Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 421
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ إِنَّ هَذَا الْعِلْمَ دِينٌ فَلْيَنْظُرْ الرَّجُلُ عَمَّنْ يَأْخُذُ دِينَهُ
ترله اسان کي ٻڌايو ['عفان' اسان کي ٻڌايو [حماد بن زيد] [ابن عون] کان [محمد] کان ٻڌايو ته هن چيو ته؛ 'هي علم - سناد - دين جو حصو آهي، تنهنڪري هڪ شخص کي ڌيان ڏيڻ گهرجي ته هو پنهنجو دين ڪنهن کان حاصل ڪري ٿو'.
حديث
Imam Darimi : 422
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هُشَيْمٍ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ كَانُوا إِذَا أَتَوْا الرَّجُلَ لِيَأْخُذُوا عَنْهُ نَظَرُوا إِلَى صَلَاتِهِ وَإِلَى سَمْتِهِ وَإِلَى هَيْئَتِهِ
اسان کي [اسماعيل بن ابراهيم]، [حسيم]، [مغيره]، [ابراهيم]، بيان ڪيو آهي ته: 'اڳ ۾، جڏهن اهي ڪنهن وٽ حديث وٺڻ لاءِ ايندا هئا، ته پهريان ان شخص جي نماز، سنت ۽ زندگي جي رويي کي ڏسندا هئا، پوءِ حديث وٺندا هئا.'
حديث
Imam Darimi : 423
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مُغِيرَةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ كَانُوا إِذَا أَتَوْا الرَّجُلَ يَأْخُذُونَ عَنْهُ الْعِلْمَ نَظَرُوا إِلَى صَلَاتِهِ وَإِلَى سَمْتِهِ وَإِلَى هَيْئَتِهِ ثُمَّ يَأْخُذُونَ عَنْهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ رَوْحٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ الْحَسَنِ نَحْوَ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ
اسان کي خبر ڏني آهي [عمرو بن زراره] اسان کي خبر ڏني آهي [حُصِيم] اسان کي [مغيره] [ابراهيم] کان خبر ڏني آهي، هن چيو ته؛ 'اڳ ۾، جڏهن اهي ڪنهن وٽ علم حاصل ڪرڻ لاءِ ايندا هئا، ته اهي پهريان ان جي نماز، سنت ۽ زندگي جي روش کي ڏسندا هئا، پوءِ ان جو علم وٺندا هئا'. اسان کي [ابو معمر اسماعيل بن ابراهيم] [روح] کان [هِصِيام] کان [الحسن] ابراهيم جي حديث جي ادارت سان ٻڌايو آهي.
حديث
Imam Darimi : 424
أَخْبَرَنَا أَبُو مَعْمَرٍ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الرَّبِيعِ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ قَالَ كُنَّا نَأْتِي الرَّجُلَ لِنَأْخُذَ عَنْهُ فَنَنْظُرُ إِذَا صَلَّى فَإِنْ أَحْسَنَهَا جَلَسْنَا إِلَيْهِ وَقُلْنَا هُوَ لِغَيْرِهَا أَحْسَنُ وَإِنْ أَسَاءَهَا قُمْنَا عَنْهُ وَقُلْنَا هُوَ لِغَيْرِهَا أَسْوَأُ قَالَ أَبُو مَعْمَرٍ لَفْظُهُ نَحْوُ هَذَا
اسان کي خبر ڏني آهي [ابو معمر اسماعيل بن ابراهيم] اسان کي خبر ڏني آهي [عبدالله بن ابو جعفر رازي] [پنهنجي پيءُ] کان [اربيع] کان [ابوالعليه] کان، هن چيو ته: 'اڳ ۾، جڏهن اسان ڪنهن سان علم حاصل ڪرڻ لاءِ ملندا هئاسين، ته ڏسندا هئاسين ته هو ڪيئن نماز پڙهي ٿو، جيڪڏهن هو ان ۾ سٺو هوندو هو، ته اسان ان سان گڏ ويهندا هئاسين، پوءِ چوندا هئاسين ته؛ هو - نماز کان سواءِ ٻين ڪمن ۾ - يقيناً بهتر آهي، پر جيڪڏهن هو ان ۾ خراب هوندو هو، ته اسان فوري طور تي ان کي ڇڏي ڏيندا هئاسين، پوءِ چوندا هئاسين ته؛ 'هو - نماز کان سواءِ ٻين ڪمن ۾ - يقيناً خراب آهي'. ابو معمر چيو؛ 'لفظ هن طرح آهن'.
حديث
Imam Darimi : 425
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ قَالَ لَا أَدْرِي سَمِعْتُهُ مِنْهُ أَوْ لَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ إِنَّ هَذَا الْعِلْمَ دِينٌ فَانْظُرُوا عَمَّنْ تَأْخُذُونَ دِينَكُمْ
ابو عاصم اسان کي ٻڌايو ته هن چيو: مون کي خبر ناهي ته مون ان کان ٻڌو آهي يا نه. ابن عون چيو ته: محمد چيو: هي علم دين جو حصو آهي، تنهن ڪري محتاط رهو ته توهان پنهنجو دين ڪنهن کان وٺو ٿا.
حديث
Imam Darimi : 426
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى قَالَ قُلْتُ لِطَاوُسٍ إِنَّ فُلَانًا حَدَّثَنِي بِكَذَا وَكَذَا قَالَ فَإِنْ كَانَ صَاحِبُكَ مَلِيًّا فَخُذْ عَنْهُ
اسان کي [مروان بن محمد] ٻڌايو آهي [سعيد بن عبدالعزيز] ٻڌايو آهي [سليمان بن موسيٰ] کان، هن چيو ته؛ 'مون هڪ ڀيرو [ثوص] کي چيو؛ 'بيشڪ فلاڻي مون کي هن طرح ۽ هن طرح ٻڌايو'، هن چيو؛ 'جيڪڏهن هو نيڪ سلوڪ ڪري ٿو، ته سندس حديث وٺو'.
حديث
Imam Darimi : 427
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ حُجَيْرٍ عَنْ طَاوُسٍ قَالَ جَاءَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَعِدْ عَلَيَّ الْحَدِيثَ الْأَوَّلَ قَالَ لَهُ بُشَيْرٌ مَا أَدْرِي عَرَفْتَ حَدِيثِي كُلَّهُ وَأَنْكَرْتَ هَذَا أَوْ عَرَفْتَ هَذَا وَأَنْكَرْتَ حَدِيثِي كُلَّهُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّا كُنَّا نُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ لَمْ يَكُنْ يُكْذَبُ عَلَيْهِ فَلَمَّا رَكِبَ النَّاسُ الصَّعْبَ وَالذَّلُولَ تَرَكْنَا الْحَدِيثَ عَنْهُ
اسان کي [محمد بن احمد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] [هشام بن حجر] کان [ثووس] ٻڌايو آهي ته؛ 'بصير بن ڪعب هڪ ڀيرو ابن عباس وٽ آيو، پوءِ هن کيس حديث ٻڌائي، پوءِ [ابن عباس] چيو؛ 'مهرباني ڪري پهرين حديث ورجايو'، بشير ان کي چيو؛ 'مون کي خبر ناهي ته توهان منهنجي سڀني حديثن کي تسليم ڪيو ٿا، يا توهان هن حديث کي رد ڪيو ٿا ۽ هن کي تسليم ڪيو ٿا، يا منهنجي سڀني حديثن کي رد ڪيو ٿا؟'. پوءِ ابن عباس چيو؛ 'اسين رسول الله ﷺ کان حديث بيان ڪندا آهيون جڏهن رسول الله ﷺ جي نالي ۾ ڪو به ڪوڙ نه هوندو آهي. بهرحال، جڏهن ماڻهن کي مشڪلاتن جو منهن ڏسڻو پوي ٿو - راوي جي ايمانداري کي فرق ڪرڻ - ۽ حديث ٻڌائڻ ۾ نرمي هجي ٿي، ته اسان ان کان حديث بيان ڪرڻ کان پاسو ڪندا آهيون.'
حديث
Imam Darimi : 428
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كُنَّا نَحْفَظُ الْحَدِيثَ وَالْحَدِيثُ يُحْفَظُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى رَكِبْتُمْ الصَّعْبَ وَالذَّلُولَ
اسان کي [اسماعيل بن ابان] کان خبر ڏيڻ کان پوءِ هن چيو ته؛ اسان کي [عبدالله بن المبارڪ] ٻڌايو آهي [معمر] کان [ابن ثووس] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابن عباس] چيو آهي ته؛ 'اڳ ۾، اسان حديثن جي حفاظت ڪندا هئاسين ۽ رسول الله ﷺ کان حديثون هميشه محفوظ ڪيون وينديون هيون جيستائين توهان کي مشڪلاتن جو منهن ڏسڻو نه پوندو هو - راوين جي صداقت کي فرق ڪرڻ - ۽ حديثن جي بيان ۾ نرمي ڪئي ويندي هئي'.
حديث
Imam Darimi : 429
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ يُوشِكُ أَنْ يَظْهَرَ شَيَاطِينُ قَدْ أَوْثَقَهَا سُلَيْمَانُ يُفَقِّهُونَ النَّاسَ فِي الدِّينِ
اسان کي [محمد بن يوسف]، [سفيان]، [ليطس]، [ثوص]، [عبدالله بن عمرو] کان خبر ڏيندي، هن چيو ته: 'تقريبن شيطان - جيڪي ڪڏهن حضرت سليمان عليه السلام جي تابع هئا، ظاهر ٿيا ۽ ماڻهن کي دين سيکاريو'.
حديث
Imam Darimi : 430
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ انْظُرُوا عَمَّنْ تَأْخُذُونَ هَذَا الْحَدِيثَ فَإِنَّهُ دِينُكُمْ
[احمد بن عبدالله] اسان کي ٻڌايو آهي ته [زيده] اسان کي [هشام] کان ۽ [محمد] کان روايت ڪئي آهي ته هن چيو ته: 'توهان کي جاچڻ گهرجي ته توهان هي حديث ڪنهن کان وٺو ٿا، ڇاڪاڻ ته اها توهان جي دين جو حصو آهي.'
حديث
Imam Darimi : 431
أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لِيُتَّقَى مِنْ تَفْسِيرِ حَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا يُتَّقَى مِنْ تَفْسِيرِ الْقُرْآنِ
اسان کي [موسيٰ بن خالد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [معتمر] پنهنجي پيءُ کان ٻڌايو آهي ته: 'انسان کي رسول الله ﷺ جي حديث جي تشريح ۾ ايترو ئي محتاط هجڻ گهرجي جيترو قرآن جي تفسير ۾.'
حديث
Imam Darimi : 432
أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَا تَخَافُونَ أَنْ تُعَذَّبُوا أَوْ يُخْسَفَ بِكُمْ أَنْ تَقُولُوا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ وَقَالَ فُلَانٌ
اسان کي [شداقه بن الفضل] ٻڌايو آهي ته اسان کي [معتمر] پنهنجي پيءُ کان ٻڌايو آهي ته؛ ' [ابن عباس] هڪ ڀيري چيو هو ته؛ 'ڇا توهان کي ڊپ ناهي ته جيڪڏهن توهان چئو ته توهان کي سزا ڏني ويندي يا ٻوڙيو ويندو؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو ۽ فلاں فلاں چيو.' '
حديث
Imam Darimi : 433
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا الْمُعَافَى عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ كَتَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِنَّهُ لَا رَأْيَ لِأَحَدٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَإِنَّمَا رَأْيُ الْأَئِمَّةِ فِيمَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ كِتَابٌ وَلَمْ تَمْضِ بِهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا رَأْيَ لِأَحَدٍ فِي سُنَّةٍ سَنَّهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [الحسن بن بصير] ٻڌايو آهي ته اسان کي [المعافي] ٻڌايو آهي ته [العوزاعي] چيو ته؛ '[عمر بن عبدالعزيز] هڪ ڀيرو هڪ خط لکيو - جنهن ۾ لکيل هو - 'ڪنهن به شخص جي راءِ جي اجازت ناهي انهن معاملن ۾ جيڪي الله جي ڪتاب ۾ طئي ڪيا ويا آهن. صرف امامن جي راءِ انهن معاملن ۾ آهي جن جي قرآن ۾ وضاحت نه ڪئي وئي آهي، يا رسول الله صلي الله عليه وسلم جي سنت جي وضاحت نه ڪئي وئي آهي، ۽ سنت ۾ ڪنهن به شخص جي راءِ اهڙي ناهي جيڪا رسول الله صلي الله عليه وسلم جي سنت هجي'.
حديث
Imam Darimi : 434
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ خَطَبَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَبْعَثْ بَعْدَ نَبِيِّكُمْ نَبِيًّا وَلَمْ يُنْزِلْ بَعْدَ هَذَا الْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتَابًا فَمَا أَحَلَّ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ فَهُوَ حَلَالٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَا حَرَّمَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ فَهُوَ حَرَامٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَلَا وَإِنِّي لَسْتُ بِقَاصٍّ وَلَكِنِّي مُنَفِّذٌ وَلَسْتُ بِمُبْتَدِعٍ وَلَكِنِّي مُتَّبِعٌ وَلَسْتُ بِخَيْرٍ مِنْكُمْ غَيْرَ أَنِّي أَثْقَلُكُمْ حِمْلًا أَلَا وَإِنَّهُ لَيْسَ لِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ أَنْ يُطَاعَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ أَلَا هَلْ أَسْمَعْتُ
اسان کي [موسيٰ بن خالد] ٻڌايو آهي [معتمر بن سليمان] اسان کي [عبيدالله بن عمر] کان ٻڌايو آهي؛ ته [عمر بن عبدالعزيز] وعظ ڪيو، هن چيو ته؛ 'اي ماڻهو، الله سبحانه وتعاليٰ توهان جي نبي کان پوءِ ڪو به نبي نه موڪليو، ۽ الله سبحانه وتعاليٰ هن ڪتاب کان پوءِ هڪ به ڪتاب نه نازل ڪيو جيڪو هن تي نازل ٿيو هو. جيڪو به الله سبحانه وتعاليٰ پنهنجي نبي جي ڪلام سان حلال ڪيو آهي، اهو قيامت تائين حلال آهي، ۽ جيڪو به پنهنجي نبي جي ڪلام سان حرام ڪيو ويو آهي، اهو قيامت تائين حرام آهي.' ڄاڻو ته مان فيصلو نٿو ڪري سگهان، پر مان صرف عمل ڪري سگهان ٿو، مان نوان طريقا/بدعت پيدا نٿو ڪريان، پر مان صرف هڪ متبعي آهيان - سنت جو پيروڪار -، مان توهان سڀني کان بهترين نه آهيان، پر مان توهان سڀني کان ڳرو بار آهيان، ۽ الله سبحان الله و تعالٰي جي مخلوق مان هڪ شخص کي الله سبحان الله و تعالٰي جي نافرماني جي معاملن ۾ اطاعت جو حق ناهي، ڄاڻو ته ڇا مون توهان کي ٻڌو آهي؟
حديث
Imam Darimi : 435
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حُجَيْرٍ قَالَ كَانَ طَاوُسٌ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ اتْرُكْهُمَا قَالَ إِنَّمَا نُهِيَ عَنْهَا أَنْ تُتَّخَذُ سُلَّمًا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَإِنَّهُ قَدْ نُهِيَ عَنْ صَلَاةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ فَلَا أَدْرِي أَتُعَذَّبُ عَلَيْهَا أَمْ تُؤْجَرُ لِأَنَّ اللَّهَ يَقُولُ { وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمْ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ } قَالَ سُفْيَانُ تُتَّخَذَ سُلَّمًا يَقُولُ يُصَلِّي بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَى اللَّيْلِ
اسان کي [عبيدالله بن سعيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان بن عينة] ٻڌايو آهي ته [هشام بن هجير] چيو ته: 'ثوص هڪ ڀيرو عشاء جي نماز کان پوءِ ٻه رڪعتون پڙهيون، پوءِ [ابن عباس] ان کي چيو ته: 'ٻن رڪعتن کي ڇڏي ڏيو'، هن چيو ته: 'حرام آهي ان کي سليمان بڻائڻ،' ابن عباس چيو؛ 'يقيناً عشاء کان پوءِ نماز پڙهڻ حرام آهي، مون کي خبر ناهي ته - ان سان - توهان کي ان جي سزا ڏني ويندي يا ثواب ڏنو ويندو، ڇاڪاڻ ته الله سبحانه وتعاليٰ فرمايو آهي؛' وَمَا کانَ لَا مُؤْمِنِينَ وَلَا مُؤْمِنِينَ عَزَّوَجَلَّ وَرَسُولُهُ عَنْ يَقُونَ لَهُمْ خِيْرَتُ مِنْ اَمْرِهِمَ - ۽ نه مؤمن مردن لاءِ مناسب آهي ۽ نه مؤمنن لاءِ عورتن لاءِ، جيڪڏهن الله تعاليٰ جو فرمانبردار آهي. انهن لاءِ انهن جي معاملن جي حوالي سان ٻيون چونڊون هونديون- -Qs. الاحزاب؛ 36-. سفيان چيو؛ لفظ سليمان مان مراد عصر کان پوءِ شام تائين نماز پڙهڻ آهي.
حديث
Imam Darimi : 436
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنُسْخَةٍ مِنْ التَّوْرَاةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ نُسْخَةٌ مِنْ التَّوْرَاةِ فَسَكَتَ فَجَعَلَ يَقْرَأُ وَوَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ يَتَغَيَّرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ثَكِلَتْكَ الثَّوَاكِلُ مَا تَرَى مَا بِوَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَظَرَ عُمَرُ إِلَى وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَغَضَبِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ بَدَا لَكُمْ مُوسَى فَاتَّبَعْتُمُوهُ وَتَرَكْتُمُونِي لَضَلَلْتُمْ عَنْ سَوَاءِ السَّبِيلِ وَلَوْ كَانَ حَيًّا وَأَدْرَكَ نُبُوَّتِي لَاتَّبَعَنِي
طلح اسان کي ٻڌايو ته [محمد بن العلاء] اسان کي [ابن نمير] [مجاليد] کان [عامر] کان [جابر] تائين ٻڌايو ته عمر بن الخطاب هڪ ڀيرو تورات جي ڪتاب جي هڪ ڪاپي کڻي رسول الله ﷺ جي خدمت ۾ آيو، پوءِ هن چيو: 'يا رسول الله ﷺ؟! رسول الله ﷺ کيس خاموشيءَ کان سواءِ ٻيو ڪجهه به نه چيو، عمر تورات پڙهيو ۽ رسول الله ﷺ پنهنجو اظهار بدلائڻ لڳا، پوءِ ابو بڪر چيو؛ 'تسڪيلتڪاتشالله عليہ وسلام آڪول، ڇا توهان رسول الله ﷺ جي چهري ۾ تبديلي نه ڏٺي؟ جڏهن عمر رسول الله ﷺ جي چهري ۾ تبديلي ڏٺي، ته هن چيو؛ "مان الله سبحان الله وتعاليٰ جي غضب ۽ سندس رسول جي غضب کان پناهه گهران ٿو، اسان الله سبحان الله وتعاليٰ جي خدا هجڻ ۽ اسلام جي دين هجڻ ۽ محمد ﷺ جي نبي هجڻ تي راضي آهيون." پوءِ الله جي رسول ﷺ فرمايو: "قسم آهي ان ذات جو جنهن جي هٿ ۾ محمد ﷺ جي جان آهي، جيڪڏهن موسيٰ عليه السلام توهان ۾ هجي ها ۽ توهان ان جي پيروي ڪئي هجي ها ۽ مون کي ڇڏي ڏنو هجي ها ته توهان ضرور سڌي رستي کان ڀٽڪي وڃو ها، ۽ جيڪڏهن هو - حضرت موسيٰ عليه السلام - اڃا زنده هجي ها ۽ هن منهنجي نبوت حاصل ڪئي هجي ها ته ضرور منهنجي پيروي ڪندو."
حديث
Imam Darimi : 437
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي رَبَاحٍ شَيْخٌ مِنْ آلِ عُمَرَ قَالَ رَأَى سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ رَجُلًا يُصَلِّي بَعْدَ الْعَصْرِ الرَّكْعَتَيْنِ يُكْثِرُ فَقَالَ لَهُ فَقَالَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَيُعَذِّبُنِي اللَّهُ عَلَى الصَّلَاةِ قَالَ لَا وَلَكِنْ يُعَذِّبُكَ اللَّهُ بِخِلَافِ السُّنَّةِ
اسان کي [قبيشه] ٻڌايو هو ته اسان کي [سفيان] [ابو رباح] کان - عمر جي خاندان جي هڪ پوڙهي ماڻهو - ٻڌايو هو، هن چيو ته؛ '[سعيد بن المسيب] هڪ ڀيري هڪ شخص کي عشاء جي نماز کان پوءِ ٻه رڪعتون نماز پڙهندي ڏٺو، تنهن ڪري هن ان کان پڇيو؛ 'اي ابو محمد، ڇا الله سبحان الله وتعاليٰ مون کي هن نماز جو بدلو ڏيندو؟'، هن -سعيد بن المسيب - جواب ڏنو؛ 'نه، پر الله سبحان الله وتعاليٰ توکي سزا ڏيندو ڇو ته تو سنت جي خلاف ورزي ڪئي آهي.'
حديث
Imam Darimi : 438
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَجْلَانَ عَنْ الْعَجْلَانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَتَبَخْتَرُ فِي بُرْدَيْنِ خَسَفَ اللَّهُ بِهِ الْأَرْضَ فَهُوَ يَتَجَلْجَلُ فِيهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَقَالَ لَهُ فَتًى قَدْ سَمَّاهُ وَهُوَ فِي حُلَّةٍ لَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَهَكَذَا كَانَ يَمْشِي ذَلِكَ الْفَتَى الَّذِي خُسِفَ بِهِ ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدِهِ فَعَثَرَ عَثْرَةً كَادَ يَتَكَسَّرُ مِنْهَا فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لِلْمَنْخَرَيْنِ وَلِلْفَمِ { إِنَّا كَفَيْنَاكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ }
اسان کي [عبدالله بن صالح] ٻڌايو ته: مون کي ٻڌايو ويو آهي [ابن عجلان] مون کي ٻڌايو ويو آهي [الليث] [العجلان] کان [ابو هريره] کان، رسول الله ﷺ هڪ ڀيري فرمايو: 'هڪ ماڻهو فخر سان گهمي رهيو هو جيڪو مغرور ڪپڙا پائي رهيو هو. الله سبحانه وتعاليٰ ان کي زمين ۾ دٻائي ڇڏيو، پوءِ هو قيامت تائين زمين ۾ ڌڪيندو رهيو'. ان کان پوءِ هڪ ماڻهو - جنهن جو نالو هن چيو - پنهنجي مغرور ڪپڙن ۾ چيو: 'اي ابو هريره، ڇا اهو نوجوان جيڪو زمين ۾ دٻجي ويو هو اهڙي طرح هلي رهيو هو؟'، پوءِ هو لڙڪندو رهيو، هٿ ڦاڙيندو رهيو، لڙڪندو رهيو، ايتري تائين جو سندس پير ٽٽڻ لڳا. پوءِ ابو هريره پنهنجي نڪ ۽ وات لاءِ چيو: 'يقيناً، اسان توهان کي انهن ماڻهن جي شر کان بچائيندا آهيون جيڪي توهان جو مذاق اڏائيندا آهن.'
حديث
Imam Darimi : 439
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا هَارُونُ هُوَ ابْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ خِرَاشِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَتًى يَخْذِفُ فَقَالَ لَهُ شَيْخٌ لَا تَخْذِفْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْخَذْفِ فَغَفَلَ الْفَتَى وَظَنَّ أَنَّ الشَّيْخَ لَا يَفْطِنُ لَهُ فَخَذَفَ فَقَالَ لَهُ الشَّيْخُ أُحَدِّثُكَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ الْخَذْفِ ثُمَّ تَخْذِفُ وَاللَّهِ لَا أَشْهَدُ لَكَ جَنَازَةً وَلَا أَعُودُكَ فِي مَرَضٍ وَلَا أُكَلِّمُكَ أَبَدًا فَقُلْتُ لِصَاحِبٍ لِي يُقَالُ لَهُ مُهَاجِرٌ انْطَلِقْ إِلَى خِرَاشٍ فَاسْأَلْهُ فَأَتَاهُ فَسَأَلَهُ عَنْهُ فَحَدَّثَهُ
اسان کي [محمد بن حميد] ٻڌايو آهي [هارون بن المغيره]، [عمرو بن ابو قيس] کان [عز زبير بن عدي] کان [خراسي بن جبير] هن چيو ته؛ 'هڪ ڏينهن - مون هڪ نوجوان کي مسجد ۾ اڇلائڻ واري اوزار سان اڇلائيندي ڏٺو، پوءِ [هڪ شيخ] چيو؛ 'ان کي نه اڇلاءِ ڇو ته مون هڪ ڀيرو ٻڌو هو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم اهڙي شيءِ کان منع ڪيو آهي'، اهو بيان ٻڌي نوجوان لاتعلق نظر آيو ۽ ان کي واپس اڇلائي ڇڏيو، پوءِ شيخ ٻيهر کيس چيو؛ 'مون توکي ٻڌايو هو ته مون هڪ ڀيرو ٻڌو هو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم اڇلائڻ کان منع ڪيو هو، پر تون اڃا تائين اڇلائي هئين؟، الله جو قسم مان تنهنجي لاش کي نه پهچائيندس، ۽ جڏهن تون بيمار هوندين ته تنهنجي عيادت نه ڪندس، ۽ مان تو سان نه ڳالهائيندس'. پوءِ مون پنهنجي دوست مهاجر کي چيو؛ 'خراسي وٽ وڃو ۽ ان کان پڇو، پوءِ هو ان وٽ آيو، ۽ ان کان پڇيو، پوءِ هن - راوي - ڪهاڻي ٻڌائي'.
حديث
Imam Darimi : 440
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْخَذْفِ وَقَالَ إِنَّهَا لَا تَصْطَادُ صَيْدًا وَلَا تَنْكِي عَدُوًّا وَلَكِنَّهَا تَكْسِرُ السِّنَّ وَتَفْقَأُ الْعَيْنَ فَرَفَعَ رَجُلٌ بَيْنَهُ وَبَيْنَ سَعِيدٍ قَرَابَةٌ شَيْئًا مِنْ الْأَرْضِ فَقَالَ هَذِهِ وَمَا تَكُونُ هَذِهِ فَقَالَ سَعِيدٌ أَلَا أُرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تَهَاوَنُ بِهِ لَا أُكَلِّمُكَ أَبَدًا
اسان کي [سليمان بن حرب] ٻڌايو آهي اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي [ايوب] کان [سعيد بن جبير] کان [عبدالله بن مغفل] هن چيو ته؛ 'رسول الله صلي الله عليه وسلم ننڍن پٿرن سان راند اڇلائڻ کان منع ڪئي آهي - خدزف-، هن چيو؛ 'اهڙا طريقا شڪار ڪرڻ ۽ دشمنن تي حملو ڪرڻ لاءِ استعمال نٿا ڪري سگهجن، اهڙا طريقا صرف ڏندن کي نقصان پهچائي سگهن ٿا ۽ اکين کي زخمي ڪري سگهن ٿا'. پوءِ هڪ نوجوان هو - جيڪو سعيد سان لاڳاپيل هو - مٽيءَ جو هڪ مُٺ کڻي چيو؛ 'هي شيءِ، ۽ هي شيءِ ڇا لاءِ آهي؟'، نوجوان جو رويو ڏسي، سعيد چيو؛ 'ڇا توهان نه ڏٺو ته مان توهان کي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي حديث ٻڌائي رهيو هوس، پر ان جي بدران توهان ان جي توهين ڪئي. واقعي مان توهان سان ٻيهر نه ڳالهائيندس''.
