Imam Darimi : 41
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ فَجَاءَهُ رُومِيٌّ فَقَالَ أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكَنَ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ
10:10, 11. 10 Ɣɛn acï lɛ̈k ɣook lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc (dɔ̈ɔ̈r ku dɔ̈ɔ̈r de Nhialic tɔ̈ në ye guɔ̈p) ye kɔ̈ɔ̈c në kööl de Dhiëc ku bï ajuɛɛr de Nhialic ya lueel. thöl ë piööc tënë kɔc. Ku bɔ̈ raan tök ë kɔc Roma ku lueel an, ‘Lëu ba yï nyuɔ̈th të bï yïn nyuc thïn ku bï yïn tïŋ ke yï kääc?’ Go raan ë tɔ̈ në ye guɔ̈p looi në thëm de rou, ku nyuuc në thëm de diäk. Na wën cï Raan cï lɔc ku dɔc, bï Nhialic ye thieei ku bï dɔ̈ɔ̈r gäm yeen, nyuc në thöny de Nhialic yic, ke tuŋ de tim acï dhiau cït man de thöny de thɔ̈k agut cï bï ɣön de muthilimïn ëbɛ̈n yiɛ̈ɛ̈k, në kë cï yen puɔ̈u riääk bï jäl në Rasulullah Kontan, Raan cï lɔc ku dɔc, bï Nhialic ye thieei ku bï ye gäm dɔ̈ɔ̈r, ku bɔ̈ piny ke ŋoot ke thiɔ̈k ke thöny de Nhialic ku thiɔ̈k ke ye. Nawën ŋoot ke dɔm ye ke cï biɛt. Go lueel; Në kë de raan tɔ̈ në yecin ke tiɛ̈pdiɛ̈, na cïï ɣɛn ye dɔm ka bï ya ŋoot ke tɔ̈ këya agut cï kööl de luk, në kë yen kërac ba raan cï Nhialic tuɔɔc jäl, dɔ̈ɔ̈r atɔ̈ ke ye. Ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc, Nhialic ye thieei ku gɛ̈m dɔ̈ɔ̈r, lueel bï thiaan, ku acï looi.
Imam Darimi : 42
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ
Acï lɛ̈k ɣook [Abdul Rahman ben Muɣamd Al Muhärbi] tënë [Abdul Wahïd ben Aiman Al Makki] tënë [wun] acï lueel; Aca luel tënë Jabir bin Abdullah Radliyallahuɔnhu: yen aci luel; Luel tënë ɣɛn hadith ë raan cï Nhialic lɔc ku dɔc cï piŋ tënë yeen ku ɣɛn lëu ba lueel tënë yïn. Jabiir aci luel; Ɣɔn thɛɛr, ɣok aake tɔ̈ kenë Rasulullah në thɛɛr ke tɔŋ de Khandaq ku ɣok aake ye ɣön ë pïu wec. Ku nïn kadiäk ɣok aacïï cam ku ɣok aacïï lëu buk cäm yök. Ku në pïu yiic ɣɛn acï piny ril yök, ku ɣɛn acï la tënë Rasulullah. Ɣɛn acï lueel; 'O Rasulullah, piny ril kënë acï wec ë pïu ë pïu kënë gël, cɔk alɔn cï ɣok pïu tääu thïn'. Ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc kɔ̈ɔ̈c ke cï yïc tääu në ajer yic, ku ëcï thök ë thök dɔm ku ëcï Bismillah kueen në nïn kadiäk. Go gut ku wel bï ya tɔ̈ɔ̈r ë pïu. Nawën tïŋ ɣɛn tɔ̈u de Rasulullah cït kën, ke ɣɛn acï lɛ̈k ye; 'O Raan cï lɔc ku dɔc, cɔl ɣɛn lɔ baai ë thää lik, ku ka cï ɣa puɔ̈l -ba lɔ baai ë thää lik-. ' Ku ��n b��n tënë ti�di��, ku lueel; 'Kë tɔ̈ thïn ee yic riɛl'. Go lɛ̈k tiiŋdï; 'Ɣɛn acï yök ke tɔ̈ në Rasulullah yic cï ɣɛn cɔk cïï lëu ba muk thïn.Ye yïn naŋ kë ba cam?' Go dhuk nhom; 'Anɔŋ, sha tök ëya' de pïu ë thäät ku mɛnh de thɔ̈k tik. ' Jabir acï lueel: 'Ku ɣok aacï pïu ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ku ɣok aacï meth nɔ̈k, ɣok aacï thäät ë thäät ë thäät ku tääuku keek në thäät yiic. Ɣɛn acï ŋoot ke ɣɛn ë thɛ̈m ë pïu ku ɣɛn acï dhuk tënë Raan cï lɔc ku dɔc ku ɣɛn acï biɛt ë thää lik. Ku ɣɛn acï puɔ̈l ba lɔ baai në door de rou. Acï ɣa yiɛ̈n puɔ̈l, ku wën yök ɣɛn tiŋdiɛ̈ ke cï rot looi ke thäät cï thök, ku ɣɛn acï tiŋdiɛ̈ yɔ̈ɔ̈k bï rïŋ looi, ku ɣɛn acï thän tääu në ajer ë thät nhom. Aci Abdurrahman luel; amanade atɔ̈ nhial në thëm/ɣön ë thëm. Go Jabir lueel; ku ɣɛn acï yök ke ɣɛn cï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc yök. ku ëya dɛ̈t, ku ɣɛn acï lɛ̈k yeen: ‘Ɣɛn acïn cäm juëc, oh, na wïc, O Raan cï lɔc ku dɔc, yïn alëu ba bɛ̈n ɣöndiɛ̈ ke yïn nɔŋ raan tök ka rou. ' Go thiëc: 'Ye mïïth yïndë kek tɔ̈ thïn?' Ku dhuk nhom; ‘Ee rap tök ku thɔ̈k ë thɔ̈k. ’ Ku lueel atuuc Jethu ëlä, ‘Cïmën kënë, lɔɔr baai tënë kɔcku ku lɛ̈k ye bï thän ë thät cïï jat nhial ku bï thän ë thät cïï nyaai agut bï ɣɛn bɛ̈n. ’ Ku lëk kɔcken ë määthke an: ‘Lɔku ɣön Jabir. ' Jabir acï lueel: 'Ɣɛn acï gup riääk apɛi, kë cïn raan ŋic ee Allah. '- -rin cï raan ë nebi mäthke cɔɔl, cɔk alɔn këc mïïth juëc ëya- --- ɣɛn acï tiŋdiɛ̈ lueel: 'Wow... kërac acï bɛ̈n dït apɛi... Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n kek mäthke kedhiɛ. ' Acï tiŋdiɛ̈ lueel: 'Cï atuuc Jethu yï thiëëc thɛɛr lɔn cï ɣok mïïth juëc yök?'. Ku dhuk nhom ‘Ee yic, ɣɛn acï ye lueel’! ku lueel tiŋdiɛ̈: ‘Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc aŋickë apɛi, kë ŋic ee lɔn cï yïn ye lɛ̈k yeen lɔn cï ɣok mïïth juëc yök’. Jabiir aci luel; 'Wɛ̈t ë tiŋdiɛ̈ acï ɣɛn cɔk lääu nhom në këriɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n ë ɣa riɔ̈ɔ̈c. ’ Ku ��n acï l��k ye an, ‘Yïn acï yic lueel. ' Go Raan cï lɔc ku dɔc bɛ̈n ku leer thïn, ku lueel tënë kɔcken cï mat ke ye 'Tiɛ̈tkë röt, duɔ̈kkë röt määt! ' Ku ëcï Rasulullah ë thök ë thök ku thök ë thök thieei. Jabir acï lueel: ‘Ku ɣok aacï kuïn lööm tënë . grill ku rïŋ ë thäät, ku ɣok aa thäät ku ɣok aa thäät ë thäät tënë keek. ' Ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc, 'Acï kɔc kadhorou ku bɛ̈t nyuc ëtök në thän tökic.' Nawën cïk cam, ke ɣok aacï ɣöt thok bɛɛr liep në thäät yiic ku yökku ke keek kaarou aŋot ke cï thiäŋ cït man thɛɛr. Ku kën acï ŋot ke lɔ tueŋ agut cï bï kɔc ke Muthilimïn kedhiɛ thiäŋ ku ka cï bɛ̈n ya tɔ̈ ke cï thök ë mïïth. Ku acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel tënë ɣook: ‘Ee yic, raan ëbën acï thök, ëmën camkë, wek ku kɔcku! ' Këya, akölë ɣok aacï ayup ku rïŋ cam arak juëc. Jabiir aci luel; 'Ɣɛn acï lɛ̈k lɔn ye kɔc ë määth ë cam ɣön ë Jabir thöŋ ke kɔc buɔt bɛ̈t wala buɔt kadiäk.' ' Aiman acï lueel: Akuɔ̈c lɔn ye yic yïndë.
Imam Darimi : 43
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ لِلْقَوْمِ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً فَقَالَ لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ قَالَ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا قَالَ وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا
Acï lɛ̈k ɣook [Zakaria bin Adi] acï lɛ̈k ɣook [Ubaidullah Ibn Amr] tënë [Abdul Rahman bin Abu Laila] tënë [Anas bin Malik] acï lueel; Abu Talha acï Umm Sulaim yɔ̈ɔ̈k bï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc looi bï ya cam. Go lueel; ku Abu Talhah acï ɣa tuɔɔc tënë Raan cï lɔc ku dɔc. Ɣɛn acï yök, ku ɣɛn acï lueel; Abu Talha aci ɣa tuɔɔc tënë melik, go lueel; ‘O kɔc ke Muthilim, lɔ̈ŋku. ' Go jäl, ku jiël kɔcken ye kek ye aya. Raan ë gɛ̈t athöör acï lueel; ku ëcï mïïth bɛ̈i ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc tääu në yecin ku röök bï mïïth ya thieei ku lueel; ' Ku gämkë kc kathiäär. ' Acï raan ë gɛ̈t wël lueel; ku ëcï mïïth gäm keek. Ku lueel: 'Cam në rin ke Nhialic Subhanahu wa Ta'ala'. Ku jɔlkë cam agut cï bïk thök, ku jɔtkë röt bïk kën looi tënë kɔc kathiërbɛ̈t. Raan ë gɛ̈t athöör acï lueel; Rasulullah acï cam kek raan ë ɣöt ku ka ŋoot ke nɔŋ thändït cï döŋ.
Imam Darimi : 44
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا فَقَالَ لَهُ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطِيتُ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ
Acï lɛ̈k ɣook [Muthilim bin Ibrahim] acï lɛ̈k ɣook [Abaan Al ‘Athar] acï lɛ̈k ɣook [Qatadah] tënë [Syahr bin Hausyab] tënë [Abu Ubaid] lɔn cï yen thät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät. Go yöök ke yɔk: ‘Yekë ɣa sampil’ ku kë nhiɛɛr yen arëët ee rïŋ de sampil. Ku ëcï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc gäm biäk de ulna -sampil-. Ku lueel: ‘Aca thiëëc ba ɣa gäm rïŋ de ulna’ ku gɛ̈m rïŋ de ulna. ’ ku lueel ëya: ‘Gam ɣɛn rïŋ de nhom’, ku ɣɛn acï lueel; 'O Raan cï lɔc ku dɔc - ee yic - ye thök ë thök ë thök ë thök ë thök?' Go dhuknhom: ‘Në raan tɔ̈ në yecin, na yïn acï biɛt ke yïn abï ɣa gäm rïŋ ulna cï ɣɛn thiëëc. '
Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Acï lɛ̈k ɣook [Abu An Nu’man] acï lɛ̈k ɣook [Abu ‘Awanah] tënë [Al Aswad] tënë [Nubaïh Al ‘Anazi] tënë [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu acï lueel; Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n bei bï lɔ thɔ̈ɔ̈r kek kɔc cï Nhialic gam. Wun -Abdullah- acï lueel; 'Duk lɔ tɔŋ, O Jabir, yïn ee raan rɛ̈ɛ̈r në Medina ku luɔidu ee ba wël ë tɔ̈ në tɔŋ de Muthilimïn ya tïŋ. Ku bï yïn ŋic apɛi lɔn ye kë bï ɣok yök. Në kë de Nhialic Subhanahu wa Ta’ala, na cïï tɔ̈ ke ye yic lɔn bï ɣɛn mïthkiɛ̈ puɔ̈l të cï ɣɛn thou, ke ɣɛn ëcï puɔ̈u miɛt apɛi të cï yïn nɔ̈k në ɣanhom tueŋ - cï yïn nɔ̈k në tɔŋic -. Jabiir aci luel; Na wën tɔ̈ ɣɛn kenë kɔc ëke ye luɔiden bïk pïïr ya tïŋ ku dhuk ë tɔŋ, ke thää lik yiic ke mɛ̈ɛ̈thkiɛ̈ acï bɛ̈n ke nɔŋ guɔ̈p ke wun ku mɛ̈ɛ̈thkiɛ̈ ago keek kedhiɛ ya thiɔ̈k në thöny de baai yic. Ku yök raan ë rɛ̈l; 'Ee yic, Raan cï lɔc ku dɔc acï yïn yɔ̈ɔ̈k ba kɔc cï thou dhuɔ̈k të cï kek nɔ̈k thïn, ku yïn abï keek thiɔ̈k të cï kek nɔ̈k thïn.' ' Ku ɣok aacï guäp ke wun ku manh ë wun dhuɔ̈k ciëën të cï yen nɔ̈k thïn. Ku ɣok aacï keek thiɔ̈k ë yic të cï kek nɔ̈k thïn kedhie. Në ye mɛn, ke ɣɛn - Jabir - ë tɔ̈ në thɛɛr ke bääny de Muɔwïyah bin Abu Sufyan Radliyallahu’anhu, ke ɣɛn ë cë raan ë tuɔɔc bɛ̈n tënë ɣɛn. Go lueel; 'O Jabir bin Abdullah, kɔc ë yïk Muäwiyah Radliyallahu'anhu, ɣɔn cï kek ɣön ë tɔ̈ɔ̈u ë kɔc cï thou riɔ̈ɔ̈k, acïk guɔ̈p de wun yök agut cï guɔ̈pde bï tïŋ. Kɔc kɔ̈k ke yïk aake cï jäl ku ɣɛn acï naŋ thaar ba guɔ̈p de wun tïŋ. Uhh... Uhh... ɣɛn cë guɔ̈p de wun yök ke ŋoot ke thöŋ ke kë cë ɣɛn thiɔ̈k, ke kën rɔt waar ke cie thööŋ de raan cë nɔ̈k. Raan ë jam -Jabir- acï lueel; ku ɣɛn acï ye kum. Ɣɛn aŋot ke ɣɛn ye tak ke wun acï wëu tääu piny në dhöl de date, kɔc kɔ̈k cï wëu tääu në ye guɔ̈p aacï ɣɛn cɔk -tök- ë wëu tääu piny. Ku ɣɛn acï yök ke ɣɛn cï Rasulullah yök. Ku ɣɛn acï käkiɛ̈ kedhiɛ lueel; 'O Rasulullah, ee yic, wun acï thou në tɔŋic, ku ee yic, acï wëu tääu piny në dhöl de nïn, ku ee yic, kɔc nɔŋ wëu acïk ɣɛn cɔk -akölriëëc- ë wëukä cuatpiny. Ɣɛn abï puɔ̈u miɛt apɛi të wïc yïn ba ye kony, yeŋa ŋic, alëu bï wïc bï wëuke tääu piny agut cï thɛɛr bï bɛ̈n ë tɛ̈m de käŋ. Acï lueel: ‘Ee yic, ɣɛn abï gäm yïn, të cï Nhialic ye wïc, ke yïn këc thök ë thää kënë. ' Raan ë jam -Jabir- acï lueel; ‘Ku bɔ̈ kek mäthke cï gam. ' Raan ë jam -Jabir- acï lueel; keek aacï tïït në ɣön ë tɔ̈c yic ku Rasulullah acï ɣook muɔ̈ɔ̈th ku thiëc ɣook bï ɣok puɔ̈l, ku jɔl la ɣötda yic. Raan ë jam -Jabir- acï lueel; 'Ɣɛn acï tiŋdiɛ̈ lɛ̈k lɔn bï Rasulullah ɣa bɛ̈n neem ë köölë wën cï akɔ̈l thök, ku du rot nyuɔɔth, du Rasulullah rac puɔ̈u në këdäŋ - këdäŋ - ku duɔ̈në jam kek yen aya. ' Ku ɣɛn acï ɣön laac tääu piny ku gɛ̈m ɣɛn piɔ̈l, ku tɛ̈ɛ̈u nhom piny ku nin. Ku yɔ̈ɔ̈k aluɔnydiɛ̈; 'Kɔc ë thɔ̈k tik kënë, ee thɔ̈k ë thök, anɔŋ rïŋ juëc ku ee thök ë thök. Ku ëcï thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök, ku na cï thök ë thök abï pïu ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ke rïŋ de thɔ̈k këc ŋoot ke tɔ̈ në yenhom tueŋ. ’ Nawën cï rot jɔt ë nïnke yiic, ke lueel an: ‘O Jabir, gäm ɣɛn pïu ba ɣa lɔɔk, ɣɛn acï dhuknhom; 'Ee yeen apieth. ' Ku ke këc thök ë lɔ̈ŋde, ɣɛn acï cäm tääu piny . ing thɔ̈k ë thɔ̈k ë yenhom tueŋ. Raan ë jam -Jabir- acï lueel; ‘Acï ɣa tïŋ ku lueel; Acït man ŋic yïn rïŋ nhiarku wënthɛɛr, cɔɔl Abu Bakar Radliyallahu’anhu. Ku jɔl mïïth bɛ̈i ku thölkë. Raan ë jam -Jabir- acï lueel; Ku lueel: Luel rin ke Nhialic Subhanahu wa Ta’ala -Bismillah- ku cam. ku keek aacï cam agut cï bïk thök ku ëcï rïŋ juëc döŋ -tënë thän-. Raan ë jam -Jabir- acï lueel; 'Në Nhialic Subhanahu wa Ta'ala, ee yic akutnhom de Bani Salamah acï röt thɔ̈ɔ̈ŋ lɔn nhiɛɛr kek Raan cï lɔc ku dɔc apɛi awär nyïnken ë röt ë ke thiääk ke keek apɛi, rin cï kek riɔ̈ɔ̈c apɛi lɔn bï kek ye nɔ̈k. Ku jɔl rot jɔt ku kɔcken tɔ̈ ke ye aya, ku jɔlkë bɛ̈n bei në ye guɔ̈p, ku lueel, ‘Cɔk ɣɛn nhomlääu - käkiɛ̈ - puɔ̈l tënë malaikai. ' Raan ë jam -Jabir- acï lueel; Ku ɣɛn acï keek bɛ̈n cath ke ɣɛn dhuk në board thiääk ke ɣöt thok, ku tiŋdiɛ̈ acï rot nyuɔɔth amääth ëcï kɔn kum në dhöl ë gël ku lueel; 'O Rasulullah Sallallaahu 'Alaihi Wasallam, röök tënë ɣɛɛn ku monydiɛ̈. ' Go br; 'Ye Nhialic Subhanahu wa Ta'ala yiëk athiɛɛide tënë yïn ku monydu. ' Ku lueel: 'Aca thiëëc ba ɣa cɔl këya ku këya - acï lueel tënë raan nɔŋ wëu ye ɣɛn yɔ̈ɔ̈k ba wëu tääu piny ëya - '. Ku lueel ëlä, ‘Tääu ë Jabir Radliyallahu’anhu biäk de wëu cï yïn ke gäm wun agut cï thɛɛr ke tɔ̈ɔ̈u bï bɛ̈n. ' Go lueel: 'Ɣɛn acïï lëu ba looi O Raan cï lɔc ku dɔc! ' Acï lueel: 'Wɛ̈lɛ̈/ka yïn ë thök' acï lueel: 'Kë kën ee këde mïth cïn mïthken, O Raan cï lɔc ku dɔc. ' ku lueel Athör ëlä, 'Ye Jabir tɔ̈ tëno?' Jabir acï lueel: 'Ɣɛn ee Raan cï Nhialic tuɔɔc' Ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc: 'Thiëmkë yeen 'ajuwa dates - ee kë cït date ye cil në 'Aliyah Medina- rin bï Nhialic keek gäm käŋ ëbɛ̈n', ku Rasulullah acï nhom jat nhial ku lueel: Abu Bakr Radliyallahu’anhu’, Jabir Radliyallahu’anhu acï lueel: ‘Keek ëbɛ̈n aacï lɔ ɣön ë muthilimïn’ ku ɣɛn acï raan ë dhɛ̈ŋ lueel: ‘Bɛ̈i ë riän wïïrdu thiääk. ' Ku thëm ɣɛn ye ë nïn kɔ̈k 'ajuwa. Ku ëcï Nhialic gäm käjuëc tënë ɣook ku ka ŋoot ke cï nïn kɔ̈k tääu tënë ɣook. Jabir Radliyallahu'anhu acï lueel: 'Ku ɣɛn acï jäl ba lɔ yök kek Rasulullah në ɣön ë lɔ̈ŋ kënë yic, cït mɛn ë ɣɛn raan ë tɔ̈ piiny, ku ɣɛn acï Rasulullah yök ke cï röök thöl, ku ɣɛn acï Rasulullah lueel tënë Rasulullah; Në yic, ɣɛn acï nïn them ku Nhialic Subhanahu wa Ta’ala acï thök, ku acï döŋ tënë ɣook ë tɛ̈ɛ̈n ku ë tɛ̈ɛ̈n. ' Ku ëcï Rasulullah thiëëc: 'Ye të yïndë yen tɔ̈ thïn?' Raan ë jam -Jabir- acï lueel; Umar acï bɛ̈n ke jäl, ku lëk ye, 'Thiëc Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhu në kë de raan cï ye gäm wëu - wun - ku jɔl ya nïnke. ' Go Umar dhuk nhom; 'Ɣɛn acïï wïc ba thiëc ku ɣɛn ë yök ke Allah Subhanahu wa Ta'ala abï ye gäm kë lëu bï yök, ee të lëk yïn yeen lɔn bï Allah Subhanahu wa Ta'ala ye gäm kë lëu bï yök.' ' Ku dhuk ë thiɛ̈c yic tënë yeen, ku Umar Radliyallahu’anhu acï dhuk nhom ë thää kadiäk, ku keek kedhiɛ acï ke lueel në wël; ‘Ɣɛn acïï wïc ba thiëc. ' Rasulullah ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök, go thiëc: 'Ye tɔ̈u ë raan ë yïn wïc ku jɔl ya nïnku?' Raan ë gɛ̈t athöör acï lueel; Ku ɣɛn acï dhuknhom; Allah Subhanahu wa Ta'ala acï ye gäm kë dït ku acï nïn juëc jäl cït tɛ̈ lëu yen rot thïn . cït kën ku cït kën. Ku ɣɛn ë jäl baai tënë tiŋdiɛ̈ ku luɛɛl; 'Acï yïn pëën ba jam kek Rasulullah ë ɣön ë tɔ̈ ɣɛn thïn?' go dhuk nhom; Ye tak ke Allah Subhanahu wa Ta’ala acï Raan cï lɔc ku dɔc bɛ̈i ɣön ë ɣa, ku jäl ke ɣɛn këc ye thiëëc bï lɔ̈ŋ në pïïr ë ɣa ku monydiɛ̈??
Imam Darimi : 46
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا عَلَى الْأَنْبِيَاءِ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ { وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ } قَالُوا فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ } فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Acï lɛ̈k ɣook [Ithak ë Bɛ̈ny Ibrahim] acï lɛ̈k ɣook [Yäzid ë Bɛ̈n Abu Ɣakim] acï lɛ̈k ɣɛn [Al Hakam ë Bɛ̈n Abaan] tënë [‘Ikrimah] tënë [Ibn Abbath] Radliyallahu’anhu acï lueel; 'Ee yic, Nhialic Subhanahu wa Ta'ala acï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc gäm kë tueŋ tënë nebi kɔ̈k ku kɔc rɛ̈ɛ̈r nhial.' ' ku thiëckë: 'O Ibn Abbas, yeŋö cï gäm yeen tueŋ tënë kɔc rɛ̈ɛ̈r nhial?' Go Ibn Abath dhuk nhom; 'Ee yic, Nhialic Subhanahu wa Ta'ala acï kɔc rɛ̈ɛ̈r nhial lueel: Tënë Ibn Abbas acï lueel: WAMAN YaQUL MinHUM INNII ILAAHUN MIN DUNIHI FADZALIJKA NAJZIIHI AZHA-ZHALIMID a Ku ɣok aa bï raan kënë gäm ariöp në jahannam, ku këya, ɣok aa bï kɔc cï kärac looi gäm awuɔ̈c. -Tïëc. Al Anbiya` /21: 29- Ku Nhialic Subhanahu wa Ta’ala n rcduun wär ku rcdu aköl ku thm rande në yï ku thek we n dhöl lajik. ` -Thiëc. Al Fath /48: 1. 2- Gok bn thiëëc, ya tiam-de n tiim-de nï kc nebi kedhi? bin Abbas acï dhuknhom, 'Ee yic, Nhialic Subhanahu wa Ta'ala acï lueel, 'Acïn kë cï ɣok tuɔɔc tënë Raan cï lɔc ku dɔc, ku në thoŋ de kɔcke, ago keek lɛ̈k apath.' ` -Thiëc. Ibraahiim /14: 4- ku Nhialic acï lueel tënë raan cï lɔc ku dɔc, ` ku ɣok aa këc yïn tuɔɔc ku tënë kɔc ëbɛ̈n ke yïn ye raan ë wël path bɛ̈i ku raan ë kɔc lɛ̈k. ` -Thiëc. Cït man Saba` 34: 28-, ke yen acï tuɔ̈c tënë jin ku kɔc.
Imam Darimi : 47
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ فَإِذَا بَعْضُهُمْ يَقُولُ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ { وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا } وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَهُ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرَ فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ وَلَا فَخْرَ
Acï lɛ̈k ɣook [Ubaïdullah bin Abdul Majid] acï lɛ̈k ɣook [Zam’ah] tënë [Salamah] tënë [‘Ikrimah] tënë [Ibn Abath] Radliyallahu’anhu acï lueel; Kɔc ë kɔc ë määth ke Raan cï lɔc ku dɔc acï nyuc ke tïït yeen. Ku bɔ̈ bei ku wën cï yen thiääk ke keek ku piŋ keek ke luel rinke. Na wën, ke piŋ jamden apath, ke raan tök në ke yiic lueel; 'Ee kë gɛ̈ië apɛi lɔn cï Nhialic kä cï cak looi bïk ya mäthke thiääk kenë yen, ku Ibrahim ee ye mäth thiääk ke Nhialic. Go raan dɛ̈t lueel; Ku kë ë gɛ̈i ë wël ë thööŋ, WA KALLAMA ALLAHU MUSA TAKLIIMAA Ku Nhialic acï jam kek Raan cï lɔc ku dɔc Musa ë thäät yiic -Qs. An Nisaa`/4: 164- ku lueel kɔc kɔ̈k; Ku Yecu ee Wɛ̈t de Nhialic Subhanahu wa Ta’ala ku Wëtde, aye kɔc kɔ̈k aya lueel; Ku ëmën, Adam acï tɔ̈ɔ̈u në Nhialic Subhanahu wa Ta'ala. Ku bɔ̈ bei bï keek bɛ̈n yök ku lueel keek, ku lueel: ‘Ɣɛn acï jamdu piŋ ku ɣɛn acï gäi lɔn ye Ibrahim mäth thiääk ke Nhialic Subhanahu wa Ta’ala, ku ë yic, yen ee, Musa ee yen raan cï jam kek yen ë thäät yiic ku yen ee këya, ku Jethu ee ye Wëi Nhialic ku Wɛ̈tde ku yen ee këya. Ŋïc lɔn ye ɣɛn Habibullah - raan nhiɛɛr Allah - ku acïn gɛ̈i, ɣɛn ee raan ë muk alɛ̈th ke leec në kööl de apocalypse cï Adam ku nebi bɛ̈i në ye cök ku acïn gɛ̈i, ku ɣɛn ee raan tueŋ cï gäm ku cï gäm röök në kööl de luk ku acïn gɛ̈i ɣɛn ë mo de nhial ku acïn gɛ̈i, ke Nhialic Subhanahu wa Ta’ala acï ɣöt thok liep ku tääu ɣɛn thïn, ɣɛn acï lɔ thïn kek kɔc ŋɔ̈ŋ ke Muthilimïn ku acïn gɛ̈i, ku ɣɛn ee raan ë gɛ̈i ë kɔc thɛɛr ku kɔc cï bɛ̈n ciëën në Nhialic nhom ku acïn gɛ̈i’.
Imam Darimi : 48
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا وَأَنَا مُسْتَشْفِعُكُمْ إِذَا حُبِسُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ
Acï lɛ̈k ɣook [Saïd bin Sulayman] tënë [Mansur bin Abi Al Aswad] tënë [Laits] tënë [Ar Rabï’ bin Anas] tënë [Anäth] Radliyallahu’anhu acï lueel; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam acï lueel: 'Ɣɛn ee raan tueŋ cï rot jɔt në raŋ yic në kööl de jɔ̈t de thou, ɣɛn ee raanden ë bäänyden ɣɔn bïï kek, ɣɛn ee raan ë jam kek ɣɔn cï kek biɛt, ɣɛn ee raan ë thiëc lɔ̈ŋ tënë keek ɣɔn cï kek thök -në ɣön ë mahsyar yic-, ɣɛn ee raan yam cï keek despahir ɣɔn cï kek ga. Ku riɛl ku käk ë nïnkä aa tɔ̈ në ɣacin, ku ɣɛn ee mɛnh de Adam Alaihis ë thiɛ̈c dït apɛi në Bɛ̈nydiɛ̈ nyin, në ɣa lɔ̈ɔ̈m ke kɔc lui juëc, cït mɛn ye kek käk ɣeer ë dhëëŋ ka dhëëŋ ɣer cï ke tɛkpiny’.
Imam Darimi : 49
أخبرنا عبد الله بن عبد الحكم المصري حدثنا بكر بن مضر عن جعفر بن ربيعة عن صالح هو ابن عطاء بن خباب مولى بني الدئل عن عطاء بن أبي رباح عن جابر بن عبد الله أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا أول شافع وأول مشفع ولا فخر
Acï lɛ̈k ɣook [Abdullah bin Abdul Häkam Al Mishri] acï lɛ̈k ɣook [Bakar bin Mudlar] tënë [Ja’far bin Rabi’ah] tënë [Salih Ibn ‘Atha` bin Khabbab] aluɛk thɛɛr tënë Bani Al Duil tënë [‘Atha` bin Abi Rabbah] tënë [Thabir bin Abi Rabbah] sälläläahu 'alaïhï wäsälläm. aci luel: ‘Ɣɛn ee bäny de kɔc cï tuɔɔc, ku acïn gɛ̈i, ɣɛn ee gël de kɔc cï Nhialic lɔc ku ka cïn gɛ̈i, ɣɛn ee raan tueŋ bï röök ku raan tueŋ bï röök ku acïn gɛ̈i’.
Imam Darimi : 50
حدثنا محمد بن عباد حدثنا سفيان هو ابن عيينة عن ابن جدعان عن أنس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا أول من يأخذ بحلقة باب الجنة فأقعقعها قال أنس كأني أنظر إلى يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يحركها وصف لنا سفيان كذا وجمع أبو عبد الله أصابعه وحركها قال وقال له ثابت مسست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدك قال نعم قال فأعطنيها أقبلها
Acï lɛ̈k ɣook [Muhammad bin Abdillah] acï lɛ̈k ɣook [Sufyan Ibn Uyainah] tënë [Ibn Jud’aan] tënë [Anas] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: Tënë Jabir bin Abdillah lɔn cï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel tënë Jabir bin Abdillah lɔn cï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel tënë Nhialic tueŋ. Ɣɛn acï jäl. Anath aci luel; Ee cït man ë yök ɣɛn cin de Rasulullah ë jäl, ku Sufyan acï -akököl- lueel aya, ku Abu Abdullah acï cin muk ku jäl, acï raan ë gɛ̈t athöör lueel; Go Thabit thiëëc; Ye yïn cin de Raan cï lɔc ku dɔc muk në yï cin? Go dhuk nhom; Acï ɣa gäm yecin ba ɣa ciim.
Imam Darimi : 51
أخبرنا أحمد بن عبد الله حدثنا حسين بن علي عن زائدة عن المختار بن فلفل عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا أول شافع في الجنة
Acï lɛ̈k ɣook [Ahmad bin Abdullah] acï lɛ̈k ɣook [Hhusain bin Ali] tënë [Zaidah] tënë [Al Mukhtar bin Fulful] tënë [Anas] acï lueel; Acï Rasulullah lueel: ‘Ɣɛn ee raan tueŋ nhial bï lɔ̈ŋ. '
Imam Darimi : 52
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abdullah bin Salih] acï lɛ̈k ɣook [Al Laits] acï lɛ̈k ɣɛn [Yazid Ibnu Abdullah bin Al Had] tënë [`Amr bin Abu `Amr] tënë [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu acï lueel; Ɣɛn acï Raan cï lɔc ku dɔc piŋ: 'Ee yic, ɣɛn ee raan tueŋ bï pinyde tek yic rin ë riɛldiɛ̈ në kööl de luk -aköl ciëën- ku acïn kë bï ya gɛ̈i, ɣɛn ee raan tueŋ bï lɔ nhial në kööl de jɔ̈t ku acïn kë bï ya gɛ̈i de gël de kɔc cï thou, ku ɣɛn abï thiɔ̈k ke kɔc. nhial - thiëc yeŋa yen raan kënë? Ɣɛn acï dhuknhom: Ɣɛn ee Muhammad ku keek aacï ɣa liep thok, ku ɣɛn acï lɔ thïn ku ɣɛn acï raan ril ëbɛ̈n yök në ɣanhom tueŋ ku ɣɛn acï rɔ̈m piny tënë yeen. Ku lueel: Jat yïnhom nhial, O Muhammad, ku jam ku wëlku aabï piŋ, thiëc ku kë wïc abï gam, röök ku yïn abï röök. Go ɣɛn nhom jat nhial ku luɛɛl: Kɔckiɛ̈, kɔckiɛ̈ O Bɛ̈nydiɛ̈. Acï lueel: ‘Lɔ tënë kɔcku ku raan yök yepuɔ̈u ke nɔŋ gam cït man de rap, ɣɛn abï ye puɔ̈l bï la nhial. Ku ɣɛn acï la ku raan ëbɛ̈n cï ɣɛn yök anɔŋ piɔ̈u cït man de kɔ̈th, ɣɛn acï keek tääu nhial. Ku yök ɣɛn Raan ril ëbɛ̈n në ɣanhom tueŋ, ku ɣɛn acï röök në yenhom. Acï luel: Jat yïnhom nhial ku jam ku wëlku abï piŋ ku luel keek ku abïk piŋ ku thiëc ku yïn abï lëu ba lɔ̈ŋ. Ku ɣɛn acï nhom jat nhial ku luɛɛl kɔckiɛ̈, O Bɛ̈nydït, ku lueel, ‘Lɔ tënë kɔcku, raan ëbɛ̈n yök ke piɔ̈ɔ̈thken ë gam cït man de rap, ku cɔl keek lɔ nhial, ku ɣɛn acï la ku raan ëbɛ̈n yök ke piɔ̈ɔ̈thken ke gam cït man de rap, ɣɛn acï ke tääu thïn. ‘Nawën cï kuɛ̈n de kä cï kɔc ke looi kedhiɛ thök, ku kɔckiɛ̈ cï döŋ aacï keek cuat wei në mac yic kek kɔc rɛ̈ɛ̈r mac yic, ke kɔc rɛ̈ɛ̈r mac yic aacï lueel; Acïn kë tɔ̈ thïn tënë yïïn lɔn ye yïn Nhialic door ku yïn acïn kë ye mat ke yeen. Ku lueel Nhialic ë riɛl ëbën an: Në bäänydiɛ̈ yic, ɣɛn abï keek lony në mac de mac yic. Ku ëcï tuɔɔc tënë ke ku bïï kek bei në mac yic ke cï nyop, ku ëcï tääu wɛ̈ɛ̈r ë pïr yic, ku ëcï cil cït man ye kɔ̈th cil në pïu yiic, ku ëcï gɔ̈t në ke nhïïm; keek aye kɔc cï keek lony në Nhialic Subhanahu wa Ta'ala. Ku jɔl ke thɛl ku tääukë nhial. Go kɔc rɛ̈ɛ̈r nhial lɛ̈k keek; 'Këk aa kɔc rɛ̈ɛ̈r ë mac yic'. Go Nhialic ril lueel: ‘Oh acie ye, keek aa kɔc cï Nhialic ril ëbɛ̈n lony. '
Imam Darimi : 53
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ ابْنِ غَنْمٍ قَالَ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي الْحَاشِرُ خُلُقُكَ قَيِّمٌ وَلِسَانُكَ صَادِقٌ وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد وَكِيعٌ يَعْنِي شَدِيدًا
Acï lɛ̈k ɣook [Abdullah bin Salih] acï lɛ̈k ɣɛn [Mu`awiya] tënë [Yunus bin Maisarah] tënë [Abu Idris Al Khaulani] tënë [Ibn Ghanm] acï lueel; Jibril Alaihis acï muɔ̈ɔ̈th bɛ̈n piny tënë Raan cï lɔc ku dɔc ku tɛ̈ɛ̈m ye yic, ku lueel Jibril ‘Piɔ̈n ril anɔŋic yïth kaarou lëu bïk piŋ ku nyïn kaarou lëu bïk tïŋ, Muɔny ë Nhialic ë tɔ̈ thïn. Rasulullah Al Muqaffa - raan cï leec - ku Al Hasyir - raan cï määt yiic -, ciɛɛŋdu ee piath, thoŋdu alëu bï gam ku piɔ̈ndu acï lääu. Abu Muɣamed acï lueel luɛɛl de wɛ̈t cɔl waki' ee ril.
Imam Darimi : 54
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ
Acï luel tënë ɣook [Abdullah bin Salih] acï lɛ̈k ɣɛn [Mu`awiyah] tënë [Urwah bin Ruwaim] tënë [Amr bin Qais], Rasulullah acï ɣa lɛ̈k thök de thondiɛ̈ de piɔ̈u ku acï pïïrdiɛ̈ cɔk thök. ' Këya ɣok aa kɔc ciëën ku ɣok aa kɔc tueŋ aköl luk. Ɣɛn bï wɛ̈t lueel ku pɛ̈l ɣɛn awuɔ̈c, kën acie gɛ̈i, Ibrahim ee mäth thiääk ke Nhialic -khalilullah-, Musa ee raan cï Nhialic lɔc ku ɣɛn ee raan nhiɛɛr Nhialic ku ɣɛn ee aläm de leec në kööl de luk. Ee yic, Nhialic Subhanhu wa Ta’ala acï kɔckiɛ̈ thɔn ku gël keek në käŋ kadiäk; acïn cɔk dït bï bɛ̈n në ke nhïïm, acïï bï ya tɛ̈ɛ̈k yiic në kɔc atɛ̈ɛ̈r ku acïï bï ya määt nhïïm në rɛ̈ɛ̈c yic.
Imam Darimi : 55
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ قَالَ نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا فُعِلَ بِهِ قَالِ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا ثُمَّ تَلْبَثُونَ حَتَّى تَقُولُوا مَتَى مَتَى ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ
Acï lɛ̈k ɣook [Muhämdh Bïn Yahya] acï lɛ̈k ɣook [Arthah Bïn Al Mundzir] tënë [Dlamrah Bïn Habib] acï lueel lɔn cï ɣɛn Maslamah piŋ cït man ë Sakuni -cït tɛ̈ cï raan dɛ̈t lueel thïn- [Acï lueel Salamah cït man de Sakuni yen]. Na wën tɔ̈ ɣok kek Rasulullah, ke raan tök acï lueel; ' O Rasulullah ë thäät ë thäät, yïn acï yiɛ̈n cäm ë nhial? Go bɛ̈ɛ̈r: Ee yic, ɣɛn acï yiɛ̈n cäm. Go thiëëc ëyadɛ̈; 'O Raan cï lɔc ku dɔc, ŋot ke nɔŋ cäm cï döŋ?' Go bɛ̈ɛ̈r, ‘Ee yic. ' Ku ben thiëëc, yeö cï looi tënë ye? Go dhuknhom: ‘Acï dhuɔ̈k nhial, ku acï nyuɔɔth tënë ɣɛn lɔn cï ɣɛn bï rëër kek yïn ë thɛɛr juëc, ku yïn abï ŋot ke yï pïïr agut cï bï yïn lueel; ‘Thɛɛr kɔ̈k? Ku yïn acï bɛ̈n tënë ɣɛn në akuut cï röt riɔ̈ɔ̈k, ke pinynhom këc thök abï thou rac apɛi, ku wën cï yen bɛ̈n, ke run cï thiäŋ në pïu ë piny bɛ̈n.
Imam Darimi : 56
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ فَقَالَ سَمُرَةُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ
Acï lɛ̈k ɣook [Uthman bin Muhammad] acï lɛ̈k ɣook [Yazid bin Harun] acï ɣok lɛ̈k [Sulaiman At Taimi] tënë [Abu Al ‘Ala‘] tënë [Samurah bin Jundud] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc Nhialic gäm thän dït ë rïŋ ë kɔc. ku keek aacï röt waar bïk lɔ̈ŋ de miäkduur looi rin ë ye cäm de miäkduur, kɔc kɔ̈k aacï kɔ̈ɔ̈c, kɔc kɔ̈k aacï nyuc. Ku lueel raan dɛ̈t tënë Thamura bin Jundab; ye cäm kënë bɛ̈n bei tëdɛ̈t? Go Thamura bɛ̈ɛ̈r; ‘Yeŋö ye wek gäi? Aciëŋ de cäm bɛ̈i ke cie ë tɛ̈ɛ̈n, ke ye nyuɔɔth në yecin ke lɔ nhial. '
Imam Darimi : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانَ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ قَالَ فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ
Acï lɛ̈k ɣook [Muɣaamd bin Thaïd] acï lɛ̈k ɣook [Abdur Rahman bin Muɣaad] tënë [Ash ‘ats bin Shawwar] tënë [Abu Ishaq] tënë [Jabir bin Thaamura] acï lueel; Ɣɛn acï Rasulullah tïŋ në thää ë thök ë pɛɛi ku yen acï alɛ̈th thith ceŋ, ku ɣɛn acï -aköl dɛ̈t- tïŋ ku tïŋ pɛɛi.
Imam Darimi : 58
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ أَخِي مُوسَى عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Ibrahim bin Al Mundzir] acï lɛ̈k ɣook [Abdul Aziz Bïn Abu Thabit Az Zuhri] acï lɛ̈k ɣɛn [Ibn Abhilïm Bïn Abu Thabit Az Zuhri] acï lɛ̈k ɣɛɛn [Ibn Abhilïm Bïn Ibrahim] - mɛnh ë wënkäi, Musa - tënë Uncle [Musa bin ‘Uqbah] tënë [Kuraib] tënë [Ibn Abbas] hehuliya Rad; Raan cï lɔc ku dɔc acï nhom lääu, të cï yen jam ka ye tïŋ ke nɔŋ ɣɛɛr bɔ̈ bei në kaam de nhomde yic kaarou.
Imam Darimi : 59
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ وَلَا أَجْوَدَ وَلَا أَشْجَعَ وَلَا أَضْوَأَ وَأَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Acï lɛ̈k ɣook [Mahmud ben Ghailan] acï lɛ̈k ɣook [Yazid ben Ɣarun] acï lɛ̈k ɣook [Mis’ar] tënë [Abdul Malik ben Umair] acï lueel; [Ibn Ɣümar] aci luel; Ɣɛn akëc raan cï lac thɔ̈ɔ̈r tïŋ, cï lac lɔɔk, cï riɛl, ku cï ŋiɛ̈c piŋ awär Rasulullah.
Imam Darimi : 60
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ قُلْتُ لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ لَوْ رَأَيْتَهُ رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً
Acï lɛ̈k ɣook [Ibrähim bin Al Mundhir Al Ɣïdhämi] acï lɛ̈k ɣook [Ubaïdullah bin Musa] acï lɛ̈k ɣook [Usamah bin Zaïd] tënë [Abu Ubaïda bin Muɣamd bin Ammar bin Yasir] acï lueel; Ɣɛn acï [Ar Rubai' bint Mu'awwidz bin 'Afra`]; Ɣɛn ë thëm, ë thëm ë ɣa, -ye- Rasulullah ë thëm ë thëm, ku lueel; O mɛnhdiɛ̈, na tïŋ yïn ye, ka cït man ë tïŋ yïn akɔ̈l ke bɔ̈ nhial.