Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث

حديث

Imam Darimi : 341

أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا سَلَّامٌ هُوَ ابْنُ أَبِي مُطِيعٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْهَزْهَازِ يُحَدِّثُ عَنْ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ اغْدُ عَالِمًا أَوْ مُتَعَلِّمًا وَلَا خَيْرَ فِيمَا سِوَاهُمَا

اسان کي [مععلي بن اسد] ٻڌايو آهي [سلام بن ابو مُثي]، هن چيو؛ 'مون [ابو الحز حز] کي [عدل الدلحڪ] کان ٻڌائيندي ٻڌو، هن چيو؛ [عبدالله بن مسعود] چيو؛ 'صبح جو تون هڪ متقي ماڻهو - علم جو استاد - يا هڪ عالم - علم جو شڪاري - ٿيءُ، ۽ ٻنهي کان سواءِ ڪا به چڱائي ناهي'.

حديث

Imam Darimi : 342

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَتَكُونُ فِتَنٌ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا إِلَّا مَنْ أَحْيَاهُ اللَّهُ بِالْعِلْمِ

اسان کي خبر ڏني آهي [الحڪيم بن مبارڪ] اسان کي خبر ڏني آهي [الوليد بن مسلم] اسان کي خبر ڏني آهي [الوليد بن سليمان] [علي بن يزيد] کان [القاسم ابو عبدالرحمان] کان [ابو امامه] کان، رسول الله ﷺ فرمايو: 'جيڪڏهن ڪو ماڻهو صبح جو ايمان آڻيندو ۽ شام جو انڪار ڪندو ته بهتان لڳندو، سواءِ ان شخص جي جنهن کي الله علم سان زنده ڪيو'.

حديث

Imam Darimi : 343

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ رِيَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ اغْدُ عَالِمًا أَوْ مُتَعَلِّمًا وَلَا تَغْدُ فِيمَا بَيْنَ ذَلِكَ فَإِنَّ مَا بَيْنَ ذَلِكَ جَاهِلٌ وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ تَبْسُطُ أَجْنِحَتَهَا لِلرَّجُلِ غَدَا يَبْتَغِي الْعِلْمَ مِنْ الرِّضَا بِمَا يَصْنَعُ

ابو المغيره اسان کي ٻڌايو آهي ۽ العوزي مون کي عبدالله بن مسعود کان روايت ڪئي آهي ته انهن فرمايو: 'صبح جو عالم بڻجو، ۽ ٻيو ڪجهه به نه بڻجو، ڇو ته ٻيو ڪجهه به جهالت آهي. بيشڪ، ملائڪ صبح جو علم حاصل ڪرڻ وارن لاءِ پنهنجا پر پکيڙيندا آهن، انهن جي ڪم جي خوشي ۾.'

تائيدي حديثون (14)

حديث

Imam Darimi : 344

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رَجُلَيْنِ كَانَا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَحَدُهُمَا كَانَ عَالِمًا يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ ثُمَّ يَجْلِسُ فَيُعَلِّمُ النَّاسَ الْخَيْرَ وَالْآخَرُ يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ أَيُّهُمَا أَفْضَلُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضْلُ هَذَا الْعَالِمِ الَّذِي يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ ثُمَّ يَجْلِسُ فَيُعَلِّمُ النَّاسَ الْخَيْرَ عَلَى الْعَابِدِ الَّذِي يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ كَفَضْلِي عَلَى أَدْنَاكُمْ رَجُلًا

اسان کي خبر ڏني آهي [ابو المغيره] اسان کي خبر ڏني آهي [العوزي] [الحسن] کان، هن چيو ته: 'رسول الله ﷺ کان ٻن بني اسرائيلن بابت پڇيو ويو، جن مان هڪ عالم هو جيڪو فرض نمازون ادا ڪندو هو، پوءِ هو ٻين کي نيڪي سيکارڻ لاءِ مجلس ۾ ويٺو هو. پوءِ ٻيو اهو آهي جيڪو ڏينهن ۾ روزو رکي ٿو ۽ رات کي عبادت سان روشن ڪري ٿو. ٻنهي جي وچ ۾، ڪهڙو وڌيڪ اهم آهي؟'، رسول الله ﷺ جواب ڏنو؛ 'هڪ عالم جي فضيلت ۽ فائدا جيڪو فرض نمازون ادا ڪري ٿو ۽ پوءِ ٻين کي نيڪي سيکارڻ لاءِ مجلس ۾ ويٺو آهي، ان شخص جي مقابلي ۾ جيڪو عبادت ۾ ماهر آهي جيڪو ڏينهن ۾ روزو رکي ٿو ۽ رات کي عبادت سان روشن ڪري ٿو، منهنجي فضيلت ۽ برتري توهان مان گهٽ ۾ گهٽ شخص جي مقابلي ۾ منهنجي فضيلت ۽ برتري وانگر آهي.'

حديث

Imam Darimi : 345

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ ذَكْوَانَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا سُمَيْرُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُصُّ وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَذْكُرُ الْعِلْمَ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ فَمَيَّلْتُ إِلَى أَيِّهِمَا أَجْلِسُ فَنَعَسْتُ فَأَتَانِي آتٍ فَقَالَ مَيَّلْتَ إِلَى أَيِّهِمَا تَجْلِسُ إِنْ شِئْتَ أَرَيْتُكَ مَكَانَ جِبْرَائِيلَ مِنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ

اسان کي [الحسن بن ربيع] [عبدالله بن عبيدالله] [حسن بن دزڪوان] [ابن سيرين] کان روايت ڪندي چيو ته؛ 'مان مسجد ۾ داخل ٿيس، ته خبر پئي ته سمير بن عبدالرحمان ڪهاڻيون ٻڌائي رهيو هو، جڏهن ته حميد بن عبدالرحمان مسجد جي ڪمري ۾ علم سيکاري رهيو هو. مان پريشان آهيان ته ٻنهي واقعن جي وچ ۾ ڪهڙي ۾ شرڪت ڪريان. ظاهر آهي ته پوءِ مان سمهي پيو هوس. اوچتو ڪو منهنجي خواب ۾ مون وٽ آيو ۽ چيو؛ 'ڇا تون پريشان آهين ته ٻنهي مان ڪهڙو چاهين ٿو؟ ڇا توکي خبر ناهي ته جبرائيل جي جاءِ حميد بن عبدالرحمان جي مجلس ۾ هئي!' '.

حديث

Imam Darimi : 346

أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ جَمِيلٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي الدَّرْدَاءِ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَبَا الدَّرْدَاءِ إِنِّي أَتَيْتُكَ مِنْ الْمَدِينَةِ مَدِينَةِ الرَّسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَدِيثٍ بَلَغَنِي عَنْكَ أَنَّكَ تُحَدِّثُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَمَا جَاءَ بِكَ تِجَارَةٌ قَالَ لَا قَالَ وَلَا جَاءَ بِكَ غَيْرُهُ قَالَ لَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ بِهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقًا مِنْ طُرُقِ الْجَنَّةِ وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضًا لِطَالِبِ الْعِلْمِ وَإِنَّ طَالِبَ الْعِلْمِ لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ حَتَّى الْحِيتَانُ فِي الْمَاءِ وَإِنَّ فَضْلَ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ النُّجُومِ إِنَّ الْعُلَمَاءَ هُمْ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا وَإِنَّمَا وَرَّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ بِهِ أَخَذَ بِحَظِّهِ أَوْ بِحَظٍّ وَافِرٍ

اسان کي [نصر بن علي] ٻڌايو آهي [عبدالله بن داؤد] [عاشم بن رجاء بن حيوة] کان [داؤد بن جميل] کان [قطر بن قيس] ٻڌايو آهي ته: 'مان دمشق جي مسجد ۾ [ابو درداء] رضي الله عنه سان گڏ ويٺو هوس ته اوچتو هڪ ماڻهو آيو ۽ چيائين ته: 'اي ابو درداء'، مان توهان وٽ مديني کان، رسول الله صلي الله عليه وسلم جي شهر کان آيو آهيان، ڇاڪاڻ ته مان توهان کان هڪ حديث حاصل ڪرڻ جي خواهشمند آهيان جيڪا توهان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان بيان ڪئي هئي. ابو درداء پڇيو؛ 'توهان کي هتي ڪهڙي شيءِ متاثر ڪري ٿي، شايد واپار؟'، هن جواب ڏنو؛ 'نه'. ابو درداء ٻيهر پڇيو؛ ۽ نه ئي ڪا ٻي ترغيب؟'، هن جواب ڏنو؛ 'نه'. ابو درداء چيو؛ 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛' 'جيڪو به علم جي ڳولا ۾ رستو اختيار ڪري ٿو، الله ان لاءِ جنت جو رستو آسان ڪري ٿو، ۽ ملائڪ علم جي ڳولا ڪندڙ لاءِ خوشي مان پنهنجا پر پکيڙيندا آهن. بيشڪ، علم جي ڳولا ڪندڙ، آسمانن ۽ زمين جا رهواسي هميشه ان کان معافي گهرندا آهن، ايتري تائين جو پاڻيءَ ۾ وهيل مڇيون به. علم جي مالڪ جي پنهنجي ٻانهن تي - ٻين تي - اهڙي برتري آهي جيئن چنڊ جي سڀني تارن تي برتري. بيشڪ، عالم نبين جا وارث آهن، ۽ نبين دينار ۽ درهم نه ورثي ۾ ڏنا، جيڪي انهن ورثي ۾ ڏنو هو اهو علم هو، تنهن ڪري جيڪو به ان کي وٺي ٿو، ان جو مطلب آهي ته هن پنهنجو حصو يا گهڻو حصو ورتو آهي.''

تائيدي حديثون (5)

حديث

Imam Darimi : 347

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شِمْرِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مُعَلِّمُ الْخَيْرِ يَسْتَغْفِرُ لَهُ كُلُّ شَيْءٍ حَتَّى الْحُوتُ فِي الْبَحْرِ

اسان کي [محمد بن عينة]، [ابو اسحاق الفزاري]، [العماسي]، [سائمر بن عطيه]، [سعيد بن جبير]، [ابن عباس] کان روايت ڪئي آهي ته: 'جيڪو ماڻهو نيڪي سيکاري ٿو، ان لاءِ هر شيءِ معافي گهري ٿي، سمنڊ ۾ وهيل مڇيون به'.

حديث

Imam Darimi : 348

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ رَجُلٍ يَسْلُكُ طَرِيقًا يَطْلُبُ فِيهِ عِلْمًا إِلَّا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَمَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ

اسان کي [احمد بن عبدالله بن يونس] ٻڌايو آهي [زيدة] [العماسي] کان [ابو صالح] کان [ابو هريره] روايت ڪئي آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'توهان مان ڪو به علم حاصل ڪرڻ جو رستو نٿو وٺي، پر الله ان لاءِ جنت ۾ وڃڻ آسان بڻائي ٿو، ۽ جيڪو به پنهنجي علم کي فوري طور تي عمل ۾ نه آڻيندو، اهو پنهنجي شان کي وڌائي نه سگهندو'.

تائيدي حديثون (6)

حديث

Imam Darimi : 349

أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبَانَ عَنْ يَعْقُوبَ هُوَ الْقُّمِّيُّ عَنْ هَارُونَ بْنِ عَنْتَرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا سَلَكَ رَجُلٌ طَرِيقًا يَبْتَغِي فِيهِ الْعِلْمَ إِلَّا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَمَنْ يُبْطِئْ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ

اسان کي [اسماعيل بن ابان] [يعقوب القمي] کان، [هارون بن عنطار] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابن عباس] رضي الله عنه کان روايت ڪئي آهي ته: 'ڪو به علم حاصل ڪرڻ جي مقصد سان نه ٿو هلي، جيستائين الله ان لاءِ جنت جو رستو آسان نه ڪري. جيڪو به پنهنجي علم کي فوري طور تي عمل ۾ نه آڻيندو، اهو پنهنجي شان حاصل نه ڪري سگهندو'.

تائيدي حديثون (5)

حديث

Imam Darimi : 350

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ ابْنِ شَوْذَبٍ عَنْ مُطَرِّفٍ { وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ } قَالَ هَلْ مِنْ طَالِبِ خَيْرٍ فَيُعَانَ عَلَيْهِ و أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ عَنْ ضَمْرَةَ قَالَ طَالِبُ عِلْمٍ

اسان کي [محمد بن ڪثير] [ابن سيوضب] کان [مظفر] تائين خبر ڏني آهي - هن آيت تي تبصرو ڪيو آهي - 'و لقد يسرنا القرآن لدز ذكري فحل من مدز ذكر' - بيشڪ اسان قرآن کي سکڻ لاءِ آسان بڻايو آهي، پوءِ ڇا ڪو آهي جيڪو نصيحت وٺي -. هن چيو؛ 'ڇا نيڪي جي طلب ڪندڙ جي هميشه مدد نه ڪئي ويندي آهي؟' [مروان] [دلمرة] کان خبر ڏني آهي، هن چيو؛ 'مدز ذكر جو مطلب آهي علم جو طلبگار'.

تائيدي حديثون (19)

حديث

Imam Darimi : 351

أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ هُوَ الْقُمِّيُّ عَنْ عَامِرِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ كَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ إِذَا رَأَى طَلَبَةَ الْعِلْمِ قَالَ مَرْحَبًا بِطَلَبَةِ الْعِلْمِ وَكَانَ يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْصَى بِكُمْ

اسان کي [اسماعيل بن ابان] ٻڌايو آهي [يعقوب القمي]، [عامر بن ابراهيم] کان، هن چيو ته؛ '[ابو درداء] جڏهن علم جي طلبگارن - شاگردن کي ڏسندا هئا - ته هميشه چوندا هئا: 'علم جي طلبگارن کي ڀليڪار'، ۽ انهن چيو ته؛ 'الله جي رسول صلي الله عليه وسلم توهان سڀني لاءِ وصيت ڪئي'.

حديث

Imam Darimi : 352

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِمَجْلِسَيْنِ فِي مَسْجِدِهِ فَقَالَ كِلَاهُمَا عَلَى خَيْرٍ وَأَحَدُهُمَا أَفْضَلُ مِنْ صَاحِبِهِ أَمَّا هَؤُلَاءِ فَيَدْعُونَ اللَّهَ وَيَرْغَبُونَ إِلَيْهِ فَإِنْ شَاءَ أَعْطَاهُمْ وَإِنْ شَاءَ مَنَعَهُمْ وَأَمَّا هَؤُلَاءِ فَيَتَعَلَّمُونَ الْفِقْهَ أَوْ الْعِلْمَ وَيُعَلِّمُونَ الْجَاهِلَ فَهُمْ أَفْضَلُ وَإِنَّمَا بُعِثْتُ مُعَلِّمًا قَالَ ثُمَّ جَلَسَ فِيهِمْ

اسان کي [عبدالله بن يزيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالرحمٰن بن زياد بن انعوم] [عبدالرحمٰن بن رافع] کان [عبدالله بن عمرو] ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ پنهنجي مسجد ۾ ٻن مجلسن مان لنگهيا، پوءِ فرمايائون ته: 'ٻئي مجلسون خير ۾ آهن، ۽ ٻين مان هڪ وڌيڪ اهم آهي. هڪ گروهه جي حوالي سان - اهي الله کان دعا گهري ٿو ۽ سندس رضا جي اميد رکن ٿا، جيڪڏهن هو چاهي ٿو، ته هو عطا ڪندو، ۽ جيڪڏهن چاهي ٿو ته روڪيندو - نه ڏيندو. انهن جي حوالي سان - ٻيو گروهه - اهي فقه ۽ ٻين علمن کي گہرا ڪن ٿا، پوءِ اهي ماڻهن کي سيکارين ٿا جيڪي اڃا تائين نٿا ڄاڻن، اهي اهي آهن جيڪي وڌيڪ اهم آهن، ۽ مون کي استاد ٿيڻ لاءِ موڪليو ويو آهي، راوي چيو؛ 'پوءِ هو انهن سان گڏ ويٺو - جيڪي پڙهندا هئا-'.

حديث

Imam Darimi : 353

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ أَنَّهُ قَالَ لِابْنِهِ يَا بُنَيَّ إِنَّ الْعِلْمَ خَيْرٌ مِنْ الْعَمَلِ

اسان کي [عبدالله بن يزيد] ٻڌايو آهي [المسعودي] عون بن عبدالله کان [مظفر بن عبدالله بن عاص شِيخَر] کان ٻڌايو آهي؛ 'هن پنهنجي پٽ کي چيو؛ 'اي منهنجا پٽ، علم عمل کان بهتر آهي'.'

حديث

Imam Darimi : 354

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنَا شُرَحْبِيلُ بْنُ شَرِيكٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيَّ يَقُولُ لَيْسَ هَدِيَّةٌ أَفْضَلَ مِنْ كَلِمَةِ حِكْمَةٍ تُهْدِيهَا لِأَخِيكَ

اسان کي [عبدالله بن يزيد] ٻڌايو آهي [حيوه] اسان کي [سيوراحبيل بن سيارڪ] ٻڌايو آهي؛ 'هڪ ڀيري هن [ابو عبدالرحمان الحبلي] کي چوندي ٻڌو هو ته؛ 'پنهنجي ڀاءُ کي حڪمت واري جملي کان وڌيڪ ڪو به تحفو نه آهي جيڪو توهان ڏئي سگهو ٿا'.

حديث

Imam Darimi : 355

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ فَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْمُجْتَهِدِ مِائَةُ دَرَجَةٍ مَا بَيْنَ الدَّرَجَتَيْنِ خَمْسُ مِائَةِ سَنَةٍ حُضْرُ الْفَرَسِ الْمُضَمَّرِ السَّرِيعِ

اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [عبدالله بن عمران] اسان کي ٻڌايو آهي ته [يحييٰ بن يمان] اسان کي ٻڌايو آهي ته [محمد بن عجلان] [عز زهري] کان چيو ته؛ 'هڪ عالم جي فضيلت هڪ مجتهد - هڪ عبادت ڪندڙ - تي هڪ سو درجا آهي، ۽ هر ٻه درجا - فاصلو هڪ تمام تيز گهوڙي تي پنج سؤ سالن جو سفر ڪرڻ وانگر آهي'.

حديث

Imam Darimi : 356

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي السَّكَنُ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ { يَرْفَعُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ } قَالَ يَرْفَعُ اللَّهُ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا بِدَرَجَاتٍ

اسان کي [عبدالله بن يزيد] ٻڌايو آهي [حيوه] هن چيو ته؛ 'مون [عسقان بن ابو ڪريمه] کي [عڪرمه] کان - جيڪو ابن عباس رضي الله عنه جو اڳوڻو غلام هو - - [ابن عباس رضي الله عنه کان روايت ڪئي آهي ته؛ '- آيتن جي تفسير ڪندي؛ 'يَرفَعَللَّهُ اللَّهُ عَنْهُ آمَنُو مِنْكُم وَاللَّهُ عُطُلُّ الْعِلْمَ دَرَجَات' - 'الله توهان سڀني مان ايمان وارن کي ۽ جن کي ڪتاب ڏنو ويو آهي انهن کي ڪيترائي درجا بلند ڪيو آهي' - هن چيو ته هن جو مطلب هو ته 'الله انهن کي جن کي علم ڏنو ويو آهي انهن کي ڪيترن ئي درجن تائين بلند ڪري ٿو جيڪي ايمان وارن تي'.

حديث

Imam Darimi : 357

أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ ثَابِتٍ الْبَزَّارُ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَعِيلَ عَنْ عَمْرِو بْنِ كَثِيرٍ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ جَاءَهُ الْمَوْتُ وَهُوَ يَطْلُبُ الْعِلْمَ لِيُحْيِيَ بِهِ الْإِسْلَامَ فَبَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّبِيِّينَ دَرَجَةٌ وَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ

اسان کي [بصير بن ثابت البزار] ٻڌايو آهي اسان کي [نشر بن القاسم] ٻڌايو آهي [محمد بن اسماعيل] کان [عمرو بن ڪثير] کان [الحسن] چيو آهي ته رسول الله ﷺ جن فرمايو ته جيڪو به اسلام جي دين کي زنده ڪرڻ ۽ بلند ڪرڻ لاءِ علم جي ڳولا ۾ مري ٿو، ان جو جنت ۾ درجو نبين عليهم السلام کان صرف هڪ درجو مختلف هوندو.

حديث

Imam Darimi : 358

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا مِهْرَانُ حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ قَالَ ذَهَبَ عُمَرُ بِثُلُثَيْ الْعِلْمِ فَذَكَرْتُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ ذَهَبَ عُمَرُ بِتِسْعَةِ أَعْشَارِ الْعِلْمِ

اسان کي [محمد بن حميد] ٻڌايو آهي اسان کي [مهران] ٻڌايو آهي اسان کي [ابو سنان] ٻڌايو آهي [ابو اسحاق] کان [عمرو بن ميمون] چيو ته عمر مري ويو آهي ۽ علم جو ٽيون حصو ڇڏي ويو آهي، مون اهو ذڪر [ابراهيم] سان ڪيو، ان جي بدران هن چيو ته عمر علم جو نو ڏهون حصو ڇڏي ويو آهي.

حديث

Imam Darimi : 359

أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ ثَابِتٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ هَارُونَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا اجْتَمَعَ قَوْمٌ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللَّهِ يَتَذَاكَرُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ إِلَّا أَظَلَّتْهُمْ الْمَلَائِكَةُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَبْتَغِي بِهِ الْعِلْمَ سَهَّلَ اللَّهُ طَرِيقَهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَمَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ

اسان کي [بصير بن ثابت] ٻڌايو آهي ته اسان کي [صيوبة] کان [يزيد بن ابو خالد] کان [هارون] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابن عباس] رضي الله عنه کان ٻڌايو آهي ته: 'اهو سچ ناهي ته ماڻهو الله جي گهر - مسجد - ۾ گڏ ٿين، اهي قرآن پڙهن ۽ پاڻ ۾ ان تي بحث ڪن، جيستائين ڪو فرشتو انهن کي پنهنجن پرن سان ڍڪي نه ڏئي ته جيئن اهي ٻي ڳالهه ٻولهه ڏانهن وڌي وڃن. ۽ جيڪو به علم حاصل ڪرڻ لاءِ رستو اختيار ڪندو، الله ان جو جنت ڏانهن رستو آسان ڪندو، ۽ جيڪو به نيڪ عمل نه ڪندو، قيامت جي ڏينهن - ان جو رستو ٿورو به فائدو نه آڻيندو.'

تائيدي حديثون (8)

حديث

Imam Darimi : 360

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ هُوَ ابْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ غَدَوْتُ عَلَى صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ مَا جَاءَ بِكَ قُلْتُ ابْتِغَاءُ الْعِلْمِ قَالَ أَلَا أُبَشِّرُكَ قُلْتُ بَلَى فَقَالَ رَفَعَ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ الْعِلْمِ رِضًا بِمَا يَطْلُبُ

اسان کي [عمرو بن عاصم] ٻڌايو آهي [حماد بن سلمه]، [عاشم] کان [زرين] ٻڌايو آهي ته: 'صبح سوير مان [شفوان بن عسال المرادي] وٽ ويس ۽ مون کان پڇڻ چاهيو ته موز جي چوٽيءَ تي مسح ڪرڻ بابت پڇان - هڪ قسم جو چمڙي جو جوتو -، تنهن ڪري هن چيو؛ 'توهان کي مون سان ملڻ لاءِ ڪهڙي ڳالهه آئي؟' مون جواب ڏنو؛ 'علم جي ڳولا لاءِ'. ان چيو؛ 'ڇا توهان چاهيو ٿا ته مان توهان کي خوشخبري ڏيان؟'، مون جواب ڏنو؛ 'ها'. تنهن ڪري هن چيو؛ هي حديث رسول الله ﷺ سان لاڳاپيل هئي، پاڻ فرمايو: "فرشتا علم جي طلب ڪندڙن کي پنهنجن پرن سان ڍڪيندا آهن ڇاڪاڻ ته اهي ان شيءِ تي خوش ٿيندا آهن جيڪا اهي ڳوليندا آهن."

تائيدي حديثون (4)