Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث

حديث

Imam Darimi : 3221

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ لَيْثٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي الزَّعْرَاءِ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ كَلَامُ اللَّهِ فَلَا أَعْرِفَنَّكُمْ فِيمَا عَطَفْتُمُوهُ عَلَى أَهْوَائِكُمْ

اسان کي [اسحاق] ٻڌايو آهي [جرير] [ليطس] کان [سلمه بن ڪوهيل] کان [ابو الزعراء] ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ [عمر بن الخطاب] چيو؛ حقيقت ۾، هي قرآن ڪلام الله آهي، تنهنڪري پنهنجي خواهشن جي بنياد تي ان ۾ تبديليون ڪرڻ ۾ ٺڳي نه وڃو.

حديث

Imam Darimi : 3222

أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّرْجُمَانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَغَلَهُ قِرَاءَةُ الْقُرْآنِ عَنْ مَسْأَلَتِي وَذِكْرِي أَعْطَيْتُهُ أَفْضَلَ ثَوَابِ السَّائِلِينَ وَفَضْلُ كَلَامِ اللَّهِ عَلَى سَائِرِ الْكَلَامِ كَفَضْلِ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ

اسان کي [اسماعيل بن ابراهيم الترجماني] ٻڌايو آهي اسان کي [محمد بن الحسن الحمداني] عمرو بن قيس کان [عثية] کان [ابو سعيد الخدري] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: جيڪو به قرآن پڙهڻ ۾ ايترو مصروف آهي جو مون کان سوال ڪرڻ ۽ ذڪر ڪرڻ وساري ڇڏي ٿو، مان ان کي انهن ماڻهن کان بهترين اجر ڏيندس جيڪي مون کان سوال ڪن ٿا. ٻين سڀني لفظن تي ڪلام الله جي برتري اهڙي آهي جيئن الله جي سندس سڀني مخلوقن تي برتري آهي.

تائيدي حديثون (1)

حديث

Imam Darimi : 3223

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَشْعَثَ الْحُدَّانِيِّ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضْلُ كَلَامِ اللَّهِ عَلَى كَلَامِ خَلْقِهِ كَفَضْلِ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ

اسان کي سليمان بن حرب ٻڌايو آهي، حماد بن سلمه، اشعث الهداني کان، سيهر بن حوصيب کان، چيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: ”ڪلام الله جي فضيلت سندس سڀني مخلوقن تي اهڙي آهي جيئن الله جي فضيلت سندس مخلوق تي“.

حديث

Imam Darimi : 3224

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ شُيُوخِ مِصْرَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْقُرْآنُ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ

اسان کي [عبدالله بن صالح] ٻڌايو آهي اسان کي [يحيى بن ايوب] [عبيدالله بن ابو جعفر] کان [مصري شيخ] کان ٻڌايو آهي ته هن [عبدالله بن عمرو] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌايو آهي ته پاڻ فرمايو آهي ته: 'قرآن الله کي آسمانن ۽ زمين ۽ انهن جي مواد کان وڌيڪ پيارو آهي'.

حديث

Imam Darimi : 3225

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هَارُونُ الْأَعْوَرُ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ جُنْدُبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفْتُمْ عَلَيْهِ فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ فَقُومُوا

[ابو نعمان] اسان کي [هارون العور] [ابو عمران الجوني] [جندب] کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'قرآن پڙهو جيستائين توهان ان تي متفق آهيو - ان جي معنيٰ کي سمجهڻ ۾ - پر جيڪڏهن توهان ان ۾ اختلاف ڪيو ٿا، ته پوءِ اٿي بيهو - انهي تڪرار کان بچڻ لاءِ جنهن جا خراب نتيجا ٿي سگهن ٿا -'.

تائيدي حديثون (9)

حديث

Imam Darimi : 3226

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ جُنْدُبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ فَقُومُوا

اسان کي يزيد بن هارون ٻڌايو آهي ته اسان کي حمام ٻڌايو آهي ته اسان کي ابو عمران الجوني جندب بن عبدالله کان ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو ته: قرآن پڙهو جيستائين توهان جا دل ان ۾ متحد هجن، پر جيڪڏهن توهان ان ۾ اختلاف ڪيو ته پوءِ اٿي بيهو.

تائيدي حديثون (9)

حديث

Imam Darimi : 3227

حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو قُدَامَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ جُنْدُبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ فَقُومُوا

اسان کي ابو غسان، مالڪ بن اسماعيل ٻڌايو آهي، ابو قدامه ٻڌايو آهي، ابو عمران الجوني جندب کان ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: قرآن پڙهو جيستائين توهان جا دل ان ۾ متحد هجن، پر جيڪڏهن توهان ان ۾ اختلاف ڪيو ته پوءِ اٿي بيهو.

تائيدي حديثون (9)

حديث

Imam Darimi : 3228

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ مِنْ النَّاسِ مَنْ يُؤْتَى الْإِيمَانَ وَلَا يُؤْتَى الْقُرْآنَ وَمِنْهُمْ مَنْ يُؤْتَى الْقُرْآنَ وَلَا يُؤْتَى الْإِيمَانَ وَمِنْهُمْ مَنْ يُؤْتَى الْقُرْآنَ وَالْإِيمَانَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَا يُؤْتَى الْقُرْآنَ وَلَا الْإِيمَانَ ثُمَّ ضَرَبَ لَهُمْ مَثَلًا قَالَ فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ الْإِيمَانَ وَلَمْ يُؤْتَ الْقُرْآنَ فَمَثَلُهُ مَثَلُ التَّمْرَةِ حُلْوَةُ الطَّعْمِ لَا رِيحَ لَهَا وَأَمَّا مَثَلُ الَّذِي أُوتِيَ الْقُرْآنَ وَلَمْ يُؤْتَ الْإِيمَانَ فَمَثَلُ الْآسَةِ طَيِّبَةُ الرِّيحِ مُرَّةُ الطَّعْمِ وَأَمَّا الَّذِي أُوتِيَ الْقُرْآنَ وَالْإِيمَانَ فَمَثَلُ الْأُتْرُجَّةِ طَيِّبَةُ الرِّيحِ حُلْوَةُ الطَّعْمِ وَأَمَّا الَّذِي لَمْ يُؤْتَ الْقُرْآنَ وَلَا الْإِيمَانَ فَمَثَلُهُ مَثَلُ الْحَنْظَلَةِ مُرَّةُ الطَّعْمِ لَا رِيحَ لَهَا

اسان کي ٻڌايو آهي [ابو نعيم] اسان کي ٻڌايو آهي [فطر] [ابو اسحاق] کان [الحارث] کان [علي] رضي الله عنه کان، هن چيو ته؛ انسانن ۾ اهڙا ماڻهو آهن جن کي صرف ايمان ڏنو ويو آهي ۽ قرآن نه ڏنو ويو آهي. انهن ۾ اهڙا ماڻهو آهن جن کي صرف قرآن ڏنو ويو آهي ۽ ايمان نه ڏنو ويو آهي. انهن ۾ اهڙا ماڻهو آهن جن کي قرآن ۽ ايمان نه ڏنو ويو آهي. انهن ۾ اهڙا ماڻهو پڻ هئا جن کي قرآن يا ايمان نه ڏنو ويو آهي. پوءِ هن انهن لاءِ هڪ مثال بيان ڪيو، هن چيو ته؛ جيئن ته اهي ماڻهو جن کي صرف ايمان ڏنو ويو آهي ۽ قرآن نه ڏنو ويو آهي، اهي کجور وانگر آهن جن جو ذائقو مٺو آهي پر خوشبو سٺي ناهي؛ اهي ماڻهو جن کي صرف قرآن ڏنو ويو آهي ۽ ايمان نه ڏنو ويو آهي اهي عاص جي ٻوٽي وانگر آهن جن جي خوشبو سٺي آهي پر ذائقو ڪڙو آهي. هڪ شخص جنهن کي قرآن ۽ ايمان ڏنو ويو آهي اهو هڪ ميوي وانگر آهي جنهن جي خوشبو سٺي آهي ۽ ذائقو مٺو آهي. ساڳئي وقت، اهي ماڻهو جن کي قرآن يا ايمان نه ڏنو ويو آهي اهي حنظله جي ٻوٽي وانگر آهن جنهن جو ذائقو ڪڙو آهي ۽ ان ۾ خوشبوءِ ناهي.

حديث

Imam Darimi : 3229

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ مَثَلُ الْأُتْرُجَّةِ طَعْمُهَا طَيِّبٌ وَرِيحُهَا طَيِّبٌ وَمَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ مَثَلُ التَّمْرَةِ طَعْمُهَا حُلْوٌ وَلَيْسَ لَهَا رِيحٌ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ مَثَلُ الرَّيْحَانَةِ رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا مُرٌّ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ الَّذِي لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ مَثَلُ الْحَنْظَلَةِ لَيْسَ لَهَا رِيحٌ وَطَعْمُهَا مُرٌّ

اسان کي ابو نعمان ٻڌايو آهي ته اسان کي ابو عوانه ٻڌايو آهي ته قتاده کان انس بن مالڪ کان ابو موسيٰ عسيري کان نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جن فرمايو ته قرآن پڙهڻ واري مومن جي مثال عطرجه جي ميوي وانگر آهي جنهن جي خوشبوءِ سٺي آهي ۽ ذائقو به سٺو آهي، قرآن نه پڙهڻ واري مومن جي مثال کجيءَ جي وانگر آهي جنهن جو ذائقو مٺو آهي پر خوشبوءِ سٺي ناهي، قرآن پڙهڻ واري منافق جي مثال ريحانه جي ٻوٽي وانگر آهي جنهن جي خوشبوءِ سٺي آهي پر ذائقو ڪڙو ناهي، جڏهن ته منافق جي مثال جيڪو قرآن نه پڙهي ان جي مثال حنظله جي ٻوٽي وانگر آهي جنهن جي خوشبوءِ سٺي آهي ۽ ذائقو ڪڙو آهي.

تائيدي حديثون (12)

حديث

Imam Darimi : 3230

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ مَثَلُ الَّذِي أُوتِيَ الْإِيمَانَ وَلَمْ يُؤْتَ الْقُرْآنَ مَثَلُ التَّمْرَةِ طَعْمُهَا طَيِّبٌ وَلَا رِيحَ لَهَا وَمَثَلُ الَّذِي أُوتِيَ الْقُرْآنَ وَلَمْ يُؤْتَ الْإِيمَانَ مَثَلُ الرَّيْحَانَةِ الْآسَةِ رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا مُرٌّ وَمَثَلُ الَّذِي أُوتِيَ الْقُرْآنَ وَالْإِيمَانَ مَثَلُ الْأُتْرُجَّةِ رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا طَيِّبٌ وَمَثَلُ الَّذِي لَمْ يُؤْتَ الْإِيمَانَ وَلَا الْقُرْآنَ مَثَلُ الْحَنْظَلَةِ رِيحُهَا خَبِيثٌ وَطَعْمُهَا خَبِيثٌ

اسان کي [عبيدالله]، [اسرائيل]، [ابو اسحاق]، [الحارث]، [علي] کان روايت ڪندي، پاڻ فرمايو ته: ان شخص جو مثال جنهن کي صرف ايمان ڏنو ويو ۽ ان کي قرآن نه ڏنو ويو ان جي کجيءَ وانگر آهي جنهن جو ذائقو مٺو آهي پر ان ۾ خوشبوءِ سٺي ناهي، ان شخص جو مثال جنهن کي صرف قرآن ڏنو ويو ۽ ان کي ايمان نه ڏنو ويو ان جي مثال راهنة عصه جي ٻوٽي وانگر آهي جنهن جي خوشبوءِ سٺي آهي پر ان جو ذائقو ڪڙو آهي، ان شخص جو مثال جنهن کي قرآن ۽ ايمان ڏنو ويو ان جي مثال عطرجه جي ميوي وانگر آهي جنهن جي خوشبوءِ سٺي آهي ۽ ذائقو سٺو آهي، جڏهن ته ان شخص جو مثال جنهن کي قرآن نه ڏنو ويو ۽ ان جو ايمان نه ڏنو ويو ان جي مثال حنظله جي ٻوٽي وانگر آهي جنهن جي بوءِ خراب آهي ۽ ان جو ذائقو خراب آهي.

حديث

Imam Darimi : 3231

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ عَبْدِ الْحَارِثِ لَقِيَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِعُسْفَانَ وَكَانَ عُمَرُ اسْتَعْمَلَهُ عَلَى أَهْلِ مَكَّةَ فَسَلَّمَ عَلَى عُمَرَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ مَنْ اسْتَخْلَفْتَ عَلَى أَهْلِ الْوَادِي فَقَالَ نَافِعٌ اسْتَخْلَفْتُ عَلَيْهِمْ ابْنَ أَبْزَى فَقَالَ عُمَرُ وَمَنْ ابْنُ أَبْزَى فَقَالَ مَوْلًى مِنْ مَوَالِينَا فَقَالَ عُمَرُ فَاسْتَخْلَفْتَ عَلَيْهِمْ مَوْلًى فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّهُ قَارِئٌ لِكِتَابِ اللَّهِ عَالِمٌ بِالْفَرَائِضِ فَقَالَ عُمَرُ أَمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يَرْفَعُ بِهَذَا الْكِتَابِ أَقْوَامًا وَيَضَعُ بِهِ آخَرِينَ

اسان کي [الحڪم بن نافع] سيوب بن ابو حمزه کان [عز زهري] کان روايت ڪئي آهي ته مون کي [عامر بن وتسيله] ٻڌايو آهي ته نافع بن عبدالحارث عسفان ۾ [عمر بن الخطاب] سان مليو. جڏهن عمر ان کي مڪي جو گورنر مقرر ڪيو. پوءِ هن عمر کي سلام ڪيو، عمر ان کان پڇيو ته وادي جي ماڻهن جي اڳواڻي ڪير ڪندو آهي؟ نافع جواب ڏنو؛ مون ابن ابزه کي انهن جو اڳواڻ مقرر ڪيو. عمر اهو به پڇيو ته ابن ابزه ڪير آهي؟ هن جواب ڏنو؛ هو انهن اڳوڻن غلامن مان هڪ آهي جن کي اسان آزاد ڪيو آهي. عمر چيو ته پوءِ توهان هڪ اڳوڻي غلام کي انهن جي اڳواڻي لاءِ مقرر ڪيو؟ هن جواب ڏنو؛ اي امير المومنين، واقعي هو اهڙو شخص آهي جيڪو هميشه قرآن پڙهندو آهي ۽ وراثت جي قانون کي هلائيندو آهي. عمر چيو ته ڄاڻو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'يقيناً، الله هن ڪتاب - قرآن - سان ڪجهه ماڻهن جو درجو بلند ڪندو ۽ ڪجهه ٻين ماڻهن کي ان سان ذليل ڪندو'.

تائيدي حديثون (3)

حديث

Imam Darimi : 3232

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ إِنَّ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ لَهُ أَجْرٌ وَإِنَّ الَّذِي يَسْتَمِعُ لَهُ أَجْرَانِ

اسان کي [ابو المغيره] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبده] ٻڌايو آهي ته [خالد بن معدان] چيو ته: بيشڪ جيڪو قرآن پڙهي ٿو ان کي هڪ ثواب آهي ۽ جيڪو ان کي ٻڌندو آهي ان کي ٻه ثواب آهن.

حديث

Imam Darimi : 3233

حَدَّثَنَا رَزِينُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَنْ اسْتَمَعَ إِلَى آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ كَانَتْ لَهُ نُورًا

اسان کي [رزين بن عبدالله بن حميد]، [عبدالرزاق]، [ابن جريج]، [عثا]، [ابن عباس] کان بيان ڪيو آهي ته: جيڪو به الله جي ڪتاب مان هڪ آيت ٻڌندو، ته اها آيت ان لاءِ روشني بڻجي ويندي.

حديث

Imam Darimi : 3234

أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَهَمَّامٌ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَهُوَ مَاهِرٌ بِهِ فَهُوَ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ وَالَّذِي يَقْرَؤُهُ وَهُوَ يَشْتَدُّ عَلَيْهِ فَلَهُ أَجْرَانِ

اسان کي [مسلم بن ابراهيم] ٻڌايو آهي [هشام] ۽ [همام] ٻنهي چيو آهي ته اسان کي [قتاده] [زراره بن عوفه] کان [سعد بن هشام] کان [عائشه] کان ۽ رسول الله ﷺ کان بيان ڪيو آهي ته پاڻ فرمايو آهي ته: 'جيڪي ماڻهو قرآن پڙهن ٿا ۽ ان کي عظيم فرشتن سان گڏ پڙهڻ ۾ ماهر آهن، اهي فرمانبردار آهن. ساڳئي وقت، جيڪو شخص ان کي وڏي ڪوشش سان پڙهي ٿو، ان کي ٻه اجر ملندا'.

تائيدي حديثون (18)

حديث

Imam Darimi : 3235

حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ وَهْبٍ الذِّمَارِيِّ قَالَ مَنْ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَقَامَ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَعَمِلَ بِمَا فِيهِ وَمَاتَ عَلَى الطَّاعَةِ بَعَثَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ السَّفَرَةِ وَالْأَحْكَامِ قَالَ سَعِيدٌ السَّفَرَةُ الْمَلَائِكَةُ وَالْأَحْكَامُ الْأَنْبِيَاءُ قَالَ وَمَنْ كَانَ حَرِيصًا وَهُوَ يَتَفَلَّتُ مِنْهُ وَهُوَ لَا يَدَعُهُ أُوتِيَ أَجْرَهُ مَرَّتَيْنِ وَمَنْ كَانَ عَلَيْهِ حَرِيصًا وَهُوَ يَتَفَلَّتُ مِنْهُ وَمَاتَ عَلَى الطَّاعَةِ فَهُوَ مِنْ أَشْرَافِهِمْ وَفُضِّلُوا عَلَى النَّاسِ كَمَا فُضِّلَتْ النُّسُورُ عَلَى سَائِرِ الطَّيْرِ وَكَمَا فُضِّلَتْ مَرْجَةٌ خَضْرَاءُ عَلَى مَا حَوْلَهَا مِنْ الْبِقَاعِ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ قِيلَ أَيْنَ الَّذِينَ كَانُوا يَتْلُونَ كِتَابِي لَمْ يُلْهِهِمْ اتِّبَاعُ الْأَنْعَامِ فَيُعْطَى الْخُلْدَ وَالنَّعِيمَ فَإِنْ كَانَ أَبَوَاهُ مَاتَا عَلَى الطَّاعَةِ جُعِلَ عَلَى رُءُوسِهِمَا تَاجُ الْمُلْكِ فَيَقُولَانِ رَبَّنَا مَا بَلَغَتْ هَذَا أَعْمَالُنَا فَيَقُولُ بَلَى إِنَّ ابْنَكُمَا كَانَ يَتْلُو كِتَابِي

اسان کي [مروان بن محمد] ٻڌايو آهي [سعد] هو ابن عبدالعزيز آهي، [اسماعيل بن عبيدالله] کان [وهب عز الزميري] کان، هن چيو ته؛ جنهن کي الله قرآن ڏنو آهي، پوءِ هو رات جي آخر ۾ ۽ ڏينهن جي آخر ۾ قرآن پڙهي ٿو ۽ ان جي مواد تي عمل ڪري ٿو ۽ هو الله جي فرمانبرداري ۾ مري ٿو، الله ضرور ان کي قيامت جي ڏينهن معزز ملائڪن ۽ ججن سان گڏ اٿاريندو. سعيد چيو ته؛ صفارا ملائڪ آهن ۽ احڪام نبي آهن. هن جاري رکيو؛ جيڪو قرآن کي رکي ٿو پر ان کي ياد ڪرڻ وساري ٿو، جيتوڻيڪ هن ان کي ڪڏهن به نه ڇڏيو، ان کي ٻه ڀيرا اجر ڏنو ويندو. جيڪو قرآن کي محفوظ ڪري ٿو پر ان جي يادگيري وڃائي ٿو، ۽ الله جي فرمانبرداري ۾ مري ٿو، اهو ماڻهن مان هڪ آهي ۽ ٻين سڀني ماڻهن کان ترجيح ڏني وئي آهي، جيئن عقاب سڀني پکين کان ترجيح ڏني وئي آهي، ۽ گاهه سان ڀريل سائي زمين ان جي چوڌاري زمينن کان ترجيح ڏني وئي آهي. پوءِ جڏهن قيامت جو ڏينهن ايندو، ته چيو ويندو: منهنجي ڪتاب پڙهڻ وارا ڪٿي آهن؟ اهي لذت جي ڳولا ۾ مشغول نه ٿيا هئا. پوءِ انهن کي ابديت ۽ لذت ڏني ويندي. جيڪڏهن سندس ٻئي والدين الله جي فرمانبرداري ۾ فوت ٿين ٿا، ته انهن جي مٿي تي بادشاهت جو تاج رکيو ويندو. پوءِ اهي چوندا: اي اسان جا رب، اسان جا عمل اسان کي هن درجي تائين نه پهچائي سگهيا هئا. هو جواب ڏيندو: بيشڪ، اهو توهان جو پٽ آهي جيڪو منهنجو ڪتاب پڙهندو هو.

حديث

Imam Darimi : 3236

أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي فَاتِحَةِ الْكِتَابِ شِفَاءٌ مِنْ كُلِّ دَاءٍ

اسان کي [قبيشا] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] عبدالملڪ بن عمير کان روايت ڪيو آهي، هن چيو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم جن فرمايو؛ سوره فاتحه سڀني بيمارين جي دوا آهي.

حديث

Imam Darimi : 3237

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي سَعِيدِ بْنِ الْمُعَلَّى الْأَنْصَارِيِّ قَالَ مَرَّ بِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَمْ يَقُلْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ } قَالَ أَلَا أُعَلِّمُكَ أَعْظَمَ سُورَةٍ فِي الْقُرْآنِ قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ مِنْ الْمَسْجِدِ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَهِيَ السَّبْعُ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنُ الْعَظِيمُ الَّذِي أُوتِيتُمْ

اسان کي [بصير بن عمر الزهراني] ٻڌايو آهي اسان کي [صيوبة] ٻڌايو آهي [خبيب بن عبدالرحمان] کان [حفش بن عاصم] کان [ابو سعيد بن المعلى الانشاري] چيو آهي ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيري منهنجي اڳيان گذريا، پوءِ فرمايائون: 'ڇا الله عزوجل نه فرمايو هو ته: 'اي ايمان وارؤ، جڏهن رسول توهان کي سڏي ته الله ۽ رسول جي سڏ کي پورو ڪريو'. هن جاري رکيو؛ 'ڇا مان توهان کي مسجد مان نڪرڻ کان اڳ قرآن جو سڀ کان وڏو حرف سيکاريان؟' جڏهن هو ٻاهر نڪرڻ وارو هو، ته هن چيو؛ 'الحمدلله رب العالمين، اهو عظيم سبع المثاني ۽ قرآن آهي جيڪو توهان کي ڏنو ويو آهي'.

حديث

Imam Darimi : 3238

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاتِحَةُ الْكِتَابِ هِيَ السَّبْعُ الْمَثَانِي

اسان کي [محمد بن سعيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو اسامه] عبدالحميد بن جعفر کان، [علا بن عبدالرحمٰن] کان، [پنهنجي پيءُ] کان، [ابو هريره] کان، [ابي بن ڪعب] کان، هن چيو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم جن فرمايو؛ ”فتح البقع سبع المطاني“.

حديث

Imam Darimi : 3239

حَدَّثَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أُنْزِلَتْ فِي التَّوْرَاةِ وَلَا فِي الْإِنْجِيلِ وَالزَّبُورِ وَالْقُرْآنِ مِثْلُهَا يَعْنِي أُمَّ الْقُرْآنِ وَإِنَّهَا لَسَبْعٌ مِنْ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنُ الْعَظِيمُ الَّذِي أُعْطِيتُ

اسان کي نعيم بن حماد ٻڌايو آهي ته اسان کي عبدالعزيز بن محمد ٻڌايو آهي ته [علاء بن عبدالرحمان] ۽ [پنهنجي پيءُ] [ابو هريره] کان ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'تورات، انجيل، زبور ۽ قرآن ۾ ڪڏهن به نازل نه ٿيو آهي، يعني ام القرآن - سورة الفاتحه -. بيشڪ، اهو عظيم سبع المثاني ۽ قرآن آهي جيڪو مون کي ڏنو ويو آهي'.

تائيدي حديثون (7)

حديث

Imam Darimi : 3240

أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَمْدُ لِلَّهِ أُمُّ الْقُرْآنِ وَأُمُّ الْكِتَابِ وَالسَّبْعُ الْمَثَانِي

اسان کي [ابو علي بن الحنفي] ٻڌايو آهي ته مون کي [ابن ابو زيب] [المقبوري] کان [ابو هريره] کان، هن چيو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم جن فرمايو؛ الحمدلله - سوره فاتحه - اُم القرآن، اُمّ الکتاب ۽ سبع المطاني آهي.