Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 3181
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ هُوَ الْهَجَرِيُّ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ مَأْدُبَةُ اللَّهِ فَتَعَلَّمُوا مِنْ مَأْدُبَتِهِ مَا اسْتَطَعْتُمْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ حَبْلُ اللَّهِ وَالنُّورُ الْمُبِينُ وَالشِّفَاءُ النَّافِعُ عِصْمَةٌ لِمَنْ تَمَسَّكَ بِهِ وَنَجَاةٌ لِمَنْ اتَّبَعَهُ لَا يَزِيغُ فَيَسْتَعْتِبُ وَلَا يَعْوَجُّ فَيُقَوَّمُ وَلَا تَنْقَضِي عَجَائِبُهُ وَلَا يَخْلَقُ عَنْ كَثْرَةِ الرَّدِّ فَاتْلُوهُ فَإِنَّ اللَّهَ يَأْجُرُكُمْ عَلَى تِلَاوَتِهِ بِكُلِّ حَرْفٍ عَشْرَ حَسَنَاتٍ أَمَا إِنِّي لَا أَقُولُ الم وَلَكِنْ بِأَلِفٍ وَلَامٍ وَمِيمٍ
اسان کي ٻڌايو آهي [جعفر بن عون] اسان کي ٻڌايو آهي [ابراهيم] - يعني الحاجري - [ابو الاحواش] کان [عبدالله] کان، هن چيو ته؛ 'يقيناً، قرآن الله جي ضيافت آهي، تنهن ڪري سندس ضيافت مان جيترو ٿي سگهي سکيو. بيشڪ، قرآن الله جي رسي، هڪ روشن روشني ۽ مفيد دوا آهي. ان تي عمل ڪندڙن لاءِ تحفظ ۽ ان جي پيروي ڪندڙن لاءِ حفاظت. اهو ڪڏهن به گمراهه نه ٿيندو جيستائين ان تي تنقيد نه ڪئي وڃي، ۽ ڪڏهن به نه جهڪي جيستائين ان کي سڌو نه ڪيو وڃي. جادو ڪڏهن به ختم نه ٿيندو ۽ ڪيترن ئي ورجاءَ جي ڪري بور نه ٿيندو. تنهن ڪري، قرآن پڙهو، بيشڪ الله توهان کي ان جي پڙهڻ جو بدلو ڏيندو، هر اکر سان ڏهه نيڪيون. مون الف لام ميم نه چيو، پر الف هڪ اکر، لام هڪ اکر ۽ ميم هڪ اکر' چيو.
حديث
Imam Darimi : 3182
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَيَّانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا خَطِيبًا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَنِي رَسُولُ رَبِّي فَأُجِيبَهُ وَإِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ الثَّقَلَيْنِ أَوَّلُهُمَا كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ الْهُدَى وَالنُّورُ فَتَمَسَّكُوا بِكِتَابِ اللَّهِ وَخُذُوا بِهِ فَحَثَّ عَلَيْهِ وَرَغَّبَ فِيهِ ثُمَّ قَالَ وَأَهْلَ بَيْتِي أُذَكِّرُكُمْ اللَّهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
اسان کي [جعفر بن عون] ٻڌايو آهي [ابو حيان] [يزيد بن حيان] کان [زيد بن ارقم] ٻڌايو آهي ته: 'هڪ ڏينهن رسول الله ﷺ خطبي لاءِ بيٺا، الله جي تعريف ڪئي ۽ ان جي عبادت ڪئي پوءِ چيو: 'اي انسان، مان صرف انسان آهيان، منهنجي رب جي رسول جو مون وٽ اچڻ جو وقت ويجهو آهي ته جيئن مان ان کي پورو ڪريان. ۽ بيشڪ مان توهان لاءِ ٻه مشڪل شيون ڇڏي وڃان ٿو. پهرين الله جو ڪتاب آهي جنهن ۾ هدايت ۽ روشني آهي، تنهن ڪري الله جي ڪتاب کي مضبوطيءَ سان پڪڙيو ۽ ان کي وٺو. تنهن ڪري انهن ان تي قائم رهڻ جي ترغيب ڏني ۽ نصيحت ڪئي. پوءِ انهن چيو: 'مان توهان کي پنهنجي اهل بيت ۾ الله جي ياد ڏياريان ٿو'. ٽي ڀيرا چيو.'
حديث
Imam Darimi : 3183
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنَّ هَذَا الصِّرَاطَ مُحْتَضَرٌ تَحْضُرُهُ الشَّيَاطِينُ يُنَادُونَ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا الطَّرِيقُ فَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ فَإِنَّ حَبْلَ اللَّهِ الْقُرْآنُ
اسان کي [جعفر بن عون] ٻڌايو آهي [العماسي] ابو وائل کان ٻڌايو آهي ته؛ [عبدالله] چيو؛ 'بيشڪ، هي رستو شيطانن سان ڀريل آهي جيڪي هميشه رڙيون ڪندا ايندا آهن، 'اي الله جا ٻانها، هي توهان جو رستو آهي'. تنهن ڪري، الله جي رسي کي مضبوطيءَ سان پڪڙيو، بيشڪ الله جي رسي قرآن آهي'.
حديث
Imam Darimi : 3184
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ إِنَّ قَارِئَ الْقُرْآنِ وَالْمُتَعَلِّمَ تُصَلِّي عَلَيْهِمْ الْمَلَائِكَةُ حَتَّى يَخْتِمُوا السُّورَةَ فَإِذَا أَقْرَأَ أَحَدُكُمْ السُّورَةَ فَلْيُؤَخِّرْ مِنْهَا آيَتَيْنِ حَتَّى يَخْتِمَهَا مِنْ آخِرِ النَّهَارِ كَيْ مَا تُصَلِّي الْمَلَائِكَةُ عَلَى الْقَارِئِ وَالْمُقْرِئِ مِنْ أَوَّلِ النَّهَارِ إِلَى آخِرِهِ
اسان کي ابو المغيره ٻڌايو آهي ته اسان کي عبده ٻڌايو آهي ته [خالد بن معدان] چيو ته: 'يقيناً، قرآن پڙهڻ وارن ۽ قرآن پڙهڻ وارن لاءِ ملائڪ دعا ڪندا رهندا جيستائين اهي هڪ سورت ختم نه ڪن. جيڪڏهن توهان مان ڪو هڪ سورت پڙهي ته ان کي سورت جون ٻه آيتون پڙهڻ کان روڪيو وڃي جيستائين هو ان کي منجهند جي آخر ۾ ختم نه ڪري سگهي، ته جيئن ملائڪ پڙهڻ واري ۽ پڙهڻ واري لاءِ شروع کان منجهند جي آخر تائين دعا ڪندا.'
حديث
Imam Darimi : 3185
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا حَرِيزٌ عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ هَذِهِ الْمَصَاحِفُ الْمُعَلَّقَةُ فَإِنَّ اللَّهَ لَنْ يُعَذِّبَ قَلْبًا وَعَى الْقُرْآنَ
اسان کي خبر ڏني آهي [الحڪم بن نافع] اسان کي خبر ڏني آهي [حارث] [سيورهبيل بن مسلم الخولاني] [ابو امامه] کان ته هن هڪ ڀيرو چيو هو: 'قرآن پڙهو ۽ اهي لٽڪيل صفحا توهان کي ٺڳي نه سگهندا، بيشڪ الله انهن دلين کي عذاب نه ڏيندو جيڪي هميشه قرآن تي ڌيان ڏين ٿا'.
حديث
Imam Darimi : 3186
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ هَذِهِ الْمَصَاحِفُ الْمُعَلَّقَةُ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُعَذِّبُ قَلْبًا وَعَى الْقُرْآنَ
اسان کي [عبدالله بن صالح] ٻڌايو آهي مون کي [معاويه بن صالح] ٻڌايو آهي [سليم بن عامر] کان [ابو امامه البهلي] هن چيو ته: 'قرآن پڙهو، ۽ اهي لٽڪيل صفحا توهان کي دوکو نه ڏيندا، بيشڪ الله ان دل کي عذاب نه ڏيندو جيڪو هميشه قرآن تي ڌيان ڏيندو آهي'.
حديث
Imam Darimi : 3187
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ مَعْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ لَيْسَ مِنْ مُؤَدِّبٍ إِلَّا وَهُوَ يُحِبُّ أَنْ يُؤْتَى أَدَبُهُ وَإِنَّ أَدَبَ اللَّهِ الْقُرْآنُ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي اسان کي [مصر] [معن بن عبدالرحمان] کان [ابن مسعود] ٻڌايو آهي ته: 'ڪو به ماڻهو مهمان نوازي نٿو ڪري جيستائين هو خوش نه ٿئي ته ان ۾ شرڪت ڪئي وڃي. بيشڪ الله جو ضيافت قرآن آهي.'
حديث
Imam Darimi : 3188
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقُولُ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ مَأْدُبَةُ اللَّهِ فَمَنْ دَخَلَ فِيهِ فَهُوَ آمِنٌ
اسان کي [سهل بن حماد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [صيوبة] عبدالمالڪ بن ميسرة کان [ابو الاحواش] ٻڌايو آهي ته؛ [عبدالله] هڪ ڀيري چيو هو ته؛ 'بيشڪ، هي قرآن الله جو ضيافت آهي، جيڪو به ان ۾ داخل ٿيندو اهو ضرور محفوظ رهندو'.
حديث
Imam Darimi : 3189
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ أَحَبَّ الْقُرْآنَ فَلْيُبْشِرْ
اسان کي [يحييٰ بن حماد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو عوانه] ٻڌايو آهي ته [العماسي] ۽ [ابراهيم] ۽ [عبدالرحمن بن يزيد] ۽ [عبدالله] چيو آهي ته: 'جيڪو قرآن سان پيار ڪري ٿو ان کي خوش ٿيڻ گهرجي'.
حديث
Imam Darimi : 3190
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ أَحَبَّ الْقُرْآنَ فَلْيُبْشِرْ
اسان کي [يعليٰ] ٻڌايو آهي [العماسي] ابراهيم کان [عبدالرحمن بن يزيد] کان [عبدالله] ٻڌايو آهي ته: 'جيڪو قرآن سان پيار ڪري ٿو اهو خوش ٿئي'.
حديث
Imam Darimi : 3191
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النُّجُودِ عَنْ الشَّعْبِيِّ أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ كَانَ يَقُولُ يَجِيءُ الْقُرْآنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَشْفَعُ لِصَاحِبِهِ فَيَكُونُ لَهُ قَائِدًا إِلَى الْجَنَّةِ وَيَشْهَدُ عَلَيْهِ وَيَكُونُ لَهُ سَائِقًا إِلَى النَّارِ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [يزيد بن هارون] اسان کي [همام] [عاشق بن ابو النجود] [عاش سيابي] کان ٻڌايو ته [ابن مسعود] چيو: 'قرآن قيامت جي ڏينهن ايندو ۽ پنهنجي پڙهندڙ جي شفاعت ڪندو، اهو ان لاءِ جنت جو رهنما ۽ ان تي شاهد هوندو، پر اهو ان لاءِ دوزخ جو رهنما پڻ ٿي سگهي ٿو.'
حديث
Imam Darimi : 3192
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا بُدَيْلٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلَّهِ أَهْلِينَ مِنْ النَّاسِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هُمْ قَالَ أَهْلُ الْقُرْآنِ
اسان کي [مسلم بن ابراهيم] ٻڌايو آهي [الحسن بن ابو جعفر] اسان کي [بديل] ٻڌايو آهي [انس] کان ته هن چيو ته؛ 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'بيشڪ الله جا ويجها ماڻهو آهن'. پڇيو ويو ته، 'يا رسول الله، اهي ڪير آهن؟' هن جواب ڏنو؛ 'اهي قرآن جا ماهر آهن'.
حديث
Imam Darimi : 3193
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ مُغِيثٍ عَنْ كَعْبٍ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ فَإِنَّهُ فَهْمُ الْعَقْلِ وَنُورُ الْحِكْمَةِ وَيَنَابِيعُ الْعِلْمِ وَأَحْدَثُ الْكُتُبِ بِالرَّحْمَنِ عَهْدًا وَقَالَ فِي التَّوْرَاةِ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي مُنَزِّلٌ عَلَيْكَ تَوْرَاةً حَدِيثَةً تَفْتَحُ فِيهَا أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا
اسان کي [عمرو بن عاشم] ٻڌايو آهي [حماد بن سلمه] [عاشق بن بهدله] کان [مغيث] کان [ڪعب] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته؛ 'توهان کي قرآن پڙهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اهو عقل جي سمجھ، حڪمت جي روشني، علم جو ذريعو ۽ الله جي طرفان هڪ عهد جي طور تي جديد ڪتاب آهي'. ڪعب جاري رکيو، 'تورات ۾ چيو ويو آهي؛ "اي محمد، بيشڪ مون توهان تي هڪ نئون توريت نازل ڪيو آهي، جيڪو انڌيون اکيون، ٻوڙا ڪن ۽ بند دليون کوليندو."
حديث
Imam Darimi : 3194
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ عَنْ أَبِي إِيَاسٍ عَنْ أَبِي كِنَانَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى أَنَّهُ قَالَ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ كَائِنٌ لَكُمْ أَجْرًا وَكَائِنٌ لَكُمْ ذِكْرًا وَكَائِنٌ بِكُمْ نُورًا وَكَائِنٌ عَلَيْكُمْ وِزْرًا اتَّبِعُوا الْقُرْآنَ وَلَا يَتَّبِعْكُمْ الْقُرْآنُ فَإِنَّهُ مَنْ يَتَّبِعْ الْقُرْآنَ يَهْبِطْ بِهِ فِي رِيَاضِ الْجَنَّةِ وَمَنْ اتَّبَعَهُ الْقُرْآنُ يَزُخُّ فِي قَفَاهُ فَيَقْذِفُهُ فِي جَهَنَّمَ قَالَ أَبُو مُحَمَّد يَزُخُّ يَدْفَعُ
اسان کي ٻڌايو آهي [سحل بن حماد] اسان کي ٻڌايو آهي [صيوبة] اسان کي ٻڌايو آهي [زياد بن مخرق] [ابو عياس] کان [ابو ڪنانه] کان [ابو موسيٰ] کان ته هن چيو؛ 'بيشڪ، هي قرآن توهان جي اجر جو ذريعو ٿي سگهي ٿو، اهو توهان جي ذڪر جو ذريعو ۽ توهان لاءِ روشني ٿي سگهي ٿو، پر اهو توهان جي گناهن جو سبب پڻ ٿي سگهي ٿو. هن قرآن جي پيروي ڪريو ۽ قرآن کي توهان جي پيروي نه ڪريو. ڇاڪاڻ ته جيڪي ماڻهو قرآن جي پيروي ڪندا آهن اهي جنت جي باغن ۾ رڪجي ويندا، جڏهن ته جيڪڏهن قرآن ڪنهن جي پيروي ڪندو، ته قرآن ان کي ڳچيءَ جي پوئين حصي ۾ ڌڪي ڇڏيندو ۽ ان کي دوزخ جي دوزخ ۾ اڇلائي ڇڏيندو. ابو محمد چيو؛ 'يَزُخُّو جو مطلب آهي ڌڪو ڏيڻ'.
حديث
Imam Darimi : 3195
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَيُّوبَ قَالَ سَمِعْتُ عَمِّي إِيَاسَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُ أَخَذَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ بِيَدِي ثُمَّ قَالَ إِنَّكَ إِنْ بَقِيتَ سَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثَلَاثَةُ أَصْنَافٍ فَصِنْفٌ لِلَّهِ وَصِنْفٌ لِلْجِدَالِ وَصِنْفٌ لِلدُّنْيَا وَمَنْ طَلَبَ بِهِ أَدْرَكَ
اسان کي [عبدالله بن يزيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [موسيٰ بن ايوب] ٻڌايو ته هن چيو ته؛ مون پنهنجي چاچي [عيس بن عامر] کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ '[علي بن ابو طالب] منهنجو هٿ ورتو ۽ چيو؛ 'يقيناً، جيڪڏهن توهان اڃا تائين زنده آهيو ته توهان کي ٽي گروهه ملندا جيڪي قرآن پڙهندا آهن؛ اهو گروهه جيڪو ان کي الله جي لاءِ پڙهندو آهي، اهو گروهه جيڪو ان کي بحث مباحثي لاءِ پڙهندو آهي ۽ اهو گروهه جيڪو ان کي دنيا جي ڪري پڙهندو آهي. جيڪو به قرآن سان ڳولا ڪندو، اهو ضرور اهو ڳوليندو جيڪو هو ڳولي رهيو آهي.'
حديث
Imam Darimi : 3196
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِأَبِي الدَّرْدَاءِ إِنَّ إِخْوَانَكَ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ مِنْ أَهْلِ الذِّكْرِ يُقْرِئُونَكَ السَّلَامَ فَقَالَ وَعَلَيْهِمْ السَّلَامُ وَمُرْهُمْ فَلْيُعْطُوا الْقُرْآنَ بِخَزَائِمِهِمْ فَإِنَّهُ يَحْمِلُهُمْ عَلَى الْقَصْدِ وَالسُّهُولَةِ وَيُجَنِّبُهُمْ الْجَوْرَ وَالْحُزُونَةَ
اسان کي [سليمان بن حرب]، [حماد بن زيد]، [ايوب]، [ابو قلابه] ٻڌايو آهي ته هڪ ماڻهو هو جنهن [ابو درداء] کي چيو، 'يقيناً، ڪوفي جي ماڻهن مان توهان جا ڀائر جيڪي ذڪر جا ماهر آهن، توهان کي سلام موڪلين ٿا'. ابو درداء جواب ڏنو، 'وعليهم السلام - انهن تي سلامتي هجي - ۽ انهن کي چئو ته قرآن کي پنهنجو سينو بڻائين، يقيناً اهو انهن لاءِ هدايت ۽ آساني آڻيندو ۽ انهن کي گمراهي ۽ غم کان پري رکندو'.
حديث
Imam Darimi : 3197
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ الْجُعْفِيُّ عَنْ حَمْزَةَ الزَّيَّاتِ عَنْ أَبِي الْمُخْتَارِ الطَّائِيِّ عَنْ ابْنِ أَخِي الْحَارِثِ عَنْ الْحَارِثِ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا أُنَاسٌ يَخُوضُونَ فِي أَحَادِيثَ فَدَخَلْتُ عَلَى عَلِيٍّ فَقُلْتُ أَلَا تَرَى أَنَّ أُنَاسًا يَخُوضُونَ فِي الْأَحَادِيثِ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ قَدْ فَعَلُوهَا قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَتَكُونُ فِتَنٌ قُلْتُ وَمَا الْمَخْرَجُ مِنْهَا قَالَ كِتَابُ اللَّهِ كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ نَبَأُ مَا قَبْلَكُمْ وَخَبَرُ مَا بَعْدَكُمْ وَحُكْمُ مَا بَيْنَكُمْ هُوَ الْفَصْلُ لَيْسَ بِالْهَزْلِ هُوَ الَّذِي مَنْ تَرَكَهُ مِنْ جَبَّارٍ قَصَمَهُ اللَّهُ وَمَنْ ابْتَغَى الْهُدَى فِي غَيْرِهِ أَضَلَّهُ اللَّهُ فَهُوَ حَبْلُ اللَّهِ الْمَتِينُ وَهُوَ الذِّكْرُ الْحَكِيمُ وَهُوَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ وَهُوَ الَّذِي لَا تَزِيغُ بِهِ الْأَهْوَاءُ وَلَا تَلْتَبِسُ بِهِ الْأَلْسِنَةُ وَلَا يَشْبَعُ مِنْهُ الْعُلَمَاءُ وَلَا يَخْلَقُ عَنْ كَثْرَةِ الرَّدِّ وَلَا تَنْقَضِي عَجَائِبُهُ وَهُوَ الَّذِي لَمْ يَنْتَهِ الْجِنُّ إِذْ سَمِعَتْهُ أَنْ قَالُوا { إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا } هُوَ الَّذِي مَنْ قَالَ بِهِ صَدَقَ وَمَنْ حَكَمَ بِهِ عَدَلَ وَمَنْ عَمِلَ بِهِ أُجِرَ وَمَنْ دَعَا إِلَيْهِ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ خُذْهَا إِلَيْكَ يَا أَعْوَرُ
اسان کي [محمد بن يزيد الرفائي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [الحسين الجوفعي] [حمزه الزيات] کان [ابو المختار الثائي] کان [منهنجي ڀاءُ جي پٽ الحارث] کان [الحارث] ٻڌايو آهي ته: 'مان هڪ ڀيرو هڪ مسجد ۾ داخل ٿيس ۽ ان وقت ماڻهو ڪيترن ئي حديثن بابت ڳالهائي رهيا هئا. پوءِ مان [علي] وٽ ويس ۽ چيو: 'ڇا توهان ماڻهن کي مسجد ۾ ڪجهه حديثن بابت ڳالهائيندي نه ڏٺو؟' پوءِ هن پڇيو، 'ڇا انهن واقعي اهو ڪيو؟' مون جواب ڏنو، 'صحيح'. پوءِ علي چيو؛ 'يقيناً، مون هڪ ڀيرو رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو هو ته: 'ڪجهه تهمت هوندي'. مون پڇيو، 'نڪرڻ جو رستو ڇا آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'الله جو ڪتاب. الله جو ڪتاب. ان ۾ توهان کان اڳ وارن ماڻهن جون ڪهاڻيون، توهان کان پوءِ وارن ماڻهن جون خبرون ۽ توهان جي وچ ۾ قانوني بندوبست آهن.' هي هڪ واضح ۽ قطعي ڪتاب آهي، مذاق نه آهي. هي هڪ اهڙي ڪتاب آهي، جيڪڏهن متڪبر ماڻهن ان کي ڇڏي ڏنو، ته الله ضرور ان کي تباهه ڪندو. جيڪو به ان کان سواءِ ڪنهن ٻئي ڪتاب ۾ هدايت ڳوليندو، الله ضرور ان کي گمراهه ڪندو، ڇاڪاڻ ته اهو الله جي مضبوط رسي آهي. اهو هڪ حڪمت وارو ڊيڄاريندڙ آهي. اهو هڪ سڌو رستو آهي. ان سان خواهشون نه هٽنديون ۽ لفظ غلط نه ٿيندا. عالمن ڪڏهن به گهڻين ورجاين جي ڪري ٿڪل ۽ بيزار محسوس نه ڪيو ۽ جادو ڪڏهن به ختم نه ٿيو. اهو هڪ اهڙو ڪتاب آهي جيڪو جنن جي ٻڌڻ سان ختم نه ٿيندو، جيستائين اهي نه چون؛ '-بيشڪ اسان شاندار قرآن ٻڌو آهي-' -قس، الجن؛ 1-. اهو هڪ اهڙو ڪتاب آهي جنهن سان جيڪڏهن ڪو به ڳالهائيندو، ته اهو ضرور سچو هوندو، جيڪو به ان سان معاملو فيصلو ڪندو، اهو ضرور انصاف ڪندو، جيڪو به ان سان نيڪ عمل ڪندو، ضرور انعام ڏنو ويندو ۽ جيڪو به ان کي سڏيندو، ان کي ضرور سڌي رستي ڏانهن ڏيکاريو ويندو. اي اعوذ بالله ان کي پنهنجي لاءِ وٺو.
حديث
Imam Darimi : 3198
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمَّتَكَ سَتُفْتَتَنُ مِنْ بَعْدِكَ قَالَ فَسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ سُئِلَ مَا الْمَخْرَجُ مِنْهَا قَالَ الْكِتَابُ الْعَزِيزُ الَّذِي { لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ } مَنْ ابْتَغَى الْهُدَى فِي غَيْرِهِ أَضَلَّهُ اللَّهُ وَمَنْ وَلِيَ هَذَا الْأَمْرَ مِنْ جَبَّارٍ فَحَكَمَ بِغَيْرِهِ قَصَمَهُ اللَّهُ هُوَ الذِّكْرُ الْحَكِيمُ وَالنُّورُ الْمُبِينُ وَالصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ فِيهِ خَبَرُ مَنْ قَبْلَكُمْ وَنَبَأُ مَا بَعْدَكُمْ وَحُكْمُ مَا بَيْنَكُمْ وَهُوَ الْفَصْلُ لَيْسَ بِالْهَزْلِ وَهُوَ الَّذِي سَمِعَتْهُ الْجِنُّ فَلَمْ تَتَنَاهَى أَنْ قَالُوا { إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ } وَلَا يَخْلَقُ عَنْ كَثْرَةِ الرَّدِّ وَلَا تَنْقَضِي عِبَرُهُ وَلَا تَفْنَى عَجَائِبُهُ ثُمَّ قَالَ عَلِيٌّ لِلْحَارِثِ خُذْهَا إِلَيْكَ يَا أَعْوَرُ
اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن العلاء] اسان کي ٻڌايو آهي [زڪريا بن عدي] اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن سلمه] [ابو سنان] [عمرو بن مرہ] [ابو البختري] [الحارث] [علي] کان، هن چيو ته؛ 'چيو ويو ته، 'اي الله جا رسول، بيشڪ توهان جي قوم توهان کان پوءِ بدنامي جو شڪار ٿيندي'. علي چيو؛ 'پوءِ ان شخص رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻيهر پڇيو، يا ان کان پڇيو ويو ته، 'هن مان نڪرڻ جو رستو ڇا آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'هڪ عظيم ڪتاب، جنهن تي نه اڳ کان ڪو برائي آئي ۽ نه پوئتي، جيڪو رب، سڀ کان وڌيڪ حڪمت وارو، سڀ کان وڌيڪ تعريف ڪيل کان نازل ٿيو آهي' -قسط فشلات؛ 42-. جيڪو به ٻين ڪتابن ۾ هدايت ڳوليندو، الله ان کي گمراھ ڪندو. ۽ جيڪو به هن معاملي کي متڪبر ماڻهن کان روڪيندو ۽ قرآن جي بنياد تي فيصلو نه ڪندو، الله ضرور ان کي تباهه ڪندو.' اهو هڪ حڪمت وارو ڊيڄاريندڙ، هڪ روشن روشني ۽ هڪ سڌو رستو آهي. ان ۾ توهان کان اڳ وارن جي خبر آهي ۽ توهان کان پوءِ وارن جي خبر آهي، انهي سان گڏ توهان جي وچ ۾ قانوني سهولتون آهن. اهو هڪ واضح ۽ قطعي ڪتاب آهي، مذاق نه آهي. اهو هڪ اهڙو ڪتاب آهي جيڪو جنن جي ٻڌڻ سان ختم نه ٿيندو، جيستائين اهي نه چون؛ '- بيشڪ اسان شاندار قرآن ٻڌو آهي، جيڪو اسان کي سڌي رستي ڏانهن هدايت ڪري ٿو-' -قس. الجن؛ 1-2-. اهو پڙهندڙ کي گهڻين ورجاءَ جي ڪري بور نٿو ڪري، سبق ڪڏهن به ختم نه ٿيندا آهن ۽ جادو ڪڏهن به ختم نه ٿيندو آهي'. پوءِ علي الحارث کي چيو، 'اي عور، هن کي پنهنجي لاءِ وٺي وڃو'.
حديث
Imam Darimi : 3199
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي حُرَّةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ { وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا } قَالَ الْفَهْمَ بِالْقُرْآنِ
اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن يوسف] اسان کي ٻڌايو آهي [سفيان] کان [ابو هريره] کان [ابراهيم] آيت بابت؛ '-۽ جيڪو به حڪمت سان نوازيو ويو آهي، ان کي واقعي ڪيترن ئي نعمتن سان نوازيو ويو آهي-' -سوال: البقره؛ 268-، هن چيو؛ 'يعني قرآن کي سمجهڻ'.
حديث
Imam Darimi : 3200
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ وَرْقَاءَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ { يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ } قَالَ الْكِتَابَ يُؤْتِي إِصَابَتَهُ مَنْ يَشَاءُ
اسان کي [محمد بن يوسف] [ورقاع] کان [ابن ابو نجيح] کان [مجاهد] تائين آيت بابت ٻڌايو آهي: 'الله جنهن کي چاهي ٿو قرآن جي سمجھ عطا ڪري ٿو' - سورة البقره؛ 269-، هن چيو؛ 'قرآن جي سچائي جنهن کي چاهي ٿو ان کي عطا ڪئي ويندي'.
