Imam Darimi : 3081
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ أَبَاهُ أَعْتَقَ رَقِيقًا لَهُ فِي مَرَضِهِ ثُمَّ بَدَا لَهُ أَنْ يَرُدَّهُمْ وَيُعْتِقَ غَيْرَهُمْ قَالَ فَخَاصَمُونِي إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ فَأَجَازَ عِتْقَ الْآخِرِينَ وَأَبْطَلَ عِتْقَ الْأَوَّلِينَ
اسان کي ٻڌايو آهي [سهل بن حماد] اسان کي ٻڌايو آهي [همام] چيو آهي ته؛ مون کي [قتاده] ٻڌائڻ کان پوءِ هن چيو؛ [عمرو بن دينار] مون کي ٻڌايو ته سندس پيءُ بيمار ٿيڻ تي پنهنجي هڪ غلام کي آزاد ڪيو. پوءِ هن پنهنجي آزادي منسوخ ڪرڻ ۽ ٻين غلامن کي آزاد ڪرڻ چاهيو. هن چيو ته؛ انهن منهنجي باري ۾ [عبدالمالڪ بن مروان] وٽ شڪايت ڪئي، تنهن ڪري هن آخري آزادي ڏني ۽ پهرين آزادي منسوخ ڪئي.
Imam Darimi : 3082
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ الشَّرِيدِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ يُحْدِثُ الرَّجُلُ فِي وَصِيَّتِهِ مَا شَاءَ وَمِلَاكُ الْوَصِيَّةِ آخِرُهَا قَالَ أَبُو مُحَمَّد هَمَّامٌ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَمْرٍو وَبَيْنَهُمَا قَتَادَةُ
اسان کي [سهل بن حماد] ٻڌايو آهي اسان کي [همام] ٻڌايو آهي [عمرو بن صيوب] کان [عبدالله بن ابو ربيعہ] کان [اش شريد بن سويد] هن چيو ته؛ [عمر] چيو؛ هڪ شخص پنهنجي وصيت ۾ ڪجهه به ڪري سگهي ٿو. باقي وصيت آخري آهي. ابو محمد چيو ته؛ همام عمرو کان نه ٻڌو ۽ قتاده ٻنهي جي وچ ۾ هو.
Imam Darimi : 3083
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ فِي الرَّجُلِ يُوصِي بِوَصِيَّةٍ ثُمَّ يُوصِي بِأُخْرَى قَالَ هُمَا جَائِزَتَانِ فِي مَالِهِ
اسان کي [سعيد بن المغيره] ٻڌايو آهي، [ابن المبارڪ] چيو آهي؛ اسان کي [معمر] کان [عز زهري] کان هڪ شخص بابت ٻڌايو آهي جيڪو هڪ وصيت ڪئي ۽ پوءِ ٻي وصيت ڪئي، هن چيو ته؛ ٻئي پنهنجي ملڪيت تي ڪري سگهجن ٿا.
Imam Darimi : 3084
حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مِلَاكُ الْوَصِيَّةِ آخِرُهَا
اسان کي [سعيد] [ابن المبارڪ] کان [معمر] کان [قتاده] تائين ٻڌايو ته؛ [عمر بن الخطاب] چيو ته؛ وصيت جو بنياد اهو آهي جيڪو آخري رهجي ويو آهي.
Imam Darimi : 3085
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى قَالَ إِذَا اتَّهَمَ الْقَاضِي الْوَصِيَّ لَمْ يَعْزِلْهُ وَلَكِنْ يُوَكِّلُ مَعَهُ غَيْرَهُ وَهُوَ رَأْيُ الْأَوْزَاعِيِّ
اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن المبارڪ] اسان کي [الوليد] [العوزاعي] کان [يحييٰ] کان ٻڌايو آهي ته هن چيو ته؛ جيڪڏهن جج ان شخص تي الزام لڳائي ٿو جنهن کي وصيت ڏني وئي هئي ته پوءِ هو وصيت کان آزاد نه ٿيندو پر جج پاڻ سان گڏ ڪنهن ٻئي شخص کي وصيت سنڀالڻ لاءِ مقرر ڪندو آهي. هي الاوزاعي جو رايو آهي.
Imam Darimi : 3086
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَامِرٍ قَالَ يَجُوزُ بَيْعُ الْمَرِيضِ وَشِرَاؤُهُ وَنِكَاحُهُ وَلَا يَكُونُ مِنْ الثُّلُثِ
اسان کي [ابو الوليد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [شريق] [اشي شيباني] کان [عامر] ٻڌايو آهي ته؛ بيمار ماڻهو خريد و فروخت جو معاملو ڪري سگهن ٿا ۽ شادي ڪري سگهن ٿا، پر اهو ٽئين ۾ شامل نه آهي.
Imam Darimi : 3087
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الْحَارِثِ الْعُكْلِيِّ قَالَ مَا حَابَى بِهِ الْمَرِيضُ فِي مَرَضِهِ مِنْ بَيْعٍ أَوْ شِرَاءٍ فَهُوَ فِي ثُلُثِهِ قِيمَةُ عَدْلٍ
اسان کي [ابو الوليد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو عوانه] [مظفر] کان [الحارث العڪلي] ٻڌايو آهي ته: بيمار شخص پنهنجي بيماري دوران وڪري يا خريداري مان جيڪو ڪجهه آڻيندو آهي اهو منصفانه حساب جي بنياد تي حقن جي ٽئين حصي ۾ شامل آهي.
Imam Darimi : 3088
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَعْطَتْ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِنَا وَهِيَ حَامِلٌ فَسُئِلَ الْقَاسِمُ فَقَالَ هُوَ مِنْ جَمِيعِ الْمَالِ قَالَ يَحْيَى وَنَحْنُ نَقُولُ إِذَا ضَرَبَهَا الْمَخَاضُ فَمَا أَعْطَتْ فَمِنْ الثُّلُثِ
اسان کي [ابو نعمان] ٻڌايو آهي ته اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي ته [يحيى] کان هو ابن سعيد آهي، هن چيو ته؛ اسان جي خاندان ۾ هڪ حامله عورت پنهنجي ملڪيت ڏني، تنهن ڪري اهو [القاسم] کان پڇيو ويو ۽ هن جواب ڏنو؛ سڀني اثاثن مان ڏنو ويو. يحيى چيو؛ ساڳئي وقت، اسان جي راءِ اها آهي ته جيڪڏهن حمل هڪ حيض کان گذري چڪو آهي، ته ان کي نه ڏيڻ گهرجي پر ان کي پنهنجي اثاثن جو ٽيون حصو ڏيڻ گهرجي.
Imam Darimi : 3089
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ الْحَسَنِ فِي رَجُلٍ قَالَ لِغُلَامِهِ إِنْ دَخَلْتُ دَارَ فُلَانٍ فَغُلَامِي حُرٌّ ثُمَّ دَخَلَهَا وَهُوَ مَرِيضٌ قَالَ يُعْتَقُ مِنْ الثُّلُثِ وَإِنْ دَخَلَ فِي صِحَّتِهِ عُتِقَ مِنْ جَمِيعِ الْمَالِ
اسان کي [احمد بن عبدالله] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو شهاب] عمرو کان [الحسن] هڪ شخص بابت ٻڌايو آهي جنهن پنهنجي غلام کي چيو ته جيڪڏهن مان فلان جي گهر ۾ داخل ٿيندس ته منهنجو غلام آزاد ٿي ويندو. پوءِ هو ان ۾ داخل ٿيو جڏهن هو بيمار هو، هن چيو ته هو ملڪيت جي ٽئين حصي کان آزاد آهي، پر جيڪڏهن هو صحتمند هجڻ جي ڪري گهر ۾ داخل ٿئي ٿو ته هو سڀني ملڪيت کان آزاد آهي.
Imam Darimi : 3090
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا النُّعْمَانُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ مَكْحُولٍ قَالَ إِذَا كَانَ الْوَرَثَةُ مَحَاوِيجَ فَلَا أَرَى بَأْسًا أَنْ يُرَدَّ عَلَيْهِمْ مِنْ الثُّلُثِ قَالَ يَحْيَى فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلْأَوْزَاعِيِّ فَأَعْجَبَهُ
اسان کي ٻڌايو آهي [مروان بن محمد] اسان کي ٻڌايو آهي [يحيى بن حمزه] اسان کي [عنعمان بن المنذير] [مڪحل] کان ٻڌايو آهي ته هن چيو ته؛ جيڪڏهن وارث ضرورت مند آهن ته پوءِ مون کي لڳي ٿو ته ملڪيت جو ٽيون حصو انهن کي واپس ڪيو وڃي ته ٺيڪ آهي. [يحيى] چيو؛ پوءِ مون اهو [الاوزاعي] سان ذڪر ڪيو ۽ هو حيران ٿي ويو.
Imam Darimi : 3091
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ ح و أَخْبَرَنَا مُغِيرَةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَا إِذَا شَهِدَ شَاهِدَانِ مِنْ الْوَرَثَةِ جَازَ عَلَى جَمِيعِهِمْ وَإِذَا شَهِدَ وَاحِدٌ فَفِي نَصِيبِهِ بِحِصَّتِهِ
اسان کي [ابو نعمان] ٻڌايو آهي اسان کي [حسيم] ٻڌايو آهي اسان کي [يونس] ٻڌايو آهي [الحسن] کان، هڪ ٻي روايت ۾؛ ۽ اسان کي [مغيره] ٻڌايو آهي [ابراهيم] کان، ٻنهي چيو ته: جيڪڏهن وصيت جي شاهدي ڏيڻ وارا ٻه وارث آهن ته پوءِ اهو انهن سڀني جي نمائندگي ڪري سگهي ٿو ۽ جيڪڏهن صرف هڪ شخص شاهدي ڏئي ته پوءِ ڳڻپ سندس حصي جي مطابق آهي.
Imam Darimi : 3092
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ أَنَّهُ سَمِعَ الشَّعْبِيَّ يَقُولُ إِذَا شَهِدَ رَجُلٌ مِنْ الْوَرَثَةِ فَفِي نَصِيبِهِ بِحِصَّتِهِ ثُمَّ قَالَ بَعْدَ ذَلِكَ فِي جَمِيعِ حِصَّتِهِ
ابو نعمان اسان کي ٻڌايو ته حسيّم اسان کي ٻڌايو ته مظهرف الشيابي کي چوندي ٻڌو ته: جيڪڏهن وارثن مان ڪو هڪ شاهدي ڏئي ته ان جو حصو ان جي حساب مطابق هوندو. پوءِ هن چيو: هر ڪنهن لاءِ ان جي حصي مطابق.
Imam Darimi : 3093
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ بِالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ فَفِي الْعَيْنِ وَالدَّيْنِ وَإِذَا أَوْصَى بِخَمْسِينَ أَوْ سِتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ فَفِي الْعَيْنِ حَتَّى يَبْلُغَ الثُّلُثَ
اسان کي [ابو الوليد ثيالسي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو شهاب عبدالربي بن نافع] ٻڌايو آهي ته [العماسي] ۽ [ابراهيم] چيو ته: جيڪڏهن ڪو ماڻهو پنهنجي اثاثن جي ٽئين يا چوٿين حصي سان وصيت ڪري ٿو ته اهو سامان ۽ قرضن مان ورتو ويندو آهي، پر جيڪڏهن اهي پنجاهه يا سٺ کان هڪ سؤ تائين وصيت ڪن ٿا ته صرف ٽئين حصي تائين سامان مان.
Imam Darimi : 3094
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْءُ أَحَقُّ بِثُلُثِ مَالِهِ يَضَعُهُ فِي أَيِّ مَالِهِ شَاءَ
اسان کي [مروان بن محمد] ٻڌايو آهي اسان کي [سليمان بن بلال] اسان کي [جعفر بن محمد] [يزيد بن عبدالله بن قسيث] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'هڪ شخص پنهنجي ملڪيت جي ٽئين حصي جو وڌيڪ حقدار آهي جيڪو هو صرف ان ۾ سيڙپڪاري ڪندو'. يعني، جيڪو به مال چاهي ٿو ان مان.
Imam Darimi : 3095
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَبِيبَةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ عَنْ رَجُلٍ جَعَلَ دَرَاهِمَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الَّذِي يَتَصَدَّقُ عِنْدَ مَوْتِهِ أَوْ يُعْتِقُ كَالَّذِي يُهْدِي بَعْدَ مَا شَبِعَ
اسان کي [عبد الشمد بن عبدالوارث] ٻڌايو آهي [سيوبا] اسان کي [ابو اسحاق] ٻڌايو آهي [ابو حبيبه] کان، هن چيو ته مون ابو درداء کان پڇيو ته ڪو ماڻهو پنهنجا درهم خيرات ڪري ٿو - سندس مال في سبيل الله، [ابو درداء] جواب ڏنو؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'اهو ماڻهو جيڪو پنهنجي موت کان اڳ صدقو ڪري ٿو يا غلام آزاد ڪري ٿو، ان جي مثال ان شخص وانگر آهي جيڪو پيٽ ڀرڻ کان پوءِ تحفو ڏئي ٿو'.
Imam Darimi : 3096
حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ فِي الرَّجُلِ يُوصِي بِأَشْيَاءَ وَفِيهَا الْعِتْقُ فَيُجَاوِزُ الثُّلُثَ قَالَ يُبْدَأُ بِالْعِتْقِ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ بِالْحِصَصِ
اسان کي [معلا بن اسد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [وُهيب] ٻڌايو آهي ته [يونس] ۽ [الحسن] هڪ اهڙي شخص بابت ٻڌايو آهي جنهن اهڙي وصيت ڪئي جنهن ۾ غلام آزاد ڪرڻ جو معاملو شامل هجي ۽ وصيت سندس دولت جي ٽئين حصي کان وڌيڪ هجي، هن چيو ته آزادي مقدم آهي. اسان کي [معلا بن اسد] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته؛ اسان کي [وُهيب] [ايوب] ۽ [محمد] کان روايت ڪندي چيو ته: ڳڻپ پهرين آهي.
Imam Darimi : 3097
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا الْمُعَافَى عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ مَنْ أَوْصَى أَوْ أَعْتَقَ فَكَانَ فِي وَصِيَّتِهِ عَوْلٌ دَخَلَ الْعَوْلُ عَلَى أَهْلِ الْعَتَاقَةِ وَأَهْلِ الْوَصِيَّةِ قَالَ وَقَالَ عَطَاءٌ إِنَّ أَهْلَ الْمَدِينَةِ غَلَبُونَا يَبْدَءُونَ بِالْعَتَاقَةِ قَبْلُ
اسان کي [الحسن بن بصير] ٻڌايو آهي اسان کي [المعافع] عثمان بن الاسود کان [عثمان] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته جيڪو به وصيت ڪري ٿو يا غلام کي آزاد ڪري ٿو جڏهن ته ان جي وصيت ۾ هڪ اول آهي، پوءِ اول ان شخص جو حصو وٺندو آهي جنهن غلام کي آزاد ڪيو ۽ ان شخص جو جيڪو وصيت ڪئي. هن جاري رکيو؛ [عثمان] چيو؛ حقيقت ۾، مديني جا ماڻهو اسان سان اختلاف رکن ٿا، اهي آزادي کي ترجيح ڏين ٿا.
Imam Darimi : 3098
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قَالَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ فِي الَّذِي يُوصِي بِعِتْقٍ وَغَيْرِهِ فَيَزِيدُ عَلَى الثُّلُثِ قَالَ بِالْحِصَصِ
اسان کي [ابو نعمان] ٻڌايو آهي [حماد بن زيد] چيو آهي ته؛ [عمرو بن دينار] انهن ماڻهن بابت چيو جيڪي غلامن ۽ ٻين شين جي آزادي لاءِ وصيت ڪندا هئا ۽ پوءِ دولت جو ٽيون حصو وڌائيندا هئا، هن چيو ته؛ ڳڻپ پهرين ايندي آهي.
Imam Darimi : 3099
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ شِنْظِيرٍ عَنْ الْحَسَنِ فِي رَجُلٍ أَوْصَى بِأَكْثَرَ مِنْ الثُّلُثِ وَفِيهِ عِتْقٌ قَالَ يُبْدَأُ بِالْعِتْقِ
اسان کي [سليمان بن حرب] ٻڌايو آهي [حماد بن زيد] [قطير بن سنزهر] کان [الحسن] ٻڌايو آهي ته ڪنهن اهڙي شخص جي باري ۾ جيڪو ملڪيت جي ٽئين حصي کان وڌيڪ وصيت ڪري ۽ غلامن جي آزادي شامل ڪري، هن چيو ته غلامن جي آزادي کي ترجيح ڏني ويندي هئي.
Imam Darimi : 3100
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ يُبْدَأُ بِالْعَتَاقَةِ قَبْلَ الْوَصِيَّةِ
اسان کي [عبيدالله]، [اسرائيل]، [منصور]، [ابراهيم] کان ٻڌائيندي، هن چيو ته: غلامن جي آزاد ڪرڻ کي وصيت کان اڳ ترجيح ڏني وئي.