Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 641
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ كَانَ سَلَّامٌ يَذْكُرُ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَعْرِفَ خَطَأَ مُعَلِّمِكَ فَجَالِسْ غَيْرَهُ
[Sa'id bin 'Amirrek] jakinarazi digunez, esan zuen: 'Aurretik [Salamek] behin [Ayyuben] historia aipatu zuen', esan zuen: 'Zure irakaslearen akatsak jakin nahi badituzu, eseri beste norbaiten batzarrean'.
Hadith
Imam Darimi : 642
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ تَذَاكَرْنَا بِمَكَّةَ الرَّجُلَ يَمُوتُ فَقُلْتُ عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ يَأْتِيهَا الْخَبَرُ لِقَوْلِ الْحَسَنِ وَقَتَادَةَ وَأَصْحَابِنَا قَالَ فَلَقِيَنِي طَلْقُ بْنُ حَبِيبٍ الْعَنَزِيُّ فَقَالَ إِنَّكَ عَلَيَّ كَرِيمٌ وَإِنَّكَ مِنْ أَهْلِ بَلَدٍ الْعَيْنُ إِلَيْهِمْ سَرِيعَةٌ وَإِنِّي لَسْتُ آمَنُ عَلَيْكَ وَإِنَّكَ قُلْتَ قَوْلًا هَا هُنَا خِلَافَ قَوْلِ أَهْلِ الْبَلَدِ وَلَسْتُ آمَنُ فَقُلْتُ وَفِي ذَا اخْتِلَافٌ قَالَ نَعَمْ عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ يَمُوتُ فَلَقِيتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُجَاهِدًا فَقَالَ عِدَّتُهَا مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ وَسَأَلْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَقَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ وَسَأَلْتُ أَبَا قِلَابَةَ فَقَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ فَقَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ وَحَدَّثَنِي نَافِعٌ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ و سَمِعْت عِكْرِمَةَ يَقُولُ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ وَقَالَ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ حَمَّادٌ وَسَمِعْتُ لَيْثًا حَدَّثَ عَنْ الْحَكَمِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ قَالَ تُوُفِّيَ عَلِيٌّ مِنْ يَوْمِ يَأْتِيهَا الْخَبَرُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَقُولُ مِنْ يَوْمِ تُوُفِّيَ
[Affanek] esan digu [Hammad bin Zaidek] esan digu [Ayyubek] esan duela: «Mekan, herrialde batean hil eta emaztea beste batean utzi zuen gizon bati buruz ari ginen hizketan. Nik esan nuen: «Bere 'iddah [Al Hasan], [Qatadah] eta gure lagunen iritziaren arabera berria jaso zuen lehen egunetik hasten da». Ayyubek jarraitu zuen: «Orduan [Thalq bin Habib Al 'Anazi] ezagutu ninduen», eta gero esan zuen: «Pertsona noblea zara niretzat eta herrialde honetako jendeetako bat zara, sortzen zaizkien arazoei azkar erantzuten diena, eta ez nago eroso zurekin». Esan zuen: «Herrialde honetako jendearen iritziaren aurkako iritzia eman duzu hemen, eta ez nago eroso dauden desadostasunekin ere». Nik galdetu nion: «Eta iritzi desberdintasun honetan - emaztearen 'iddah'?», erantzun zuen: «Bai, hala da, bere 'iddah lehen egunetik izan da - senarra hil zenetik». Beraz, [Sa'id bin Jubair] ezagutu nuen eta galdetu nion, eta hark erantzun zuen: 'Bere iddah hil zen lehen egunetik izan da'. Eta [Mujahid] galdetu nion, eta hark erantzun zuen: 'Bere iddah hil zen lehen egunetik'. Eta ['Atha` bin Rabbah] galdetu nion, eta hark erantzun zuen: 'Hil zen lehen egunetik', nik ere galdetu nion [Abu Qilabah], eta hark erantzun zuen: 'Hil zen lehen egunetik', nik ere galdetu nion [Muhammad bin Sirini], eta hark erantzun zuen: 'Hil zen lehen egunetik'. Esan zuen: «[Nafik] esan dit [Ibn Umar] radliallahu 'anhumak esan zuela: 'Hil zen lehen egunetik'», narratzaileak esan zuen: «Eta [Ikrimah] entzun dut esaten: 'Hil zen lehen egunetik', esan zuen: [Jabirrek] esan du: 'Hil zen lehen egunetik', esan zuen: [Ibn Abbas] radliallahu 'anhuk ere esan du: 'Hil zen lehen egunetik', [Hammad] esan du: «[Laitsek] [Al Hakam]-engandik kontatzen entzun dut [Abdullah bin Mas'ud] radiallahu 'anhuk esan zuela: 'Hil zen lehen egunetik', esan zuen: [Alik] esan zuen: 'Berria entzun zuen lehen egunetik', [Abdullah bin Abdur Rahman] esan zuen: 'Nik diot: Hil zen lehen egunetik'».
Hadith
Imam Darimi : 643
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَتَيْنَا عُمَرَ فِي الْمُشَرَّكَةِ فَلَمْ يُشَرِّكْ ثُمَّ أَتَيْنَاهُ الْعَامَ الْمُقْبِلَ فَشَرَّكَ فَقُلْنَا لَهُ فَقَالَ تِلْكَ عَلَى مَا قَضَيْنَا وَهَذِهِ عَلَى مَا قَضَيْنَا
[Ahmad bin Humaid]-ek esan zigun [Ibnu Al Mubarak]-ek [Ma'marrek] [Simak bin Al Fadhl]-ek [Wahab bin Munabbih]-ek [Al Hakam bin Mas'ud]-ek esan zigun: '[Umar] elkartu ginen -musyarakah-ri buruz galdetzeko -warits-, hasieran ez zuen uste musyarakah zegoenik, gero hurrengo urtean elkartu ginen berarekin eta uste zuen eztabaida bat zegoela. Galdetu genion -zer iruditu zitzaizun iazko erabakiari-, eta orduan erantzun zigun: 'Hori bat dator erabaki genuenarekin, eta hau ere bat dator erabaki genuenarekin'.
Hadith
Imam Darimi : 644
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الْأَسْوَدُ قَالَ قَالَ ابْنُ مُنَبِّهٍ كَانَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَا مَضَى يَضَنُّونَ بِعِلْمِهِمْ عَنْ أَهْلِ الدُّنْيَا فَيَرْغَبُ أَهْلُ الدُّنْيَا فِي عِلْمِهِمْ فَيَبْذُلُونَ لَهُمْ دُنْيَاهُمْ وَإِنَّ أَهْلَ الْعِلْمِ الْيَوْمَ بَذَلُوا عِلْمَهُمْ لِأَهْلِ الدُّنْيَا فَزَهِدَ أَهْلُ الدُّنْيَا فِي عِلْمِهِمْ فَضَنُّوا عَلَيْهِمْ بِدُنْيَاهُمْ
Esan digu [Ya'qub bin Ibrahim]-ek esan digu [Rauh]-ek esan digu [Hajjaj Al `Aswad]-ek esan duela: [Ibnu Munabbih]-ek esan zuen: 'Antzinako jakintsuek ez zuten nahi munduko jendearengana joatea -mundutarra maite zuten pertsonengana- beren ezagutza helarazteko, mundua maite zuten pertsonak pozik gera zitezen beren ezagutzarekin, beraz, dirua gastatu nahi izan zuten haietan -jakintsuetan-. Bitartean, gaur egungo ulama-ek, ezagutza helarazten diete mundutarra maite duten pertsonei, mundutarra maite dutenek behar ez dituzten arte, eta ez dute nahi haietan dirua gastatzea -ulama-'.
Hadith
Imam Darimi : 645
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْكُمَيْتِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ وَهْبٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مُوسَى قَالَ مَرَّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بِالْمَدِينَةِ وَهُوَ يُرِيدُ مَكَّةَ فَأَقَامَ بِهَا أَيَّامًا فَقَالَ هَلْ بِالْمَدِينَةِ أَحَدٌ أَدْرَكَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا لَهُ أَبُو حَازِمٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ قَالَ لَهُ يَا أَبَا حَازِمٍ مَا هَذَا الْجَفَاءُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَأَيُّ جَفَاءٍ رَأَيْتَ مِنِّي قَالَ أَتَانِي وُجُوهُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَلَمْ تَأْتِنِي قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ أَنْ تَقُولَ مَا لَمْ يَكُنْ مَا عَرَفْتَنِي قَبْلَ هَذَا الْيَوْمِ وَلَا أَنَا رَأَيْتُكَ قَالَ فَالْتَفَتَ سُلَيْمَانُ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ فَقَالَ أَصَابَ الشَّيْخُ وَأَخْطَأْتُ قَالَ سُلَيْمَانُ يَا أَبَا حَازِمٍ مَا لَنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ قَالَ لِأَنَّكُمْ أَخْرَبْتُمْ الْآخِرَةَ وَعَمَّرْتُمْ الدُّنْيَا فَكَرِهْتُمْ أَنْ تُنْقَلُوا مِنْ الْعُمْرَانِ إِلَى الْخَرَابِ قَالَ أَصَبْتَ يَا أَبَا حَازِمٍ فَكَيْفَ الْقُدُومُ غَدًا عَلَى اللَّهِ قَالَ أَمَّا الْمُحْسِنُ فَكَالْغَائِبِ يَقْدُمُ عَلَى أَهْلِهِ وَأَمَّا الْمُسِيءُ فَكَالْآبِقِ يَقْدُمُ عَلَى مَوْلَاهُ فَبَكَى سُلَيْمَانُ وَقَالَ لَيْتَ شِعْرِي مَا لَنَا عِنْدَ اللَّهِ قَالَ اعْرِضْ عَمَلَكَ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ قَالَ وَأَيُّ مَكَانٍ أَجِدُهُ قَالَ { إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ } قَالَ سُلَيْمَانُ فَأَيْنَ رَحْمَةُ اللَّهِ يَا أَبَا حَازِمٍ قَالَ أَبُو حَازِمٍ { رَحْمَةَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنْ الْمُحْسِنِينَ } قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ يَا أَبَا حَازِمٍ فَأَيُّ عِبَادِ اللَّهِ أَكْرَمُ قَالَ أُولُو الْمُرُوءَةِ وَالنُّهَى قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ فَأَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ أَدَاءُ الْفَرَائِضِ مَعَ اجْتِنَابِ الْمَحَارِمِ قَالَ سُلَيْمَانُ فَأَيُّ الدُّعَاءِ أَسْمَعُ قَالَ أَبُو حَازِمٍ دُعَاءُ الْمُحْسَنِ إِلَيْهِ لِلْمُحْسِنِ قَالَ فَأَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ لِلسَّائِلِ الْبَائِسِ وَجُهْدُ الْمُقِلِّ لَيْسَ فِيهَا مَنٌّ وَلَا أَذًى قَالَ فَأَيُّ الْقَوْلِ أَعْدَلُ قَالَ قَوْلُ الْحَقِّ عِنْدَ مَنْ تَخَافُهُ أَوْ تَرْجُوهُ قَالَ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَكْيَسُ قَالَ رَجُلٌ عَمِلَ بِطَاعَةِ اللَّهِ وَدَلَّ النَّاسَ عَلَيْهَا قَالَ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ أَحْمَقُ قَالَ رَجُلٌ انْحَطَّ فِي هَوَى أَخِيهِ وَهُوَ ظَالِمٌ فَبَاعَ آخِرَتَهُ بِدُنْيَا غَيْرِهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ أَصَبْتَ فَمَا تَقُولُ فِيمَا نَحْنُ فِيهِ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَوَ تُعْفِينِي قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ لَا وَلَكِنْ نَصِيحَةٌ تُلْقِيهَا إِلَيَّ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ آبَاءَكَ قَهَرُوا النَّاسَ بِالسَّيْفِ وَأَخَذُوا هَذَا الْمُلْكَ عَنْوَةً عَلَى غَيْرِ مَشُورَةٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَلَا رِضَاهُمْ حَتَّى قَتَلُوا مِنْهُمْ مَقْتَلَةً عَظِيمَةً فَقَدْ ارْتَحَلُوا عَنْهَا فَلَوْ أُشْعِرْتَ مَا قَالُوا وَمَا قِيلَ لَهُمْ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا أَبَا حَازِمٍ قَالَ أَبُو حَازِمٍ كَذَبْتَ إِنَّ اللَّهَ أَخَذَ مِيثَاقَ الْعُلَمَاءِ لَيُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا يَكْتُمُونَهُ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ فَكَيْفَ لَنَا أَنْ نُصْلِحَ قَالَ تَدَعُونَ الصَّلَفَ وَتَمَسَّكُونَ بِالْمُرُوءَةِ وَتَقْسِمُونَ بِالسَّوِيَّةِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ كَيْفَ لَنَا بِالْمَأْخَذِ بِهِ قَالَ أَبُو حَاَزِمٍ تَأْخُذُهُ مِنْ حِلِّهِ وَتَضَعُهُ فِي أَهْلِهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ هَلْ لَكَ يَا أَبَا حَازِمٍ أَنْ تَصْحَبَنَا فَتُصِيبَ مِنَّا وَنُصِيبَ مِنْكَ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ وَلِمَ ذَاكَ قَالَ أَخْشَى أَنْ أَرْكَنَ إِلَيْكُمْ شَيْئًا قَلِيلًا فَيُذِيقَنِي اللَّهُ ضِعْفَ الْحَيَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ ارْفَعْ إِلَيْنَا حَوَائِجَكَ قَالَ تُنْجِينِي مِنْ النَّارِ وَتُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ قَالَ سُلَيْمَانُ لَيْسَ ذَاكَ إِلَيَّ قَالَ أَبُو حَازِمٍ فَمَا لِي إِلَيْكَ حَاجَةٌ غَيْرُهَا قَالَ فَادْعُ لِي قَالَ أَبُو حَازِمٍ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ سُلَيْمَانُ وَلِيَّكَ فَيَسِّرْهُ لِخَيْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَإِنْ كَانَ عَدُوَّكَ فَخُذْ بِنَاصِيَتِهِ إِلَى مَا تُحِبُّ وَتَرْضَى قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ قَطُّ قَالَ أَبُو حَازِمٍ قَدْ أَوْجَزْتُ وَأَكْثَرْتُ إِنْ كُنْتَ مِنْ أَهْلِهِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ مِنْ أَهْلِهِ فَمَا يَنْفَعُنِي أَنْ أَرْمِيَ عَنْ قَوْسٍ لَيْسَ لَهَا وَتَرٌ قَالَ لَهُ سُلَيْمَانُ أَوْصِنِي قَالَ سَأُوصِيكَ وَأُوجِزُ عَظِّمْ رَبَّكَ وَنَزِّهْهُ أَنْ يَرَاكَ حَيْثُ نَهَاكَ أَوْ يَفْقِدَكَ حَيْثُ أَمَرَكَ فَلَمَّا خَرَجَ مِنْ عِنْدِهِ بَعَثَ إِلَيْهِ بِمِائَةِ دِينَارٍ وَكَتَبَ إِلَيْهِ أَنْ أَنْفِقْهَا وَلَكَ عِنْدِي مِثْلُهَا كَثِيرٌ قَالَ فَرَدَّهَا عَلَيْهِ وَكَتَبَ إِلَيْهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ أَنْ يَكُونَ سُؤَالُكَ إِيَّايَ هَزْلًا أَوْ رَدِّي عَلَيْكَ بَذْلًا وَمَا أَرْضَاهَا لَكَ فَكَيْفَ أَرْضَاهَا لِنَفْسِي وَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ لَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهَا رِعَاءً يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمْ جَارِيَتَيْنِ تَذُودَانِ فَسَأَلَهُمَا فَقَالَتَا { لَا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ } وَذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ جَائِعًا خَائِفًا لَا يَأْمَنُ فَسَأَلَ رَبَّهُ وَلَمْ يَسْأَلْ النَّاسَ فَلَمْ يَفْطِنْ الرِّعَاءُ وَفَطِنَتْ الْجَارِيتَانِ فَلَمَّا رَجَعَتَا إِلَى أَبِيهِمَا أَخْبَرَتَاهُ بِالْقِصَّةِ وَبِقَوْلِهِ فَقَالَ أَبُوهُمَا وَهُوَ شُعَيْبٌ هَذَا رَجُلٌ جَائِعٌ فَقَالَ لِإِحْدَاهُمَا اذْهَبِي فَادْعِيهِ فَلَمَّا أَتَتْهُ عَظَّمَتْهُ وَغَطَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ { إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا } فَشَقَّ عَلَى مُوسَى حِينَ ذَكَرَتْ { أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا } وَلَمْ يَجِدْ بُدًّا مِنْ أَنْ يَتْبَعَهَا إِنَّهُ كَانَ بَيْنَ الْجِبَالِ جَائِعًا مُسْتَوْحِشًا فَلَمَّا تَبِعَهَا هَبَّتْ الرِّيحُ فَجَعَلَتْ تَصْفِقُ ثِيَابَهَا عَلَى ظَهْرِهَا فَتَصِفُ لَهُ عَجِيزَتَهَا وَكَانَتْ ذَاتَ عَجُزٍ وَجَعَلَ مُوسَى يُعْرِضُ مَرَّةً وَيَغُضُّ أُخْرَى فَلَمَّا عِيلَ صَبْرُهُ نَادَاهَا يَا أَمَةَ اللَّهِ كُونِي خَلْفِي وَأَرِينِي السَّمْتَ بِقَوْلِكِ ذَا فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى شُعَيْبٍ إِذَا هُوَ بِالْعَشَاءِ مُهَيَّأً فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ اجْلِسْ يَا شَابُّ فَتَعَشَّ فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَعُوذُ بِاللَّهِ فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ لِمَ أَمَا أَنْتَ جَائِعٌ قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ هَذَا عِوَضًا لِمَا سَقَيْتُ لَهُمَا وَإِنَّا مِنْ أَهْلِ بَيْتٍ لَا نَبِيعُ شَيْئًا مِنْ دِينِنَا بِمِلْءِ الْأَرْضِ ذَهَبًا فَقَالَ لَهُ شُعَيْبٌ لَا يَا شَابُّ وَلَكِنَّهَا عَادَتِي وَعَادَةُ آبَائِي نُقْرِي الضَّيْفَ وَنُطْعِمُ الطَّعَامَ فَجَلَسَ مُوسَى فَأَكَلَ فَإِنْ كَانَتْ هَذِهِ الْمِائَةُ دِينَارٍ عِوَضًا لِمَا حَدَّثْتُ فَالْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ فِي حَالِ الِاضْطِرَارِ أَحَلُّ مِنْ هَذِهِ وَإِنْ كَانَ لِحَقٍّ لِي فِي بَيْتِ الْمَالِ فَلِي فِيهَا نُظَرَاءُ فَإِنْ سَاوَيْتَ بَيْنَنَا وَإِلَّا فَلَيْسَ لِي فِيهَا حَاجَةٌ
[Ya'qub bin Ibrahim] esan digu [Muhammad bin Umar bin Al Kumait] esan digu [Ali bin Wahab Al Hamdani] esan digu [Adl Dlahak bin Musa] esan duela: 'Sulaiman bin 'Abdul Malik Medina hiritik igaro zen eta Meka hirira joan nahi zuen, gero Medinan hainbat egunez egon zen, eta gero galdetu zuen: 'Ba al dago Medinan inoiz Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam-en lagunetako bat ezagutu duen inor?', erantzun zioten: 'Bai, Abu Hazim, emirul mu'minin'. Orduan norbait bidali zuen Abu Hazim ekartzera. Abu Hazim Sulaiman bin'Abdul Malik-engana iritsi zenean, Sulaimanek galdetu zion: 'Abu Hazim, zer esan nahi du zure jarrera zakar horrek?', [Abu Hazim] erantzun zuen: 'Amirul mu`minin, zer nolako jarrera zakarra ikusten duzu niregandik?'. ', erantzun zuen: 'Beno, Medinako jendea nirekin biltzen ikusten dut, baina zuk ez nauzu ikusi nahi'. Orduan erantzun zuen: 'O emirul mu`minin, otoitz egiten dizut Allah subhanallahu wa ta'ala-k babes dezala benetan gertatu ez dena esatetik, gaur baino lehen ez zenekiena eta ez zaitut inoiz ikusi -lehenago-'. Dhahak bin Musak esan zuen: 'Orduan Sulaiman Muhammad bin Shihab Az Zuhrirengana jo zuen, esanez: 'Shaykh honek, -Abu Hazim-, arrazoi du eta nik oker'. Sulaimanek esan zuen: 'Oi Abu Hazim, zergatik gorroto dugu heriotza?'. Hark erantzun zuen: 'Herriko bizitza suntsitzen eta mundua eraikitzen dugulako, beraz, garapenetik suntsipenera igarotzea gorroto duzu'. Sulaimanek erantzun zuen: 'Zure arrazoia duzu, Oi Abu Hazim, nola egingo diogu aurre Allah subhanallahu wa ta'ala-ri bihar?' ', erantzun zuen: 'Pertsona on bat, Allah subhanallahu wa ta'ala-rengana hurbiltzen da bere familia aspaldi ikusi ez duen norbait bezala, pertsona txarra, berriz, bere nagusiarengana korrika doan esklabo baten antzekoa da'. Hitz hauek entzutean, Sulaymanek oihu egin zuen, galdetu zuen: 'Zin dagit, zein da gure hornidura Allah subhanallahu wa ta'alarekin?', erantzun zuen: 'Egokitu zure egintzak Allah subhanallahu wa ta'alaren Liburura. Gero galdetu zuen: 'Zein bertsotan aurki dezaket?', erantzun zuen: 'INNAL `ABRARA LAFII NA'IM, WA INNAL FUJJARA LAFII JAHIIM' -oso debotoak diren pertsonak benetan zeruan egongo dira plazerrez beteta, eta desobedienteak benetan infernuan- -Galderak. Al Infithar: 13, 14-. Sulaimanek berriro galdetu zuen: 'Non dago Allah subhanallahu wa ta'alaren errukia?' ', erantzun zuen: 'Allah subhanallahu wa ta'alaren grazia deboto direnengandik hurbilago dago', Sulaimanek galdetu zuen: 'Oi Abu Hazim, nor da Allah subhanallahu wa ta'alaren zerbitzari nobleena?', erantzun zuen: 'Giza zentzua eta arrazoia duten pertsonak', Salomonek galdetu zuen: 'Zein da ekintzarik garrantzitsuena?', Abu Hazimek erantzun zuen: 'Betebeharrak betetzea debekatutako gauza guztiak alde batera utziz', Sulaimanek galdetu zuen jarraitu zuen: 'Zein otoitz da gehien entzuten dena?', Abu Hazimek erantzun zuen: 'Bertutea jasotzen dutenen otoitza bertutea ematen duen pertsonarentzat da', berriro galdetu zuen: 'Zein da karitaterik garrantzitsuena?', erantzun zuen: 'Behar larrian dauden eskaleei limosna eta oso gutxi dutenei ematea, haien bertuteak gehiegi handitu gabe eta hitz mingarririk gabe', berriro galdetu zuen: 'Zein hitz dira bidezkoenak?', erantzun zuen: 'Esan egia beldur zaizkizunei edo espero dituzunei buruz', berriro galdetu zuen: 'Nor da sinestun argia?' ', erantzun zuen: 'Allah subhanallahu wa ta'ala obeditzen duen eta jendeari obedientzia hori erakusten dion pertsona bat', galdetu zuen: 'Nor da sinestun ergela?', erantzun zuen: 'Bere anaia bidegabearen desioei men egiten dien pertsona batek bere ondorengo bizitza beste norbaiten munduagatik saltzen du'. Salomonek esan zion: 'Zurekin ados zaude, zer iruditzen zaizu gure egungo egoera?', erantzun zuen: 'O emirul mu`minin, barkatzen al didazu?', Sulaimanek erantzun zuen: 'Ez, baina horixe da benetan eman didazun aholkua!', Abu Hazimek esan zuen: 'O emirul mu`minin, zure arbasoek jendea ezpatarekin zapaldu zuten, eta boterea indarrez hartu zuten musulmanekin kontsultatu gabe eta haien baimena eskatu gabe, harik eta haiek - zure arbasoek - hilketa masiboekin hil zituzten arte - masiboki - eta, hain zuzen ere, alde egin dute, Ohhh,,,,, esan zutena sentitu eta kritikatu bazenu!'. Kalifaren kontseiluko kide batek esan zion: "Zein txarrak diren zure hitzak, Abu Hazim?". Abu Hazimek erantzun zion: "Gezurra esan duzu. Allah subhanallahu wa ta'ala-k akordioa hartu die jakintsuei, jendeari azal diezaioten eta batere ez ezkutatu dezaten". Sulaimanek galdetu zion: "Nola konpondu dezakegu?". Hark erantzun zuen: "Utzi itxurakeriak eta gidatu jarrera humanitario batek eta ez gehiago diskriminaziorik egin". Sulaimanek berriro galdetu zion: "Nola jarriko dugu hau praktikan?". Abu Hazimek erantzun zion: "Gauza zilegietatik hartu eta jasotzeko eskubidea dutenengan jartzen duzu". Sulaimanek esan zion: "Abu Hazim, prest al zaude gurekin batera joateko, zuk gure akatsak zuzendu ditzazun eta guk zureak zuzendu ditzagun?". Hark esan zuen: "Allah subhanallahu wa ta'ala-rengan bilatzen dut babesa". Sulaimanek galdetu zuen: "Zergatik izan behar da hau?". ', erantzun zuen: 'Zurekin alde egiteko joera izango dudan beldur naizelako apur bat bada ere, ziur aski Allah subhanallahu wa ta'ala-k bizitzaren ahultasuna eta heriotzari aurre egiteko auto-ahultasuna ezarriko dizkit', Sulaymanek esan zion: 'Esaguzu - zeintzuk dira zure beharrak?', erantzun zuen: 'Infernutik salbatu eta zeruan jarri nauzu', Sulaimanek erantzun zuen: 'Hori ez da niretzat eskaera bat', Abu Hazimek esan zuen: 'Hala bada, ez dut zure beharrik', Sulaimanek esan zuen: 'Abu Hazim, otoitz egin niregatik!', Abu Hazimek orduan otoitz egin zuen: 'Ai Ala, Sulayman zure zaindaria bada, erraztu iezaiozu bidea munduaren eta ondorengo bizitzaren onerako, eta zure etsaia bada, eraman iezaiozu burua maite eta onartzen duzun bidera'. Sulaimanek galdetu zuen: "Hori da dena". Abu Hazimek erantzun zuen: "Barkatu... aholku hau laburbildu dut eta asko esan dut, espero dut nire aholkua ulertzen dutenetako bat izatea, bestela, zer onura daukat sokarik gabeko arku batetik geziak jaurtitzeak?". Salomonek esan zidan: "Aholkuak eman!", eta erantzun zuen: "Aholku laburrekin aholkatu nahi dizut: handitu zure Jainkoa eta santu ezazu, zeren bere bizilekuan ikusten zaitu, debekatu dizun lekuan, eta zelatatu zaitzake agindutako lekuan". Sualiman bin Abdul Malik Abu Hazimen ondotik atera zenean, ehun dinar bidali zizkion eta gutun bat idatzi zuen, honako hau zioena: "Gastatu dirua eta oraindik ere kopuru bera jasoko duzu nigandik", eta narratzaileak esan zuen: "Abu Hazimek dirua itzuli eta gutun bat idatzi zuen, honako hau zioena: 'Oi Amirul Mu'minin, Allah subhanallahu wa ta'ala-ren babesa eskatzen dizut, niri egindako eskaera txantxa bat besterik ez bada edo nire erantzuna sakrifizioa bada'". Zuregatik emango ez nukeen zerbait, nola eman nezake neuregatik?'', eta gutun bat idatzi zion: 'Musa bin Imran 'alaihissalam Madyan lurraldeko iturburuetara iritsi zenean, han abereak ura ematen ari ziren pertsona talde bat topatu zuen, jendetzaren atzean bi emakume aurkitu zituen abereak lotzen, eta biei galdetu zien, eta biek erantzun zuten: 'Ezin ditugu gure abereak ura eman artzainek etxera ekarri arte, aita guraso zaharrak garen bitartean', Musak 'bakea izan bedi berarekin' ura eman zien abereei -biei- laguntzeko asmoz. Aterpera joan zen otoitz egiten ari zela: 'Ene Jauna, benetan behar dut bidali didazun zerbait ona', hau gose eta beldur egoeran zegoelako eta ez zelako seguru sentitzen, bere Jaunari otoitz egin zion eta ez zien gizakiei galdetu. Artzainek ez zioten jaramonik egin, baina bi emakumeek bai. Aitarengana itzuli zirenean, bere istorioa eta esandakoa kontatu zioten. Orduan, bere aitak - Shu'aibek - esan zuen: "Hemen gizon goseti bat". Gero, bere bi alabetako bati esan zion: "Deitu!". Musak - harekin topo egin zuenean, Musa errespetatu eta aurpegia estali zuen, eta esan zuen: "Nire aitak deitu zaitu gure abereak edateko izan duzun adeitasunagatik saritzeko". Gogorra izan zen Musarentzat, "bakea izan bedi berarekin" emakumeak abereak edateko saria aipatu zuenean, baina ez zuen beste biderik aurkitu hari jarraitzea baino, mendikateen artean oso gose baitzegoen. Jarraitu zionean, haize bortitz batek jo zuen, arropak bizkarrean itsatsita utziz. Orduan, Musa 'alaihissalamek bere ipurmasailen kurba ikusi zuen eta ipurdi handia zuen emakumea zen. Beraz, Musa 'alaihissalamek behin buelta eman eta begirada jaitsi zuen, pazientzia ahuldu zitzaionean, eta oihu egin zion: "Alaren zerbitzari subhanallahu wa ta'ala, zatoz nire atzetik eta erakutsi bidea hitz hauekin". Iritsi eta Syu'aibekin topo egin zuenean eta afaria prestatu ziotenean, Syu'aibek esan zion: "Seguru egongo zara". Musa 'alaihissalamek esan zion: "Alarengan bilatzen dut babesa". Shu'aibek galdetu zion: "Zergatik?, ez al zaude gose?". Hark erantzun zuen: "Bai, baina beldur naiz hau bi abereei ura emateagatik saria dela, eta gure erlijioa lur osoko urrearen truke saltzen ez duen familia bateko kidea naiz". Shu'aibek esan zion: "Ez, gaztea!". Baina hau da nire ohitura eta nire arbasoena, gonbidatuak hartu eta jaten eman genien, gero Musak "bakea izan bedi haren gainean" eseri eta jan zuen. Ehun dinar hauek gertatutakoaren truke badira, sarraskia, odola eta txerria behartutako egoeran diru hori baino onargarriagoak dira, eta dirua Baitul Maalen sartzen bada, administratzaileak ditut bertan. Hau da gure arteko kontua konpondu nahi baduzu, eta bestela, nik ere ez dut dirurik behar.
Hadith
Imam Darimi : 646
أَخْبَرَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْبَصْرِيُّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُسْلِمٍ الْقَسْمَلِيِّ أَخْبَرَنَا زَيْدٌ الْعَمِّيُّ عَنْ بَعْضِ الْفُقَهَاءِ أَنَّهُ قَالَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ اعْمَلْ بِعِلْمِكَ وَأَعْطِ فَضْلَ مَالِكَ وَاحْبِسْ الْفَضْلَ مِنْ قَوْلِكَ إِلَّا بِشَيْءٍ مِنْ الْحَدِيثِ يَنْفَعُكَ عِنْدَ رَبِّكَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّ الَّذِي عَلِمْتَ ثُمَّ لَمْ تَعْمَلْ بِهِ قَاطِعٌ حُجَّتَكَ وَمَعْذِرَتَكَ عِنْدِ رَبِّكَ إِذَا لَقِيتَهُ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّ الَّذِي أُمِرْتَ بِهِ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ لَيَشْغَلُكَ عَمَّا نُهِيتَ عَنْهُ مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ لَا تَكُونَنَّ قَوِيًّا فِي عَمَلِ غَيْرِكَ ضَعِيفًا فِي عَمَلِ نَفْسِكَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ لَا يَشْغَلَنَّكَ الَّذِي لِغَيْرِكَ عَنْ الَّذِي لَكَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ جَالِسْ الْعُلَمَاءَ وَزَاحِمْهُمْ وَاسْتَمِعْ مِنْهُمْ وَدَعْ مُنَازَعَتَهُمْ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ عَظِّمْ الْعُلَمَاءَ لِعِلْمِهِمْ وَصَغِّرْ الْجُهَّالَ لِجَهْلِهِمْ وَلَا تُبَاعِدْهُمْ وَقَرِّبْهُمْ وَعَلِّمْهُمْ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ لَا تُحَدِّثْ بِحَدِيثٍ فِي مَجْلِسٍ حَتَّى تَفْهَمَهُ وَلَا تُجِبْ امْرَأً فِي قَوْلِهِ حَتَّى تَعْلَمَ مَا قَالَ لَكَ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ لَا تَغْتَرَّ بِاللَّهِ وَلَا تَغْتَرَّ بِالنَّاسِ فَإِنَّ الْغِرَّةَ بِاللَّهِ تَرْكُ أَمْرِهِ وَالْغِرَّةَ بِالنَّاسِ اتِّبَاعُ أَهْوَائِهِمْ وَاحْذَرْ مِنْ اللَّهِ مَا حَذَّرَكَ مِنْ نَفْسِهِ وَاحْذَرْ مِنْ النَّاسِ فِتْنَتَهُمْ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّهُ لَا يَكْمُلُ ضَوْءُ النَّهَارِ إِلَّا بِالشَّمْسِ كَذَلِكَ لَا تَكْمُلُ الْحِكْمَةُ إِلَّا بِطَاعَةِ اللَّهِ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّهُ لَا يَصْلُحُ الزَّرْعُ إِلَّا بِالْمَاءِ وَالتُّرَابِ كَذَلِكَ لَا يَصْلُحُ الْإِيمَانُ إِلَّا بِالْعِلْمِ وَالْعَمَلِ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ كُلُّ مُسَافِرٍ مُتَزَوِّدٌ وَسَيَجِدُ إِذَا احْتَاجَ إِلَى زَادِهِ مَا تَزَوَّدَ وَكَذَلِكَ سَيَجِدُ كُلُّ عَامِلٍ إِذَا احْتَاجَ إِلَى عَمَلِهِ فِي الْآخِرَةِ مَا عَمِلَ فِي الدُّنْيَا يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَحُضَّكَ عَلَى عِبَادَتِهِ فَاعْلَمْ أَنَّهُ إِنَّمَا أَرَادَ أَنْ يُبَيِّنَ لَكَ كَرَامَتَكَ عَلَيْهِ فَلَا تَحَوَّلَنَّ إِلَى غَيْرِهِ فَتَرْجِعَ مِنْ كَرَامَتِهِ إِلَى هَوَانِهِ يَا صَاحِبَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِنْ تَنْقُلْ الْحِجَارَةَ وَالْحَدِيدَ أَهْوَنُ عَلَيْكَ مِنْ أَنْ تُحَدِّثَ مَنْ لَا يَعْقِلُ حَدِيثَكَ وَمَثَلُ الَّذِي يُحَدِّثُ مَنْ لَا يَعْقِلُ حَدِيثَهُ كَمَثَلِ الَّذِي يُنَادِي الْمَيِّتَ وَيَضَعُ الْمَائِدَةَ لِأَهْلِ الْقُبُورِ
[Abu Uthman Al Bashri]-k [Abdul Aziz bin Muslim Al Qasmali]-k [Zaid Al 'Ammi]-k [hainbat fiqh jakintsu]-rengandik jakinarazi digu, eta honek esan die: 'Jakintzaren jendea, landu zuen ezagutza, eman zuen aberastasunaren soberakina eta gorde zuen hitz gehiegizkoak hitz txiki batzuetarako izan ezik, horrek mesede egingo dizue zuen Jaunaren aurrean. Jakintzaren jendea, badakizuen baina praktikatzen ez duzuen zerbaitek zuen Jaunarekin dituzun eztabaidak eta aitzakiak moztuko ditu Harekin topo egiten duzuenean. Jakintzaren gizona, Ala-ri agindu bezala obeditzeak, hain zuzen ere, debekatuta duzue Ala-ri desobeditzea. Jakintzaren jendea, ez izan besteen ekintzak behatzen dituen pertsona sendoa, baina zuek ahulak zarete zeuen kabuz -egintza batzuk- egiteko. Jakintzaren jendea, ez utzi besteek dutenak ahaztarazten dizuete zuena. Jakintzaren jendea, hitz egin `ulamekin, nahastu haiekin eta entzun haien hitzak eta ez egin aurka. Jakinduria dutenak, goraipatu jakintsuak beren jakinduriagatik eta ez errespetatu jende ergela beren ergelkeriagatik, baina ez urrundu haietatik, baizik eta hurbildu eta irakatsi iezaiezu. Jakinduria dutenak, ez eztabaidatu hadith bat batzarrean benetan ulertu arte, eta ez erantzun jendearen galderei zer esaten dizuten zehazki jakin arte. Jakinduria dutenak, ez utzi Allah-ek engainatzen eta ez utzi gizakiek engainatzen. Allah-ek engainatzea bere aginduak uztea da, eta gizakiek engainatzea haien nahiak jarraitzea. Beldur zaitez Allah-en beldur izatera gonbidatzen zaituzten gauza guztietan, eta saihestu jendea haien kalumniagatik. Jakinduria dutenak, eguneko argia ez da perfektua eguzkiarekin izan ezik, ezta jakinduria perfektua Allah subhanallahu wa ta'ala obeditzea izan ezik. Jakinduria dutenak, landareak ez dira onak urarekin eta lurrarekin izan ezik, ezta fedea ona ezagutzarekin eta ekintzekin izan ezik. Jakinduria dutenak, bidaiari orok hornituta egon behar du, eta bere hornigaiak lortuko ditu behar dituenean, baita ekintza onak egiten dituen pertsona orok ere, bizitza osteko bizitzan mundu honetan egindakoa lortuko du bere ekintzak behar baditu. Jakinduriazko jendea, Allah subhanallahu wa ta'ala-k hura gurtzera animatu nahi bazaituzte, jakin ezazue bere bedeinkazioak erakutsi nahi dizkizuela, orduan ez desbideratu Harengandik beste inora, haren aintza alde batera utzi eta bizitzaren umiliazioa jaso dezazuen. Jakinduriazko gizona, harri edo burdina mugitzen baduzu, errazagoa da zuretzat zure hitzak onartzen ez dituen norbaitekin hitz egitea baino. Bere hitzak onartzen ez dituen norbaitekin hitz egiten duen pertsona baten parabola hildakoak deitzen dituen eta hilobian daudenentzat platerak jartzen dituen pertsona baten antzekoa da.
Hadith
Imam Darimi : 647
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سُلَيْمَانَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَنْطَاكِيُّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبَّادٍ الْخَوَّاصِ الشَّامِيِّ أَبِي عُتْبَةَ قَالَ أَمَّا بَعْدُ اعْقِلُوا وَالْعَقْلُ نِعْمَةٌ فَرُبَّ ذِي عَقْلٍ قَدْ شُغِلَ قَلْبُهُ بِالتَّعَمُّقِ عَمَّا هُوَ عَلَيْهِ ضَرَرٌ عَنْ الِانْتِفَاعِ بِمَا يَحْتَاجُ إِلَيْهِ حَتَّى صَارَ عَنْ ذَلِكَ سَاهِيًا وَمِنْ فَضْلِ عَقْلِ الْمَرْءِ تَرْكُ النَّظَرِ فِيمَا لَا نَظَرَ فِيهِ حَتَّى لَا يَكُونَ فَضْلُ عَقْلِهِ وَبَالًا عَلَيْهِ فِي تَرْكِ مُنَافَسَةِ مَنْ هُوَ دُونَهُ فِي الْأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ أَوْ رَجُلٍ شُغِلَ قَلْبُهُ بِبِدْعَةٍ قَلَّدَ فِيهَا دِينَهُ رِجَالًا دُونَ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ اكْتَفَى بِرَأْيِهِ فِيمَا لَا يَرَى الْهُدَى إِلَّا فِيهَا وَلَا يَرَى الضَّلَالَةَ إِلَّا بِتَرْكِهَا يَزْعُمُ أَنَّهُ أَخَذَهَا مِنْ الْقُرْآنِ وَهُوَ يَدْعُو إِلَى فِرَاقِ الْقُرْآنِ أَفَمَا كَانَ لِلْقُرْآنِ حَمَلَةٌ قَبْلَهُ وَقَبْلَ أَصْحَابِهِ يَعْمَلُونَ بِمُحْكَمِهِ وَيُؤْمِنُونَ بِمُتَشَابِهِهِ وَكَانُوا مِنْهُ عَلَى مَنَارٍ كَوَضَحِ الطَّرِيقِ فَكَانَ الْقُرْآنُ إِمَامَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ إِمَامًا لِأَصْحَابِهِ وَكَانَ أَصْحَابُهُ أَئِمَّةً لِمَنْ بَعْدَهُمْ رِجَالٌ مَعْرُوفُونَ مَنْسُوبُونَ فِي الْبُلْدَانِ مُتَّفِقُونَ فِي الرَّدِّ عَلَى أَصْحَابِ الْأَهْوَاءِ مَعَ مَا كَانَ بَيْنَهُمْ مِنْ الِاخْتِلَافِ وَتَسَكَّعَ أَصْحَابُ الْأَهْوَاءِ بِرَأْيِهِمْ فِي سُبُلٍ مُخْتَلِفَةٍ جَائِرَةٍ عَنْ الْقَصْدِ مُفَارِقَةٍ لِلصِّرَاطِ الْمُسْتَقِيمِ فَتَوَّهَتْ بِهِمْ أَدِلَّاؤُهُمْ فِي مَهَامِهَ مُضِلَّةٍ فَأَمْعَنُوا فِيهَا مُتَعَسِّفِينَ فِي تِيهِهِمْ كُلَّمَا أَحْدَثَ لَهُمْ الشَّيْطَانُ بِدْعَةً فِي ضَلَالَتِهِمْ انْتَقَلُوا مِنْهَا إِلَى غَيْرِهَا لِأَنَّهُمْ لَمْ يَطْلُبُوا أَثَرَ السَّالِفِينَ وَلَمْ يَقْتَدُوا بِالْمُهَاجِرِينَ وَقَدْ ذُكِرَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ لِزِيَادٍ هَلْ تَدْرِي مَا يَهْدِمُ الْإِسْلَامَ زَلَّةُ عَالِمٍ وَجِدَالُ مُنَافِقٍ بِالْقُرْآنِ وَأَئِمَّةٌ مُضِلُّونَ اتَّقُوا اللَّهَ وَمَا حَدَثَ فِي قُرَّائِكُمْ وَأَهْلِ مَسَاجِدِكُمْ مِنْ الْغِيبَةِ وَالنَّمِيمَةِ وَالْمَشْيِ بَيْنَ النَّاسِ بِوَجْهَيْنِ وَلِسَانَيْنِ وَقَدْ ذُكِرَ أَنَّ مَنْ كَانَ ذَا وَجْهَيْنِ فِي الدُّنْيَا كَانَ ذَا وَجْهَيْنِ فِي النَّارِ يَلْقَاكَ صَاحِبُ الْغِيبَةِ فَيَغْتَابُ عِنْدَكَ مَنْ يَرَى أَنَّكَ تُحِبُّ غِيبَتَهُ وَيُخَالِفُكَ إِلَى صَاحِبِكَ فَيَأْتِيهِ عَنْكَ بِمِثْلِهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ أَصَابَ عِنْدَ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْكُمَا حَاجَتَهُ وَخَفِيَ عَلَى كُلِّ وَاحِدٍ مِنْكُمَا مَا أُتِيَ بِهِ عِنْدَ صَاحِبِهِ حُضُورُهُ عِنْدَ مَنْ حَضَرَهُ حُضُورُ الْإِخْوَانِ وَغَيْبَتُهُ عَلَى مَنْ غَابَ عَنْهُ غَيْبَةُ الْأَعْدَاءِ مَنْ حَضَرَ مِنْهُمْ كَانَتْ لَهُ الْأَثَرَةُ وَمَنْ غَابَ مِنْهُمْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حُرْمَةٌ يَفْتِنُ مَنْ حَضَرَهُ بِالتَّزْكِيَةِ وَيَغْتَابُ مَنْ غَابَ عَنْهُ بِالْغِيبَةِ فَيَا لَعِبَادَ اللَّهِ أَمَا فِي الْقَوْمِ مِنْ رَشِيدٍ وَلَا مُصْلِحٍ يَقْمَعُ هَذَا عَنْ مَكِيدَتِهِ وَيَرُدُّهُ عَنْ عِرْضِ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ بَلْ عَرَفَ هَوَاهُمْ فِيمَا مَشَى بِهِ إِلَيْهِمْ فَاسْتَمْكَنَ مِنْهُمْ وَأَمْكَنُوهُ مِنْ حَاجَتِهِ فَأَكَلَ بِدِينِهِ مَعَ أَدْيَانِهِمْ فَاللَّهَ اللَّهَ ذُبُّوا عَنْ حُرَمِ أَغْيَابِكُمْ وَكُفُّوا أَلْسِنَتَكُمْ عَنْهُمْ إِلَّا مِنْ خَيْرٍ وَنَاصِحُوا اللَّهَ فِي أُمَّتِكُمْ إِذْ كُنْتُمْ حَمَلَةَ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ فَإِنَّ الْكِتَابَ لَا يَنْطِقُ حَتَّى يُنْطَقَ بِهِ وَإِنَّ السُّنَّةَ لَا تَعْمَلُ حَتَّى يُعْمَلَ بِهَا فَمَتَى يَتَعَلَّمُ الْجَاهِلُ إِذَا سَكَتَ الْعَالِمُ فَلَمْ يُنْكِرْ مَا ظَهَرَ وَلَمْ يَأْمُرْ بِمَا تُرِكَ وَقَدْ { أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ } اتَّقُوا اللَّهَ فَإِنَّكُمْ فِي زَمَانٍ رَقَّ فِيهِ الْوَرَعُ وَقَلَّ فِيهِ الْخُشُوعُ وَحَمَلَ الْعِلْمَ مُفْسِدُوهُ فَأَحَبُّوا أَنْ يُعْرَفُوا بِحَمْلِهِ وَكَرِهُوا أَنْ يُعْرَفُوا بِإِضَاعَتِهِ فَنَطَقُوا فِيهِ بِالْهَوَى لَمَّا أَدْخَلُوا فِيهِ مِنْ الْخَطَإِ وَحَرَّفُوا الْكَلِمَ عَمَّا تَرَكُوا مِنْ الْحَقِّ إِلَى مَا عَمِلُوا بِهِ مِنْ بَاطِلٍ فَذُنُوبُهُمْ ذُنُوبٌ لَا يُسْتَغْفَرُ مِنْهَا وَتَقْصِيرُهُمْ تَقْصِيرٌ لَا يُعْتَرَفُ بِهِ كَيْفَ يَهْتَدِي الْمُسْتَدِلُّ الْمُسْتَرْشِدُ إِذَا كَانَ الدَّلِيلُ حَائِرًا أَحَبُّوا الدُّنْيَا وَكَرِهُوا مَنْزِلَةَ أَهْلِهَا فَشَارَكُوهُمْ فِي الْعَيْشِ وَزَايَلُوهُمْ بِالْقَوْلِ وَدَافَعُوا بِالْقَوْلِ عَنْ أَنْفُسِهِمْ أَنْ يُنْسَبُوا إِلَى عَمَلِهِمْ فَلَمْ يَتَبَرَّءُوا مِمَّا انْتَفَوْا مِنْهُ وَلَمْ يَدْخُلُوا فِيمَا نَسَبُوا إِلَيْهِ أَنْفُسَهُمْ لِأَنَّ الْعَامِلَ بِالْحَقِّ مُتَكَلِّمٌ وَإِنْ سَكَتَ وَقَدْ ذُكِرَ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ إِنِّي لَسْتُ كُلَّ كَلَامِ الْحَكِيمِ أَتَقَبَّلُ وَلَكِنِّي أَنْظُرُ إِلَى هَمِّهِ وَهَوَاهُ فَإِنْ كَانَ هَمُّهُ وَهَوَاهُ لِي جَعَلْتُ صَمْتَهُ حَمْدًا وَوَقَارًا لِي وَإِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى { مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا } لَمْ يَعْمَلُوا بِهَا { كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا } كُتُبًا وَقَالَ { خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ } قَالَ الْعَمَلُ بِمَا فِيهِ وَلَا تَكْتَفُوا مِنْ السُّنَّةِ بِانْتِحَالِهَا بِالْقَوْلِ دُونَ الْعَمَلِ بِهَا فَإِنَّ انْتِحَالَ السُّنَّةِ دُونَ الْعَمَلِ بِهَا كَذِبٌ بِالْقَوْلِ مَعَ إِضَاعَةِ الْعَمَلِ وَلَا تَعِيبُوا بِالْبِدَعِ تَزَيُّنًا بِعَيْبِهَا فَإِنَّ فَسَادَ أَهْلِ الْبِدَعِ لَيْسَ بِزَائِدٍ فِي صَلَاحِكُمْ وَلَا تَعِيبُوهَا بَغْيًا عَلَى أَهْلِهَا فَإِنَّ الْبَغْيَ مِنْ فَسَادِ أَنْفُسِكُمْ وَلَيْسَ يَنْبَغِي لِلطَّبِيبِ أَنْ يُدَاوِيَ الْمَرْضَى بِمَا يُبَرِّئُهُمْ وَيُمْرِضُهُ فَإِنَّهُ إِذَا مَرِضَ اشْتَغَلَ بِمَرَضِهِ عَنْ مُدَاوَاتِهِمْ وَلَكِنْ يَنْبَغِي أَنْ يَلْتَمِسَ لِنَفْسِهِ الصِّحَّةَ لِيَقْوَى بِهِ عَلَى عِلَاجِ الْمَرْضَى فَلْيَكُنْ أَمْرُكُمْ فِيمَا تُنْكِرُونَ عَلَى إِخْوَانِكُمْ نَظَرًا مِنْكُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَنَصِيحَةً مِنْكُمْ لِرَبِّكُمْ وَشَفَقَةً مِنْكُمْ عَلَى إِخْوَانِكُمْ وَأَنْ تَكُونُوا مَعَ ذَلِكَ بِعُيُوبِ أَنْفُسِكُمْ أَعْنَى مِنْكُمْ بِعُيُوبِ غَيْرِكُمْ وَأَنْ يَسْتَطْعِمَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا النَّصِيحَةَ وَأَنْ يَحْظَى عِنْدَكُمْ مَنْ بَذَلَهَا لَكُمْ وَقَبِلَهَا مِنْكُمْ وَقَدْ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَحِمَ اللَّهُ مَنْ أَهْدَى إِلَيَّ عُيُوبِي تُحِبُّونَ أَنْ تَقُولُوا فَيُحْتَمَلَ لَكُمْ وَإِنْ قِيلَ لَكُمْ مِثْلُ الَّذِي قُلْتُمْ غَضِبْتُمْ تَجِدُونَ عَلَى النَّاسِ فِيمَا تُنْكِرُونَ مِنْ أُمُورِهِمْ وَتَأْتُونَ مِثْلَ ذَلِكَ فَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يُوجَدَ عَلَيْكُمْ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ وَرَأْيَ أَهْلِ زَمَانِكُمْ وَتَثَبَّتُوا قَبْلَ أَنْ تَكَلَّمُوا وَتَعَلَّمُوا قَبْلَ أَنْ تَعْمَلُوا فَإِنَّهُ يَأْتِي زَمَانٌ يَشْتَبِهُ فِيهِ الْحَقُّ وَالْبَاطِلُ وَيَكُونُ الْمَعْرُوفُ فِيهِ مُنْكَرًا وَالْمُنْكَرُ فِيهِ مَعْرُوفًا فَكَمْ مِنْ مُتَقَرِّبٍ إِلَى اللَّهِ بِمَا يُبَاعِدُهُ وَمُتَحَبِّبٍ إِلَيْهِ بِمَا يُغْضِبُهُ عَلَيْهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { أَفَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا } الْآيَةَ فَعَلَيْكُمْ بِالْوُقُوفِ عِنْدَ الشُّبُهَاتِ حَتَّى يَبْرُزَ لَكُمْ وَاضِحُ الْحَقِّ بِالْبَيِّنَةِ فَإِنَّ الدَّاخِلَ فِيمَا لَا يَعْلَمُ بِغَيْرِ عِلْمٍ آثِمٌ وَمَنْ نَظَرَ لِلَّهِ نَظَرَ اللَّهُ لَهُ عَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ فَأْتَمُّوا بِهِ وَأُمُّوا بِهِ وَعَلَيْكُمْ بِطَلَبِ أَثَرِ الْمَاضِينَ فِيهِ وَلَوْ أَنَّ الْأَحْبَارَ وَالرُّهْبَانَ لَمْ يَتَّقُوا زَوَالَ مَرَاتِبِهِمْ وَفَسَادَ مَنْزِلَتِهِمْ بِإِقَامَةِ الْكِتَابِ وَتِبْيَانِهِ مَا حَرَّفُوهُ وَلَا كَتَمُوهُ وَلَكِنَّهُمْ لَمَّا خَالَفُوا الْكِتَابَ بِأَعْمَالِهِمْ الْتَمَسُوا أَنْ يَخْدَعُوا قَوْمَهُمْ عَمَّا صَنَعُوا مَخَافَةَ أَنْ تَفْسُدَ مَنَازِلُهُمْ وَأَنْ يَتَبَيَّنَ لِلنَّاسِ فَسَادُهُمْ فَحَرَّفُوا الْكِتَابَ بِالتَّفْسِيرِ وَمَا لَمْ يَسْتَطِيعُوا تَحْرِيفَهُ كَتَمُوهُ فَسَكَتُوا عَنْ صَنِيعِ أَنْفُسِهِمْ إِبْقَاءً عَلَى مَنَازِلِهِمْ وَسَكَتُوا عَمَّا صَنَعَ قَوْمُهُمْ مُصَانَعَةً لَهُمْ وَقَدْ { أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ } بَلْ مَالَئُوا عَلَيْهِ وَرَقَّقُوا لَهُمْ فِيهِ
[Abdul Malik bin Sulaiman Abu Abdur Rahman Al `Anthaki-k] [`Abbad bin `Abbad Al Khawwash As Syami Abu `Utbah-ek] jakinarazi zigun esan zuela: 'Kontuz ibili, erabili zure adimena, bedeinkapena baita. Zenbat pertsona adimentsuk kezkatzen dute bere bihotza berarentzat kaltegarriak diren gaiekin, behar dituenaz baliatu beharrean, ahaztu arte. Pertsona baten adimenaren bertuteen artean dago arreta beharrezkoak ez diren gaiei uztea, bere adimenaren bertutea hondamendi bihur ez dadin berarentzat, hau da, ekintza zuzenetan gutxiago diren pertsonekin lehiatzea uzten du, edo bere bihotza berrikuntzez kezkatzen duen norbait, erlijio gaietan jendeari jarraitzen diona Alaren Mezulariaren (Alaren bakea eta bedeinkapenak izan bedi haren gainean) lagunei jarraitu gabe, edo bere iritziarekin nahikoa sentitzen da, eta ez du gidaritzarik bilatzen bere adimenean izan ezik, eta ez du akatsik ikusten hura uztea izan ezik, Koranetik hartu duela suposatuz, Koran uzteko eskatzen duenean. Ez al zituen Koranak aurreko eramaileak izan, hain zuzen ere, muhkam bertsoak praktikatu eta mutashabih bertsoetan sinesten zuten defendatzaileak? Dorrean daude kale-argi bat bezala, Korana Rasulullah sallallaahu'alahi wa sallam-en imama da, Rasulullah shallahu'alaihi wa sallam bere lagunen imama den bitartean, eta lagunak ondorengo pertsonen imamak dira, hau da, haien ontasuna ezaguna den jendea, beren herrialdeetako barometroak dira, lizunkeria goratzen dutenak baztertzea onartzen dutenak, nahiz eta haien artean desadostasunak egon. Lizunkeriaren miresleek haien iritziekin nahasten dira, hain zuzen ere, hainbat modutan, helburutik aldentzen direnak bide zuzenetik bereizten direlako. Haien arrastoek basamortuko misterio engainatu batean galtzen dituzte. Norabideei begira jartzen dira, nahasmenez eta nahasmenez beteta. Satanek heresia bat sortzen duen bakoitzean, heresia batetik bestera mugitzen dira, ez baitute aurrekoen gidaritza bilatzen eta ez baitute muhajirinen urratsei jarraitzen. Umarren narrazio batean aipatzen da (Ala pozik egon bedi berarekin) Ziad-i esan ziola: "Badakizu zerk eragin zuen Islamaren suntsipena?" Hark erantzun zuen: "Jakintsuen akatsak izan ziren, hipokriten argudioak Koranari buruz, eta imam okerrak". Beldur izan Allah subhanallahu wa ta'ala, eta kontuz ibili zure jakintsuei eta zure meskitetako jendeari gertatzen zaienaz irainka egiteagatik, namimah-agatik eta bi aurpegi eta bi mihi dituzten pertsonen artean ibiltzeagatik. Narrazio batean aipatzen da mundu honetan bi aurpegi dituenak bi aurpegi izango dituela Infernuan. Irainkatzaile batek zurekin topo egiten badu, irainka egin nahi diozunari irainka egiten dio, gero zuregandik alde egiten du zure lagunarengana joateko eta gauza bera egiten du. Zuetako bakoitzarengandik behar duena lortu badu, eta zuetako bati zerbait ezkutatzen badio, ez dio beste lagunari jakinarazten. Heldu denarengana iristea lagun baten etorrera bezalakoa da, baina uzten duen lagunarengandik alde egitea etsai baten alde egitea bezalakoa da. Harekin topo egiten duenak ohorea jasotzen du, eta harekin topo egiten ez duenak ez du ohorerik jasotzen. Topo egiten dituenak ohoreekin engainatzen ditu eta aurkitzen ez dituenak irainka hilgarriekin iraintzen ditu. Ala subhanallahu wa ta'ala-ren zerbitzariok, ez al da agertuko gida eta erreformatzaile den herririk, pertsona hori bere engainutik geldiarazteko eta bere anaia musulmanen ohorea defendatzera gonbidatzeko gai dena? Pertsona horren asmoen berri eman ahal izango balie ere, haiengana etortzen denean, bere beharrak lortzeko bakarrik jokatzen duena, ongi etorria eman diezaioten, eta horrek azkenean bere erlijioa eta haiena usurpatzera eramaten du? Oi Ala, oi Ala! Defendatu zure ohorea, eta gelditu zuen mihiak irainka egitea, onerako izan ezik. Gogorarazi elkarri Ala zerbitzatzeko, batez ere zuen nazioa, Liburuaren - Koranaren - eta Sunnaren eramaileak zaretelako. Liburuak ez du hitz egiten esan arte, eta Sunnah ezin da agertu arte. Ezjakinek ikasten dutenean, baina ikasiak isiltzen direnean, agerikoa dena ukatu gabe eta baztertutakoa agindu gabe, ez al du Ala Gorenak itun bat hartu Liburua eman zitzaienekin, jendeari azaltzeko eta ez ezkutatzeko? Beldur izan Ala Gorenari, izan ere, gerra gutxitzen ari den eta errespeturik ez dagoen garaian zaudete, eta ezagutzaren eramaileak dira haren suntsitzaileak. Haserretu egiten dira hura galtzen dutenak bezala ezagutzen direnean, lizunkeriaz hitz egiten dute ezagutzan akatsak sartzen dituztenean, eta utzitako egiaren hitzak bihurritzen dituzte, gero egiten duten gezurrari begira jartzen dute. Haien bekatua barkatzen ez den bekatua da eta haien arduragabekeria justifikatu ezin den arduragabekeria da, nola aurki dezakete gidaritza eta gidaritza bilatzen dutenek gidaritza haien gidaritza nahasgarria denean, mundua maite dute eta gorroto dute goi mailako postuak lortzen dituzten bertako jendearen zoriona, beraz, bizitzan laguntzen diete eta hitzez bereizten dira haiengandik, eta hitzez defendatzen dituzte beren burua, haien ontasunarekin lotu daitezen. Ez daude batere garbi kentzen duten zikinkeriatik, eta oraindik ez dituzte betetzen beren egintzak estimatuak izateko irizpideak, benetan zuzenak diren pertsonak zeharka hitz egiten baitu isildu arren. Eta jakinarazi da Allah Ta'alak esan zuela: Ez ditut onartzen jakintsuen hitz guztiak, baina begiratzen diet haien joerak eta Nireganako asmo onak. Nireganako nahiak eta asmoak dituen edonorentzat, bere isiltasuna txalogarria eta duina egiten dut, hitz egiten ez badu ere. Allah subhanallahu wa ta'alak dio: 'MATSALULLADZINA HUMMILUT TAURATA TSUMMA LAM YAHMILUUHA KAMATSALIL HIMARI YAHMILUL ASFARA' -Tora sorbalden gainean eraman zutenen parabola, eta gero ez zuten eraman -ez zuten bertan lan egin- liburu lodiak eramaten dituen asto baten antzekoa da- -Galderak. Al Jumu'ah: 5-, Allah subhanallahu wa ta'ala-k ere esan zuen: 'KHUDZU MAA ATAINAAKUM BI QUWWAH' -Eman dizuegunari eutsi tinko- -Galderak. Al Baqarah: 63, 93, 171-, esan zuen: 'Bertan dagoen edukian lan egitea esan nahi du, eta ez betetzea Sunnah esperientziarik gabeko hitz hutsekin. Izan ere, Sunnah ekintzarik gabeko hitz gisa deskribatzea hitzekin egindako gezurra da, eta horrek ezagutza ere ezabatzen du. Eta ez kritikatu heresia zure edertasuna estaltzeko soilik bere lotsa nabarmenduz, heresiaren jarraitzaileen kalteak ez baitu zure pietatea handitzen, eta ez kritikatu bere jarraitzaileen aurkako pizgarri diskriminatzaileengatik, diskriminazioa zure kaltea baita, ez baita egokia medikuek gaixoak gaixotasunak sendatzeko ahalmena duten sendagaiekin tratatzea, baina sendagaiek gaixotasun berriak eragiteko ahalmena ere badute. Izan ere, medikua gaixorik dagoenean, gaixotasunarekin lanpetuta dago eta tratatzea ahazten du. Hala ere, egokia da berarentzat osasuna bilatzea, gaixoak tratatu ahal izateko. Zure anaiei gertatzen zaizkien arazoak ikusten dituzunean eta zure bihotza ez dagoenean pozik, zure buruari gertatzen bazaio ikusten duzun bezala eta zure Jaunaren abisu gisa zuretzat, eta zure anaiekiko errukia. Hala ere, kasu horretan hobe da zuretzat zure akatsez gehiago arduratzea besteen akatsez baino, eta elkarri aholkuak ematea zeuen artean, eta aholkua sakrifikatzen duena zoriontsu sentiaraztea eta zuk onartzea. Umar bin Al Khattab radillallahu 'anhu-k esan zuen: 'Allah subhanallahu wa ta'ala-k errukia eman diezaiola nire akatsak erakusten dizkidanari'. Hitz egitea gustatzen zaizu eta entzuten zaituztenek zure onerako mugatzen dute, baina esaten dituzun hitz berdinak esaten badizkizute, gogaitzen zara. Gogaitzen zaituzten gauzak jasotzen dituzu, baina egiten dutena egiten duzu, ez al zaizu gustatzen errudun izatea?', Pentsatu berriro zure iritziaz eta zure garaikide diren pertsonen iritziez. Ikertu berriak lehenik hitz egin aurretik eta ikasi karitatea egin aurretik. Zeren etorkizunean aro bat iritsiko baita non zuzena dena faltsuarekin nahastuko den, eta zuzena dena - ona dena - oker bihurtuko den eta okerra dena zuzen bihurtuko den. Zenbat jende hurbiltzen da Allah subhanallahu w ta'ala-rengana baina benetan Harengandik urruntzen dituzten gauzekin, eta Bere maitasuna bilatzen dute Haserretzen duten gauzekin. Allah subhanallahu wa ta'alak dio: 'AFAMAN ZUYYINA LAHU SUU`U 'MALIHI FA RA`AHU HASANA' - Beraz, deabru bihurtu den pertsonak - bere lana txarra dela uste badu, orduan lana ona dela uste du - deabruak engainatu ez duen pertsonaren berdina -? -Galderak. Al Fathir: 8-, zalantzazko gaietatik aldendu beharko zenuke egia argia froga argiekin agertu arte, zeren ezagutzarik gabe ezagutzen ez dituen gaietan esku hartzen duena bekataria da, eta Ala-rentzat asmo zintzoekin ikertzen duena, Allah subhanallahu wa ta'alak ikusiko du. Koranari eutsi behar diozu, imam bihurtu eta jendea gonbidatu Korana imam bihurtzera. Zure aurrekoen arrastoak bilatu beharko zenituzke bertan. Ahbarrek -apaiz juduak- eta monjeek -apaiz kristauak- ez balute beldurrik beren duintasuna galtzeko eta beren posizioa kaltetzeko Liburua eta bere azalpenak mantenduz, ez lukete ziur aski desitxuratu eta ezkutatuko, baina Liburuaren aurka egin zutenean beren ekintzekin, beren ekintzengatik beren jendea engainatzeko moduak bilatzen saiatu ziren, beren posizioa ahulduko zelakoan eta jendeak beren ustelkeriaz jakingo zuelakoan, gero Liburua desitxuratu zuten interpretazio desitxuratuekin, eta desbideratu ezin dutena ezkutatzen dute, gero isildu egiten dira beren ekintzei buruz beren posizioa mantentzeko gogoagatik, eta isildu egiten dira beren jendeak egiten duena itxurak egiten dituzten bitartean. Bitartean, Allah subhanallahu wa ta'ala-k akordio bat egin du Liburua eman zitzaienekin, gizakiei azaltzeko eta ez ezkutatzeko, baizik eta benetan arreta jartzeko eta gizakiak gaia arinki hartzera gonbidatzeko.
Hadith
Imam Darimi : 648
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا نُهِينَا أَنْ نَبْتَدِئَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَقْدُمَ الْبَدَوِيُّ وَالْأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَجَثَا بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا وَلَا أُجَاوِزُهُنَّ قَالَ ثُمَّ وَثَبَ الْأَعْرَابِيُّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ صَدَقَ الْأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَ
Esan zigun [Ali bin Abdul Hamid]-ek [Sulaiman bin Al Mughirah]-ek [Tsabit-etik] [Anas bin Malik-etik] radliallahu 'anhu-k esan zigun: 'Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam-i galderak egitea debekatuta genituenean, oso pozik sentitzen ginen beduino arabiar bat eta herriko arabiar adimentsu bat etorri eta Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam-i galdetzen bazuten. Profeta eta gu horrela bilduta geundenean, bat-batean herriko arabiar bat etorri eta Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam-en aurrean jarri zen eta esan zuen: 'Oi Muhammad, zure mezularia etorri zitzaigun, eta gero ziurtatu zigun Ala subhanallahu wa ta'ala-k bidali zintudala esan zenuela, eta gero Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam-ek esan zuen: 'Zuzen du. Barruko gizonak esan zuen: 'Zeruak altxatzen eta lurra zabaltzen duenaren eta mendiak ainguratzen dituenaren izenean, Ala subhanallahu wa ta'ala al da zuek bidali zaituena?' ', Orduan, Profeta sallallahu 'alaihi wa sallamek erantzun zuen: 'Bai, hori da'. Berriro galdetu zuen: 'Zure mezulariak ziurtatu digu egunean eta gauean bost aldiz otoitz egitea derrigorrezkoa dela diozula?', Profeta sallallahu 'alaihi wa sallamek erantzun zuen: 'Zuzen du', berriro galdetu zuen: 'Bidali zaituenaren izenean, Ala subhanallahu wa ta'ala agindu al dizu hau?', Profeta sallallahu 'alaihi wa sallamek erantzun zuen: 'Bai, hori da', esan zuen: 'Zure mezulariak ziurtatu digu urtean hilabete bat barau egitea derrigorrezkoa egin diguzula?', Profeta sallallahu 'alaihi wa sallamek erantzun zuen: 'Zuzen du', berriro esan zuen: 'Bidali zaituenaren izenean, Ala subhanallahu wa ta'ala agindu al dizu hau?', erantzun zuen: 'Bai, hori da', berriro esan zuen: 'Zure mezulariak ziurtatu digu gure ondasunen gainean zakat ordaintzea derrigorrezkoa egiten diguzula?' ', Profeta salalahu 'alaihi wa sallamek erantzun zuen: 'Zurekin du arrazoia', berriro galdetu zuen: 'Bidali zaituenaren izenean, Ala subhanallahu wa ta'ala-k agindu al dizu hau?', Profeta sallalahu 'alaihi wa sallamek erantzun zuen: 'Bai, hala da', berriro esan zuen: 'Zure mezulariak ziurtatu digu derrigorrezkoa egiten duzula Baitul Haram-erako erromesaldia egitea, gai direnentzat?', erantzun zuen: 'Zurekin du arrazoia', galdetu zuen: 'Bidali zaituenaren izenean, Ala subhanallahu wa ta'ala-k agindu al dizu hau?' ', Profeta sallallahu 'alaihi wa sallamek erantzun zuen: 'Bai, hala da', esan zuen: 'Egian bidali zaituenaren izenean, ez dut ezer utziko, baina ez diot gehituko ere', narratzaileak esan zuen: 'Orduan, herriko arabiarra salto egin zuen, eta Profeta sallallahu 'alaihi wa sallamek esan zuen: 'Herriko arabiarra egiazkoa bada, zerura sartuko da''.
Hadith
Imam Darimi : 649
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا غُلَامَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَقَالَ إِنِّي رَجُلٌ مِنْ أَخْوَالِكَ مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ وَأَنَا رَسُولُ قَوْمِي إِلَيْكَ وَوَافِدُهُمْ وَإِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ مَسْأَلَتِي إِلَيْكَ وَمُنَاشِدُكَ فَمُشَدِّدٌ مُنَاشَدَتِي إِيَّاكَ قَالَ خُذْ عَنْكَ يَا أَخَا بَنِي سَعْدٍ قَالَ مَنْ خَلَقَكَ وَخَلَقَ مَنْ قَبْلَكَ وَمَنْ هُوَ خَالِقُ مَنْ بَعْدَكَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ أَهُوَ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ مَنْ خَلَقَ السَّمَوَاتِ السَّبْعَ وَالْأَرَضِينَ السَّبْعَ وَأَجْرَى بَيْنَهُنَّ الرِّزْقَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ أَهُوَ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِنَّا وَجَدْنَا فِي كِتَابِكَ وَأَمَرَتْنَا رُسُلُكَ أَنْ نُصَلِّيَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ لِمَوَاقِيتِهَا فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ أَهُوَ أَمَرَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّا وَجَدْنَا فِي كِتَابِكَ وَأَمَرَتْنَا رُسُلُكَ أَنْ نَأْخُذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِنَا فَنَرُدَّهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ أَهُوَ أَمَرَكَ بِذَلِكَ قَالَ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا الْخَامِسَةُ فَلَسْتُ بِسَائِلِكَ عَنْهَا وَلَا أَرَبَ لِي فِيهَا ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَأَعْمَلَنَّ بِهَا وَمَنْ أَطَاعَنِي مِنْ قَوْمِي ثُمَّ رَجَعَ فَضَحِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ
Esan digu [Muhammad bin Yazid]-ek esan digu [Ibn Fudlail-ek] esan digu ['Atha` bin As sa`ib]-ek [Salim bin Abu Al Ja'd-engandik] [Ibn Abbas] radliallahu 'anhu-k esan duela: 'Herrixka arabiar bat joan zen Profetarengana, sallallahu 'alaihi wa sallam, eta esan zion: 'ASSALAMU 'ALAIKA -bakea izan bedi beti zurekin-, Bani Abdul Muthallib-en semea'. Hark erantzun zuen: 'WA 'ALAIKA -zurekin ere bai-'. Berriro esan zuen: 'Bani Sa'ad bin Bakr-eko zuen osaba bat naiz, eta nire herriko mezularia naiz, zuekin biltzera bidalia, eta oso serio nago nire arazoari buruz galdetzeaz'. Esan zuen: 'Mesedez, Bani Sa'aden anaiak'. Galdetu zuen: 'Nork sortu zaituzte zuek eta zuen aurrekoak?, eta nork sortu zituen zuen ondorengoak?'. Hark erantzun zuen: 'Allah subhanallahu wa ta'ala'. Esan zuen: 'Baitzen dut berak bidali zaituzteten ala ez?'. ', erantzun zuen: 'Bai, hala da', berriro galdetu zuen: 'Nork sortu zituen zazpi zeruak eta lurra eta antolatu zuen biziraupena -izakientzat- haien artean?', erantzun zuen: 'Allah subhanallahu wa ta'ala', berriro esan zuen: Berriro baieztatzen dut, bera al da zu bidali zaituena?', erantzun zuen: 'Bai, hala da', esan zuen: Zure liburuan aurkitu dugu, eta zure mezulariek agindu ziguten egunez eta gauez bost otoitz egiteko. Baieztatzen dut, bera al da zu bidali zaituena?', erantzun zuen: 'Bai, hala da', esan zuen: 'zure liburuan aurkitu dugu, eta zure mezulariek agindu ziguten gure aberastasun batzuk ateratzeko -gure pobreei emateko-?', Baieztatzen dut, bera al da zu bidali zaituena?' ', erantzun zuen: 'Bai, hala da', esan zuen: 'Bosgarren galderari dagokionez, ez dizut galdetu eta ez dut zalantzarik berari buruz, orduan esan zuen: 'Egiaz bidali zaituenaren izenean, nik eta nire herritik niri obeditzen didatenek dena praktikatuko dugu', gero etxera joan zen, orduan Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam barre egin zuen, hortz-haginak ikusgai egon arte, gero esan zuen: 'Bere eskuan arima duenaren izenean, zuzen badago, ziur aski zerura sartuko da'.
Hadith
Imam Darimi : 650
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَعَثَ بَنُو سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ ضِمَامَ بْنَ ثَعْلَبَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدِمَ عَلَيْهِ فَأَنَاخَ بَعِيرَهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فِي أَصْحَابِهِ وَكَانَ ضِمَامٌ رَجُلًا جَلْدًا أَشْعَرَ ذَا غَدِيرَتَيْنِ حَتَّى وَقَفَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّكُمْ ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنِّي سَائِلُكَ وَمُغَلِّظٌ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدَنَّ فِي نَفْسِكَ قَالَ لَا أَجِدُ فِي نَفْسِي فَسَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ قَالَ إِنِّي أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ بَعَثَكَ إِلَيْنَا رَسُولًا قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَعْبُدَهُ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَأَنْ نَخْلَعَ هَذِهِ الْأَنْدَادَ الَّتِي كَانَتْ آبَاؤُنَا تَعْبُدُهَا مِنْ دُونِهِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ ثُمَّ جَعَلَ يَذْكُرُ فَرَائِضَ الْإِسْلَامِ فَرِيضَةً فَرِيضَةً الزَّكَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْحَجَّ وَشَرَائِعَ الْإِسْلَامِ كُلَّهَا وَيُنَاشِدُهُ عِنْدَ كُلِّ فَرِيضَةٍ كَمَا نَاشَدَهُ فِي الَّتِي قَبْلَهَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَالَ فَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَسَأُؤَدِّي هَذِهِ الْفَرِيضَةَ وَأَجْتَنِبُ مَا نَهَيْتَنِي عَنْهُ ثُمَّ قَالَ لَا أَزِيدُ وَلَا أُنْقِصُ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى بَعِيرِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وَلَّى إِنْ يَصْدُقْ ذُو الْعَقِيصَتَيْنِ يَدْخُلْ الْجَنَّةَ فَأَتَى إِلَى بَعِيرِهِ فَأَطْلَقَ عِقَالَهُ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَا تَكَلَّمَ أَنْ قَالَ بِاسْتِ اللَّاتِ وَالْعُزَّى قَالُوا مَهْ يَا ضِمَامُ اتَّقِ الْبَرَصَ وَاتَّقِ الْجُنُونَ وَاتَّقِ الْجُذَامَ قَالَ وَيْلَكُمْ إِنَّهُمَا وَاللَّهِ مَا يَضُرَّانِ وَلَا يَنْفَعَانِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ رَسُولًا وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتَابًا اسْتَنْقَذَكُمْ بِهِ مِمَّا كُنْتُمْ فِيهِ وَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَقَدْ جِئْتُكُمْ مِنْ عِنْدِهِ بِمَا أَمَرَكُمْ بِهِ وَنَهَاكُمْ عَنْهُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَمْسَى مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَفِي حَاضِرِهِ رَجُلٌ وَلَا امْرَأَةٌ إِلَّا مُسْلِمًا قَالَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَمَا سَمِعْنَا بِوَافِدِ قَوْمٍ كَانَ أَفْضَلَ مِنْ ضِمَامِ بْنِ ثَعْلَبَةَ
Esan zigun [Muhammad bin Humaid-ek] esan zigun [Salamah-ek] esan zigula: Esan zidan [Muhammad bin Ishak-ek] esan zidala: Esan zidan [Salamah bin Kuhail] eta [Muhammad bin Al Walid bin Nuwaifi'-ri [Kuraib-etik] -Ibn Abbas radiallahu 'anhu-ren esklabo ohiak- [Ibnu Abbas] radliallahu 'anhu-tik esan zuen: 'Bani Sa'ad bin Bakr-ek Dhimam bin Tsa'labah bidali zuen Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-engana, hau berarekin biltzera etorri zen, bere gamelua meskitaren atearen aurrean eseri zuen eta gero lotu egin zuen, gero meskitan sartu zen eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam bere lagunekin eserita zegoen. Dhimam gizon sendoa zen, bi txirikorda zituen ileetan, beraz, Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam-en aurrean jarri zen, eta gero galdetu zuen: 'Zein da zuen artean Ibn Abdul Muthallib?' ', Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek erantzun zuen: 'Ibn Abdul Muthallib naiz', galdetu zuen: '-zure izena- Muhammad?', erantzun zuen: 'Bai, hala da', esan zuen: 'O Ibn Abdul muthallib, galdera astun bat egiten dizut, ez izan oztoporik zure bihotzean', erantzun zuen: 'Ez dago oztoporik nire bihotzean, mesedez, galdetu nahi duzuna', esan zuen: 'Zin egiten dut Allah subhanallahu wa ta'ala-ri, zure Jaunari eta zure aurrekoen Jaunari eta zure ondorengoen jainkoei, Allah subhanallahu wa ta'ala-k bidali zaituela guregana Apostolu gisa?' ', esan zuen: 'Ene Ala, Bai', esan zuen: 'Zin egiten dut Ala subhanallahu wa ta'ala-ri, zure Jainkoari, zure aurrekoen Jainkoari eta zure ondorengoen Jainkoari, Ala subhanallahu wa ta'alak agindu al dizu bera bakarrik gurtzeko eta harekin ezer ez lotzeko deitzeko, eta gure arbasoek gurtzen zituzten arerio guztiak -aliatu hauek- alde batera uzteko?', erantzun zuen: 'Bai, egia da', esan zuen: 'Alaren izenean zin egiten dut, zure Jaunaren eta zure ondorengoen eta zure aurrekoen Jaunaren izenean, Ala subhanallahu wa ta'ala al da bost eguneroko otoitz hauek egitera deitzeko agindu dizuna?' ', erantzun zuen: 'Bai, hala da', ondoren, lege islamikoaren beste betebehar batzuk aipatu zituen, hala nola: zakat, baraua, hajj eta lege islamiar guztiak, eta aipatutako betebehar bakoitzean zin egin zuen, aurrekoetan zin egin zuen bezala, amaitu ondoren esan zuen arte: 'Lekuko dut ez dagoela gurtua izateko eskubidea duen jainkorik Allah subhanallahu wa ta'ala izan ezik, eta lekuko dut Muhammad bere zerbitzari eta mezularia dela, eta betebehar hauek beteko ditudala eta debekatzen duzun guztia saihestuko dudala', gero berriro esan zuen: 'Ez dut handituko edo gutxituko', gero bere gamelura biratu zen, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen -alde egiten ari zela-: 'Txirikordak dituen pertsona zuzena bada, zerura joango da'. Gero, bere gameluarengana joan eta askatu egin zuen, gero etxera joan zen bere jendearengana iritsi arte, orduan inguruan bildu ziren, eta esan zituen lehenengo hitzak hauek izan ziren: 'Zein itsusiak diren Latta eta Uzza', esan zuten: 'Zer gertatzen da Dhimam, kontuz ibili edo legenarrez harrapatuko zara, kontuz ibili edo erotu egingo zara edo legenarrez harrapatuko zara', esan zuen: 'Ai zuei, Allah subhanallahu wa ta'ala izenean biek - Latta eta Uzza - ez eman madharat edo onurarik, Allah subhanallahu wa ta'ala Mezulari bat bidali du eta liburu bat bidali dio, eta horrekin salbatu zaitu jasaten ari zaren horretatik, eta deklaratzen dut ez dagoela jainkorik -gurtua izateko eskubidea duenik- Allah izan ezik, eta baita deklaratzen dut Muhammad bere zerbitzari eta mezularia dela, hain zuzen ere, bere ondotik etorri nintzen zuengana -ekarriz- agindu zuena eta debekatu zuena'. Esan zuen: «Allah subhanallahu wa ta'ala-ren izenean, arratsalde hartan ez zegoen Islamera bihurtu ez zen gizon edo emakume bakar bat ere, narratzaileak esan zuen: Ibn Abbasek, Ala pozik egon dadin harekin, esan zuen: «Inoiz ez dugu entzun Dhimam bin Tsa'labah baino mezulari nobleagorik».
Hadith
Imam Darimi : 651
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ يَمْلَأُ الْمِيزَانَ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ يَمْلَآَنِ مَا بَيْنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالصَّلَاةُ نُورٌ وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالْوُضُوءُ ضِيَاءٌ وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ وَكُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَائِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَا
Esan digu [Muslim bin Ibrahim]-ek [Aban Ibn Yazid]-ek esan digu, esan digu [Yahya bin Abu Katsir]-ek [Zaid-engandik] [Abu Salam-engandik] [Abu Malik Al Asy'ari-rengandik]. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Garbitasuna erdi fedea da, eta -ALHAMDULILLAH esateak eskala betetzen du, eta -LAA ILAAHA ILLALLAHU WA ALLAHU AKBAR esateak zeruak eta lurra betetzen dituzte, otoitza argia da, limosna froga dira, garbiketa argia da, eta Korana izan daiteke zu defendatzen zaituen froga edo eskatzen dizun froga, gizaki guztiak goizean esnatzen dira, eta gero saltzen dira beren burua, askatu edo suntsitu arte'.
Hadith
Imam Darimi : 652
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جُرَيٍّ النَّهْدِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ قَالَ عَقَدَهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَدِي أَوْ قَالَ عَقَدَهُنَّ فِي يَدِهِ وَيَدُهُ فِي يَدِي سُبْحَانَ اللَّهِ نِصْفُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ يَمْلَأُ الْمِيزَانَ وَاللَّهُ أَكْبَرُ يَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَالْوُضُوءُ نِصْفُ الْإِيمَانِ وَالصَّوْمُ نِصْفُ الصَّبْرِ
[Sa'id bin 'Amir]-ek [Syu'bah-engandik] [Abu Ishak-engandik] [An Nahdiko epaile batengandik] [Bani Sulaim-eko pertsona batengandik] kontatu zigun, eta honek esan zuen: 'Alaren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam-ek, esaldi batzuk eskuarekin zenbatu zituen -edo badirudi hatzekin zenbatu zituela, eta garai hartan bere eskua nire eskuaren gainetik zegoen-, hots, esaldiak-: Subhanallahu-k eskalaren erdia, Alhamdulilah-k eskala betetzen du, eta Allahu Akbarrek zeruaren eta lurraren espazioa betetzen du, garbiketa erdi fedea da, eta baraua erdi pazientzia'.
Hadith
Imam Darimi : 653
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَقِيمُوا وَلَنْ تُحْصُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ خَيْرَ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ وَقَالَ الْآخَرُ إِنَّ مِنْ خَيْرِ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةَ وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ
Esan digu [Muhammad bin Yusuf]-ek [Mansur]-engandik [Sufyan] eta [Al A'masy-k] [Salim bin Abu Al Ja'd]-engandik [tsauban]-engandik - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en esklabo ohi bat -, esan zuen: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Izan zaitezte istiqamah-ekoak guztiok eta ez kontuan hartu, jakin ezazue egintzarik onena otoitza dela', -eta beste behin esan zuen-: 'Zuen egintzarik onena otoitza da, eta inork ez du beti bere abluzioa egiten sinestuna ez bada'.
Hadith
Imam Darimi : 654
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ قَالَ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ أَنَّ أَبَا كَبْشَةَ السَّلُولِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَخَيْرُ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ
[Yahya bin Bisyr]-ek esan digu [Al Walid bin Muslim]-ek esan digu [Ibn Tsaubanek] esan duela: [Hassan bin 'Athiyyah]-ek esan dit [Abu Kabsyah As Saluli-k] behin [Tsauban]-ek - Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-en esklabo ohi batek - esan zuela entzun zuela: Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Saiatu egiarekin bat egiten eta hurbiltzen, eta zure egintzarik onena otoitza da, eta inork ez du beti abluzioa egiten sinestuna ez bada'.
Hadith
Imam Darimi : 655
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مَسْعُودُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ سَعْدًا كَانَ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَأَنَّ عَلِيًّا كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ } الْآيَةَ
[Abdus Shamad bin Abdul Warits] esan digu [Syu'bah-ek] [Mas'ud bin Ali-k] ['Ikrimah-etik] esan digu. [Sa'adek] hainbat otoitz egiten zituela abluzio bakarrarekin, eta [Alik] beti abluzioa egiten zuela otoitz bakoitzeko, eta bertso hau irakurri zuela: 'IDZAA QUMTUM ILAS SHALATI FAGHSILUU WUJUUHAKUM WA AIDIYAKUM..'. -Otoitz egin nahi duzunean, garbitu aurpegia eta eskuak...- -Galdera. Al Ma`idah: 6-'.
Hadith
Imam Darimi : 656
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ أَرَأَيْتَ تَوَضُّؤَ ابْنِ عُمَرَ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍ عَمَّ ذَلِكَ قَالَ حَدَّثَتْهُ أَسْمَاءُ بِنْتُ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي عَامِرٍ حَدَّثَهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرَ بِالْوُضُوءِ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍ فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ أُمِرَ بِالسِّوَاكِ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَرَى أَنَّ بِهِ عَلَى ذَلِكَ قُوَّةً فَكَانَ لَا يَدَعُ الْوُضُوءَ لِكُلِّ صَلَاةٍ
Esan zigun [Ahmad bin Khalidek] esan zigun [Muhammad Ibn Ishakek], [Muhammad bin Yahya bin Habbanek] [Abdillah bin Abdullah bin Umar]-ek esan zuen: Nik esan nuen: 'Ikusi al duzu Ibn Umarren abluzioa, Ala pozik egon dadila berarekin, bere otoitz bakoitza egoera santuan ona zelako, zergatik da hori?', esan zuen: esan zion [`Asma` bint Zaid bin Al Khttahab]-ek [Abdullah bin Hanzhalah bin Abu 'Amir]-ek esan ziola -`Asma`- Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i agindu zitzaion abluzioa egiteko otoitz guztietan, egoera santuan edo ezpuruan, berarentzat zama zenean siwak egiteko agindu zioten otoitz guztietan, eta Ibn Umar radliallahu 'anhu-k uste zuen -otoitz guztietarako abluzioa egiteko historia- sendoa zela, ez zuela abluzioa uzten bere otoitzetarako-' '.
Hadith
Imam Darimi : 657
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ حَتَّى كَانَ يَوْمُ فَتْحِ مَكَّةَ صَلَّى الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ رَأَيْتُكَ صَنَعْتَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ تَصْنَعُهُ قَالَ إِنِّي عَمْدًا صَنَعْتُ يَا عُمَرُ قَالَ أَبُو مُحَمَّد فَدَلَّ فِعْلُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ مَعْنَى قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ } الْآيَةَ لِكُلِّ مُحْدِثٍ لَيْسَ لِلطَّاهِرِ وَمِنْهُ قَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ
[Ubaidullah bin Musak] [Sufyanek] ['Alqamah bin Martsad]-ek [Ibn Buraidah]-ek] [bere aita]-k esan zuen: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek beti egiten zuen abluzioa otoitz bakoitzeko Mekako fathu egunera arte -Mekka hiria konkistatzera arte-, hainbat otoitz egin zituen abluzio bakarrarekin, eta -besterik gabe- bigarren khufnya garbitu zuen, orduan Umarrek galdetu zion: 'Inoiz egin ez duzun zerbait egiten ikusi zaitut?', erantzun zuen: 'Nahita egin dut hori, O Umar', Abu Muhammadek esan zuen: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en ekintza honek -erakusten du- Allah subhanallahu wa ta'aa-ren hitzaren esanahia: 'IDZAA QUMTUM ILASSHALATI FAGHSILUU WUJUHAKUM' -Otoitz egin nahi duzunean, utzi iezaiozu aurpegia garbitzen- -Galderak. Al Ma`idah: 6- hau hadat-ak dituzten guztientzat da eta ez oraindik puruak diren pertsonentzat, -hau da esan zuena: 'Abluzioa ez da derrigorrezkoa hadat-ak dituzten pertsonentzat izan ezik'.
Hadith
Imam Darimi : 658
أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَهَبَ إِلَى الْحَاجَةِ أَبْعَدَ
Jakinarazi digutenez, [Ya'la bin Ubaidek] esan digu [Muhammad bin 'Amr]-ek [Abu Salamah-etik] [Al Mughirah bin Syu'bah-etik] esan zuen: "Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ekin egon nintzen hainbat bidaia luzetan, eta Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek bere beharrak egin nahi zituenean, urrundu egiten zen".
Hadith
Imam Darimi : 659
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ عَمْرِو بْنِ وَهْبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَبَرَّزَ تَبَاعَدَ قَالَ أَبُو مُحَمَّد هُوَ الْأَدَبُ
Jakinarazi digutenez, [Abu Nu'aimek] esan digu [Jarir bin Hazimek] [Ibn Sirinek] ['Amr bin Wahabek] [Al Mughirah bin Shu'bahek] esan zuen: 'Iraganean, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak, bere beharrak egin nahi zituen bakoitzean, alde egiten zuen'. Abu Muhammadek esan zuen: 'Hori da adab -defekazioa-'.
Hadith
Imam Darimi : 660
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ الْحِمْيَرِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْخَيْرُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اكْتَحَلَ فَلْيُوتِرْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لَا فَلَا حَرَجَ مَنْ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ مَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لَا فَلَا حَرَجَ مَنْ أَكَلَ فَلْيَتَخَلَّلْ فَمَا تَخَلَّلَ فَلْيَلْفِظْ وَمَا لَاكَ بِلِسَانِهِ فَلْيَبْتَلِعْ مَنْ أَتَى الْغَائِطَ فَلْيَسْتَتِرْ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ إِلَّا كَثِيبَ رَمْلٍ فَلْيَسْتَدْبِرْهُ فَإِنَّ الشَّيَاطِينَ يَتَلَاعَبُونَ بِمَقَاعِدِ بَنِي آدَمَ مَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لَا فَلَا حَرَجَ
Esan digu [Abu 'Ashim]-ek [Tsaur bin Yazid]-ek [Hushain Al Himyari]-ek [Abu Sa'id Al Khair]-ek [Abu Hurairah]-etik esan digu radiallahu 'anhu-k esan zuela: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Akats bat egiten duenak egin dezala akats bat, gauza hori egiten duenak, gauza hori hobea da. Ona da, eta egiten ez duenak ondo dago. Istijmar egiten duenak - harri batekin garbitzea - egin dezala akats bat, hau egiten duenak, ona da eta egiten ez duenak, ondo dago. Jaten duenak hortzen artetik garbitu behar du, gero ahotik geratzen den janaria tu egin behar du, eta mihiarekin hartzen duenak, irentsi egin behar du. Komunera doanak bere zati pribatuak estali behar ditu, eta hondar-pila bat izan ezik estaltzeko ezer aurkitzen ez duenak atzera begiratu behar du, Satanek jendea esertzen den lekuetan jolasten baitu. Hori egiten duena ona da, baina egiten ez duena ez da bekatu.
