Imam Darimi : 41
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ فَجَاءَهُ رُومِيٌّ فَقَالَ أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكَنَ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ
Ekɛɛ wɔ akɛ, Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf kɛɛ wɔ akɛ, Umar bin Yunus kɛɛ wɔ akɛ, ‘Ikrimah bin ‘Ammar kɛɛ wɔ akɛ, Ishaq bin Abu Talhah kɛɛ wɔ akɛ, Anas bin Malik kɛɛ wɔ akɛ, Gbalɔ صَلَّى اللَسَّهُ علَليْداه -shiɛ- kɛtsɔ esɛɛ ni ekɛfɔ tso ko ni akɛkpɛtɛ sɔlemɔtsu lɛ mli lɛ nɔ, ni eshiɛ -eha- gbɔmɛi lɛ. Kɛkɛ ni nuu ko jɛ Roma ba, ekɛɛ; ‘Ani mafee he ko maha bo ni obaanyɛ ota nɔ ni ona akɛ odamɔ shi?’ No hewɔ lɛ, nuu lɛ fee kpoku ko ni atrakpoi enyɔ yɔɔ nɔ eha lɛ, eta ŋwɛitsu ni ji etɛ lɛ nɔ. Beni Gbalɔ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, ta wiemɔ kpoku lɛ nɔ lɛ, tso lɛ shishi - mra lɛ - ŋmɔ tamɔ tsina ni ŋmɔɔ bɔni afee ni sɔlemɔtsu muu lɛ fɛɛ afee basabasa, ejaakɛ eji awerɛho sane akɛ Rasulullah eshi lɛ. Kɛkɛ ni Rasulullah ba shi. Allah SWT, kɛjɛ wiemɔ kpoku lɛ nɔ ni ebɛŋkɛ lɛ ni ekɛ ehe fɔ̃ɔ enɔ be mli ni tso lɛ miihoso lolo lɛ. Beni etee nɔ ekɛ ehe wo emli lɛ, efee dioo. Kɛkɛ ni ekɛɛ; Kɛtsɔ Mɔ ni misusuma yɔɔ Enine mli lɛ nɔ lɛ, kɛji mikɛ mihe wooo mli lɛ, ebaaya nɔ nakai kɛyashi Kojomɔ Gbi lɛ nɔ, ejaakɛ edɔ mi akɛ mishi Allah bɔfo lɛ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, . Kɛkɛ ni Rasulullah صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, fã koni afu lɛ, ni afee nakai.
Imam Darimi : 42
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ
Ekɛɛ wɔ [Abdullah bin Umar bin Abaan] ekɛɛ wɔ [Abdul Rahman bin Muhammad Al Muharibi] kɛjɛ [Abdul Wahid bin Aiman Al Makki] kɛjɛ [etsɛ] ŋɔɔ ekɛɛ; Mikɛɛ Jabir bin Abdullah Radliyallahu’anhu akɛ: ekɛɛ; Gbaa mi hadith ko ni jɛ Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam ŋɔɔ ni onu kɛjɛ edɛŋ ni manyɛ magba kɛjɛ odɛŋ. Jabir kɛɛ akɛ; Be ko ni eho lɛ, wɔkɛ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yɔɔ Khandaq ta lɛ mli ni wɔmiifo ŋmeii. Gbii etɛ sɔŋŋ nɛ ni wɔyeee nii ni wɔnyɛɛɛ wɔnine ashɛ niyenii nɔ. Kɛkɛ ni yɛ nubu lɛ mli lɛ, mina shikpɔŋ ni wa fioo ko, no hewɔ lɛ mitee Rasulullah ŋɔɔ. Mikɛɛ; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, shikpɔŋ ni wa nɛɛ etsĩ nɛkɛ nubu nɛɛ ŋmɔmɔ naa, eyɛ mli akɛ wɔshwie nu nɔ moŋ'. Kɛkɛ ni Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam damɔ shi ni ekɛ tɛ fĩ emusuŋ, kɛkɛ ni eŋɔ ŋtayaa ni no sɛɛ lɛ ekane Bismillah shii etɛ. Etswa lɛ ni etsɔ sũ ni mli jɔ. Beni mina Rasulullah shihilɛ ni tamɔ nɛkɛ lɛ, mikɛɛ lɛ akɛ; 'O Allah bɔfo, ha maya shia be fioo, no sɛɛ lɛ eŋmɛ mi gbɛ -ni maya shia be fioo-. ’ Kɛkɛ ni miba miŋa ŋɔɔ, mikɛɛ; 'Shihilɛ lɛ mli wa waa diɛŋtsɛ'. Ni mikɛɛ miŋa akɛ; 'Miye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam shihilɛ ni ha minyɛɛɛ mamɔ mli lɛ he odase. Ani oyɛ nɔ ko ni oyeɔ?' Eha hetoo akɛ; ‘Eyɛ, sha’ kome pɛ ni ji ashikishaŋ ni mli edɔ kɛ toobi yoo ko. ’ Jabir kɛɛ: ‘Kɛkɛ ni wɔtswa ashikishaŋ ni mli edɔ lɛ bɔni afee ni ehi kɛha ŋmɔlɔ ni wɔgbe tsinabi ko, wɔjie ehewolo ni wɔkɛwo tsɛnsi mli. Mitee nɔ mikɛ ashikishaŋ lɛ shwie shi kɛkɛ ni miku misɛɛ kɛtee Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam ŋɔɔ ni mifee dioo fioo. Kɛkɛ ni mibi gbɛ ekoŋŋ koni maya shia shii enyɔ nɔ. Eha mi gbɛ, no hewɔ lɛ beni mikɛ miŋa kpe lɛ ebafee akɛ ŋmaa ŋmɔtɔ lɛ eshɛ, no hewɔ lɛ mifã miŋa ni efee blodo, ni mikɛ tsɛnsi lɛ fɔ tɛ ni akɛhooɔ nii lɛ nɔ. Abdurrahman kɛɛ akɛ; shishinumɔ lɛ yɛ stof/kpataashi lɛ nɔ. Kɛkɛ ni Yabir kɛɛ; no sɛɛ lɛ, mikɛ Gbalɔ lɛ kpe. ekoŋŋ, kɛkɛ ni mikɛɛ lɛ akɛ: ‘Mibɛ niyenii babaoo, oh, kɛji oosumɔ, O Allah Bɔfo lɛ, obaanyɛ okɛ mɔ kome loo mɛi enyɔ pɛ aba mishia. ’ Ebi akɛ: ‘Niyenii enyiɛ yɔɔ jɛmɛ?’ Miha hetoo akɛ; ‘Ŋmaa ŋmaa kome kɛ toobi kome pɛ. ’ Kɛkɛ ni Bɔfo lɛ kɛɛ: ‘Tamɔ nɛkɛ pɛpɛɛpɛ, yaa shia kɛya oweku lɛ ŋɔɔ ni okɛɛ lɛ akɛ ekawo tsɛnsi lɛ nɔ kɛjɛ ŋwɛitsu lɛ nɔ, ni ekajie blodo lɛ kɛjɛ toaster lɛ mli kɛyashi maba. ’ Kɛkɛ nɛ e de e huɛmɛ ɔmɛ ke: ‘Nyɛ ha nɛ waa ya Yabir we ɔ mi. ’ Jabir kɛɛ: ‘Mihiɛ gbo yɛ hiɛgbele ko ni hiɛdɔɔ yɔɔ mli waa he, ni mɔ ko mɔ ko leee akɛ ja Allah pɛ. '- -ejaakɛ gbalɔ lɛ fɔ enanemɛi lɛ nine, eyɛ mli akɛ niyenii lɛ falɛ faaa nakai moŋ- --- Mikɛɛ miŋa akɛ: 'Wow... naagba lɛ miiya hiɛ waa... Allah bɔfo lɛ kɛ enanemɛi lɛ fɛɛ ba. ’ Miŋa kɛɛ: ‘Ani Bɔfo lɛ bi bo mra akɛ niyenii enyiɛ wɔyɔɔ?’. Miha hetoo akɛ ‘Hɛɛ, mitsɔɔ mli’! no sɛɛ lɛ miŋa kɛɛ: ‘Allah kɛ E-bɔfo lɛ le jogbaŋŋ, nɔ ni yɔɔ faŋŋ ji akɛ obɔ lɛ niyenii babaoo ni wɔyɔɔ lɛ he amaniɛ’. Jabir kɛɛ akɛ; ‘Miŋa wiemɔi lɛ ha mihe jɔ mi kɛjɛ nɔ fɛɛ nɔ ni haoɔ mi yɛ he lɛ mli. ’ Kɛkɛ ni mikɛɛ lɛ akɛ: ‘Oja lɛɛlɛŋ. ’ No sɛɛ lɛ, Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam lɛ ba ni ebote mli, kɛkɛ ni ekɛɛ enanemɛi lɛ akɛ ‘Nyɛkwɛa nyɛhe nɔ jogbaŋŋ, nyɛkafee nyɛhe mɛi babaoo! ’ Kɛkɛ ni Rasulullah jɔɔ toaster lɛ kɛ tsɛnsi lɛ nɔ. Yabir kɛɛ: ‘Kɛkɛ ni wɔŋɔ blodoo kɛjɛ gril kɛ loo ni yɔɔ tsɛnsi lɛ mli lɛ, kɛkɛ lɛ wɔshwieɔ nɔ ni wɔkɛ spuni shwieɔ amɛnɔ. ' Kɛkɛ ni Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam kɛɛ 'Ha mɛi kpawo loo kpaanyɔ fɛɛ mɔ fɛɛ mɔ ata tsɛnsi kome nɔ.' Beni amɛye lɛ, wɔgbele ŋtayaa kɛ tsɛnsi lɛ nɔ ŋtayaa lɛ nɔ ekoŋŋ ni wɔna akɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ eyi lolo tamɔ tsutsu lɛ. Ni shihilɛ nɛɛ tee nɔ be fɛɛ be aahu kɛyashi Muslimbii lɛ fɛɛ eyi obɔ kɛ niyenii lɛ fã ko pɛ ni eshwɛ. No hewɔ lɛ, Allah bɔfo lɛ (toiŋjɔlɛ kɛ jɔɔmɔi ahi enɔ) kɛɛ wɔ akɛ: ‘Anɔkwale mli lɛ, mɔ fɛɛ mɔ eye nii, agbɛnɛ nyɛyea nii, nyɛ kɛ nyɛwekui lɛ! ’ No hewɔ lɛ nakai gbi lɛ wɔye aboloo lɛ kɛ loo lɛ shii abɔ. Jabir kɛɛ akɛ; ‘Akɛɛ mi akɛ nanemɛi ni yeɔ nii yɛ Jabir shia lɛ ayibɔ ji aaafee mɛi ohai kpaanyɔ loo mɛi ohai etɛ. ’ Aiman kɛɛ: Mileee enɛɛmɛi ateŋ nɔ ni ji anɔkwale.
Imam Darimi : 43
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ لِلْقَوْمِ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً فَقَالَ لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ قَالَ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا قَالَ وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا
Ekɛɛ wɔ [Zakaria bin Adi] ekɛɛ wɔ [Ubaidullah Ibn Amr] kɛjɛ [Abdul Malik bin Umair] kɛjɛ [Abdur Rahman bin Abu Laila] kɛjɛ [Anas bin Malik] ekɛɛ; Abu Talha fã Umm Sulaim akɛ efee Gbalɔ lɛ niyenii ni eye. Ekɛɛ akɛ; no sɛɛ lɛ, Abu Talhah tsu mi kɛtee Gbalɔ lɛ ŋɔɔ. Mikɛ lɛ kpe, kɛkɛ ni mikɛɛ; Abu Talhah tsu mi maŋtsɛ lɛ ŋɔɔ, no hewɔ lɛ ekɛɛ; ‘O Muslimbii, nyɛhaa wɔyaa. ’ Ni eshi, nakai nɔŋŋ nanemɛi lɛ hu tee. Sanegbalɔ lɛ kɛɛ; no sɛɛ lɛ, akɛ niyenii lɛ ba no sɛɛ lɛ, Allah bɔfo lɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ eniji fɔ nɔ ni esɔle koni ajɔɔ niyenii lɛ nɔ ni ekɛɛ; ’ Okɛha mɛi nyɔŋma. ’ Sanegbalɔ lɛ kɛɛ; no sɛɛ lɛ, akɛ niyenii lɛ ha amɛ. Kɛkɛ ni ekɛɛ: ‘Nyɛyea nii yɛ Allah Subhanahu wa Ta’ala gbɛi mli’. Kɛkɛ ni amɛye nii kɛyashi amɛtɔrɔ, kɛkɛ ni amɛte shi koni efee enɛ eha mɛi nyɔŋmai kpaanyɔ. Sanegbalɔ lɛ kɛɛ; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ shiatsɛ lɛ ye nii ni eshwɛ tsɛnsi agbo ko lolo.
Imam Darimi : 44
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا فَقَالَ لَهُ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطِيتُ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ
Ekɛɛ wɔ [Muslim bin Ibrahim] ekɛɛ wɔ akɛ [Abaan Al ‘Athar] ekɛɛ wɔ [Qatadah] kɛjɛ [Syahr bin Hausyab] kɛjɛ [Abu Ubaid] ŋɔɔ akɛ ehoo tsɛnsi eha Gbalɔ lɛ. Kɛkɛ ni ekɛɛ lɛ akɛ: ‘Ha mi sampil lɛ’ ni nɔ ni esumɔɔ waa ji sampil loo lɛ. Ekɛ ulna -sampil- lɛ fã ko hu ha Gbalɔ lɛ. Kɛkɛ ni ekɛɛ: ‘Ofainɛ ha mi ulna loo lɛ’ no hewɔ lɛ ekɛ ulna loo lɛ ha lɛ. ’ kɛkɛ ni ekɛɛ ekoŋŋ akɛ: ‘Ha mi sɛɛ loo lɛ’, no hewɔ lɛ mikɛɛ; 'O Allah Gbalɔ Subhanahu wa Ta'ala - anɔkwale - ninetalɔi enyiɛ too yɔɔ?' Eha hetoo akɛ: ‘Kɛ Mɔ ni Miyɔɔ Enine mli lɛ, kɛji ofee dioo lɛ, no lɛ, anɔkwale mli lɛ obaanyɛ oha mi ulna loo ni mibi lɛ. '
Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Ekɛɛ wɔ [Abu An Nu’man] ekɛɛ wɔ [Abu Awanah] kɛjɛ [Al Aswad] kɛjɛ [Nubaih Al ‘Anazi] kɛjɛ [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu ekɛɛ; Gbalɔ lɛ je kpo koni ekɛ nyɔŋmɔi babaoo lɛ ayawu. Mitsɛ -Abdullah- kɛɛ; ‘Kaaya ta, O Jabir, Medina maŋnyo ji bo ni onitsumɔ ji ni okwɛ saji ni kɔɔ Muslim asraafoi lɛ ashihilɛ he lɛ nɔ. Bɔni afee ni ole nɔ ni wɔsɛɛ baafo lɛ diɛŋtsɛ. Yɛ Allah Subhanahu wa Ta’ala hewɔ lɛ, eji jeee anɔkwale ni eji akɛ mashi mibiyei lɛ yɛ migbele sɛɛ kulɛ, miyɛ miishɛɛ waa kɛji agbe bo yɛ mihiɛ - ni agbe bo yɛ tawuuhe lɛ -. Jabir kɛɛ akɛ; Beni mikɛ gbɔmɛi ni amɛnitsumɔ ji ni amɛkwɛ shihilɛ lɛ nɔ kɛ asraafoi lɛ aku amɛsɛɛ amɛba lɛ yɔɔ lɛ, trukaa lɛ, mitsɛkwɛ̃ kɛ mitsɛ kɛ mitsɛkwɛ̃ gbohii lɛ ba koni enyɛ efu amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ yɛ wɔweku lɛ gbonyobu lɛ mli. Kɛkɛ ni ekɛ mɔ ko ni miibolɔ kpe; 'Anɔkwale, Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam fã nyɛ akɛ nyɛkɛ mɛi ni gboi lɛ aku sɛɛ kɛya he ni agbe amɛ yɛ lɛ, ni nyɛfu amɛ yɛ he ni agbe amɛ yɛ lɛ. ’ No hewɔ lɛ, wɔkɛ mitsɛ kɛ mitsɛkwɛ̃ gbohii lɛ ku sɛɛ kɛtee he ni agbe lɛ yɛ lɛ amrɔ nɔŋŋ. Wɔfu amɛ yɛ he ni agbe amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ yɛ lɛ pɛpɛɛpɛ. Sɛɛ mli, beni mi - Jabir - miyɔɔ Mu’awiyah bin Abu Sufyan Radliyallahu’anhu kalifa beaŋ lɛ, trukaa lɛ, bɔfo ko ba miŋɔɔ. Ekɛɛ akɛ; 'O Jabir bin Abdullah, Mu'awiyah Radliyallahu'anhu tsumalɔi lɛ, beni amɛgbala gbonyobu lɛ mli lɛ, amɛna otsɛ gbonyo lɛ aahu kɛyashi ana egbonyo lɛ. No mli lɛ, tsumalɔi lɛ ekomɛi eshi no hewɔ lɛ miná hegbɛ mina mitsɛ gbonyo lɛ. Uhh... Uhh... Mina mitsɛ gbonyo lɛ lolo tamɔ bɔ ni mifu lɛ lɛ pɛpɛɛpɛ, etsakeee ja mɔ ni agbe lɛ lɛ he okadii lɛ pɛ. Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; no hewɔ lɛ mikɛ nɔ ko ha nɔ. Mikaiɔ lolo akɛ mitsɛ shi nyɔmɔ ko ni ji date, mɛi komɛi ni fã lɛ nyɔmɔ lɛ nyɛ minɔ koni -amrɔ nɔŋŋ- miwo. Kɛkɛ ni mikɛ Rasulullah kpe. Ni mijie mihaomɔi lɛ fɛɛ kpo; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, lɛɛlɛŋ mitsɛ gbo yɛ ta mli, ni lɛɛlɛŋ eshi nyɔmɔ ko ni ji date, ni lɛɛlɛŋ nyɔmɔwoo lɛ nuŋtsɔmɛi lɛ nyɛ minɔ koni -amrɔ nɔŋŋ- mawo nyɔmɔ nɛɛ. Mimii baashɛ mihe waa kɛji osumɔ ni oye obua lɛ, namɔ le, ekolɛ ebaasumɔ ni ekɛ eshika ni ekɛbaawo lɛ atsu nii kɛyashi kpamɔɔ be ni baa lɛ mli. Ekɛɛ: ‘Ehi, mikɛbaahã bo, kɛ Nyɔŋmɔ sumɔɔ, Subhanahu wa Ta’ala, etsɛɛɛ tsɔ yɛ ŋmɛnɛ shwane nɛɛ sɛɛ. ’ Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; ‘Kɛkɛ ni ekɛ enanemɛi anɔkwafoi lɛ ba. ’ Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; amɛmɛ yɛ shĩa lɛ mli ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ŋa wɔ ni ebi gbɛ, kɛkɛ ni ebote wɔshia lɛ mli. Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; 'Mikɛɛ miŋa akɛ Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam baasara mi ŋmɛnɛ yɛ shwane sɛɛ, no hewɔ lɛ kaajie ohe kpo, kaafee Rasulullah shallallah mlifu kɛ nɔ ko nɔ ko - nɔ ko nɔ ko - ni okɛ lɛ po akawie. ’ Kɛkɛ ni mikɛ saatso ko shwie shi ni mikɛ pilɔ ha lɛ, kɛkɛ ni ekɛ eyitso fɔ shi ni ewɔ. Kɛkɛ ni mifã mitsulɔ lɛ akɛ; ‘Gbe too yoo nɛɛ, too ni yɔɔ ŋmɔlɔ ji lɛ, eyɛ loo babaoo ni eyɛ oya. Ofainɛ, saamɔ lɛ dani Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ateshi, ni kɛji ete shi lɛ, ebaabi nu diɛŋtsɛ ni ekɛtsuu ehe, yɛ be mli ni minuɔ he akɛ mihaoɔ kɛji ete shi ni egbe hetsemɔ naa yɛ be mli ni too loo bɛ ehiɛ lolo lɛ. ’ Beni ete shi kɛjɛ ewɔ mli lɛ, ekɛɛ: ‘O Jabir, ha mi nu ni mikɛbaatsumɔ mihe, miha hetoo; ‘Hɛɛ ehi. ’ No hewɔ lɛ dani ebaagbe e-ablution lɛ naa lɛ mikɛ niyenii lɛ fɔ shi ing toobi ko yɛ ehiɛ. Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; ‘Ekwɛ mi ni ekɛɛ; Etamɔ nɔ ni ole loo ni wɔsumɔɔ waa lɛ momo, tsɛmɔ Abu Bakar Radliyallahu’anhu. No sɛɛ lɛ, akɛ niyenii lɛ baa ni akɛhaa. Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; Kɛkɛ ni ekɛɛ: Kɛɛmɔ Allah gbɛi -Bismillah- ni oye. no hewɔ lɛ amɛye aahu kɛyashi amɛtɔrɔ ni loo babaoo eshwɛ -kɛjɛ niyenii lɛ mli-. Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; 'Kɛtsɔ Allah Subhanahu wa Ta'ala nɔ lɛ, anɔkwale Bani Salamah kuu lɛ ekojo amɛ diɛŋtsɛ amɛhe akɛ amɛsumɔɔ Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam fe amɛ diɛŋtsɛ amɛhiŋmɛii ni bɛŋkɛ amɛ waa, waa lɛ, ejaakɛ amɛhao waa akɛ amɛbaaye lɛ awui. Kɛkɛ ni ete shi ni enanemɛi lɛ hu te shi nakai nɔŋŋ, kɛkɛ ni amɛje kpo kɛho ehe, ni ekɛɛ, ‘Ha mashi miheyeli - mi saji - lɛ maha ŋwɛibɔfoi lɛ. ’ Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; Kɛkɛ ni mikɛ amɛ ku sɛɛ kɛtee tsɔne ni bɛŋkɛ shinaa lɛ naa lɛ nɔ, kɛkɛ ni miŋa jie ehe fioo ni tsutsu lɛ akɛ atade ha nɔ lɛ kpo ni ekɛɛ; 'O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, sɔlemɔ oha mi kɛ miwu. ’ Eha hetoo akɛ; ‘Nyɔŋmɔ Subhanahu wa Ta’ala aha bo kɛ owu lɛ E-jɔɔmɔi. ’ Kɛkɛ ni ekɛɛ: ‘Ofainɛ, tsɛmɔ mi nɛkɛ kɛ nɛkɛ - ni akɛha mɔ ni hiɛ nyɔmɔ ni miiwo mi hewalɛ koni mawo lɛ amrɔ nɔŋŋ lɛ - ’. Kɛkɛ ni ekɛɛ: ‘Nyɛkɛ nyɔmɔ ni nyɛhiɛ etsɛ lɛ fã ko ato Jabir Radliyallahu’anhu he kɛyashi kpamɔɔ be ni nyiɛ sɛɛ lɛ mli. ’ Ekɛɛ: ‘Minyɛŋ mafee O Allah bɔfo! ’ Ekɛɛ: ‘Aloo okɛba shi’ ekɛɛ: ‘Nɛkɛ nibii nɛɛ ji ohiafoi anɔ̃, O Allah bɔfo. ’ no sɛɛ lɛ Bɔfo lɛ kɛɛ akɛ: ‘Nɛgbɛ Yabir yɔɔ?’ Jabir kɛɛ: ‘Miji Allah bɔfo lɛ’ Kɛkɛ ni bɔfo lɛ kɛɛ: ‘Nyɛsusua lɛ ‘ajuwa dates - date henɔ ko ni kwɛ̃ɔ yɛ ‘Aliyah Medina- ejaakɛ Allah Subhanahu wa Ta’ala baaha amɛ nɔ ko kwraa’, no sɛɛ lɛ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam wo eyi nɔ kɛtee ŋwɛi ni ekɛɛ: Abu Bakr Radliyallahu’anhu’, Jabir Radliyallahu’anhu kɛɛ: ‘Amɛ fɛɛ amɛtee sɔlemɔtsu lɛ mli’ no sɛɛ lɛ mikɛɛ mɔ ni hiɛ nyɔmɔ lɛ akɛ: ‘Okɛ otsɔne lɛ aba. ’ Kɛkɛ ni mikɛ date ‘ajuwa’ komɛi susu ehe. No hewɔ lɛ, Allah Subhanahu wa Ta’ala ha wɔ nɔ ni fa bɔ ni sa ni eshi gbii komɛi lolo eha wɔ. Jabir Radliyallahu’anhu kɛɛ akɛ: ‘No hewɔ lɛ, mikɛ oyaiyeli tee koni mikɛ Rasulullah ayakpe yɛ sɔlemɔtsu nɛɛ mli, tamɔ nɔ ni miji gbɔmɔ ni baa shi, kɛkɛ ni mina Rasulullah egbe sɔlemɔ lɛ naa, no sɛɛ lɛ mikɛɛ Rasulullah akɛ; Yɛ anɔkwale mli lɛ, misusu gbii lɛ ahe ni Allah Subhanahu wa Ta’ala yɛ nɔ ni fa bɔ ni sa, ni eshwɛ wɔ nɛkɛ babaoo nɛɛ kɛ nɛkɛ babaoo nɛɛ. ’ Kɛkɛ ni maŋtsɛ lɛ bi akɛ: ‘Nɛgbɛ Umar bin Khaththab Radliyallahu’anhu yɔɔ?’ Sanegbalɔ -Jabir- kɛɛ; Umar ba kɛ foidamɔ, no hewɔ lɛ efã lɛ akɛ, ‘Ofainɛ bi Jabir bin Abdullah Radliyallahu’anhu mɔ ni nyiɛ lɛ nyɔmɔ lɛ he sane - etsɛ - kɛ egbɛi lɛ hu. ’ Umar ha hetoo akɛ; 'Ehe ehiaaa ni mabi ni minuɔ he akɛ miyɛ nɔmimaa akɛ Allah Subhanahu wa Ta'ala baaha lɛ nɔ ni fa bɔ ni sa lɛ diɛŋtsɛ, ni ji beni okɛɛ lɛ akɛ Allah Subhanahu wa Ta'ala baaha lɛ nɔ ni fa bɔ ni sa lɛ. ’ Kɛkɛ ni etĩ sanebimɔ lɛ mli ekoŋŋ etsɔɔ lɛ, no hewɔ lɛ Umar Radliyallahu’anhu tĩ hetoo lɛ mli shii etɛ, ni ekɛ wiemɔi nɛɛ wie fɛɛ; ‘Ehe ehiaaa ni mabi. ’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam etĩii esanebimɔ lɛ mli ekoŋŋ yɛ shi ni ji etɛ lɛ sɛɛ, no hewɔ lɛ ebi akɛ: ‘Te mɔ ni nyiɛ bo nyɔmɔ lɛ kɛ ogbii lɛ hu shihilɛ yɔɔ ha tɛŋŋ?’ Sanegbalɔ lɛ kɛɛ; No hewɔ lɛ, miha hetoo akɛ; Allah Subhanahu wa Ta’ala eha lɛ nɔ ni fa bɔ ni sa ni eshi gbii babaoo bɔ ni eeenyɛ tamɔ nɛkɛ kɛ nɛkɛ. Kɛkɛ ni mitee shia kɛtee miŋa ŋɔɔ ni mikɛɛ lɛ akɛ; 'Ani miguuu bo ni okɛ Rasulullah awie yɛ mishia?' eha hetoo akɛ; Ani osusuɔ akɛ Allah Subhanahu wa Ta’ala kɛ E-bɔfo lɛ eba mishia, kɛkɛ ni eshi ni mibiii lɛ ni esɔle kɛha shweremɔ eha mi kɛ miwu lɛ??
Imam Darimi : 46
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا عَلَى الْأَنْبِيَاءِ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ { وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ } قَالُوا فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ } فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Ekɛɛ wɔ [Ishaq bin Ibrahim] ekɛɛ wɔ [Yazid bin Abu Hakim] ekɛɛ mi [Al Hakam bin Abaan] kɛjɛ [‘Ikrimah] kɛjɛ [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu ekɛɛ; 'Anɔkwale, Allah Subhanahu wa Ta'ala kɛ Gbalɔ Muhammad s.a.w. ’ no sɛɛ lɛ amɛbi akɛ: ‘O Ibn Abbas, mɛni ji nɔ ni akɛha lɛ fe ŋwɛi bii lɛ?’ Ibn Abbas ha hetoo akɛ; 'Anɔkwale mli lɛ, Allah Subhanahu wa Ta'ala kɛɛ ŋwɛibii lɛ akɛ: Kɛjɛ Ibn Abbas kɛɛ: WAMAN YAQUL MINHUM INNII ILAAHUN MIN DUNIHI FADZALIJKA NAJZIIHI JAHANNAMA KADZALIKA NAJZII AZHA-ZHALIMI ni mɛi krokomɛi ni kɛ amɛhe woɔ mli lɛ ateŋ mɛi krokomɛi ji mɛi ni kɛ amɛhe woɔ mli. Allah Subhanahu wa Ta’ala, no lɛ wɔbaawo nakai gbɔmɔ lɛ nyɔmɔ kɛ jahannam, kɛ No hewɔ lɛ wɔkɛ hejoomɔ haa mɛi ni feɔ efɔŋ lɛ. -Sanebimɔi. Al Anbiya` /21: 29- Ni Allah Subhanahu wa Ta’ala kɛha otsutsu kɛ wɔsɛɛ eshai lɛ ni egbeɔ E-jɔɔmɔi ni ekɛbaa onɔ lɛ naa ni ekɛ bo yaa gbɛ ni ja lɛ nɔ. ` -Sanebimɔi. Al Fath /48: 1. 2- Kɛkɛ ni amɛbi akɛ, 'Mɛni ji enɔyeli fe Gbalɔi lɛ fɛɛ?' bin Abbas ha hetoo akɛ, ‘Lɛlɛŋ, Allah Subhanahu wa Ta’ala ekɛɛ akɛ, ‘Wɔtsuko Gbalɔ ko, shi moŋ yɛ ewebii lɛ awiemɔ mli, koni enyɛ etsɔɔ amɛ mli jogbaŋŋ. ` -Sanebimɔi. Ibraahiim /14: 4- ni Allah Subhanahu wa Ta’ala kɛɛ Gbalɔ Muhammad akɛ, ` ni Wɔtsuuu bo shi moŋ adesai fɛɛ akɛ sanekpakpa hiɛlɔ kɛ kɔkɔbɔɔlɔ. ` -Sanebimɔi. Taakɛ Saba` 34: 28-, no sɛɛ lɛ, atsu lɛ kɛtee jinn kɛ adesai aŋɔɔ.
Imam Darimi : 47
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ فَإِذَا بَعْضُهُمْ يَقُولُ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ { وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا } وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَهُ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرَ فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ وَلَا فَخْرَ
Ekɛɛ wɔ [Ubaidullah bin Abdul Majid] ekɛɛ wɔ [Zam’ah] kɛjɛ [Salamah] kɛjɛ [‘Ikrimah] kɛjɛ [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu ekɛɛ; Mɛi ni jɛ Gbalɔ lɛ nanemɛi lɛ ateŋ lɛ tara shi ni amɛmiimɛ lɛ. Kɛkɛ ni eje kpo ni beni ebɛŋkɛ amɛ lɛ enu ni amɛmiitsɛ egbɛi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kɛkɛ ni ebo amɛsanegbaa lɛ toi jogbaŋŋ, kɛkɛ ni amɛteŋ mɔ kome kɛɛ; 'Eyɛ naakpɛɛ waa akɛ Allah Subhanahu wa Ta'ala fee E-bɔɔ nii lɛ E-nanemɛi ni bɛŋkɛ lɛ kpaakpa, ni Ibrahim ji Allah Subhanahu wa Ta'ala naanyo ni bɛŋkɛ lɛ kpaakpa. Mɔ kroko hu kɛɛ; Nɔ ni yɔɔ naakpɛɛ fe kuku lɛ, WA KALLAMA ALLAHU MUSA TAKLIIMAA Ni Allah kɛ Gbalɔ Musa wie tɛ̃ɛ -Qs. An Nisaa`/4: 164- be mli ni mɛi krokomɛi kɛɛ; Yɛ be mli ni Yesu ji Allah Subhanahu wa Ta’ala kɛ E-Mumɔ lɛ Wiemɔ lɛ, mɛi krokomɛi hu kɛɛ; Yɛ nakai beaŋ lɛ, Adam he tse kɛtsɔ Allah Subhanahu wa Ta’ala nɔ. Kɛkɛ ni eje kpo kɛba koni ekɛ amɛ ayakpe ni ekɛɛ amɛ akɛ hello, kɛkɛ ni ekɛɛ: ‘Mibo nyɛsanegbaa lɛ toi ni minaa kpɛ mihe akɛ Ibrahim ji Allah Subhanahu wa Ta’ala naanyo ni bɛŋkɛ kpaakpa, ni lɛɛlɛŋ, lɛ ji, Musa ji mɔ ni ekɛ lɛ wie tɛ̃ɛ ni nakai eji, ni Yesu ji E-Mumɔ kɛ Wiemɔ lɛ ni eji Ta Subhana ji nakai, ni nakai eji’. Nilee akɛ miji Habibullah - Allah suɔmɔ gbɔmɔ lɛ - ni henɔwomɔ ko bɛ, mi ji mɔ ni hiɛɔ yijiemɔ aflaŋaa lɛ yɛ Gbi ni apokalips ni kɛ Adam kɛ gbalɔi lɛ ba esɛɛ lɛ nɔ ni henɔwomɔ ko bɛ, ni mi ji mɔ klɛŋklɛŋ ni ha ni aha lɛ faikpamɔ yɛ Kojomɔ Gbi lɛ nɔ kɛha gbɔmɔ ni ji gavepe lɛ klɛŋklɛŋ nɔ bɛ ni mi bɛ ŋwɛi ni henɔwomɔ ko bɛ, no sɛɛ lɛ Allah Subhanahu wa Ta’ala gbele shinaa lɛ ni ekɛ mi wo mli, mikɛ Muslimbii ohiafoi lɛ bote mli ni henɔwomɔ ko bɛ, ni miji gbɔmɔ ni nɔ kwɔ fe fɛɛ kɛjɛ gbɔmɛi ni tsɔ hiɛ lɛ ateŋ kɛ gbɔmɛi ni ba sɛɛ mli yɛ Allah Subhanahu wa Ta’ala hiɛ ni henɔwomɔ ko bɛ’.
Imam Darimi : 48
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا وَأَنَا مُسْتَشْفِعُكُمْ إِذَا حُبِسُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ
Ekɛɛ wɔ [Sa’id bin Sulaiman] kɛjɛ [Mansur bin Abi Al Aswad] kɛjɛ [Laits] kɛjɛ [Ar Rabi’ bin Anas] kɛjɛ [Anas] Radliyallahu’anhu ekɛɛ; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kɛɛ: 'Miji mɔ klɛŋklɛŋ ni te shi kɛjɛ gbonyobu lɛ mli yɛ gbohiiashitee gbi lɛ nɔ, miji amɛhiɛnyiɛlɔ beni amɛba lɛ, miji amɛnajiaŋdamɔlɔ beni amɛfee dioo lɛ, miji mɔ ni biɔ sɔlemɔ kɛha amɛ beni amɛtsi amɛhe -yɛ mahsyar ŋmɔji amli-, miji amɛ gbɔmɔ hee ni amɛji despahir yɛ be mli ni amɛji ga. Nakai gbi lɛ anunyam kɛ saji lɛ yɛ miniji amli, ni miji Adam binuu Alaihis ŋamɔi ni nɔ kwɔ fe fɛɛ yɛ mi-Nuŋtsɔ lɛ hiɛ, tsuji akpei ebɔle mimasɛi, tamɔ nɔ ni amɛji jwetrii yɛŋ loo ojarawatɛi ni egbɛ eshwã’.
Imam Darimi : 49
أخبرنا عبد الله بن عبد الحكم المصري حدثنا بكر بن مضر عن جعفر بن ربيعة عن صالح هو ابن عطاء بن خباب مولى بني الدئل عن عطاء بن أبي رباح عن جابر بن عبد الله أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا أول شافع وأول مشفع ولا فخر
Ekɛɛ wɔ [Abdullah bin Abdul Hakam Al Mishri] ekɛɛ wɔ [Bakar bin Mudlar] kɛjɛ [Ja’far bin Rabi’ah] kɛjɛ [Salih Ibn ‘Atha’ bin Khabbab] tsutsu nyɔŋ ko ni jɛ Bani Al Duil kɛjɛ [‘Atha’ bin Abi Rabbah] kɛjɛ [Jabir bin Abi Rabbah] ŋɔɔ. 'alaihi wasallam. ekɛɛ: ‘Miji Bɔfoi lɛ ahiɛnyiɛlɔ, ni henɔwomɔ ko bɛ, miji Gbalɔi lɛ ahehamɔ ni henɔwomɔ ko bɛ, miji mɔ klɛŋklɛŋ ni baakpa fai kɛ mɔ klɛŋklɛŋ ni abaakpa fai ni henɔwomɔ ko bɛ’.
Imam Darimi : 50
حدثنا محمد بن عباد حدثنا سفيان هو ابن عيينة عن ابن جدعان عن أنس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا أول من يأخذ بحلقة باب الجنة فأقعقعها قال أنس كأني أنظر إلى يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يحركها وصف لنا سفيان كذا وجمع أبو عبد الله أصابعه وحركها قال وقال له ثابت مسست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدك قال نعم قال فأعطنيها أقبلها
Akɛɛ wɔ akɛ [Muhammad bin ‘Abbad] ekɛɛ wɔ [Sufyan Ibn ‘Uyainah] kɛjɛ [Ibn Jud’aan] kɛjɛ [Anas] ŋɔɔ akɛ Gbalɔ lɛ kɛɛ: Kɛjɛ Jabir bin Abdillah ŋɔɔ akɛ gbalɔ ni ji klɛŋklɛŋ lɛ kɛɛ: Mitsi kɛtee he kroko. Anas kɛɛ akɛ; Etamɔ nɔ ni mina Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nine ni miitsi lɛ, ni Sufyan miitsi -sane lɛ- tã hu, ni Abu Abdullah hiɛ enine mli ni ekɛmiitsi lɛ, sanegbalɔ lɛ kɛɛ; Tabit bi lɛ akɛ; Ani okɛ onine hiɛɔ Gbalɔ lɛ nine mli? Eha hetoo akɛ; Ekɛ enine po ha mi koni mikɛ mihe abɔ.
Imam Darimi : 51
أخبرنا أحمد بن عبد الله حدثنا حسين بن علي عن زائدة عن المختار بن فلفل عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا أول شافع في الجنة
Ekɛɛ wɔ [Ahmad bin Abdullah] ekɛɛ wɔ [Husain bin Ali] kɛjɛ [Zaidah] kɛjɛ [Al Mukhtar bin Fulful] kɛjɛ [Anas] ekɛɛ; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kɛɛ akɛ: ‘Mi ji mɔ klɛŋklɛŋ ni yɔɔ ŋwɛi ni baakpa fai. '
Imam Darimi : 52
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ
Ekɛɛ wɔ [Abdullah bin Salih] ekɛɛ wɔ [Al Laits] ekɛɛ mi [Yazid Ibnu Abdullah bin Al Had] kɛjɛ [`Amr bin Abu `Amr] kɛjɛ [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu ekɛɛ; Mi nu Allah bɔfo lɛ sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Anɔkwale, mi ji klɛŋklɛŋ gbɔmɔ ni eshikpɔŋ lɛ baagbala yɛ mi anunyam lɛ hewɔ yɛ Kojomɔ Gbi lɛ nɔ -sɛɛ mli- ni henɔwomɔ ko bɛ, mi ji mɔ klɛŋklɛŋ ni baabote ŋwɛi yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ ni henɔwomɔ ko bɛ mli yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ ni henɔwomɔ ko bɛ mli yɛ Gbohiiashitee Gbi lɛ nɔ ni ebaafee holpeor lɛ, ni mibaafee holaven the . ŋwɛi - bi namɔ ji mɔ nɛɛ? Miha hetoo akɛ: Miji Muhammad no sɛɛ lɛ amɛgbele amɛha mi, no sɛɛ lɛ mibote mli ni mina Ofe lɛ yɛ mihiɛ no hewɔ lɛ mikoto lɛ. Kɛkɛ ni Ekɛɛ: Wo oyitso nɔ, O Muhammad, ni owie ni abaanu owiemɔi lɛ, bi ni abaaha onibimɔ lɛ, kpa fai ni obaanyɛ okpa fai. No hewɔ lɛ, miwo miyitso nɔ ni mikɛɛ: Mimaŋ, mimaŋ O mi-Nuŋtsɔ. Ekɛɛ akɛ: ‘Yaa omaŋbii lɛ aŋɔɔ ni mɔ fɛɛ mɔ ni obaana yɛ etsui mli ni eyɛ hemɔkɛyeli ni dalɛ tamɔ ŋmaa wu lɛ, maŋmɛ lɛ gbɛ kɛya ŋwɛi. Kɛkɛ ni mitee ni mɔ fɛɛ mɔ ni mikɛkpe lɛ tsui ni dalɛ tamɔ dumɔwu lɛ, mikɛwo ŋwɛi. Kɛkɛ ni mina Ofe lɛ yɛ mihiɛ, no hewɔ lɛ mikoto lɛ. Ekɛɛ: Wo oyitso nɔ ni owie ni abaanu owiemɔi lɛ ni okɛɛ amɛ ni abaanu amɛ ni okpa fai ni obaanyɛ okpa fai. No hewɔ lɛ, miwo miyitso nɔ ni mikɛɛ mimaŋbii lɛ akɛ, O Nuŋtsɔ, kɛkɛ ni Ekɛɛ, ‘Yaa omaŋbii lɛ aŋɔɔ, mɔ fɛɛ mɔ ni obaana yɛ amɛhemɔkɛyeli tsuii amli ni dalɛ tamɔ ŋmaa ŋmãa lɛ, no lɛ ha amɛya ŋwɛi, no sɛɛ lɛ mitee ni mɔ fɛɛ mɔ ni mina yɛ amɛhemɔkɛyeli tsuii amli ni dalɛ tamɔ ŋmãa ŋmãa lɛ, mikɛ amɛ wo he. ‘Beni agbe adesai fɛɛ anifeemɔi lɛ akanemɔ naa, ni ashɛrɛ mimaŋbii ni eshwɛ lɛ ashwie hɛl kɛ hɛlbii lɛ, hɛlbii lɛ kɛɛ; Sɛɛnamɔ ko bɛ he kɛha bo akɛ tsutsu lɛ ojáa Allah Subhanahu wa Ta’ala ni okɛ nɔ ko nɔ ko fataaa Lɛ he. No hewɔ lɛ Ofe lɛ kɛɛ: Kɛtsɔ Mimaŋtsɛyeli lɛ nɔ lɛ, majie amɛ kɛjɛ hɛl la lɛ mli. Kɛkɛ ni akɛmaje amɛ ni ajie amɛ kɛjɛ hɛl ni ashã amɛ, kɛkɛ ni akɛ amɛ wo wala faa lɛ mli, kɛkɛ ni amɛdara tamɔ dumɔwu ni kwɛ̃ɔ yɛ ŋmɔtɔ ni hoɔ mli, ni aŋma yɛ amɛhiɛ; amɛji gbɔmɛi ni Allah Subhanahu wa Ta’ala jie amɛ. Lɔ ɔ se ɔ, a ngɔ mɛ kɛ ho hiɔwe ya. No hewɔ lɛ, ŋwɛi bii lɛ kɛɛ amɛ akɛ; ‘Mɛnɛɛmɛi ji hɛlbii’. No hewɔ lɛ Ofe lɛ kɛɛ akɛ: ‘Oo dabi, amɛji gbɔmɛi ni Ofe lɛ jie amɛ. '
Imam Darimi : 53
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ ابْنِ غَنْمٍ قَالَ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي الْحَاشِرُ خُلُقُكَ قَيِّمٌ وَلِسَانُكَ صَادِقٌ وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد وَكِيعٌ يَعْنِي شَدِيدًا
Ekɛɛ wɔ akɛ [Abdullah bin Salih] ekɛɛ mi [Mu`awiyah] kɛjɛ [Yunus bin Maisarah] kɛjɛ [Abu Idris Al Khaulani] kɛjɛ [Ibn Ghanm] ŋɔɔ ekɛɛ; Jibril Alaihis ŋamɔi lɛ ba shi kɛtee Allah bɔfo lɛ ŋɔɔ ni efo emusuŋ, kɛkɛ ni Jibril kɛɛ ‘Tsui ni mli wa yɛ toi enyɔ ni baanyɛ anu kɛ hiŋmɛii enyɔ ni baanyɛ ana nii, Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam. Rasulullah Al Muqaffa - mɔ ni awo lɛ hiɛ nyam lɛ - kɛ Al Hasyir - mɔ ni buaa mɛi anaa lɛ -, ojeŋba hi, abaanyɛ akɛ ohe afɔ̃ olilɛi nɔ ni osusuma lɛ hu efee kpoo. Abu Muhammad kɛɛ wiemɔ waki’ lɛ shishinumɔ ji hewalɛ.
Imam Darimi : 54
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ
Akɛ amaniɛbɔɔ ha wɔ akɛ [Abdullah bin Salih] ekɛɛ mi akɛ [Mu`awiyah] kɛjɛ ['Urwah bin Ruwaim] kɛjɛ [Amr bin Qais] ŋɔɔ, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kɛɛ: ‘Nyɔŋmɔ Subhanahu wa Ta’ala eha mile mi gbele ni mɔbɔnalɛ yɔɔ mli lɛ naagbee ni E-ha miwala lɛ efee kuku. ’ No hewɔ lɛ wɔji naagbee gbɔmɛi shi wɔji hiɛnyiɛlɔi yɛ Kojomɔ Gbi lɛ nɔ. Mikɛ wiemɔ ko baaha ni mikɛke bo, enɛ jeee henɔwomɔ, Ibrahim ji Allah Subhanahu wa Ta’ala naanyo ni bɛŋkɛ kpaakpa -khalilullah-, Musa ji Allah Subhanahu wa Ta’ala halamɔ ni miji Allah Subhanahu wa Ta’ala suɔlɔ ni mikɛ yijiemɔ aflaŋaa lɛ fata he yɛ kojomɔ gbi lɛ nɔ. Anɔkwale, Allah Subhanahu wa Ta’ala ewo mimaŋbii lɛ shi ni ebu amɛhe kɛjɛ nibii etɛ he; hɔmɔ ni yɔɔ gbeyei ko baaa amɛnɔ, henyɛlɔ lɛ gbɛŋ amɛshwãaa ni abuaaa amɛnaa yɛ tɔmɔ mli.
Imam Darimi : 55
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ قَالَ نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا فُعِلَ بِهِ قَالِ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا ثُمَّ تَلْبَثُونَ حَتَّى تَقُولُوا مَتَى مَتَى ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ
Ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Al Mubarak] ekɛɛ wɔ [Mu’awiyah bin Yahya] ekɛɛ wɔ [Arthah bin Al Mundzir] kɛjɛ [Dlamrah bin Habib] ekɛɛ minu Maslamah Tamɔ Sakuni -yɛ nɔ ni mɛi krokomɛi ni jeee Muhammad kɛɛ lɛ naa- [Salamah Tamɔ Sakuni lɛ]; Beni wɔkɛ Rasulullah yɔɔ lɛ, trukaa lɛ, mɔ ko kɛɛ akɛ; ’ O Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ani aha bo niyenii kɛjɛ ŋwɛi? Eha hetoo akɛ: Hɛɛ, aha mi niyenii. Ebi ekoŋŋ akɛ; ‘O Allah Gbalɔ Subhanahu wa Ta’ala, ani niyenii ko eshwɛ lolo?’ E ha heto ke: ‘Hɛɛ. ’ Ebi ekoŋŋ akɛ, mɛni afee lɛ? Eha hetoo akɛ: ‘Ajie kɛtee ŋwɛi ekoŋŋ, ni ajie lɛ kpo atsɔɔ mi akɛ mikɛ bo ehiŋ shi be kakadaŋŋ, no sɛɛ lɛ obaaya nɔ ohi shi kɛyashi obaakɛɛ; ‘Be ko? Kɛkɛ ni nyɛba miŋɔɔ yɛ kui amli ni nyɛfiteɔ amɛhe, dani je lɛ naagbee lɛ gbelei ni yɔɔ gbeyei baaba, ni no sɛɛ lɛ afii ni shikpɔŋhosomɔi eyi mli obɔ lɛ ba.
Imam Darimi : 56
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ فَقَالَ سَمُرَةُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ
Abɔ wɔ amaniɛ akɛ [Uthman bin Muhammad] ekɛɛ wɔ [Yazid bin Harun] ekɛɛ wɔ [Sulaiman At Taimi] kɛjɛ [Abu Al ‘Ala‘] kɛjɛ [Samurah bin Jundud] ŋɔɔ akɛ, aha Allah bɔfo lɛ tsɛnsi agbo ko ni loo lɛ yɔɔ mli lɛ, ni ji gbɔmɛi lɛ ateŋ loo lɛ. no sɛɛ lɛ amɛtsake amɛhe ni amɛfee shwane sɔlemɔ lɛ ejaakɛ shwane niyenii ji no, mɛi komɛi damɔ shi, mɛi komɛi tara shi. Ni mɔ ko kɛɛ Samura bin Yundab akɛ; ani niyenii nɛɛ jɛɔ he ko kɛkɛ? Samura ha heto ke; ‘Mɛni haa onaa kpɛɔ ohe? Akɛ niyenii tsɛnsi lɛ baaa ja jɛmɛ, beni ekɛ enine tsɔɔ ŋwɛi lɛ. '
Imam Darimi : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانَ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ قَالَ فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ
Ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Sa’id] ekɛɛ wɔ [Abdur Rahman bin Muhammad] kɛjɛ [Ash ‘ats bin Shawwar] kɛjɛ [Abu Ishaq] kɛjɛ [Jabir bin Samurah] ekɛɛ; Mi na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yɛ nyɔŋtsere ni eyi obɔ lɛ mli gbɛkɛ ko ni ewo atadei tsuji, kɛkɛ ni mi -tsakemɔ- mikwɛ lɛ ni mikwɛ nyɔŋtsere lɛ.
Imam Darimi : 58
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ أَخِي مُوسَى عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Ibrahim bin Al Mundzir] ekɛɛ wɔ [Abdul Aziz bin Abu Thabit Az Zuhri] ekɛɛ mi [Ismail bin Ibrahim] - minyɛmi nuu lɛ binuu, Musa - kɛjɛ etsɛkwɛ̃ [Musa bin ‘Uqbah] kɛjɛ [Kuraib] kɛjɛ [Ibn Abbas] hehulla’ Rad kɛɛ; Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam lɛ yɛ ŋmeii ni etse ehe, kɛ́ ewie lɛ etamɔ nɔ ni la ko miijɛ ŋmeii enyɔ lɛ ateŋ.
Imam Darimi : 59
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ وَلَا أَجْوَدَ وَلَا أَشْجَعَ وَلَا أَضْوَأَ وَأَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ekɛɛ wɔ [Mahmud bin Ghailan] ekɛɛ wɔ akɛ [Yazid bin Harun] ekɛɛ wɔ [Mis’ar] kɛjɛ [Abdul Malik bin Umair] ekɛɛ; [Ibn Umar] kɛɛ; Minako mɔ ko ni he yɔɔ oya kɛwuɔ ta, ni ehe tse, ni yɔɔ ekãa, ni ehiɛ kã shi fe Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam pɛŋ.
Imam Darimi : 60
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ قُلْتُ لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ لَوْ رَأَيْتَهُ رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً
Ekɛɛ wɔ [Ibrahim bin Al Mundzir Al Hizami] ekɛɛ wɔ [Ubaidullah bin Musa] ekɛɛ wɔ [Usamah bin Zaid] kɛjɛ [Abu Ubaidah bin Muhammad bin Ammar bin Yasir] ekɛɛ; Mikɛɛ [Ar Rubai kɛ Mu’awwidz kɛ Afra] akɛ; Ofainɛ, tsɔɔmɔ mi, -bɔ ni- Rasulullah baaha mi, kɛkɛ ni ekɛɛ; Oo mibi, kɛji ona lɛ lɛ, ebaafee tamɔ nɔ ni ona hulu ni miite shi.