Imam Darimi : 41
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ فَجَاءَهُ رُومِيٌّ فَقَالَ أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكَنَ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ
Ishaq bin Abu Talhah kaa a vese er Anas bin Malik kaa a vese er, Profeti صَلَّى اللَّهُ علَليْداه -pasen kwagh- sha u suur sha kon u u cir ken mosque la, nahan a pase -ior kwagh. Tsô orgen mough ken Roma va, a kaa er; ‘M er u ijiir i u tema sha mi u nenge wer u tile kpa?’ Nahan or la er un ikyônough ki torough ki lun a angahar ahar, a tema sha ityough ki sha utar la. Shighe u Profeti صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, tema sha ikyônough ki torough la, ityough ki kon la - sha hiihii la - ki ôr kwagh er ka bua nahan, nahan iyou i adua cii lu ken mzeyol, sha ci u yange vihi un kpishi er Rasulullah a undu un yô. Tsô Rasulullah va nyôr. Allah SWT, sha ikyônough ki torough kira va hen a na, a kuve un shighe u kon la lu ôron kwagh her la. Shighe u a za hemen u kuve un la, a gba ôron kwagh ga. Tsô a kaa er; Sha iti i Un u uma wam a lu sha ave Na la, aluer m kuve un ga yô una za hemen nahan zan zan iyange i ijirôron, sha ci u ishima vihim kpishi er m undu Or u Aôndo a tindi un la صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, . Tsô Rasulullah صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, kaa ér i ii un, nahan i er nahan.
Imam Darimi : 42
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ
A kaa a vese ér [Abdullah bin Umar bin Abaan] a kaa a vese ér [Abdullah bin Muhammad Al Muharibi] hen [Abdul Wahid bin Aiman Al Makki] hen [ter na] a kaa ér; M kaa a Jabir bin Abdullah Radliyallahu’anhu mer: A kaa er; Pasem hadith u Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam u u ungwa hen a na man me ôr u hen a we yô. Jabir kaa ér; Shighe u i lu nôngon ityav mbi Khandaq la, se lu vea Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, se lu timen ikyav mbi utyaav. Ayange atar cii se ya kwagh ga shi se kera zua a kwaghyan ga. Nahan ken ihyungwa i m zua a inya i taver yô, m za hen Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. M kaa mer; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, tar u taver ne yange u timen ityungu ne, shin er se haa mngerem sha mi nahan kpaa'. Tsô Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam tile sha, i kange iyav nav sha iwen, maa a tôô ikyagh ki esen kwagh, maa a ôr Bismillah kwa tar. A gbidye un, a gema un hingir mngerem ma doon tsung. M nengen mlu u Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nahan yô, m kaa a na mer; 'O Ortyom u Allah, de m hide hen ya shighe kpuaa, maa a nam ian -m hide hen ya shighe kpuaa-. ’ Tsô m va hen kwase wam, m kaa mer; ‘Mlu la ka kwagh u vihin kpishi sha mimi’. Tsô m kaa a kwase wam mer; 'M nenge a mlu u Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u yange na m kera fatyo u kôron un ken iyol ga la. U ngu a kwagh u yan kpa?' A gema a kaa er; ‘Ka sha’ môm tseegh u mwem ma doon tsung man wan u iyôngo u kwase. ’ Jabir kaa ér: ‘Se mase gbidyen mwem ma doon tsung mara sha er ma a kuma u yan yô, se wua wanyekwaor, se cir ikyav mbi tswamev mbin se wa ken iyongo. M za hemen u eren mkurem mara m hide m za hen Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam m lu viing shighe kar kpuaa. Tsô m hide m sôn ian mer m hide hen ya kwa u sha uhar. A nam ian, nahan m va kohol kwase wam yô, m nenge mer mkurem ma alakema ma bee, nahan m kaa a kwase wam mer a er bredi, m gema m ver ikyagh ki esen kwagh la sha iwen i eren kwaghyan la. Abdurrahman kaa ér; inja na yô, ka sha ityough ki stove/kitchen. Tsô Yabir kaa ér; nahan m zua a Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam. shi, m kaa a na mer: ‘M ngu a kwaghyan kpishi ga, oh, aluer u soo yô, we Ortom u Aôndo, u va hen ya wam vea or môm shin uhar tseegh. ’ A pine ér: ‘Kwaghyan ngu nena?’ M gema m kaa mer; ‘Ka ivor i alakema i môm man iyôngo tseegh. ’ Tsô Apostoli kaa er: ‘Ka nahan vough, za hen ya hen tsombor wou, za kaa a ve wer ve de kenden a ikyagh ki esen kwagh sha mi ga, shi ve de dughun bredi ken ikyagh ki eren bredi a mi la ga zan zan m kar van. ’ Tsô a kaa a mba ve lu vea na la ér: ‘Se za nen hen ya u Yabir. ’ Jabir kaa ér: ‘Kunya kôrom sha kwagh u kunya u vesen kpishi, u or môm nan fe ga, saa di Allah tseegh yô. '- -gadia profeti la lôhô ahuraior a na, shin er kwaghyan la lu kpishi ga nahan kpaa- --- M kaa a kwase wam mer: 'Wow... zayol ne ngu hemban vihin cii... Or u Aôndo tindi un la va a ahuraior a na cii. ’ Kwase wam kaa ér: ‘Apostoli yange vande pinen we ér kwaghyan u se lu a mi la kuma nena?’. M gema m kaa mer ‘Een, m pase’! nahan kwase wam kaa er: ‘Allah man Ortyom Na hemba fan, kwagh u a lu wang yô, u ôr un er se lu a kwaghyan kpishi yô’. Jabir kaa ér; ‘Mkaanem ma kwase wam yange ma na m lu a ishima i legh legh sha hanma kwagh u lu zan mo iyol cii. ’ Tsô m kaa a na mer: ‘Sha mimi yô, u ngu a mimi. ’ Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam maa va nyôr, maa kaa a mba ve lu a na imôngo la ér ‘Wa nen ikyo, de eren nen kwagh ga! ’ Tsô Rasulullah ver or u nan lu eren toast la man ikyagh ki esen kwagh la doo doo. Jabir kaa ér: ‘Nahan se tôô bredi hen . grill man inyam i ken ikyônough kira, maa se cir se se cir ve sha spun. ' Tsô Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam kaa er 'Ior utaankaruhar shin anigheni hanmô ve nana tema imôngo sha ikyondo i môm.' Ve ya un kera yô, se hide se bugh ikyagh ki esen kwagh la man ikyagh ki esen kwagh la, se nenge ser akaa ne cii iv her er ngise nahan. Man mlu ne za hemen zan zan Mbamusulumi cii iv man kwaghyan lu kpuaa tseegh. Nahan Or u Aôndo tindi un la kaa a vese ér: ‘Sha mimi yô, hanma or nan iv, hegen yô, ya nen kwagh, ne man icombor yen cii! ’ Nahan sha iyange la se ya bredi man inyam la acin imôngo. Jabir kaa ér; ‘I kaa a mo ér iyenge i azende a yange ya kwagh hen ya u Jabir la kuma er iorov deri utaankarunyiin shin iorov deri utar nahan. ’ Aiman kaa ér: M fa kwagh u a lu mimi ken akaa ne ga.
Imam Darimi : 43
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ لِلْقَوْمِ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً فَقَالَ لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ قَالَ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا قَالَ وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا
A kaa a vese er [Zakaria bin Adi] a kaa a vese er [Ubaidullah Ibn 'Amr] hen [Abdul Malik bin Umair] hen [Abdur Rahman bin Abu Laila] hen [Anas bin Malik] a kaa er; Abu Talha kaa a Umm Sulaim er a er Profeti kwaghyan u una ya yô. A kaa er; nahan Abu Talhah tindim hen Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam. M zua a na, maa m kaa mer; Abu Talhah yange tindim hen tor, nahan a kaa er; ‘Ne Mbamusulumi, se za nen. ’ Tsô a yem, nahan mba ve lu vea na la kpa yem. Orngeren kwaghôron la kaa er; nahan i va a kwaghyan la nahan Ortyom u Aôndo sallallaahu ‘alaihi wasallam wa ave sha mi, er msen ér i na un averen sha kwaghyan la, a kaa ér; ’ Na ior pue. ’ Orngeren kwaghôron la kaa ér; nahan i na ve kwaghyan la. Tsô a kaa ér: ‘Ya kwagh ken iti i Aôndo Subhanahu wa Ta’ala’. Tsô ve ya zan zan ve iv, maa ve mough sha er una er kwagh ne a iorov akunduatargber yô. Orngeren kwaghôron la kaa er; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yange ya kwagh vea or u nan lu a iyou la, kpa lu a zege ikyagh ki esen kwagh her.
Imam Darimi : 44
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا فَقَالَ لَهُ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطِيتُ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ
Ka a kaa a vese er [Muslim bin Ibrahim] a kaa a vese er [Abaan Al 'Athar] a kaa a vese [Qatadah] hen [Syahr bin Hausyab] hen [Abu Ubaid] er yange sôr ikyagh ki esen kwagh sha ci u Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam. Tsô a kaa a na ér: ‘Nam sampil la’ man kwagh u hemba doon un yô, lu inyam i sampil la. Shi yange na Profeti Sallallaahu ‘alaihi wasallam vegher u ulna -sampil-. Tsô a kaa ér: ‘M zamber we, nam inyam i ulna’ nahan a na un inyam i ulna la. ’ maa a hide a kaa ér: ‘Nam inyam i ken ityou’, nahan m kaa mer; 'O Profeti u Allah Subhanahu wa Ta'ala - sha mimi yô - ka ikyav mbi tswamev mbi nyi nahan?' A gema a kaa ér: ‘Sha iti i Un u M lu sha ikyev Na la yô, aluer u lu viing yô, mimi je u nam inyam i ulna i m sôn la. ’
Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Ka a kaa a vese ér [Abu An Nu’man] a kaa a vese ér [Abu Awanah] hen [Al Aswad] hen [Nubaih Al’Anazi] hen [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu a kaa ér; Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam yange due za nôngo ityav a mbacivir mbaaôndo mbagenev. Ter wam -Abdullah- kaa er; ‘De ze ityav ga, we Jabir, u ngu or u ken Medina u tom wou u lu u nengen sha kwagh u mlu u akumautya a Mbamusulumi yô. Sha er u fa kwagh u a lu mlu wase la sha mimi yô. Sha ci u Allah Subhanahu wa Ta'ala yô, yange a lu sha ci u m undu ônov av mba kasev zum u m kpe kera la ga yô, ma saan mo iyol kpishi aluer i wua u sha ishigh yagh - u kpe sha ci u jighjigh u nan sha ityav - yô. Jabir kaa ér; Shighe u m lu vea ior mba tom ve lu u nengen sha mlu u kwagh man m-ande u shoja la, fese nahan anngôm u kwase va a ikyom i terem man anngôm u nomso sha er una ii ve cii hen uwar u tsombor wase yô. Tsô a zua a orgen u lu ngoron; ‘Sha mimi yô, Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam kaa a we ér u hide a mba ve kpe la hen ijiir i i wua ve la, u ii ve hen ijiir i i wua ve la. ’ Nahan se hide a ikyom i terem man anngôm u nomso hen ijiir i i wua un la fese je. Se ii ve hen ijiir i yange i wua ve cii la jighilii. Shighe kar yô, shighe u mo - Jabir - m lu sha shighe u mtemtor u Muawiyah bin Abu Sufyan Radliyallahu’anhu la, fese nahan orgen va hen a mo. A kaa er; 'O Jabir bin Abdullah, mbamaan Mu'awiyah Radliyallahu'anhu, zum u ve lu vihin uwar la, ve zua a ikyom i teru zan zan ikyom na hingir u duen ken igbar. Mbamaan kwagh mbagenev yange ve yem nahan m zua a ian i nengen a ikyom i terem. Uhh... Uhh... M zua a ikyom i terem her vough er yange m ii un la, i gema ga saa di ikyav i or u i wua la tseegh. Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; nahan m cir kwagh sha mi. M umbur her er terem yange de injô sha inja i date, ior mbagenev mba ve na un injô la kighir mo ér m -fese- kimbi injô la. Nahan m zua a Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Man m pase akaa a a ze mo iyol la cii; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, sha mimi yô, terem kpe ken ityav, man sha mimi yô, a undu anzô sha inja i date, man sha mimi yô, mba ve lu a anzô la kighir mo ér m -kimbi anzô ne fese je. Aluer u kegh iyol u wasen un yô, a doom kpishi, ka an nan fe, alaghga una kegh iyol u hiden a mi ijime zan zan shighe u sunda u a dondo la. A kaa ér: ‘Een, me na u, aluer Aôndo soo yô, Subhanahu wa Ta’ala, shighe a kar kpuaa yô, atetan ne una kar. ’ Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; ‘A mase van vea azende a na a jighjigh la. ’ Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; ve kegh ken iyou i mkor la, nahan Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam sugh se shi sôn se ian, maa a nyôr ken ya wase. Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; 'M kaa a kwase wam mer, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam una va sôr mo nyian shighe u iyange i bee kera yô, nahan de tesen iyol you ga, de vihin Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ishima sha kwagh ga - hanma kwagh cii - shi de lamen a na je kpaa ga. ’ Tsô m samber gambe shi m na un pilo, maa a cir ityough inya, a yav. Tsô m kaa a wanakiriki wam mer; ‘Wua iyôngo i kwase ne, ka iyôngo i i fe i tsembelee yô, i lu a inyam kpishi shi i lu a agee kpaa. Msugh ne cii man Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a nder yô, man aluer a nder yô, una sôn mngerem ma wanger iyol na jighilii, kpa mo yô, ishima ngi nyian mo aluer a nder a wanger iyol na been shighe u inyam i iyôngo i lu sha ishigh nagh ga yô. ’ Yange nderen sha mnya yô, a kaa ér: ‘We Jabir, nam mngerem ma me wanger iyol yô, m na mlumun mer; ‘Een, ka nahan ga. ’ Nahan cii man a ôô iyol na kera yô, m ver kwaghyan la shin inya . ing wan u inyamtoho sha ishigh nagh. Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; ‘A kenger mo, a kaa ér; Ka inja er u vande fan inyam i se soo la nahan, yila Abu Bakar Radliyallahu’anhu. Tsô i va a kwaghyan la i va na ior. Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; Tsô a kaa ér: Kaa nen iti i Aôndo Subhanahu wa Ta’ala -Bismillah- nahan ya nen kwagh. nahan ve ya zan zan ve iv man inyam shi her kpishi -ken kwaghyan la-. Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; 'Sha iti i Allah Subhanahu wa Ta'ala, sha mimi yô, mkohol u Bani Salamah la kure ayol a ve ijir ér Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam doo ve ishima hemba ashe a ve a a lu ikyua a ve kpishi, kpishi la, sha ci u ishima ngi nyian ve kpishi ér vea vihi un ishima. Tsô a mough man mba ve lu a na imôngo la kpa mough, maa ve due ve kar un, a kaa er, De m de mlu wam u ken uikyangen ga - akaa am - sha ikyev i mbatyomov mba shaav. ’ Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; Tsô m hide m za a ve hen ikyônough ki torough ki ki lu ikyua a hunda la, maa kwase wam tese iyol na kpuaa i yange i vande cirin un sha ikyondo i yisan iyol la, a kaa ér; 'O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, er msen sha ci wam man nom wam. ’ A gema a kaa ér; 'Allah Subhanahu wa Ta'ala a na u man nom wou iveren Na. ’ Maa a kaa ér: ‘M zamber we, yila mo nahan man nahan - ôr kwagh a or u nan lu a injô u nan lu tuur mo ér m kimbi injô la fese la - ’. Tsô a kaa ér: ‘De nen Jabir Radliyallahu’anhu vegher u injô i ne lu a mi hen ter na la zan zan shighe u sunda u a dondo la. ’ A kaa er: ‘M ngu a fatyo u eren kwagh ne ga, O Ortyom u Allah! ’ A kaa er: ‘Shin u pande un’ a kaa er: ‘Ikyav mbin ka mbi mbayev mba lun a ngô ga, we Ortyom u Allah. ’ nahan Apostoli la kaa ér: ‘Ka han Jabir a lu?’ Jabir kaa ér: ‘Mo m ngu Ortyom u Aôndo.’ Tsô Ortyom la kaa ér: ‘Karen nen un ‘ajuwa dates - ka inja date u a vese ken ‘Aliyah Medina- sha ci u Allah Subhanahu wa Ta’ala una na ve kwaghyan’, maa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kende ityough sha, a kaa ér: Abu Bakr Radliyallahu’anhu’, Jabir Radliyallahu’anhu kaa er: ‘Ve cii ve za hen mosque’ maa m kaa a or u nan lu a injô la mer: ‘Va a ikyagh yough ikyua. ’ Nahan m ôr un akaa agen a i yer ér dates la ‘ajuwa. Nahan Allah Subhanahu wa Ta’ala na se kwaghyan u a kuma se shi a ver se ayange agen kpaa. Jabir Radliyallahu’anhu kaa ér: ‘Nahan m gba yevese m za kohol Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ken iyou i adua ne, inja er m ngu or u sha inja ga nahan, maa m zua a Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam er msen been, maa m kaa a Rasulullah mer: “M ngu or u eren kwagh sha inja ga.” Sha mimi yô, m kar ayange la man Allah Subhanahu wa Ta’ala ngu a kwagh u a kuma se yô, shi kwagh shi her sha ci wase kpishi man kwagh ne kpaa. ’ Tsô Rasulullah pine ér: ‘Ka han Umar bin Khaththab Radliyallahu’anhu a lu?’ Or u ôron kwagh ne -Jabir- kaa ér; Umar va gba yevese, nahan a kaa a na ér, ‘M zamber we, pine Jabir bin Abdullah Radliyallahu’anhu kwagh u or u nan lu a injô hen a na la - ter na - man shi ayange a na kpaa. ’ Umar gema kaa ér; 'M ngu a gba u me pine ga man m nenge mer Allah Subhanahu wa Ta'ala una na un kwagh u a kuma un la jighilii, ka shighe u u kaa a na wer Allah Subhanahu wa Ta'ala una na un kwagh u a kuma un la je la. ’ Tsô a hide a pine un mpin la, nahan Umar Radliyallahu’anhu hide pine un mlumun la kwa tar, akaa ne cii a ôr a mkaanem man ér; ‘Gba u me pine ga. ’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yange hide pine mpin na la shighe u a pine un kwa u sha utar la ga, nahan a pine ér: ‘Mlu u or u nan lu a injô hen a we la man shi ayange ou kpa ngu nena?’ Orngeren kwaghôron la kaa er; Nahan m na mlumun mer; Allah Subhanahu wa Ta’ala na un kwagh u a kuma un shi a ver un ayange kpishi er una fetyô la cii . er kwagh ne nahan. Tsô m za hen ya hen kwase wam m kaa a na mer; 'M yange u u lamen a Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ken ya wam ga he?' a gema a kaa er; U hen wer Allah Subhanahu wa Ta'ala va a Ortyom Na hen ya wam, maa yem a mo shio m sôn un mer a er msen sha ci wam man nom wam sha ci u mzehemen kpa??
Imam Darimi : 46
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا عَلَى الْأَنْبِيَاءِ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ { وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ } قَالُوا فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ } فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Ka a kaa a vese er [Ishaq bin Ibrahim] a kaa a vese er [Yazid bin Abu Hakim] a kaa a mo [Al Hakam bin Abaan] hen [‘Ikrimah] hen [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu a kaa er; 'Sha mimi yô, Allah Subhanahu wa Ta'ala yange na Profeti Muhammad sha ityough ki uprofeti mbagenev man mba ve lu sha la cii. ’ maa ve pine ér: ‘We Ibn Abbas, ka nyi yange i vande nan un sha ityough ki mba ve tem sha kwavaôndo laa?’ Ibn Abbas gema kaa er; 'Sha mimi yô, Allah Subhanahu wa Ta'ala kaa a mba ve tem sha la ér: Hii hen Ibn Abbas kaa ér: WAMAN YAQUL MINHUM INNII ILAAHUN MIN DUNIHI FADZALIJKA NAJZIIHI JAHANNAMA KADZALIKA NAJZII AZHA-ZHALIMId mbagenev mba ve lu a ve ga la Allah Subhanahu wa Ta’ala, nahan se na or la injar sha jahannam, a Nahan se na mba ve er kwaghbo la injar. -Mbampin. Al Anbiya` /21: 29- Man Allah Subhanahu wa Ta’ala sha asorabo ou a a kar man a ken hemen la shi a kure averen Na sha a we shi a hemen we sha gbenda u vough. ` -Mbampin. Al Fath /48: 1. 2- Tsô ve pine er, ka nyi i hembe Uprofeti cii? bin Abbas gema kaa er, 'Sha mimi yo, Allah Subhanahu wa Ta'ala kaa er, 'Se tindi Ortyom ugen ga, kpa ka ken zwa u ior nav, sha er una pase ve kwagh wang yô.' ` -Mbampin. Ibraahiim /14: 4- man Allah Subhanahu wa Ta’ala kaa a Profeti Muhammad er, ` man Se tindi u ga kpa ka hen uumace cii Er u lu or u nan loho u dedoo man or u tan ior icin nahan. ` -Mbampin. Er Saba` 34: 28-, nahan i tindi un hen mbaaferev man uumache.
Imam Darimi : 47
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ فَإِذَا بَعْضُهُمْ يَقُولُ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ { وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا } وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَهُ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرَ فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ وَلَا فَخْرَ
Ka a kaa a vese ér [Zam’ah] u ken [Salamah] u ken [Ikrimah] u ken [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu a kaa ér; Ior mba ken mba ve lu a na imôngo la tema keghen un. Tsô a due, a lu ikyua a ve yô, a ungwa ve lu teren iti na ér sallallaahu ‘alaihi wasallam. Tsô a kegh ato a iliam ve la zulee, maa môm ken a ve kaa er; 'Ka kwagh u kpilighyol kpishi er Allah Subhanahu wa Ta'ala a er akaa a a gbe la hingir azende a Na a kôôsôô yô, man Ibrahim kpa lu ijende i kôôsôô i Allah Subhanahu wa Ta'ala. Orgen kaa er; Ka nyi i hembe kpilighyol a ivur ne, WA KALLAMA ALLAHU MUSA TAKLIIMAA Man Allah ôr kwagh a Profeti Musa jighilii -Qs. An Nisaa`/4: 164- kpa mbagenev kaa er; Shighe u Yesu lu Mkaanem ma Allah Subhanahu wa Ta’ala man Jijingi Na la, mbagenev kpa kaa er; Shighe ne, Adam i wanger un sha ikyev i Allah Subhanahu wa Ta’ala. Tsô a due a va kohol ve, a sugh ve, maa a kaa ér: ‘M ungwa iliam yen la, kpiligh mo iyol er Ibrahim lu ijende i kôôsôô i Allah Subhanahu wa Ta’ala yô, man sha mimi yô, lu nahan, Musa lu or u yange lam a Na jighilii yô, nahan lu nahan, shi Yesu lu Jijingi Na man Mkaanem Nam man lu nahan, shi lu nahan’. Fa wer mo m ngu Habibullah - or u dooshima u Allah - man iyolgengese ngi ga, mo m ngu or u tôôn ikyav i iwuese sha Iyange i apocalypse u yange va a Adam man uprofeti ken ijime na la man iyolgengese lu ga, man mo m lu or u hiihii u nan shi i nam msen sha iyange i ijirôron la hen or u hiihii la ga man iyolgengese i mo la lu ga u sha man iyolgengese lu ga, maa Allah Subhanahu wa Ta’ala bugh hunda wam ker, m nyôr vea mbaatsanev mba Mbamusulumi man iyolgengese lu ga, shi mo m lu or u hemban lun a icivir hen ior mba ve vande lun la man ior mba ve va ken ijime la sha ishigh ki Allah Subhanahu wa Ta’ala man iyolgengese lu ga’.
Imam Darimi : 48
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا وَأَنَا مُسْتَشْفِعُكُمْ إِذَا حُبِسُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ
A kaa a vese ér [Sa’id bin Sulaiman] hen [Mansur bin Abi Al Aswad] hen [Laits] hen [Ar Rabi’ bin Anas] hen [Anas] Radliyallahu’anhu a kaa ér; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kaa er: ‘Mo m lu or u hiihii u moughon shin ku sha iyange i mnder u shin ku, mo m lu orhemen ve zum u ve va la, mo m lu or u ôron kwagh a ve shighe u ve lu viing viing la, mo m lu or u sônon msen sha ci ve shighe u ve lu ken mlu u mlu u ken ishima la -ken sule u mahsyar-, mo m lu or u he u ve lu ken despahir la. Icivir man ikyav mbi iyange la mbi sha ave am, man mo m ngu wan u Adam Alaihis ishughun i hemban cii sha ishigh ki Ter wam, m kase mbatomov dubu imôngo hen kpe wam, inja er ka akaa a injaa a pupuu shin akaa a injaa a i samber a mi nahan’.
Imam Darimi : 49
أخبرنا عبد الله بن عبد الحكم المصري حدثنا بكر بن مضر عن جعفر بن ربيعة عن صالح هو ابن عطاء بن خباب مولى بني الدئل عن عطاء بن أبي رباح عن جابر بن عبد الله أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا أول شافع وأول مشفع ولا فخر
Ka a ôron se kwagh u [Bakar bin Mudlar] hen [Ja’far bin Rabi’ah] hen [Salih Ibn ‘Atha’ bin Khabbab] or u ngise lu kpan u ken Bani Al Duil hen [‘Atha’ bin Abi Rabbah] hen [Jabir bin Abi Rabbah] Sallallaahu 'alaihi wasallam. a kaa er: ‘Mo m ngu orhemen u Mbatomov, man iyolgengese ngi ga, mo m ngu ikyondo i cirin Uprofeti man iyolgengese ngi ga, mo m ngu or u hiihii u me er msen man or u hiihii u a er msen man iyolgengese ngi ga’.
Imam Darimi : 50
حدثنا محمد بن عباد حدثنا سفيان هو ابن عيينة عن ابن جدعان عن أنس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا أول من يأخذ بحلقة باب الجنة فأقعقعها قال أنس كأني أنظر إلى يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يحركها وصف لنا سفيان كذا وجمع أبو عبد الله أصابعه وحركها قال وقال له ثابت مسست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدك قال نعم قال فأعطنيها أقبلها
I kaa a vese ér [Muhammad bin ‘Abbad] kaa a vese [Sufyan Ibn ‘Uyainah] hen [Ibn Jud’aan] hen [Anas] ér, Profeti kaa ér: Hii hen Jabir bin Abdillah ér, profeti u sha uhar la kaa ér: M mough a mi. Ana kaa ér; Ka inja er m nenge uwegh ku Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam lu eren tom a mi nahan, man Sufyan lu teren -kwaghôron la- kpaa, man Abu Abdullah kôr uwegh nagh lu eren tom a mi, orngeren kwaghôron la kaa ér; Thabit pine un er; U kôr uwegh ku Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam sha uwegh ou kpa? A gema a kaa er; Yange nam uwegh nagh je kpaa ér m suse zwa.
Imam Darimi : 51
أخبرنا أحمد بن عبد الله حدثنا حسين بن علي عن زائدة عن المختار بن فلفل عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا أول شافع في الجنة
Ka a kaa a vese ér [Husain bin Ali] hen [Zaidah] hen [Al Mukhtar bin Fulful] hen [Anas] a kaa ér; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kaa ér: ‘Mo m ngu or u hiihii u sha u nan lu eren msen yô. ’
Imam Darimi : 52
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ
Ka a kaa a vese ér [Abdullah bin Salih] a kaa a vese ér [Al Laits] a kaa a mo ér [Yazid Ibnu Abdullah bin Al Had] hen [Amr bin Abu `Amr] hen [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu a kaa ér; M ungwa Ortyom u Aôndo sallallaahu ‘alaihi wasallam kaa ér: ‘Sha mimi yô, ka mo m lu or u hiihii u tar wam ua pav ker sha ci u iengem yam sha iyange i ijirôron -ken hemen- man iyolgengese ia lu ga, mo m lu or u hiihii u nyôron sha sha iyange i mnder u shin ku man iyolgengese ia lu ga sha iyange i mnder u shin ku man iyolgengese ia lu gapeguard u - man u una er la sha - pine wer ka an nan lu or ne? M gema m kaa mer: Mo m ngu Muhammad nahan ve bugh mo, m nyôr m zua a Uhembanagee sha ishigh yagh nahan m gure Un inya. Tsô A kaa er: Kende ityough sha, we Muhammad, ôr kwagh man kwaghôron wou una ungwa, sôn man msen wou una zua a mi, zamber man u zua a ian i zamber. Nahan m kende ityough sha m kaa mer: Ior av, ior av O Ter wam. A kaa ér: ‘Za hen ior ou man hanma or u u zough a nan ken ishima i nan er jighjigh u nan u kuman er ishange i alakema nahan yô, me nyôr a nan sha. Tsô m za man hanma or u m zough a nan cii nan lu a ishima i i kom er ivor nahan yô, m wa nan sha. Tsô m zua a Uhembanagee sha ishigh yagh, nahan m gure Un inya. A kaa er: Kende ityough sha ôr kwagh man kwaghôron wou una ungwa shi ôr un shi una ungwa shi una zamber man we kpa u zua a ian i zamber. Nahan m kende ityough sha m kaa a ior av mer, Ter, maa A kaa er, za hen ior ou, hanma or u u zough a nan ken asema a ve a jighjigh u nan u a kom er ivor i alakema nahan yô, de nan nan yem sha, nahan m za man hanma or u m zough a nan ken asema a ve a jighjigh u nan u a kom er ivor i alakema nahan yô, M ver nan ken he. ‘Yange mba ôron aeren a uumache cii mba been, shi i kende ior av mba ve shi her la ken igyamusu vea mba ve lu ken igyamusu la yô, mba ve lu ken igyamusu la kaa ér; Ka kwagh u injaa ga hen a we er yange u civir Allah Subhanahu wa Ta’ala man u kera lu a kwagh u eren vea Na ga yô. Nahan Uhembanagee kaa er: Sha icivir Yam yô, Me pase ve sha usu u igyamusu. Tsô i tindi ve a mi nahan i due a ve ken igyamusu kera i cir ve, maa i wa ve shin uwagh u uma, maa ve vese er ivor i vesen ken mngerem ma ma lu duen la nahan, i nger kwagh ne sha ishigh vev; ka ior mba yange i pase ve sha ikyev i Allah Subhanahu wa Ta’ala yô. Tsô i hemen ve i yem a ve sha. Nahan mba ve tem sha la kaa a ve er; ‘Ka mba ve lu ken igyamusu je ne’. Nahan Uhembanagee kaa ér: ‘Oh, ka ior mba Uhembanagee a pase ve la. ’
Imam Darimi : 53
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ ابْنِ غَنْمٍ قَالَ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي الْحَاشِرُ خُلُقُكَ قَيِّمٌ وَلِسَانُكَ صَادِقٌ وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد وَكِيعٌ يَعْنِي شَدِيدًا
Ka a kaa a vese ér [Abdullah bin Salih] kaa a mo ér [Mu’awiyah] hen [Yunus bin Maisarah] hen [Abu Idris Al Khaulani] hen [Ibn Ghanm] a kaa ér; Ishughun i Jibril Alaihis va senen hen Oryiman u Aôndo la, maa a cir iyav nav, maa Jibril kaa ér, ‘Ishima i taver ngi a ato ahar a ungwan man ashe ahar a nengen, Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam. Rasulullah Al Muqaffa - u i ne un icivir la - man Al Hasyir - u a kohol ior la -, aeren ou nga a icivirigh, nombor wou ngu u a na jighjigh a mi shi uma wou kpa ngu kundu kundu. Abu Muhammad kaa er inja i ishember i waki’ la ka kwagh u taver.
Imam Darimi : 54
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ
I ôr se ér [Abdullah bin Salih] kaa a mo ér [Mu`awiyah] hen [Urwah bin Ruwaim] hen [Amr bin Qais]. ’ Nahan se mba ior mba masetyô kpa se mba mbavannya sha Iyange i Ijirigh. Ka m ôr kwagh ne shi m zamber we, kwagh ne ka iyolgengese ga, Ibrahim ka ijende i kôôsôô i Aôndo Subhanahu wa Ta’ala -khalilullah-, Musa ka kwagh u Aôndo a tsough la man mo m ngu or u doon Aôndo ishima shi m ngu a tuta u iwuese sha iyange i ijirôron la. Sha mimi yô, Allah Subhanahu wa Ta’ala er ityendezwa a ior Av shi kura ve sha akaa atar a a lu yô; ijen i vihin tsung ia va sha a ve ga, mbaihyomov vea samber a ve ga shi vea kohol imôngo ken mtsum kpaa ga.
Imam Darimi : 55
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ قَالَ نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا فُعِلَ بِهِ قَالِ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا ثُمَّ تَلْبَثُونَ حَتَّى تَقُولُوا مَتَى مَتَى ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ
Ka a kaa a vese ér [Muhammad bin Al Mubarak] a kaa a vese ér [Arthah bin Al Mundzir] hen [Dlamrah bin Habib] a kaa ér m ungwa Maslamah er Sakuni nahan -sha kwagh u mbagenev mba ve lu Muhammad ga la ve kaa yô- [Salamah er Sakuni nahan a kaa ér] Shighe u se lu vea Rasulullah la, fese nahan orgen kaa ér; ' O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, i na u kwaghyan u sha kwavaôndo kpa? A gema a kaa er: Een, i nam kwaghyan. A hide a pine er; 'O Profeti u Allah Subhanahu wa Ta'ala, kwaghyan ngu her kpa?' A na mlumun ér: ‘Een. ’ A hide a pine ér, ka nyi i er a na? A na mlumun ér: ‘I hide a mi sha, shi i pasem ér me kera tsa vea we ica ga, nahan u za hemen u lun uma zan zan u za kaa wer; ‘Shighe ugen kpa? Tsô ne va hen a mo ken iniongo i vihin ayol a en, cii man mkurtar u tar yô, ku u cieriyol ua lu, shi shighe u been yô, anyom va a iv a mtenger u tar.
Imam Darimi : 56
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ فَقَالَ سَمُرَةُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ
I ôr se ér [Uthman bin Muhammad] kaa a vese ér [Yazid bin Harun] pase se [Sulaiman At Taimi] hen [Abu Al ‘Ala‘] hen [Samurah bin Jundud] ér, i na or u Aôndo tindi un la zege iyongo i i lu a inyam ker yô, ior mba ve lu ken tar u Amerika la cii, yange ve ya kwaghyan u inyam la. nahan ve gema ve er msen u aikighe sha ci u lu kwaghyan u aikighe, mbagenev tile, mbagenev tema. Orgen kaa a Samura bin Jundab er; kwaghyan ne ka a due ken igbar tseegh kpa? Samura gema kaa er; ‘Ka nyi i ne ve i kpiligh we iyol? Yange i va a ikyagh ki kwaghyan la ga saa hen ijiir la tseegh, er a lu tesen uwegh nagh sha kwavaôndo yô. ’
Imam Darimi : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانَ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ قَالَ فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ
Ka a kaa a vese ér [Abdur Rahman bin Muhammad] hen [Ash ‘ats bin Shawwar] hen [Abu Ishaq] hen [Jabir bin Samurah] a kaa ér; M nenge a Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam hen tugh mbu uwer u iv la, a hua akondo a nyian, maa m -m gema m kenger un shi m kenger uwer.
Imam Darimi : 58
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ أَخِي مُوسَى عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ
I kaa a vese ér [Ibrahim bin Al Mundzir] kaa a vese ér [Abdul Aziz bin Abu Thabit Az Zuhri] kaa a mo ér [Ismail bin Ibrahim] - wan u anngôm, Musa - hen Uncle na [Musa bin ‘Uqbah] hen [Kuraib] hen [Ibn Abbas] hehuliya’ Rad kaa ér; Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam yange lu a ikyav mbi tswamev mbi lun a mshi ga, shighe u lu lamen yô, lu inja er iwanger ngi duen hen atô u ikyav mbi tswamev mbi uhar mbin nahan.
Imam Darimi : 59
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ وَلَا أَجْوَدَ وَلَا أَشْجَعَ وَلَا أَضْوَأَ وَأَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A kaa a vese ér [Mahmud bin Ghailan] a kaa a vese ér [Yazid bin Harun] a kaa a vese ér [Mis’ar] hen [Abdul Malik bin Umair] a kaa ér; [Ibn Umar] kaa er; M ngu a vande nengen a or u nan lu a tahav mbu nôngon ityav fese, nan lu wang, nan lu a ishimataver, shi nan lu a kwaghfan kpishi er Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nahan ga.
Imam Darimi : 60
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ قُلْتُ لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ لَوْ رَأَيْتَهُ رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً
Ka a kaa a vese er [Ibrahim bin Al Mundzir Al Hizami] a kaa a vese er [Ubaidullah bin Musa] a kaa a vese [Usamah bin Zaid] hen [Abu Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] a kaa er; M kaa a [Ar Rubai’ man Mu’awwidz man ‘Afra`] mer; Msugh ne cii, pase nen mo, -er- Rasulullah a lu eren kwagh ne yô, a kaa ér; We wan wam, aluer u nenge a na yô, a lu inja er u nenge a iyange i duen nahan.