Imam Darimi : 41
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ فَجَاءَهُ رُومِيٌّ فَقَالَ أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكَنَ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ
Һөйләне беҙгә Мөхәммәт бин Әхмәт бин Әбү Хәләф һөйләне беҙгә Ғүмәр бин Юныс беҙгә һөйләне Ғикримә бин Ғәммәр беҙгә һөйләне Исхаҡ бин Әбү Талха беҙгә Әнәс бин Мәлик һөйләне, тип пәйғәмбәребеҙ صَلَّى اللَّهُ عَلَلَّй اللَّهُ عَلَليْда -вәғәзләне- мәсеттә йәбешкән ағасҡа арҡаһын терәп, ә ул -халыҡҡа- вәғәзләне. Шул саҡ Римдән бер кеше килде, тине; — Һиңә ултырып, баҫып торғаныңды күрерлек урын эшләп бирәйемме? Шулай итеп, ир уға ике баҫҡыслы майҙансыҡ эшләгән, ул өсөнсө кимәлдә ултырған. Пәйғәмбәребеҙ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, минбәргә ултырғанда, ағас олондары - элек - бейә һыҡтаған кеүек һыҡтаны, шуға күрә бөтә мәсет шау-шыу кисерҙе, сөнки Рәсүлуллаһтың уны ташлап китеүе ҡайғылы ине. Шунан Рәсүлуллаһ килеп төштө. Аллаһы Тәғәлә, минбәрҙән һәм уға яҡынлашты һәм уны ҡосаҡланы, ә ағас һаман өндәште. Ҡосаҡлауын дауам иткәс, ҡыҙ тын ҡалды. Шунан һуң ул; Ҡулында йәнем булған Зат менән ант итәм, әгәр мин уны ҡосаҡламаһам, ул Ҡиәмәт көнөнә тиклем шулай дауам итәсәк, сөнки мин Аллаһ Рәсүле صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, . Шунан Рәсүлуллаһ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, уны ерләргә ҡушты, һәм шулай эшләнде.
Imam Darimi : 42
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ
Һөйләне беҙгә [Ғабдулла бин Ғүмәр бин Абаан] беҙгә [Ғабдуллаһ бин Мөхәммәт Әл Мөхәриби] [Ғабдул Ваһид бин Айман Әл Мәккиҙән] [атаһынан] әйтте; Мин Джәбир бин Ғабдулла Рәдлиәллаһуғанһуға әйттем: ул әйтте; Миңә пәйғәмбәребеҙҙән һеҙ унан ишеткән һәм мин һеҙҙән һөйләй алырлыҡ бер хәҙис һөйләгеҙ. Джәбир әйтте; Быға тиклем Хандаҡ һуғышы ваҡытында Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән булдыҡ, окоптар ҡаҙып йөрөнөк. Өс көн ашаманыҡ, аҙыҡ-түлек ала алманыҡ. Шунан канауҙа ҡаты ер киҫәге таптым, шуға Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләмгә барҙым. Мин әйттем; «Эй, Рәсүлуллаһ, ғәләйһис-сәләм, был ҡаты ер был канауҙы ҡаҙыуға ҡамасауланы, беҙ уға һыу ҡойһаҡ та». Шунан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡорһағын таш менән бәйләп торҙо, унан сәскәһен ҡулына алып, шунан өс тапҡыр бисмиллаһ уҡыны. Уға һуғып, йомшаҡ саңға әйләндерҙе. Рәсүлуллаһтың хәлен шулай күргәс, мин уға әйттем; — Йә, Аллаһ илсеһе, бер аҙға өйгә ҡайтырға рөхсәт ит, шунан ул миңә -бер аҙға өйгә ҡайтырға рөхсәт итте. — Шунан ҡатыным янына килдем, тинем; — Хәл ысынлап та етди. Мин ҡатыныма әйттем: — Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең хәленә шаһит булдым, уны тота алманым, ашарға нәмәң бармы? Ул яуап бирҙе; — Бар, бер генә ша' эре он һәм инә кәзә балаһы. — Йәбир: — Шунан һуң эре ондо сәйнәргә яраҡлы итеп ҡырҡып, бер бала үлтерҙек, тиреһен ҡырҡып, ҡаҙанға һалдыҡ. Мин он ҡамыр баҫыуҙы дауам иттем һуңынан Пәйғәмбәребеҙгә ҡайтып, бер аҙ тын ҡалдым. Шунан икенсе тапҡыр өйгә ҡайтырға тағы рөхсәт һораным. Ул миңә рөхсәт бирҙе, шуға ҡатыным менән осрашҡас бойҙай ҡамыры әҙер булып сыҡты, шуға ҡатыныма икмәк эшләргә ҡуштым, ә мин ҡаҙанды аш бешереү ташына ҡуйҙым. Абдуррахман әйтте; мәғәнәһе мейес/кухня өҫтөндә. Шунан Джәбир әйтте; һуңынан пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән осраштым. тағы ла, шунан мин уға: «Минең ризығым күп түгел, йә, теләһәң, эй, Аллаһ Рәсүле, минең өйгә бер-ике кеше менән генә киләһең», — тинем. — Ул: «Күпме ризыҡ бар?» Мин яуап бирҙем; — Бер бойҙай бөртөгө менән бер кәзә балаһы ғына. — Шунан һуң Илсе: — Тап шулай өйгә, ғаиләңә ҡайт һәм уға әйт, ҡаҙанды кухнянан күтәрмәҫкә, мин килгәнсе тостерҙан икмәкте сығармаҫҡа ҡуш. — Шунан иптәштәренә: — Йәбирҙең өйөнә барайыҡ. — Йәбир: — Мин бик етди ояттан оялдым, уны Аллаһтан башҡа бер кем дә белмәй. '- -сөнки пәйғәмбәр ризыҡ күләме ул тиклем булмаһа ла, дуҫтарын саҡырған- --- Мин ҡатыныма: 'Вау... проблема етдиләнә бара... Аллаһ Рәсүле бөтә дуҫтары менән килде. Ҡатыным: «Илсе һеҙҙән элек һоранымы, беҙҙә күпме ризыҡ бар?». Мин яуап бирҙем 'Эйе, аңлаттым'! Ҡатыным: «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә, асыҡ булғаны шул: һин уға беҙҙең күпме ризыҡ барлығын хәбәр иттең», — тине. Джәбир әйтте; — Ҡатынымдың һүҙҙәре мине борсоған һәр нәмәнән тынысландырҙы. — Шунан мин уға: «Һин ысынлап та хаҡлыһың», — тинем. ' Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм шунан килеп инде, шунан сәхәбәләренә әйтте: 'Һаҡ булығыҙ, һеҙҙе тығыҙламағыҙ! ' Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм тостерға һәм ҡаҙанға фатиха бирҙе. Йәбир: «Шунан беҙ 100-ҙән икмәк алдыҡ. гриль һәм ит ҡаҙандан, һуңынан беҙ болғатабыҙ һәм беҙ уны ҡалаҡ менән уларға. — Шунан пәйғәмбәребеҙ: «Бер тәрилкәгә ете-һигеҙ кеше бергә ултырһын», — тигән. Ашап бөткәс, гриль менән ҡаҙандың ҡапҡасын тағы асып ҡараһаҡ, икеһе лә элеккесә һаман туҡ. Һәм был хәл бөтә мосолмандар туйғансы, ризыҡтың бер өлөшө генә ҡалғансы өҙлөкһөҙ дауам итте. Шуға күрә Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) беҙгә: «Ысынлап та, барыһы ла туҡ, хәҙер ашағыҙ, һеҙ ҙә, ғаиләләрегеҙ ҙә! — Шулай итеп, ул көндө беҙ икмәк менән итте күп тапҡыр ашаныҡ. Джәбир әйтте; — Миңә, Жәбирҙең өйөндә ашаған дуҫтар һаны һигеҙ йөҙ кеше йәки өс йөҙ кеше тирәһе, тинеләр. — Айман: — Был һүҙҙәрҙең ҡайһыһы дөрөҫ икәнен белмәйем.
Imam Darimi : 43
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ لِلْقَوْمِ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً فَقَالَ لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ قَالَ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا قَالَ وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا
Һөйләне беҙгә [Зәкәриә бин Ғәди] беҙгә [Өбәйҙулла ибн Ғәмр] [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәирҙән] [Әбдүр Рахман бин Әбү Ләйлә] [Әнәс бин Мәликтән] әйтте; Әбү Талха өммө Сөләймәгә пәйғәмбәребеҙгә ашарға ризыҡ эшләргә ҡуша. Ул әйтте; һуңынан Әбү Талха мине пәйғәмбәребеҙгә ебәрҙе, саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм. Мин уны осраттым, шунан әйттем; Әбү Талха мине батшаға ебәрҙе, шуға күрә ул әйтте; — Әй, мосолмандар, әйҙәгеҙ. — Ул китте, иптәштәр ҙә китте. Һөйләүсе әйтте; һуңынан ризыҡ килтерелде һуңынан Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡулдарын өҫтөнә ҡуйып, ризыҡҡа бәрәкәт һорап доға ҡылды һәм әйтте; — Ун кешегә бир. — Һөйләүсе әйтте; һуңынан ризыҡты уларға биргәндәр. Шунан һуң: «Аллаһ исеме менән ашағыҙ», — тине. Шунан туйғансы ашағандар, шунан һикһән кешегә шулай эшләһен өсөн торғандар. Һөйләүсе әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм өй хужаһы менән бергә ашаныҡ, һаман да ҙур һауыт ҡалды.
Imam Darimi : 44
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا فَقَالَ لَهُ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطِيتُ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ
Беҙгә [Мөслим бин Ибраһим] һөйләне [Абаан Әл-Әтһәр] беҙгә [Сәһәр бин Һәүсиәб] [Әбү Үбәйдтән] [Ҡатада] һөйләне, ул Пәйғәмбәребеҙ өсөн ҡаҙан бешерҙе, саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм. Шунан уға: «Сампилды бир», — тигән һәм уның иң яратҡаны сампил ите булған. Ул шулай уҡ пәйғәмбәргә саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм улна -сампил- өлөшөн биргән. Шунан: «Зинһар, миңә ульна итен бирегеҙ» тигән, шуға күрә ульна итен биргән. — шунан тағы: «Миңә умыртҡа итен бирегеҙ», — тине, шуға күрә мин әйттем; — Эй, Аллаһ пәйғәмбәре Сүбхәнәһу вә Тәғәлә — ысынлап та — кәзәнең нисә ҡолас бар? Ул яуап бирҙе: «Мин Ҡулында булғанға ант итәм, әгәр ҙә һин өндәшмәһәң, һис шикһеҙ, мин һораған ульна итен бирә алыр инең». '
Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Һөйләне беҙгә [Әбү Ән Нуғман] беҙгә [Әбү Әүәнә] [Әл Әсүәд] [Нөбәйх Әл-Әнәзи] [Джәбир бин Абдулла] Радлиаллаһу'анһуҙан һөйләне, ул әйтте; Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм мөшриктәр менән һуғышырға сыға. Атайым -Ғабдулла- әйтте; — Һуғышҡа китмә, эй, Жәбир, һин Мәҙинә кешеһе, эшең мосолман ғәскәрҙәренең хәле тураһында мәғлүмәттәрҙе күҙәтеү. Ысынлап та, беҙҙең яҙмыштың ниндәй икәнен белһен өсөн. Аллаһ Тәғәлә Сүбхәнәһу вә Тәғәлә хаҡына, әгәр ҙә үлгәндән һуң ҡыҙҙарымды ҡалдырып киткәнем булмаһа, һин минең алдымда үлтерелһәң - яу яланында шәһит булһаң - бик шат булыр инем. Джәбир әйтте; Хәлде күҙәтеү, ғәскәрҙәрҙең ҡайтыуын эше булған кешеләр менән булғанда, ҡапыл еңгәм атайымдың, абзыйымдың кәүҙәләрен алып килде, уларҙы икеһен дә беҙҙең ғаилә зыяратына ерләргә. Шул саҡ уға ҡысҡырып йөрөгән берәү осраны; — Ысынлап та, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һеҙгә үлгән кешеләрҙе үлтерелгән урынға кире ҡайтарырға ҡушты, ә һеҙ уларҙы үлтергән урынға күмегеҙ. — Шулай итеп, атайым менән абзыйымдың кәүҙәләрен шунда уҡ үлтерелгән урынға ҡайтарҙыҡ. Беҙ уларҙы тап икеһе лә ҡырылған урында ерләнек. Һуңыраҡ, мин - Джәбир - Мөғәүия бин Әбү Суфьян Рәдлиәллаһу ғәнһү хәлифәлеге осоронда булғанда, ҡапыл миңә рәсүл килде. Ул әйтте; «Эй, Джәбир бин Абдуллаһ, Мөғәвиә Рәдлиәллаһу ғәнһү төҙөүселәр, зыяратты һүткәндә, атайыңдың кәүҙәһе күренгәнсе тапҡандар. Төҙөүселәрҙең ҡайһы берҙәре киткән, шуға атайымдың кәүҙәһен күрергә насип булды. Ээ... Ээ... Атайымдың кәүҙәһен һаман да тап мин ерләгән кәүҙәһен таптым, үлтерелгән кешенең эҙҙәренән башҡа үҙгәрешһеҙ. Һөйләүсе -Жәбир- тигән; шуға ҡаплап ҡуйҙым. Атайымдың финик рәүешендә бурыс ҡалдырғанын, уға бурысҡа биргән ҡайһы бер кешеләрҙең мине -шунда уҡ- түләргә мәжбүр иткәнен әле лә хәтерләйем. Шунан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән осраштым. Һәм мин бөтә борсолоуҙарымды белдерҙем; — Йә, Рәсүлуллаһ, ғәләйһис-сәләм, ысынлап та, атайым һуғышта һәләк булды, ысынлап та, ул финик рәүешендә бурыс ҡалдырҙы, ысынлап та, бурыстар хужалары мине -шунда уҡ- был бурыстарҙы түләргә мәжбүр итте. Һеҙ уға ярҙам итергә риза булһағыҙ, бик шат булыр инем, кем белә, бәлки, киләһе ураҡ миҙгеленә тиклем үҙенең счетын кисектереп торорға ла риза булыр ине. Ул: «Ярай, мин һиңә бирәм, Алла бирһә, Сүбхәнәһу вә Тәғәлә, бөгөн төштән һуң күп тә үтмәй», — тине. ' Һөйләүсе -Жәбир- әйтте; — Ул һуңынан тоғро дуҫтары менән килде. ' Һөйләүсе -Жәбир- әйтте; улар приютта көтөп торҙолар һәм Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм беҙҙе сәләмләп рөхсәт һораны, шунан беҙҙең өйгә инде. Һөйләүсе -Жәбир- тигән; — Мин ҡатыныма әйттем, бөгөн төштән һуң Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм миңә ҡунаҡҡа килер, шуға күрә үҙеңде күрһәтмә, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләмде бер нәмә менән дә - нимә менән дә - рәнйетмә, хатта уның менән һөйләшмә лә. — Шунан мин карауат йәйеп, мендәр менән тәьмин иттем, шунан ул башын һалып йоҡланы. Шунан мин хеҙмәтсемә бойорҙом; — Был инә кәзәне һуй, ул өйрәтелгән кәзә, ите лә күп, етеҙ. Зинһар, Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи үсәллам уянғансы әҙерләгеҙ, әгәр уянһа, мотлаҡ таҙартыу өсөн һыу һораясаҡ, ә мин үҙемде борсолоу тойомлайым, әгәр ул уянып таҙарынып бөтһә, ә кәзә ите әле уның алдында булмаһа. — Йоҡоһонан уянғас: «Эй, Йәбир, миңә таҙарынырға һыу бир, — тип яуап бирҙем; — Эйе, ярай. — Шулай итеп, ул тәһәрәт алып бөткәнсе, мин ризыҡты һалдым. инг уның алдында кәзә балаһы. Һөйләүсе -Жәбир- тигән; — Ул миңә ҡарап торҙо ла; Беҙҙең яратҡан итте беләһегеҙ инде кеүек, Әбү Бәкәргә Радлиаллаһу'анһу тип шылтыратығыҙ. Артабан ризыҡ килтереп табынға ҡуйыла. Һөйләүсе -Жәбир- тигән; Шунан һуң: «Аллаһтың исемен Сүбхәнәһу вә Тәғәлә -Бисмилләһ- тип әйтегеҙ ҙә ашағыҙ», — тине. шулай итеп, улар туйғансы ашанылар һәм ит күп ҡалды -аштан-. Һөйләүсе -Жәбир- тигән; Аллаһ менән ант итәм, ысынлап та, Бәни Сәләмә йыйылышы үҙҙәрен Пәйғәмбәребеҙҙе үҙҙәренә бик, бик яҡын булған күҙҙәренән дә нығыраҡ яратыуҙары тураһында хөкөм иткән, сөнки улар уны рәнйетеүҙәренән бик борсола. Шунан ул торҙо, иптәштәре лә шулай уҡ, шунан улар уның янынан үтеп сыҡты, ә ул: «Мин үҙемдең азатлығымды – эштәремде – фәрештәләргә ҡалдырайым», — тине. ' Һөйләүсе -Жәбир- әйтте; Шунан уларҙы ишек янындағы таҡтаға оҙатып ҡайттым, шунан ҡатыным үҙен бер аҙ күрһәтте, ул элек пәрҙә менән ҡапланған һәм әйтте; — Әй, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм, минең өсөн дә, ирем өсөн дә доға ҡыл. — Ул яуап бирҙе; — Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу вә Тәғәлә һиңә һәм иреңә үҙ бәрәкәтен бирһен. ' Һуңынан ул: 'Зинһар, миңә шулай тип шылтыратығыҙ - бурыслы кешегә мөрәжәғәт итеп, ул мине шунда уҡ түләргә саҡыра - '. Шунан һуң: «Атаһына бурысығыҙҙың бер өлөшөн Джәбир Рәдлиәллаһуға киләһе ураҡ миҙгеленә тиклем кисектереп ҡуйығыҙ», — тигән. — тине: «Мин быны эшләй алмайым, эй, Аллаһ илсеһе! ' Ул әйтте: 'Йәки һеҙ уны кәметергә' ул әйтте: 'Был мөлкәт етемдәрҙеке, эй, Аллаһ илсеһе. — шунан һуң Рәсүл: «Йәбир ҡайҙа?» Джәбир әйтте: «Мин Аллаһ илсеһе» Һуңынан Рәсүл әйтте: «Уның өсөн үлсәү 'ажууа финик - финик төрө, үҫә 'Әлиә Мәҙинә- сөнки Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу үә Тәғәлә уларҙы мотлаҡ рәүештә ризыҡландырасаҡ', һуңынан Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһи ғәләйһи ғәләйһиссәләм ҡуйҙы, шулай тине ул беҙгә: Әбү Бәкер Рәҙлиәллаһу, Джәбир Рәҙлиәллаһу әйтте: “Барыһы ла мәсеткә киттеләр”, шунан мин бурыслыға: “Һауытыңды яҡыныраҡ килтер”, – тинем. ' Шунан мин уға бер нисә финик үлсәп 'ajuwa. Шулай итеп, Аллаһы Тәғәлә беҙгә етерлек ризыҡ бирҙе һәм һаман да беҙгә ҡайһы бер финиктар ҡалдырҙы. Джәбир Рәдлиаллаһу ғәнһү былай тигән: «Шулай итеп, мин был мәсеттә Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм менән осрашырға ашыҡтым, йәнәһе, үҙем түбән кеше, шунан Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм намаҙ уҡып бөткәнен таптым, шунан Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләмгә әйттем; Ысынында, мин финиктарҙы үлсәп ҡараным һәм Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу вә Тәғәләгә етә, беҙгә шул тиклем һәм шул тиклем ҡалды. — Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм һораны: «Ҡайҙа Ғүмәр бин Хәтсхаб Рәҙлиаллаһу?анһу?» Һөйләүсе -Жәбир- тигән; Ғүмәр йүгереп килде, шуға күрә уға: «Зинһар, Джәбир бин Абдулла Рәҙлиәһүәнһуҙан уға бурыслы кеше — атаһы — һәм шулай уҡ уның хурмалары тураһында һорағыҙ», — тип бойора. — тип яуап бирҙе Ғүмәр; — Миңә һорау кәрәкмәй һәм мин ышаныслы тойомлайым, Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу вә Тәғәлә уны мотлаҡ етерлек менән тәьмин итәсәк, атап әйткәндә, һин уға Аллаһ Тәғәлә Сүбхәнәһү үә Тәғәлә уны етерлек менән тәьмин итер тип әйткәндә. — Шунан уға тағы ла һорауҙы ҡабатланы, шуға күрә Ғүмәр Рәҙлиәллаһу өс тапҡыр яуапты ҡабатланы, барыһын да һүҙҙәр менән әйтте; — Миңә һорау кәрәкмәй. ' Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм өсөнсө тапҡырҙан һуң һорауын ҡабатламаны, шуға күрә: "Һеҙгә бурыслы кешенең һәм шулай уҡ һеҙҙең финиктарығыҙҙың хәле нисек?" Һөйләүсе әйтте; Шулай итеп, мин яуап бирҙем; Аллаһы Тәғәлә уға етерлек биргән һәм мөмкин тиклем күберәк финик ҡалдырған . былай һәм былай. Шунан өйгә, ҡатыныма ҡайтып, әйттем; — Минең өйөмдә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән һөйләшеүҙән тыйманыммы? тип яуап бирҙе; Һеҙ нисек уйлайһығыҙ, Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу вә Тәғәлә үҙенең пәйғәмбәрен минең өйгә алып килде, һуңынан мин унан миңә һәм иремгә бәхет һорап доға ҡылыуын һорамай ҡалдырҙымы??
Imam Darimi : 46
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا عَلَى الْأَنْبِيَاءِ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ { وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ } قَالُوا فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ } فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһим] әйтте [Йәзид бин Әбү Хәким] миңә [Әл Хәкәм бин Абан] [Иҡримә] [Ибн Аббастан] Радлиаллаһу'анһуҙан әйтте; «Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу вә Тәғәлә Мөхәммәт пәйғәмбәрҙе башҡа пәйғәмбәрҙәрҙән һәм күктәрҙә йәшәүселәрҙән өҫтөнлөк биргән. — тип һоранылар: «Эй, Ибн Ғәббәс, уға күктә йәшәүселәрҙән ниндәй өҫтөнлөк бирелгән?» Ибн Ғәббәс яуап бирә; Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу үә Тәғәлә күктәрҙә йәшәүселәргә әйтте: Ибн Ғаббастан әйтте: ВАМАН ЯҠУЛ МИНҺУМ ИННИИ ИЛААХУН МИН ДУНИХИ ФАДЗАЛИЖКА НАЖЗИИХИ ДЖӘХАННАМА ҠАДЗАЛИКӘ НӘЖЗИИ ӘҘӘ-ЖӘЛИМӘН башҡаларҙан, уларҙан башҡаларҙан айырыла. Аллаһ Сүбхәнәһу вә Тәғәлә, тимәк, беҙ ул кешене йәһәннәм менән бүләкләйбеҙ, шулай итеп беҙ залимдарға үс алабыҙ. -Ҡс. Әл Әнбиә` /21: 29- Һәм Аллаһ Сүбхәнәһу вә Тәғәлә һеҙҙең үткән һәм киләсәк гонаһтарығыҙ өсөн һәм һеҙгә биргән ниғмәттәрен тамамлай һәм һеҙҙе тура юлға алып бара. ` -Ҡс. Әл-Фәтх /48: 1. 2- Шунан һуң улар: «Уның бөтә пәйғәмбәрҙәрҙән ниндәй өҫтөнлөгө бар?» бин Ғәббәс яуап бирә: «Ысынлап та, Аллаһ Сүбхәнәһу вә Тәғәлә әйтте: «Беҙ бер пәйғәмбәрҙе лә ебәрмәнек, тик уның халҡы телендә генә ебәрҙек, ул уларға асыҡ аңлатһын өсөн». ` -Ҡс. Ибраһим /14: 4- һәм Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу үә Тәғәлә Мөхәммәт пәйғәмбәргә саллаллаһу ғәләйһис-сәләмгә: «Беҙ һине бөтә кешеләргә генә ебәрмәнек, һөйөнөслө хәбәр еткереүсе һәм иҫкәрткес итеп ебәрҙек. ` -Ҡс. Саба` 34: 28- кеүек, һуңынан ул ендәргә һәм кешеләргә ебәрелгән.
Imam Darimi : 47
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ فَإِذَا بَعْضُهُمْ يَقُولُ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ { وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا } وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَهُ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرَ فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ وَلَا فَخْرَ
Һөйләне беҙгә [Өбәйҙуллаһ бин Ғәбдел Мәжид] беҙгә [Зәмғәтте] [Сәләмә]нән [Икримә]нән [Ибн Аббастан] Радлиаллаһу'анһу тип әйтте; Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән кешеләр уны көтөп ултыра. Шунан сыҡты ла, улар янына яҡынлашҡас, уның исемен телгә алыуҙарын ишетте. Шунан уларҙың һөйләшеүен иғтибар менән тыңланы, шунан береһе әйтте; — Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу үә Тәғәләнең Үҙ мәхлүктәрен яҡын дуҫтары итеүе, Ибраһимдың Аллаһ Тәғәлә Сүбхәнәһү үә Тәғәләнең яҡын дуҫы булыуы бик ғәжәп күренеш. Икенсеһе әйтте; Ҡайһыһы аяттан да ғәжәберәк, ВӘ ҠАЛЛАМА АЛЛАҺУ МУСА ТӘКЛИМӘ Һәм Аллаһ Муса пәйғәмбәр менән туранан-тура һөйләшкән -Ҡс. 164- ә башҡалар әйткән; Ғайса Аллаһы Тәғәләнең Һүҙе һәм Уның Рухы булһа, башҡалар ҙа әйткән; Шул арала Әҙәм Аллаһы Тәғәлә тарафынан сафланған. Һуңынан ул уларҙы ҡаршы алырға сыҡты һәм сәләм бирҙе, һуңынан әйтте: «Мин һеҙҙең әңгәмәне тыңланым һәм Ибраһимдың Аллаһы Тәғәләнең яҡын дуҫы булыуына хайран ҡалдым, һәм ысынлап та, ул булды, Муса туранан-тура уның менән һөйләшкән кеше булды һәм шулай булды, һәм Ғайса Уның Рухы һәм Һүҙе булды һәм Әҙәм уны һәм был шулай булды». Белегеҙ, мин Хәбибулла - Аллаһ мөхәббәте кешеһе - һәм тәкәбберлек юҡ, мин маҡтау байрағын йөрөтөүсе көнөндә апокалипсис, тип килтергән Әҙәм һәм пәйғәмбәрҙәр унан һуң һәм тәкәбберлек булманы, һәм мин беренсе кеше булдым, кем бирҙе һәм бирелде шәфәғәт көнөндә ҡиәмәт көнөндә тәкәбберлек ro һәм унда мин булманы the the mo күктең һәм тәкәбберлек булманы, шунан һуң Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу үә Тәғәлә ишекте асып, мине индерҙе, мин мосолмандар ярлылары менән индем һәм тәкәбберлек булманы, һәм мин элекке кешеләрҙән һәм һуңыраҡ килгән кешеләрҙән иң затлы кеше булдым, Аллаһ Сүбхәнәһү үә Тәғәлә ҡаршыһында һәм тәкәбберлек юҡ ине.
Imam Darimi : 48
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا وَأَنَا مُسْتَشْفِعُكُمْ إِذَا حُبِسُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ
Беҙгә [Сәғит бин Сөләймән] [Мансур бин Әби Әл Әсүәд] [Ләйетс] [Әр Раби бин Әнәс] [Әнәс] Радлиаллаһу'анһуҙан һөйләне; Рәсүлуллаһ шәғәлләллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте: «Мин ҡиәмәт көнөндә ҡәберҙән беренсе булып торҙом, улар килгәндә мин уларҙың етәксеһе булдым, улар өнһөҙ ҡалғанда мин уларҙың һүҙсеһе булдым, улар өсөн шәфәғәт һораған кеше инем -мәхсйәр баҫыуҙарында-, мин уларға яңы desspair булғанда улар gasve инем. Ул көндөң даны һәм асҡыстары минең ҡулымда, ә мин Әҙәм улы Алайхис Раббым алдында иң изге сәләм, тирә-яҡта минең эргәлә мең ҡол, улар аҡ йөҙөктәр йәки һибелгән мәрйендәр кеүек'.
Imam Darimi : 49
أخبرنا عبد الله بن عبد الحكم المصري حدثنا بكر بن مضر عن جعفر بن ربيعة عن صالح هو ابن عطاء بن خباب مولى بني الدئل عن عطاء بن أبي رباح عن جابر بن عبد الله أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا أول شافع وأول مشفع ولا فخر
Һөйләне беҙгә [Ғабдулла бин Абдул Хәкәм Әл Мишри] беҙгә [Бакар бин Мудлар] [Джәфәр бин Рабиға] [Сәлих ибн Әтһә бин Хәббәбтән] элекке ҡолдан Бәни Әл Дуилдан [Әтһә бин Әби Раббахтан] [Ғәбир бин Әби Раббах] саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм. тигән: «Мин пәйғәмбәрҙәрҙең етәксеһе, унда тәкәбберлек юҡ, мин пәйғәмбәрҙәрҙең тышлығы һәм тәкәбберлек юҡ, мин беренсе булып шәфәғәт итәсәк кеше һәм беренсе булып шәфәғәт ителгән кеше һәм тәкәбберлек юҡ».
Imam Darimi : 50
حدثنا محمد بن عباد حدثنا سفيان هو ابن عيينة عن ابن جدعان عن أنس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا أول من يأخذ بحلقة باب الجنة فأقعقعها قال أنس كأني أنظر إلى يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يحركها وصف لنا سفيان كذا وجمع أبو عبد الله أصابعه وحركها قال وقال له ثابت مسست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدك قال نعم قال فأعطنيها أقبلها
Беҙгә [Мөхәммәт бин Ғәббәд] беҙгә [Суфьян ибн Ғөйәйнә] [Ибн Йәһүдәән] [Әнәс]тән Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: Джәбир бин Ғәбдиллаһтан пәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм һәм ғәләйһис-сәләм әйткән: Мин уны күсерҙем. Әнәс әйтте; Әйтерһең дә, Рәсүлуллаһтың ҡулы уны хәрәкәтләндергәнен, Суфьяндың -хикәйәне лә телгә алыуын, Әбү Ғабдулланың ҡулын тотоп хәрәкәтләндергәнен күрҙем, ти риүәйәтсе; — тип һораны унан Сабит; Пәйғәмбәребеҙҙең ҡулын ҡулың менән тотаһыңмы? Ул яуап бирҙе; Хатта үбергә ҡулын бирҙе.
Imam Darimi : 51
أخبرنا أحمد بن عبد الله حدثنا حسين بن علي عن زائدة عن المختار بن فلفل عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا أول شافع في الجنة
Һөйләне беҙгә [Әхмәт бин Абдулла] беҙгә [Хөсәйен бин Али] [Зәйҙә] нән [Әл Мөхтәр бин Фулфул] нан [Әнәс] әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әйтте: «Күктә шәфәғәт итеүсе беренсе кеше мин. '
Imam Darimi : 52
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ
Һөйләне беҙгә [Ғабдулла бин Сәлих] беҙгә әйтте [Әл-Ләйетс] миңә [Йәзид Ибну Абдулла бин Әл-Хад] [`Әмр бин Әбү `Әмр]-ҙән [Әнәс бин Малик] Радлиаллаһу'анһу тип әйтте; Мин ишеттем, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Ысынлап та, мин беренсе кеше, уның ер ярыласаҡ, сөнки минең даным ҡиәмәт көнөндә -һуңыраҡ- һәм унда бер ниндәй ҙә тәкәбберлек булмаясаҡ, мин беренсе кеше, күккә инеү өсөн ҡиәмәт көнөндә бер ниндәй ҙә тәкәбберлек булмаясаҡ һәм унда бер ниндәй ҙә тәкәбберлек булмаясаҡ, һәм мин улар яҡынлашасаҡ holguard the ожмах - был кеше кем икәнен һорағыҙ? Мин яуап бирҙем: Мин Мөхәммәт һуң улар минең өсөн асты, һуңынан мин индем һәм мин үҙемдең алдымда Ҡөҙрәтлене таптым шуға күрә мин Уға сәждә ҡылдым. Шунан һуң: «Башыңды күтәр, Мөхәммәт, һөйлә һәм һүҙең ишетеләсәк, һора һәм үтенесең ҡабул булыр, шәфәғәт ит һәм һин шәфәғәт итә алырһың», — тине. Шулай итеп, мин башымды күтәреп: «Халҡым, халҡым, йә Раббым!» Ул: «Халҡыңа бар һәм кемдең күңелендә бойҙай бөртөгө ҙурлығында иманлы икәнен тапһаң, мин уны мотлаҡ ожмахҡа индерермен», — тигән. Шунан барҙым да кем осраһам, уның йөрәге орлоҡ ҙурлығында, уларҙы күккә һалдым. Шул саҡта мин үҙемдең алдымда Ҡөҙрәтлене таптым, шуға күрә Уға баш эйҙем. Ул әйтте: Башыңды күтәреп һөйлә, һүҙҙәрең ишетелер һәм әйт, улар ишетелер һәм шәфәғәт ҡылыр һәм һин шәфәғәт итә алырһың. Шулай итеп, мин башымды күтәрҙем һәм мин үҙемдең халҡыма әйттем: Йә Раббым, һуңынан Ул әйтте: «Һинең халҡыңа бар, кемдең иман йөрәгендә бойҙай бөртөгө ҙурлығында тапһаң, шунан һуң улар ожмахҡа китһен, шунан мин барҙым һәм кемдең иман йөрәктәрендә бөртөгө ҙурлығында тапһам, мин уларҙы уға һалдым. — Бөтә кешелектең ғәмәлдәрен иҫәпләү тамамланғас, ҡалған халҡым тамуҡ әһелдәре менән бергә тамуҡҡа ташланғас, тамуҡ әһелдәре әйтте; Һеҙҙең Аллаһ Сүбхәнәһу вә Тәғәләгә ғибәҙәт ҡылыуығыҙ һәм Уға бер нәмәне лә тиңдәш тотмауығыҙ һеҙгә бер ниндәй ҙә файҙа килтермәй. Шуға күрә Ҡөҙрәтле Рабб: «Бөйөклөгөм менән ант итәм, Мин уларҙы тамуҡ утынан азат итермен», — тигән. Шунан уларға ебәрелгән һәм уларҙы тамуҡтан ҡыҙҙырып сығарғандар, шунан уларҙы тормош йылғаһына һалғандар, шунан улар ағып ятҡан күбектә орлоҡ үҫкән кеүек үҫкән, маңлайҙарына яҙылған; улар Аллаһы Тәғәлә тарафынан азат ителгән кешеләр. Шунан һуң уларҙы етәкләп күккә күтәрҙеләр. Шулай итеп, күктә йәшәүселәр уларға: — Был йәһәннәм халҡы. Шуға күрә Ҡөҙрәтле Рабб: «Эй, юҡ, улар Ҡөҙрәтле Алла тарафынан азат ителгән кешеләр», — тигән. '
Imam Darimi : 53
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ ابْنِ غَنْمٍ قَالَ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي الْحَاشِرُ خُلُقُكَ قَيِّمٌ وَلِسَانُكَ صَادِقٌ وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد وَكِيعٌ يَعْنِي شَدِيدًا
Һөйләне беҙгә [Ғабдулла бин Сәлих] миңә [Мөғәүиә] [Юныс бин Мәйсәрә] [Әбү Иҙрис Әл-Хәүләни] [Ибн Ғәнм] һөйләне, ул әйтте; Джибрил Ғәлейхис сәләмдәре Аллаһ Рәсүленә төшөп, уның ҡорһағын ҡырҡып асты, шунан Джибрил әйтте: «Көслө күңелдә ишеткән ике ҡолаҡ һәм күргән ике күҙ бар, Мөхәммәт саллаллаһу ғәләйһи үсәллам». Рәсүлуллаһ Әл Муҡаффа - данланған - һәм Әл Хасир - йыйыусы -, әхлаҡығыҙ затлы, телегеҙгә ышанырлыҡ һәм йәнегеҙ тыныс. Әбү Мөхәммәт вакиғ һүҙенең мәғәнәһе көслөләр тигән.
Imam Darimi : 54
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ
Беҙгә хәбәр ителгәнсә, [Ғабдулла бин Сәлих] миңә [Мөғәүиә] [Урва бин Рувәйемдән] [Әмр бин Ҡайстан] әйтте, Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте: «Аллаһ Сүбхәнәһу үә Тәғәлә миңә рәхимле үлемемдең аҙағы тураһында хәбәр итте һәм Ул минең ғүмеремде ҡыҫҡартты. — Тимәк, беҙ һуңғы халыҡ, әммә беҙ Ҡиәмәт көнөндә алда барыусылар. Мин белдереүҙе белдерәм һәм ғәфү итегеҙ, был тәкәбберлек түгел, Ибраһим яҡын дуҫы Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһу үә Тәғәлә -халилуллаһ-, Муса һайлауы Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһү үә Тәғәлә һәм мин ғашиҡ Аллаһы Тәғәлә Сүбхәнәһү үә Тәғәлә һәм минең менән ҡиәмәт көнөндә маҡтау флагы. Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә минең халҡыма вәғәҙә бирҙе һәм өс нәмәнән һаҡланы; улар өҫтөнә ҡот осҡос аслыҡ килтерелмәҫ, дошман тарафынан тарҡалмаҫ һәм аҙашып бергә йыйылмаҫ.
Imam Darimi : 55
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ قَالَ نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا فُعِلَ بِهِ قَالِ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا ثُمَّ تَلْبَثُونَ حَتَّى تَقُولُوا مَتَى مَتَى ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Мөбәрәк] беҙгә һөйләне [Мөғәвия бин Яхья] беҙгә һөйләне [Артах бин Әл Мундзир] [Дламра бин Хәбиб] ул әйтте, мин ишеттем Мәсләмә Әс Саҡуни -Мөхәммәттән башҡа нимә әйтте- [Сәләмә Әс Саҡуни ул]; Беҙ Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам менән булғанда ҡапыл берәү әйтте; ' Эй, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм, һиңә күктән ризыҡ бирелдеме? Ул яуап бирҙе: Эйе, миңә ризыҡ бирҙеләр. Ул тағы ла һораны; — Эй, Аллаһ пәйғәмбәре Сүбхәнәһу вә Тәғәлә, ризыҡ ҡалдымы әле? Ул: «Эйе», — тип яуап бирҙе. — Тағы ла һораны, нимә эшләгәндәр уға? Ул яуап бирҙе: «Ул күккә кире алынды, миңә һинең менән оҙаҡ йәшәмәйәсәкмен, шунан һуң һин үҙең әйткәнсе йәшәүен дауам итәсәкһең; — Бер аҙ ваҡыт? Һуңынан бер-берегеҙҙе ҡыйратып, төркөм-төркөм булып миңә килдегеҙ, донъя бөткәнсе ҡот осҡос үлемдәр булыр ине, унан һуң ер тетрәүҙәр менән тулы йылдар килде.
Imam Darimi : 56
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ فَقَالَ سَمُرَةُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ
Беҙгә хәбәр ителгән [Усман бин Мөхәммәт] беҙгә [Йәзид бин Һарун] беҙгә [Сөләймән Әт Тайми] [Әбү Әл Ғәлә`] [Самура бин Джундуд] хәбәр итте, тип, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи васаллам ҙур һауыт бирелгән, унда ит булған кешеләр һуңынан төшкө аш булғанға сиратлап төшкө намаҙ уҡынылар, кемдер торҙо, кемдер ултырҙы. Самура бин Джундабҡа кемдер: был ризыҡ тик юҡтан ғына килеп сығамы? Самура яуап бирҙе; — Нимәгә аптырайһың? Аш һауытын шунан башҡа килтермәнеләр, сөнки ул ҡулы менән күккә ымланы. '
Imam Darimi : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانَ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ قَالَ فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Сәғит] беҙгә [Ғәбдүр Рахман бин Мөхәммәт] [Әш ғәс бин Шәүүәрҙән] [Әбү Исхаҡтан] [Джәбир бин Сәмүрә]нән һөйләне, ул әйтте; Мин тулы ай төнөндә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмде күрҙем һәм ул ҡыҙыл кейем кейгән, шунан мин -алмашлап- уға ҡарап, айға ҡараным.
Imam Darimi : 58
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ أَخِي مُوسَى عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ
Һөйләне беҙгә [Ибраһим бин Әл Мөндзир] һөйләне беҙгә [Ғәбдел Әзиз бин Әбү Сабит Әз Зөһри] миңә [Исмәғил бин Ибраһим] - ағайымдың улы, Муса - үҙенең абзыйынан [Муса бин Ғөҡбә] [Ҡурайбтан] [Ибн Аббас хелхулла] Радтан әйтте; Пәйғәмбәребеҙҙең ҡырҡыу тештәре иркен булған, һөйләгәндә ике ҡырҡҡыс араһынан яҡтылыҡ сыҡҡан кеүек күренгән.
Imam Darimi : 59
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ وَلَا أَجْوَدَ وَلَا أَشْجَعَ وَلَا أَضْوَأَ وَأَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте [Йәзид бин Һарун] беҙгә [Мисәр] [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәирҙән] әйтте, ул әйтте; [Ибн Ғүмәр] әйтте; Һуғышҡа тиҙерәк, таҙараҡ, батырыраҡ, сағыуыраҡ кешене Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән күргәнем юҡ.
Imam Darimi : 60
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ قُلْتُ لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ لَوْ رَأَيْتَهُ رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً
Һөйләне беҙгә [Ибраһим бин Әл Мөндзир Әл Хизәми] беҙгә һөйләне [Өбәйҙуллаһ бин Муса] беҙгә һөйләне [Усамах бин Зәид] [Әбү Ғөбәйҙә бин Мөхәммәт бин Ғәммәр бин Ясирҙан] ул әйтте; Мин [Әр Рубәй бинт Мөғәүвидз бин Әфрәгә] әйттем; Зинһар, миңә аңлатығыҙ, -нисек- Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм, шунан ул әйтте; Эй балаҡайым, уны күрһәң, ҡояш сыҡҡанын күргән кеүек булыр инең.