Imam Darimi : 281
أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا بَيَانٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ قَرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ عُمَرَ شَيَّعَ الْأَنْصَارَ حِينَ خَرَجُوا مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالَ أَتَدْرُونَ لِمَ شَيَّعْتُكُمْ قُلْنَا لِحَقِّ الْأَنْصَارِ قَالَ إِنَّكُمْ تَأْتُونَ قَوْمًا تَهْتَزُّ أَلْسِنَتُهُمْ بِالْقُرْآنِ اهْتِزَازَ النَّخْلِ فَلَا تَصُدُّوهُمْ بِالْحَدِيثِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا شَرِيكُكُمْ قَالَ فَمَا حَدَّثْتُ بِشَيْءٍ وَقَدْ سَمِعْتُ كَمَا سَمِعَ أَصْحَابِي
O tzaj tq´ama´n qeye [Sahl bin Hammad] o tzaj tq´ama´n qeye [Syu'bah] o tzaj tq´ama´n qeye [Bayan] te [As Sya'bi] te [Qarazhah bin Ka'ab]: ' [Umar] xi t-xnaq´tza´n kye Ansar tej t-xi´ ky-etz toj tnam te Medina, exttzen tzaj tq´ama´n: 'B´i´n tza´n tza´n n-xi´ye tuk´ila? ', xi qtzaq´we´ne: 'tu´n tpaj kyoklen aye Ansar', tzaj tq´ama´n: 'Ma tz´ok ky-pon toj jun tnam aye ky-tzi´ n-chi tzaj ky-xob´il tze´nku t-xilen jun tze´ palma, kyja´tzun mya n-chi tzaj ky-q´o´n amb´il kye tu´n t-xi kyq´ama´n aju hadith te t-sanjel Allah sallallahu 'alaihi wa sallam akux n-tene kyuk´ile. Qaradhah tq´ama: 'Kyja´tzun mya n-xi nq´ama´ne jun ch´in hadith te t-sanjel Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, maske n-b´i´ne tze´nku n-b´i´n kye wamiwe - aye hadiths -'.
Imam Darimi : 282
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا أَشْعَثُ بْنُ سَوَّارٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ قَرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ قَالَ بَعَثَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَهْطًا مِنْ الْأَنْصَارِ إِلَى الْكُوفَةِ فَبَعَثَنِي مَعَهُمْ فَجَعَلَ يَمْشِي مَعَنَا حَتَّى أَتَى صِرَارَ وَصِرَارُ مَاءٌ فِي طَرِيقِ الْمَدِينَةِ فَجَعَلَ يَنْفُضُ الْغُبَارَ عَنْ رِجْلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّكُمْ تَأْتُونَ الْكُوفَةَ فَتَأْتُونَ قَوْمًا لَهُمْ أَزِيزٌ بِالْقُرْآنِ فَيَأْتُونَكُمْ فَيَقُولُونَ قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَكُمْ فَيَسْأَلُونَكُمْ عَنْ الْحَدِيثِ فَاعْلَمُوا أَنَّ أَسْبَغَ الْوُضُوءِ ثَلَاثٌ وَثِنْتَانِ تُجْزِيَانِ ثُمَّ قَالَ إِنَّكُمْ تَأْتُونَ الْكُوفَةَ فَتَأْتُونَ قَوْمًا لَهُمْ أَزِيزٌ بِالْقُرْآنِ فَيَقُولُونَ قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَكُمْ فَيَسْأَلُونَكُمْ عَنْ الْحَدِيثِ فَأَقِلُّوا الرِّوَايَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا شَرِيكُكُمْ فِيهِ قَالَ قَرَظَةُ وَإِنْ كُنْتُ لَأَجْلِسُ فِي الْقَوْمِ فَيَذْكُرُونَ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَمِنْ أَحْفَظِهِمْ لَهُ فَإِذَا ذَكَرْتُ وَصِيَّةَ عُمَرَ سَكَتُّ قَالَ أَبُو مُحَمَّد مَعْنَاهُ عِنْدِي الْحَدِيثُ عَنْ أَيَّامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ السُّنَنَ وَالْفَرَائِضَ
O tzaj tq´ama´n qeye [Yazid bin Harun] o tzaj tq´ama´n qeye [`Ash'ath bin Sawwar] te [As Sha'bi] te [Qaradhah bin Ka'ab] tzaj tq´ama´n: ' [Umar] radliallahu 'anhu tzaj t-sama´n junjun xjal te Ansar toj tnam te Kufa, extzun tzaj t-sama´n weye kyuk´il. Xi b´et quk´ile tzmaxi tej qpone toj Shirar -- a Shirar jun lago toj b´e te Medina --, exttzen tzaj ttx´jo´n t-xaq tqan, exttzen tzaj tq´ama´n: 'Ok tzul toj Kufa, extzun ok k-okil tka´yina jun xjal n-ok tq´o´n toklen Qur'an, ok k-okil t-xnaq´tza´na, ax tok ok k-xel kyq´ama´n: 'Aye tamiw Muhammad ma che ul, aye tamiw Muhammad sallahulam' ma chi ul. tzaja, k-okil ky-chmon kyib´e ex k-xel ky-xjelb´itza ti´j hadith, kyja´tzun b´i´ntza qa te teya, ax tok aju ablución tz´aqli tuk´e oxe t-xaq, naqtzun aye kab´e t-xaq t-xaq ax ikx b´a´n. Exttzen tzaj tq´ama´n: 'Ok tzul toj Kufa, extzen ok k-okil tka´yina jun tnam n-chi tzalaj ti´j Qur'an, exttzen ok k-xel ky-q´ama´n: 'Aye tamiw Muhammad ma chi ul, aye tamiw Muhammad sallallahu 'alaihi wa sallam ma chi ul, yajxi´tl ok chi ul ex k-xel kyqanin teya ti´j hadith, kyja´tzun b´inchama ch´in toj t-xnaq´tzb´il hadith te Mellallahu 'alaihi wa sallam' Aqine atine tukʼila. Qaradhah tq´ama: 'Jun maj n-kub´ qeye tuk´e jun k´loj xjal, exttzen n-chi kyq´ama´n jun hadith te Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam maske ayen xjal mas n-xnaq´tzane ti´j hadith kyxol. Tej ttzaj nna´ne t-xim Umar, radiallahu 'anhu, n-chin yoline. A Abu Muhammad tq´ama: 'Aju´ n-ximane ti´j t-xilen aju´ ti´chaq b´aj toj amb´il te Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam, mya jun ti´xti´ ti´j b´inchb´en ex il ti´j tu´n tb´ant tu´n sunnah.
Imam Darimi : 283
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ارْتَعَدَ ثُمَّ قَالَ نَحْوَ ذَلِكَ أَوْ فَوْقَ ذَاكَ
O tzaj tq´ama´n qeye [Mujahid bin Musa] o tzaj tq´ama´n qeye [Ibn Numair] te [Malik bin Mighwal] te [As Sha'bi] te ['Alqamah] tzaj tq´ama´n: ' [Abdullah] tq´ama: 'Rasulullah sallalllahu 'alaihi wa sallam tzaj tq´ama´n, extzun tzaj t-xob´il, extzun tzaj tq´ama´n: 'Exttzen juntl ti´x ik tza´n jlu'.
Imam Darimi : 284
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَدِيثٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرًا مِثْلَ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ عُمَرُ وَدِدْتُ أَنَّكَ قُلْتَ وَعَلَيَّ كَذَا
O tzaj q´ama´n qe qa [Bisyr bin Al Hakam] o tzaj tq´ama´n qe [Sufyan] ti´j [Ibn Abu Najih] ti´j [Mujahid] tzaj tq´ama´n: 'Ayintoqe tamiw [Ibn Umar] radiallahu 'anhu toj Medina, ex mya b´i´n wune tej t-xi tq´ama jun hadith te Rasulullah sallahiwa sallam - noq o´kx jun maj xi tq´ama: tuk´e t-sanjel Dios sallallahu 'alaihi wa sallam, exttzen tzaj q´o´n jun tze´n te t-xmakal, exttzen tzaj tq´ama´n: 'Kyxol tze at jun tze´ n-chi tzaj t-xilen jun musulmán', wajb´ile tu´n t-ximan -qa- a tze´ n-chi yolin ti´j jun tze´n t-xmakal. N-chi nka´yine -txlaj wune-, ikyjo ayin aye xjal mas ku´xun, kyja´tzun n-chin yoline. Extzun tzaj tq´ama´n Umar: 'Maske ax tok wajb´ile tu´n t-xi ttzaq´we´na - Abdullah bin Umar -.
Imam Darimi : 285
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ الْهَدَادِيُّ حَدَّثَنَا صَالِحٌ الدَّهَّانُ قَالَ مَا سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ يَقُولُ قَطُّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِعْظَامًا وَاتِّقَاءً أَنْ يَكْذِبَ عَلَيْهِ
tzaj tq´ama´n qeye [Bisyr bin Al Hakam] tzaj tq´ama´n qeye [Khalid bin Yazid Al Hadadi] tzaj tq´ama´n qeye [Salih Ad Dahan] tzaj tq´ama´n: 'Mya b´i´n wune [Jabir bin Zaid] tzaj tq´ama´n: 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam tzaj tq´ama´n, -Se jun tten te nimb´il ex te q´uqb´il tk´u´j tu´n mi´n t-xi t-sb´u´na toj tb´i.
Imam Darimi : 286
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنَا رَوْحٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ جَاءَ أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى كَعْبٍ يَسْأَلُ عَنْهُ وَكَعْبٌ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ كَعْبٌ مَا تُرِيدُ مِنْهُ فَقَالَ أَمَا إِنِّي لَا أَعْرِفُ لِأَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَكُونَ أَحْفَظَ لِحَدِيثِهِ مِنِّي فَقَالَ كَعْبٌ أَمَا إِنَّكَ لَنْ تَجِدَ طَالِبَ شَيْءٍ إِلَّا سَيَشْبَعُ مِنْهُ يَوْمًا مِنْ الدَّهْرِ إِلَّا طَالِبَ عِلْمٍ أَوْ طَالِبَ دُنْيَا فَقَالَ أَنْتَ كَعْبٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ لِمِثْلِ هَذَا جِئْتُ
O tzaj tq´ama´n qeye [Muhammad bin Abdullah] o tzaj tq´ama´n qeye [Rauh] te [Kahmas bin Al Hasan] te [Abdullah bin Syaqiq] tzaj tq´ama´n: 'Abu Hurairah radiallahu 'anhu tzaj tka´yin Ka'ab ex xi tqanin te, akux a Ka'ab atxtoq kyuk´il xjal. Xi tqanin Ka'ab: '¿Ti' tajb'ila ti'j t-xjelb'ila? ', -Abu Hurairah- tq´ama: 'Atzun weye, toj amb´il ja´lo n-ximane qa myia jun xjal o tz´ok t-xnaq´tza´n mas hadiths te t-sanjel Dios kyxol qe t-xjalil twitz weye'. Extzun [Ka'ab] xi tq'ma'n: 'Toj jun amb'il k'elel tnik'a ti'j qa qe xjal in che jyon ti'j jun ti'xti ok che tzalajel, noq o'kx qeju in che jyon ti'j ojtzqib'l moqa qeju in che jyon ti'j twitz tx'otx'', xi tqanin: '¿Aya Ka'ab? ', xi ttzaq'we'n: Ja'lo, aqine Ka'ab'. -Abu Hurairah tzaj tq´ama´n: 'Atzun t-xilen lu n-xi´ye -n-jyone teya-'.
Imam Darimi : 287
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا شِبْلٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ مَنْ جَمَعَ عِلْمَ النَّاسِ إِلَى عِلْمِهِ وَكُلُّ طَالِبِ عِلْمٍ غَرْثَانُ إِلَى عِلْمٍ
O tzaj tq´ama´n qe [Ya'qub bin Ibrahim] o tzaj tq´ama´n qe [Yahya bin Abu Bakr] o tzaj tq´ama´n qe [Syibl] te ['Amr bin Dinar] te [Thawus] tzaj tq´ama´n: 'Xi tqanin, O Rasulullah sallallhu 'alaihi wa sallam, ¿alkye - kyxol - xjal mas at kyojtzqib'il?, tzaj ttzaq'we'n: ¿Alkye jun xjal tu'n ttzaj tchmo'n ojtzqib'l kye txqantl xjal?' ti´j, extzen tkyaqil xjal n-jyon ti´j ojtzqib´il ax tok mya n-chi tzalaj ti´j ojtzqib´il -aju at te- ' '.
Imam Darimi : 288
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ الْخَلِيلِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ قَالَ كُنْتُ فِي حَلْقَةٍ فِيهَا الْمَشْيَخَةُ وَهُمْ يَتَرَاجَعُونَ فِيهِمْ عَائِذُ بْنُ عَمْرٍو فَقَالَ شَابٌّ فِي نَاحِيَةِ الْقَوْمِ أَفِيضُوا فِي ذِكْرِ اللَّهِ بَارَكَ اللَّهُ فِيكُمْ فَنَظَرَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فِي أَيِّ شَيْءٍ رَآنَا ثُمَّ قَالَ بَعْضُهُمْ مَنْ أَمَرَكَ بِهَذَا فَمُرْ لَئِنْ عُدْتَ لَنَفْعَلَنَّ وَلَنَفْعَلَنَّ
O tzaj tq´ama´n qeye [Sa'id bin 'Amir] te [Al Khalil bin Murrah] te [Mu'awiyah bin Qurrah] tq´ama: 'Jun maj n-tene toj jun halaqah jatumel aye sheikhs n-chi b´et ky-b´inchen jun kyyol. kyxol qe jlu 'A`idz bin 'Amr. Exttzen jun ku´xun tq´ama: ‹¡Ch´iysa dhikr, ¡b´a´n tu´n t-xi tk´iwla´na! ', aye xjal n-chi ky-ka´yin kyib´ extzen n-chi kyq´ama´n: '¿Ti n-chi tka´yin qi´j n-b´inchen? ‹, yajxitl kyqʼama junjun kye: ‹¿Alkye saj qʼmante teya tuʼn t-xi tqʼamaʼna jun yol ik tzeʼn jlu? B´a´n tu´n t-xi´ya, qa ma tz´ok tq´o´na juntl majl, ax tok qo aq´unale ti´ja ex qo aq´unane ti´ja.
Imam Darimi : 289
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ نِعْمَ الْمَجْلِسُ مَجْلِسٌ يُنْشَرُ فِيهِ الْحِكْمَةُ وَتُرْجَى فِيهِ الرَّحْمَةُ
O tzaj q´ama´n qeye [Yusuf bin Musa] o tzaj tq´ama´n qeye [Abu 'Amir] o tzaj tq´ama´n qeye [Qurrah bin Khalid] te ['Aun bin Abdullah] tzaj tq´ama´n: ' [Abdullah] o tzaj tq´ama´n: 'Aju mas b´a´n te jun majlis jun majlis nojni tu´n tnab´l ex in qo ayon ti´j qa aju t-xtalb´il Allah ktzajel.'
Imam Darimi : 290
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبْيَرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَخَصَ بِبَصَرِهِ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ قَالَ هَذَا أَوَانُ يُخْتَلَسُ الْعِلْمُ مِنْ النَّاسِ حَتَّى لَا يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ فَقَالَ زِيَادُ بْنُ لَبِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يُخْتَلَسُ مِنَّا وَقَدْ قَرَأْنَا الْقُرْآنَ فَوَاللَّهِ لَنَقْرَأَنَّهُ وَلَنُقْرِئَنَّهُ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا زِيَادُ إِنْ كُنْتُ لَأَعُدُّكَ مِنْ فُقَهَاءِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ هَذِهِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنْجِيلُ عِنْدَ الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى فَمَاذَا يُغْنِي عَنْهُمْ قَالَ جُبَيْرٌ فَلَقِيتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ قَالَ قُلْتُ أَلَا تَسْمَعُ مَا يَقُولُ أَخُوكَ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي قَالَ قَالَ صَدَقَ أَبُو الدَّرْدَاءِ إِنْ شِئْتَ لَأُحَدِّثَنَّكَ بِأَوَّلِ عِلْمٍ يُرْفَعُ مِنْ النَّاسِ الْخُشُوعُ يُوشِكُ أَنْ تَدْخُلَ مَسْجِدَ الْجَمَاعَةِ فَلَا تَرَى فِيهِ رَجُلًا خَاشِعًا
O tzaj tq´ama´n qeye [Abdullah bin Salih] o tzaj tq´ama´n qeye [Mu'awiyah] te [Abdur Rahman bin Jubair bin Nufair] te tman - [Jubair bin Nufair] -, te [Abu Darda`] radiallahu 'anhu tzaj tq´ama´n: 'O qo tene tuk´il Rasulullah sallallahu 'alai sallah, tzaj tq´ama´n: ‹Atzun tqʼijlalil jaʼlo tuʼn tel qʼiʼn qojtzqibʼil›. -toj kyq´ob´ xjal, tzmaxi aj mya n-ok kyq´o´n toklen noq ch´in, extzun Ziyad bin Labid Al Ansari radiallahu 'anhu xi tqanin: 'O Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam, tza´n tten jaku tz´el q´i´n aju ojtzqib´l lu qeye akux in qo uʼjin tiʼj Corán?, tuʼn Allah kukx kxel qxnaqʼtzaʼne ex kukx kxel qxnaqʼtzaʼne kye qkʼwaʼle ex kye qxuʼjile. exttzen tzaj tq´ama´n: 'Ay, Ziyad, ma tz´ok nq´o´ne teya te jun xjal at tojtzqib´il ti´j kawb´il kye xjal te tnam te Medina, -mya- a Torá ex a Evangelio kukx ate´ -kyq´ob´ aj Judiy ex aye okslal, extzen mya b´a´n tu´n t-xi tq´o´n ky-spik´umal? ', tq´ama Jubair: 'extzen n-ok nka´yine ['Ubadah bin As Shamit] radliallahu 'anhu, xi nqanine: '¿Ope tz´ok tb´i´na titzen tzaj tq´ama´n t-xu´jila Abu Darda` radliallahu 'anhu? '. Yajxitl xi nq´ama´ne te titzen tzaj tq´ama´n, tzaj tq´ama´n: 'Abu Darda' radiallahu 'anhu ax tok, qa taja extzun kxel nq´ama´ne teya ti´j tnejel ojtzqib´il n-el q´i´n kye xjal, atzun khusyu'an, tzmaxi aj t-xi´ya toj mezquita ex mya n-ok tka´yina jun xjal khusyu''.
Imam Darimi : 291
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ جَمِيلٍ الْكِنَانِيُّ حَدَّثَنَا مَكْحُولٌ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِي عَلَى أَدْنَاكُمْ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ } إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ وَأَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَرَضِيهِ وَالنُّونَ فِي الْبَحْرِ يُصَلُّونَ عَلَى الَّذِينَ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ الْخَيْرَ
tzaj tq´ama´n qe [Ya'qub bin Ibrahim] tzaj tq´ama´n qe [Yazid bin Harun] tzaj tq´ama´n qe [Al Walid bin Jamil Al Kinani] tzaj tq´ama´n qe [Makhul] tzaj tq´ama´n: 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam tzaj tq´ama´n: 'Aju t-xilen jun xjal at tojtzqib´il ti´j jun xjal at tojtzqib´il ti´j k´ulb´il ik tten ik tza´n t-xilen weye twitz aju mas ch´in kyxole, extzun tzaj tq´ama´n jlu: 'INNAMA YAKHSYALLAHA MIN 'IBADIHIL 'ULAMA'' -O´kx aye n-chi xob´ te Allah kyxol t-xjalil aye ulama- -Qs. Faathir: 8-, axix tok, a Allah, aye anjel, aye najlqe twitz kya´j ex twitz tx´otx´, extzen aye tx´yan toj mar -kukx- n-chi ky-k´iwla´n aye n-chi xnaq´tzan kye xjal b´a´n.
Imam Darimi : 292
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَسَدٍ أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَا يَكُونُ الرَّجُلُ عَالِمًا حَتَّى لَا يَحْسُدَ مَنْ فَوْقَهُ وَلَا يَحْقِرَ مَنْ دُونَهُ وَلَا يَبْتَغِيَ بِعِلْمِهِ ثَمَنًا
O tzaj tq´ama´n qeye [Ahmad bin `Asad Abu 'Ashim] o tzaj tq´ama´n qeye [Yahya bin Yaman] te [Sufyan] te [Laits] te [jun xjal] te [Ibn Umar] radiallahu 'anhu tzaj tq´ama´n: 'Jun xjal mya n-ok te jun ajxnaq´tzal tzmaxi aj mi´n t-xi´ t-xob´il kyi´j aye xjal - mya n-ok ky-b´i´n twitz, extzen mya n-ok t-xob´a kyi´j aju -tojtzqib'il- at tjaq', ex minti' in yon ti'j chojb'il ti'j tojtzqib'l'.
Imam Darimi : 293
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ مِسْعَرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْأَعْلَى التَّيْمِيَّ يَقُولُ مَنْ أُوتِيَ مِنْ الْعِلْمِ مَا لَا يُبْكِيهِ لَخَلِيقٌ أَنْ لَا يَكُونَ أُوتِيَ عِلْمًا يَنْفَعُهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى نَعَتَ الْعُلَمَاءَ ثُمَّ قَرَأَ الْقُرْآنَ { إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ إِلَى قَوْلِهِ يَبْكُونَ }
O tzaj tq´ama´n qeye [Sa'id bin Sulaiman] te [Abu Usamah] te [Mis'ar] tq´ama: 'Jun maj n-b´i´ne [Abdul A'la At Taimi] tq´ama: 'Alkye jun xjal at t-xnaq´tzb´il ex aju t-xnaq´tzb´il mya n-ok tq´o´n te oq´el te Allah, a t-xilen qa n-ok t-xnaq´tza´n te Dios aju mya b´a´n, qu´n a Allah n-ok t-xnaq´tza´n kyi´j xjal at kyojtzqib´il, exttzen n-ok tb´i´n QurAN INADINA: UUTUL 'ILMA' -ax tok aye n-chi tzaj q´o´n ky-nab´l- n-chi ul t-yol: 'YABKUUN' -kukx n-chi oq´- -Qs. Al Isra`: 107-108-' '.
Imam Darimi : 294
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ مُبَارَكِ بْنِ فَضَالَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ قَالَ لَا تَكُونُ عَالِمًا حَتَّى يَكُونَ فِيكَ ثَلَاثُ خِصَالٍ لَا تَبْغِي عَلَى مَنْ فَوْقَكَ وَلَا تَحْقِرُ مَنْ دُونَكَ وَلَا تَأْخُذُ عَلَى عِلْمِكَ دُنْيَا
tzaj tq´ama´n qeye ['Ishmah bin Al Fadle] tzaj tq´ama´n qeye ['Zaid bin Hubab] te [Mubarak bin Fadlalah] te [Ubaidullah bin Umar Al 'Umari] te [Abu Hazim] tzaj tq´ama´n: 'Mya b´a´n tu´n toka te jun ajxnaq´tzal tzmaxi aj t-xi´ya oxe ti´chaq toj tanmiya: Mi´n tz´ok t-xob´ila kyi´j qeju at kynab´l twitz teya, ex mi´n tz´ok t-ximana kyi´j -ojtzqib'il- at tjaq'a, ex ma tz'el ti'na -jyon- twitz tx'otx' tuk'a tojtzqib'ila'.
Imam Darimi : 295
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ عَنْ بُرْدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى الدِّمَشْقِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ لَا تَكُونُ عَالِمًا حَتَّى تَكُونَ مُتَعَلِّمًا وَلَا تَكُونُ بِالْعِلْمِ عَالِمًا حَتَّى تَكُونَ بِهِ عَامِلًا وَكَفَى بِكَ إِثْمًا أَنْ لَا تَزَالَ مُخَاصِمًا وَكَفَى بِكَ إِثْمًا أَنْ لَا تَزَالَ مُمَارِيًا وَكَفَى بِكَ كَاذِبًا أَنْ لَا تَزَالَ مُحَدِّثًا فِي غَيْرِ ذَاتِ اللَّهِ
O tzaj tq´ama´n qeye ['Abtsar] te [Burd bin Sinan] te [Sulaiman bin Musa Ad Dimasyqi] te [Abu Darda`] radliallaahu 'anhu tzaj tq´ama´n: 'Mya b´a´n tu´n toka te jun ajxnaq´tzal tzmaxi aj t-xi´ya te jun xjal n-jyon ti´j ojtzqib´il -tnejel- ex mya tuk´il ojtzqib´l, mya tz´ok te jun ajnab´l, tzmaxi aj t-xi´ya toj t-xnaq´tzb´ila n-chi ok q´o´n te jun aj il qa n-chi q´ojin, n-chi ok q´o´n te jun aj il qa n-chi tzalaja tu´n t-ximana. -o´kx tun t-kamb´ana-, extzen n-ok q´o´na te jun nik´al yol qa ma txi tq´ama´na junjun tx´olb´ab´il mya a Esencia te Allah.
Imam Darimi : 296
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَخِيهِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عِمْرَانَ الْمِنْقَرِيِّ قَالَ قُلْتُ لِلْحَسَنِ يَوْمًا فِي شَيْءٍ قَالَهُ يَا أَبَا سَعِيدٍ لَيْسَ هَكَذَا يَقُولُ الْفُقَهَاءُ فَقَالَ وَيْحَكَ وَرَأَيْتَ أَنْتَ فَقِيهًا قَطُّ إِنَّمَا الْفَقِيهُ الزَّاهِدُ فِي الدُّنْيَا الرَّاغِبُ فِي الْآخِرَةِ الْبَصِيرُ بِأَمْرِ دِينِهِ الْمُدَاوِمُ عَلَى عِبَادَةِ رَبِّهِ
O tzaj tq´ama´n qeye [Al Hasan bin 'Arafah] o tzaj tq´ama´n qeye [Al Mubarak bin Sa'id] te ttzik - [Sufyan Al Tsauri] -, te [Imran Al Minqari] tzaj tq´ama´n: 'Jun q´ij xi nqanine te Al Hasan ti´j jun ti´xti´, kukx tzaj tq´ama´n: 'O Abu Sa'id, ¿myatzun atzun tzaj kyq´ama´n aye aj nab´il ti´j fihh, [Alha] tzaj ttzaq´we´n: 'B´is teya, ma tz´ok tq´o´na tib´a te jun xjal at tojtzqib´il ti´j fiqh, a jun xjal at tojtzqib´il ti´j fiqh atzun jun xjal asceta ti´j -t-spik´umal- te twitz tx´otx´ lu ex k´ujla´n aju chwinqlal te t-xe´chil, aju at tojtzqib´il ti´j ti´chaq te okslab´il, ex kukx -in xi t-xq´uqin- t-xtalb´il te t-Dios' '.
Imam Darimi : 297
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْبَجَلِيُّ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قِيلَ لَهُ مَنْ أَفْقَهُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قَالَ أَتْقَاهُمْ لِرَبِّهِ
O tzaj tq´ama´n qeye [Al Hasan bin 'Arafah] o tzaj tq´ama´n qeye [An Nadlr bin Ismail Al Bajali] te [Mis'ar] te [Sa'ad bin Ibrahim] tzaj tq´ama´n: 'xi qanit te: '¿Alkye xjal at mas tojtzqib´il ti´j kawb´il kyxol xjal te Medina? ', tzaj ttzaq´we´n: 'atzun xjal mas n-ok tq´o´n tib´ te t-Ajaw' '.
Imam Darimi : 298
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ إِنَّمَا الْفَقِيهُ مَنْ يَخَافُ اللَّهَ
O tzaj q´ama´n qeye [Al Hasan bin 'Arafah] o tzaj tq´ama´n qeye [Al Husain bin Ali] te [Laits bin Abu Sulaim] te [Mujahid] tq´ama: 'Jurist noq jun xjal n-xob´ ti´j Allah'.
Imam Darimi : 299
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبَانَ عَنْ يَعْقُوبَ الْقُمِّيِّ حَدَّثَنِي لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى هُوَ ابْنُ عَبَّادٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ إِنَّ الْفَقِيهَ حَقَّ الْفَقِيهِ مَنْ لَمْ يُقَنِّطْ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَلَمْ يُرَخِّصْ لَهُمْ فِي مَعَاصِي اللَّهِ وَلَمْ يُؤَمِّنْهُمْ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَدَعْ الْقُرْآنَ رَغْبَةً عَنْهُ إِلَى غَيْرِهِ إِنَّهُ لَا خَيْرَ فِي عِبَادَةٍ لَا عِلْمَ فِيهَا وَلَا عِلْمٍ لَا فَهْمَ فِيهِ وَلَا قِرَاءَةٍ لَا تَدَبُّرَ فِيهَا
O tzaj tq´ama´n qeye [Isma`il bin `Aban] te [Ya'qub Al Qummi] tzaj tq´ama´n: tzaj tq´ama´n weye [Laits bin Abu Sulaim] te [Yahya Ibn 'Abbad], te [Ali bin Abu Talib] tzaj tq´ama´n: 'Jun xjal axix tok at tojtzqib´il ti´j jurisprudencia atzun jun xjal mya n-chi kub´ t-ximan kye xjal tu´n t-xtalb´il Dios, mya n-chi tzaj tq´o´n t-xtalb´il kye - tu´n mi´n t-xi kyb´i´n te Allah, mya n-chi tzaj tqona tun t-xi kyna´n ky-kolen ti´j t-kastiw Allah, extzen mya n-chi kyaj kytzaqpi´n aju´ Qur´an tu´n tpaj n-chi el ky-k´u´ja ti´j ex n-chi ky-okx toj juntl ti´xti´. Ax tok, mya b´a´n toj k´ulb´il qa mya b´i´n twitz, myia b´i´n qa mya b´i´n, ex mya at jun u´jb´il qa mya tadabur - jun aq´untl tu´n t-ximen - ti´j.
Imam Darimi : 300
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ الْفَقِيهُ حَقُّ الْفَقِيهِ الَّذِي لَا يُقَنِّطُ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَلَا يُؤَمِّنُهُمْ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ وَلَا يُرَخِّصُ لَهُمْ فِي مَعَاصِي اللَّهِ إِنَّهُ لَا خَيْرَ فِي عِبَادَةٍ لَا عِلْمَ فِيهَا وَلَا خَيْرَ فِي عِلْمٍ لَا فَهْمَ فِيهِ وَلَا خَيْرَ فِي قِرَاءَةٍ لَا تَدَبُّرَ فِيهَا
O tzaj tq´ama´n qe [Al Hasan bin 'Arafah] o tzaj tq´ama´n qe [Ismail bin Ibrahim] te [Laits] te [Yahya bin 'Abbad] o tzaj tq´ama´n: '[Ali] radiallahu 'anhu o tzaj tq´ama´n: 'Jun xjal axix tok at tojtzqib´il ti´j jurisprudencia atzun jun xjal mya n-chi tzaj tqona kye xjal tu´n t-xob´il ti´j t-xtalb´il Allah, mya n-chi kub´ tna´n qa mya b´a´n kye tu´n Dios ex mya n-chi tzaj tq´o´n tkastiw kye' tzmaxi aj kykubʼ tzʼaq toj yaẍbʼil. Ax tok, mya b´a´n toj k´ulb´il n-b´ant qa mya at jun t-xe´chil ojtzqib´il, myia b´a´n toj ojtzqib´il qa mya at tnab´l ex mya b´a´n toj u´jb´il te Qur´an qa mya n-ximana ti´j t-xilen.