِ رَجُلٌ وَلَا امْرَأَةٌ إِلَّا مُسْلِمًا قَالَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَمَا سَمِعْنَا بِوَافِدِ قَوْمٍ كَانَ أَفْضَلَ مِنْ ضِمَامِ بْنِ ثَعْلَبَةَ

Ha sangani ham [Muhammad bin Humaid] ha sangani ham [Salamah] ilek-ña: Ha sangani yu' [Muhammad bin Ishak] ilek-ña: Ha sangani yu' [Salamah bin Kuhail] yan [Muhammad bin Al Walid bin Nuwaifi'] ginen [Kuraib] -manmofo'na na esklabu as Ibn Abbasallahu 'radialhu' ginen Ablihubas 'anhu ilek-ña: "Si Bani Sa'ad bin Bakr ha na'hanao si Dhimam bin Tsa'labah para as Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, måtto gui' para u li'e' gui', ha åmte i kamelu-ña gi me'nan i pettan i mosque pues ha tåmpe, pues humalom gui' gi i mosque ya si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ha na'fandaña' yan i mangga'chong-ña as Dhimalam, guaha dos na taotao ni' fuetsao. ha tåmpe i båba-ña, astaki tumohgi gi me'nan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, pues ha faisen: 'Håyi giya hamyo i unu. 'Hunggan, magahet', ilek-ña: 'O Ibn Abdul Muthallib, hu faisen hao un kuestion ni' gof åpmam, ti guaha chetnot gi korason-mu', ilek-ña: 'Tåya' chetnot gi korason-hu, fa'tinas hao hafa malago'-mu faisen', ilek-ña: 'Hu ålok na si Allah subhanallahu wa ta'ala, i Saina-mu yan i Saina-mu gi me'nan-mu yan ayu siha i despues, Si Allah subhanallahu wa ta'ala ni' ha na'hanao hao para hami, ilek-ña: 'O Allah, Hunggan', ilek-ña: 'Hu jura gi as Allah subhanallahu wa ta'ala, i Saina-mu i difunto ni' manmofo'na hao yan i Saina ni' despues di hagu, ha na'i hao si Allah subhanallahu wa ta'ala (para un ågang) para hita para ta adora Gui' ha' yan ti ta fandaña' yan Guiya, pues todu hit ta abandona allies) ni' i manåmko'-ta ma'usa para u ma'adora?', ilek-ña: 'Hunggan, magahet', ilek-ña: 'Hu ålok na si Allah, i Saina-mu, yan i Saina i taotao siha despues di hagu yan i Saina gi ayu siha i manmofo'na giya hagu, kao si Allah subhanallahu wa ta'ala ha na'i hao otden (para un ågang) ham para in cho'gue este siha na sinko na tinayuyot kada diha', ha ålok: 'hunggan, magahet, ilek-ña i obligasion i taotao siha. otro na lai Islam, taiguihi: zakat, ayuyut, hajj, yan todu i lai Islam, ya ha jura gi kada (ma mensiona) na obligasion taimanu ha' ha jura gi i manmaloffan (ma mensiona) na obligasion siha, astaki despues di ha kumple ilek-ña: 'Hu testifikåyi na taya' Yu'os (ni' guaha direcho-ña para u ma'adora) fuera di si Allah subhanallahu, I testifikåsion na si Allah subhanallahu', yan Mualaham, yan i tentago'-ña yan i tentago'-ña. ya bai hu cho'gue este siha na obligasion ya bai hu na'suha todu i che'cho'-mu, pues ilek-ña ta'lo: 'Ti bai hu na'dokko' pat bai hu na'menos', pues ha bira gui' guatu gi i kamelu-ña, ilek-ña si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam (anai humanao): 'Yanggen maolek i taotao ni' gai trensa, para u hanao para i langet. måtto gi i taotao-ña, pues mandaña' siha gi fi'on-ña, ya i fine'nina na sinangan-ña: 'Håfa na ti maolek si Latta yan si Uzza', ilek-ñiha: 'Håfa na asunto Dhimam, fanmanhasso, sa' yanggen ti en fanma'å'ñao, fanma'å'ñao yanggen manma'å'ñao hamyo pat manma'å'ñao hamyo, ilek-ña: 'Ai hamyo, put si Allah suballah, si Uzza (Lahu) na'i madharat pat benefisio, si Allah subhanallahu wa ta'ala ha na'hanao un Mensåhi ya ha na'hanao un lepblo para guiya ni' ha na'fanlibre hao ginen ayu i un hasso, ya hu testifikåyi na taya' Yu'os (ni' guaha direcho-ña para u ma'adora) fuera di si Allah, yan hu testifikåyi lokkue' na si Muhammad i tentago'-ña yan mensåhi-ña, hunggan, ginen i bandan-ña yu' para bai hu na'i hao ni' tinago'-ña. ilek-ña: 'Gi as Allah subhanallahu wa ta'ala gi ayu na atdao taya' ni' unu na taotao pat palao'an lao ha konverti gui' para Islam, ilek-ña i na'ån-ña: 'Ti in hungok put un mensåhi ni' mas noble ki si Dhimam bin Tsa'labah' ".

Hadith

Imam Darimi : 651

أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ يَمْلَأُ الْمِيزَانَ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ يَمْلَآَنِ مَا بَيْنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالصَّلَاةُ نُورٌ وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالْوُضُوءُ ضِيَاءٌ وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ وَكُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَائِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَا

Ha sangani hit [Muslim bin Ibrahim] ha sangani hit [Aban Ibn Yazid], ha sangani hit [Yahya bin Abu katsir] ginen [Zaid] ginen [Abu Salam] ginen [Abu Malik Al Asy'ari] I Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ilek-ña: "I linachi i mit na lina'la', yan i lina'la' ALHAI ha na'bula i eskalera siha, yan (ilek-ñiha) LAA ILAAHA ILLALLAHU WA ALLAHU AKBAR parehu ha' ma na'bula i langet yan i tano', i tinayuyot i lina'la', i limosna i pruba, i ablusion i lina'la', ya i Qur'an siña ha pruba hao ni' ha difende hao pat un pruba ni' ha dimanda hao, todu i taotao manma'a'ñao gi pupuengi, pues manmabendi siha, astaki manma'a'ñao pat manma'a'ñao."

Hadith

Imam Darimi : 652

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جُرَيٍّ النَّهْدِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ قَالَ عَقَدَهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَدِي أَوْ قَالَ عَقَدَهُنَّ فِي يَدِهِ وَيَدُهُ فِي يَدِي سُبْحَانَ اللَّهِ نِصْفُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ يَمْلَأُ الْمِيزَانَ وَاللَّهُ أَكْبَرُ يَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَالْوُضُوءُ نِصْفُ الْإِيمَانِ وَالصَّوْمُ نِصْفُ الصَّبْرِ

Ha sangani hit si [Sa'id bin 'Amir] ginen [Syu'bah] ginen [Abu Ishak] ginen [jurai An Nahdi] ginen [un taotao ginen Banu Sulaym] na ilek-ña: "I Mensåhi as Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ha kuenta meggai na sinangan siha gi i kannai-ña - pat parehu ha' ha kuenta gi i kannai-ña gi i tiempon-ña kannai - (i sinangan): SUBHANALLAHU i mitaten i eskalera, si ALHAMDULILLAH ha na'bula i eskalera, yan si ALLAHU AKBAR ha na'bula i lugåt, i langet yan i tano', i ablusion i mitat i hinengge, yan i ayuyu i mitat i pasensia."

Hadith

Imam Darimi : 653

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَقِيمُوا وَلَنْ تُحْصُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ خَيْرَ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ وَقَالَ الْآخَرُ إِنَّ مِنْ خَيْرِ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةَ وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ

Ha sangani ham [Muhammad bin Yusuf] ha sangani ham [Sufyan] ginen [Mansur] yan [Al A'masy] ginen [Salim bin Abu Al Ja'd] ginen [tsauban] - un åntes na esklabu as Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam -, ilek-ña: Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi 'alaihi wasallam ha sangan put hamyo todu: kuentos, tungo' na i che'cho'-mu I mas maolek giya hagu i tinayuyot', (ya ilek-ña otro biåhi): 'I mas maolek na che'cho'-mu i tinayuyot, ya taya' siña ha cho'gue i ablusion-ña lao guiya un taotao ni' manmanhongge."

Hadith

Imam Darimi : 654

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ قَالَ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ أَنَّ أَبَا كَبْشَةَ السَّلُولِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَخَيْرُ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ

Ha sangani ham [Yahya bin Bisyr] ha sangani ham [Al Walid bin Muslim] ha sangani ham [Ibn Tsauban] ilek-ña: Ha sangani yu' [Hassan bin 'Athiyyah] na [si Abu Kabsyah As Saluli] ha sangani gui', ha hungok si [Tsauban] (un esklabu ni' estaba as Rasulullah shall'alahu) ilek-ña: ilek-ña si shallallahu 'alaihi wasallam: "Påtte gi i minagahet ya un ågang gui', ya i mas maolek na cho'cho'-mu i tinayuyot, ya taya' siña ha cho'gue i ablusion yanggen ti manhongge gui'."

Hadith

Imam Darimi : 655

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مَسْعُودُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ سَعْدًا كَانَ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَأَنَّ عَلِيًّا كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ } الْآيَةَ

Ha sangani ham [si Abdus Shamad bin Abdul Warits] ha sangani ham [Syu'bah] ha sangani ham [Mas'ud bin Ali] ginen ['Ikrimah]. Si [Sa'ad] ha cho'gue meggai na tinayuyot gi un ablusion, mientras si [Ali] ha cho'gue i ablusion para kada tinayuyot, ya ha taitai este na versikulu: "IDZAA QUMTUM ILAS SHALATI FAGHSILUU WUJUUHAKUM WA AIDIYAKUM..." (Yanggen malago' hao para un cho'gue i tinayuyot, fa'tinas i fi'on-mu yan i dos kannai-mu...) -Qs. Al Ma`idah: 6-".

Hadith

Imam Darimi : 656

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ أَرَأَيْتَ تَوَضُّؤَ ابْنِ عُمَرَ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍ عَمَّ ذَلِكَ قَالَ حَدَّثَتْهُ أَسْمَاءُ بِنْتُ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي عَامِرٍ حَدَّثَهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرَ بِالْوُضُوءِ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍ فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ أُمِرَ بِالسِّوَاكِ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَرَى أَنَّ بِهِ عَلَى ذَلِكَ قُوَّةً فَكَانَ لَا يَدَعُ الْوُضُوءَ لِكُلِّ صَلَاةٍ

Ha sangani hit [Ahmad bin Khalid] ha sangani hit [Muhammad Ibnu Ishak], ginen [Muhammad bin Yahya bin Habban] ginen [Abdillah bin Abdullah bin Umar] ilek-ña: Hu sangani: "Kao un li'e' i ablusion Ibn Umar radliallahu 'anhu sa' kada tinayuyot-ña gi un maolek na kondision, ilek-ña: ha sangani gui' [`Asma` bint Zaid bin Al Khttahab] na guiya [`Abdullah bin Hanzhalah bin Abu 'Amir] ha sangani gui' (`Asma`) Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ma'a'atan para u cho'gue i ablusion para kada tinayuyot maseha gi un kondision ni' puru pat ti puro, yanggen ha na'fanma'å'ñao gui', ma'a'atan gui' para u cho'gue i tinayuyot, Si Ibn Umar radliallahu 'anhu ha sangan na este (i historian i fina'tinas i ablusion para kada tinayuyot) fuetsao, ti ha na'suha i ablusion para maseha hafa na tinayuyot-ña.

Hadith

Imam Darimi : 657

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ حَتَّى كَانَ يَوْمُ فَتْحِ مَكَّةَ صَلَّى الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ رَأَيْتُكَ صَنَعْتَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ تَصْنَعُهُ قَالَ إِنِّي عَمْدًا صَنَعْتُ يَا عُمَرُ قَالَ أَبُو مُحَمَّد فَدَلَّ فِعْلُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ مَعْنَى قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ } الْآيَةَ لِكُلِّ مُحْدِثٍ لَيْسَ لِلطَّاهِرِ وَمِنْهُ قَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ

Ha sangan giya hita [Ubaidullah bin Musa] ginen [Sufyan] ginen ['Alqamah bin Martsad] ginen [Ibn Buraidah] ginen [tata-ña] ilek-ña: "I Mensåhi as Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ha cho'gue i ablusion para kada tinayuyot asta i ha'åni i fathu giya Makkah (i konkista gi i Makkah), yan meggai na tinayuyot ablution, ya ha na'suha i dos na khuf-ña, pues ha faisen si Umar: 'Hu li'e' hao na un cho'gue un kosas ni' ti un cho'gue antes', ha ålok: 'Hu cho'gue este gi intension-hu, O Umar', ilek-ña si Abu Muhammad: 'Este na cho'cho' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam (ha sangan) i sinangan i suballah as Allah ta'aa: "IDZAA QUMTUM ILASSHALATI FAGHSILUU WUJUHAKUM" (Yanggen malago' hao para un cho'gue tinayuyot, debi di un fa'tinas i fi'on-mu) -Qs. Al Ma`idah: 6- ayu para todu i taotao ni' guaha hadats-ña ya ti para i taotao ni' manmaolek ha', (ni' i siknifikasion-ña) i sinangan: 'Wdhuats ti obligao para i taotao ni' guaha hadats-ña."

Hadith

Imam Darimi : 658

أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَهَبَ إِلَى الْحَاجَةِ أَبْعَدَ

Ma ripot giya hita na si [Ya'la bin Ubaid] ha sangani hit [si Muhammad bin 'Amr] ginen [Abu Salamah] ginen [Al Mughirah bin Shu'bah] na ilek-ña: "Guåhu yan si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam gi meggai na biahe siha, ya annai malago' si Rasulullah shallalahu alahi para u fanlå'la' ta'lo, hånao."

Hadith

Imam Darimi : 659

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَمْرِو بْنِ وَهْبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَبَرَّزَ تَبَاعَدَ قَالَ أَبُو مُحَمَّد هُوَ الْأَدَبُ

Ma ripot giya hita na [si Abu Nu'aim] ha sangani hit [Jarir bin Hazim] ginen [Ibn Sirin] ginen ['Amr bin Wahab] ginen [Al Mughirah bin Syu'bah] ilek-ña: "Gi i tiempon antigu, i Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kada na biåhi na malago' gui' na u na'fanlibre gui', ha na'fanhuyong gui'." Ilek-ña si Abu Muhammad: "Guiya este i adab (defecation)".

Hadith

Imam Darimi : 660

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ الْحِمْيَرِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْخَيْرُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اكْتَحَلَ فَلْيُوتِرْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لَا فَلَا حَرَجَ مَنْ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ مَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لَا فَلَا حَرَجَ مَنْ أَكَلَ فَلْيَتَخَلَّلْ فَمَا تَخَلَّلَ فَلْيَلْفِظْ وَمَا لَاكَ بِلِسَانِهِ فَلْيَبْتَلِعْ مَنْ أَتَى الْغَائِطَ فَلْيَسْتَتِرْ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ إِلَّا كَثِيبَ رَمْلٍ فَلْيَسْتَدْبِرْهُ فَإِنَّ الشَّيَاطِينَ يَتَلَاعَبُونَ بِمَقَاعِدِ بَنِي آدَمَ مَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لَا فَلَا حَرَجَ

Ha sangani hit [Abu 'Ashim] ha sangani hit [Tsaur bin Yazid] ha sangani hit [Hushain Al Himyari] ha sangani hit [Abu Sa'id Al Khair] ginen [Abu Hurairah] radiallahu 'anhu ilek-ña: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ilek-ña: "Ayu na taotao ni' ha cho'gue i isao, u cho'gue i isao, kosa, ayu na kosas måolik, ya ayu i ti ha cho'gue, maolek ha'. Hayi chumo'gue istijmar (ma'gasgas ni' acho') debi di u cho'gue i isao, maseha hayi chumo'gue, maolek ha' yan hayi ti chumo'gue, maolek ha' Hayi chumocho'gue, na'gasgas gi entalu' i dinten-ña, pues na'huyong i tåya' gi i pachot-ña, ya debi di u chule' ni' i dila-ña. tåmpe. Hayi ti ha sodda' kubre-ña fuera di un tåno' tåsi, debi di u atan tatte, sa' i anite ha chocho'gue i che'cho'-ña, maolek ha', lao ayu i ti ha cho'gue, taya'."