Imam Darimi : 281
أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا بَيَانٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ قَرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ عُمَرَ شَيَّعَ الْأَنْصَارَ حِينَ خَرَجُوا مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالَ أَتَدْرُونَ لِمَ شَيَّعْتُكُمْ قُلْنَا لِحَقِّ الْأَنْصَارِ قَالَ إِنَّكُمْ تَأْتُونَ قَوْمًا تَهْتَزُّ أَلْسِنَتُهُمْ بِالْقُرْآنِ اهْتِزَازَ النَّخْلِ فَلَا تَصُدُّوهُمْ بِالْحَدِيثِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا شَرِيكُكُمْ قَالَ فَمَا حَدَّثْتُ بِشَيْءٍ وَقَدْ سَمِعْتُ كَمَا سَمِعَ أَصْحَابِي
[Sahl bin Hammad]-ek esan digu [Syu'bah]-ek [Bayan]-ek [As Sya'bi-tik] [Qarazhah bin Ka'ab-etik] esan digu: '[Umarrek] Ansar-ekin batera joan zen Medina hiritik irten zirenean, eta orduan esan zuen: 'Badakizue zergatik lagundu nizueten?', erantzun genion: 'Ansar-en eskubideengatik', esan zuen: 'Palmondo baten kulunka bezala mihiak dardarka dituen herri batera etorri zarete, beraz, ez eragotzi Allahren Mezulariaren haditha sallallahu 'alaihi wa sallam helaraztea oraindik zuekin nagoen bitartean'. Qaradhah-ek esan zuen: 'Beraz, ez nion Allahren Mezulariaren hadith txikiena ere esan sallallahu 'alaihi wasallam-i, nahiz eta nire lagunek ere entzun zuten bezala entzun nuen - hadith horiek -'.
Imam Darimi : 282
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا أَشْعَثُ بْنُ سَوَّارٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ قَرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ قَالَ بَعَثَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَهْطًا مِنْ الْأَنْصَارِ إِلَى الْكُوفَةِ فَبَعَثَنِي مَعَهُمْ فَجَعَلَ يَمْشِي مَعَنَا حَتَّى أَتَى صِرَارَ وَصِرَارُ مَاءٌ فِي طَرِيقِ الْمَدِينَةِ فَجَعَلَ يَنْفُضُ الْغُبَارَ عَنْ رِجْلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّكُمْ تَأْتُونَ الْكُوفَةَ فَتَأْتُونَ قَوْمًا لَهُمْ أَزِيزٌ بِالْقُرْآنِ فَيَأْتُونَكُمْ فَيَقُولُونَ قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَكُمْ فَيَسْأَلُونَكُمْ عَنْ الْحَدِيثِ فَاعْلَمُوا أَنَّ أَسْبَغَ الْوُضُوءِ ثَلَاثٌ وَثِنْتَانِ تُجْزِيَانِ ثُمَّ قَالَ إِنَّكُمْ تَأْتُونَ الْكُوفَةَ فَتَأْتُونَ قَوْمًا لَهُمْ أَزِيزٌ بِالْقُرْآنِ فَيَقُولُونَ قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ قَدِمَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ فَيَأْتُونَكُمْ فَيَسْأَلُونَكُمْ عَنْ الْحَدِيثِ فَأَقِلُّوا الرِّوَايَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا شَرِيكُكُمْ فِيهِ قَالَ قَرَظَةُ وَإِنْ كُنْتُ لَأَجْلِسُ فِي الْقَوْمِ فَيَذْكُرُونَ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَمِنْ أَحْفَظِهِمْ لَهُ فَإِذَا ذَكَرْتُ وَصِيَّةَ عُمَرَ سَكَتُّ قَالَ أَبُو مُحَمَّد مَعْنَاهُ عِنْدِي الْحَدِيثُ عَنْ أَيَّامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ السُّنَنَ وَالْفَرَائِضَ
[Yazid bin Harunek] jakinarazi digu [`Ash'ath bin Sawwar]-ek [As Sha'bi-tik] [Qaradhah bin Ka'ab-etik] esan duela: '[Umar] radliallahu 'anhu-k Ansar-eko jende batzuk bidali zituen Kufa hirira, eta gero ni bidali ninduen haiekin. Gurekin ibili zen Shirar-era iritsi arte -- Shirar Medinarako bidean dagoen aintzira bat da --, gero oinetako hautsa garbitu zuen, eta gero esan zuen: 'Kufara etorriko zarete, eta gero Koranari errespetua ematen dioten jende batekin topo egingo duzue, eta zuekin topo egingo dute, eta esango dizuete: 'Mahomaren lagunak etorri dira, Muhammad sallallahu 'alaihi wa sallam-en lagunak etorri dira, elkartuko dira eta hadith-ari buruz galdetuko dizuete, beraz, jakin ezazue zuentzat, egia esan, abluzioa perfektua dela hiru garbiketarekin, baina bi garbiketa ere nahikoak dira'. Orduan esan zuen: «Kufara etorriko zara, eta Korana goratzen duen jende batekin topo egingo duzu, orduan esango dute: «Mahomaren lagunak etorri dira, Muhammad sallallahu 'alaihi wa sallam-en lagunak etorri dira, gero etorriko dira eta hadith-ari buruz galdetuko dizute, beraz, egin pixka bat Allahren Mezulariaren sallallahu 'alaihi wa sallam-en hadith-a kontatzen ni zurekin nagoen bitartean». Qaradhah-ek esan zuen: «Behin jende talde batekin eseri nintzen, eta gero Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam-en hadith bat aipatu zuten, nahiz eta haien artean hadith-a gehien memorizatu zuen pertsona izan. Umarren testamentua gogoratu nuenean, radiallahu 'anhu, isilik geratu nintzen». Abu Muhammadek esan zuen: «Uste dut esan nahi duena Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam-en garaian gertatu ziren gertaerei buruzkoa dela, ez sunnah praktika eta betebeharrei buruzkoa».
Imam Darimi : 283
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ارْتَعَدَ ثُمَّ قَالَ نَحْوَ ذَلِكَ أَوْ فَوْقَ ذَاكَ
[Mujahid bin Musak] esan zigun [Ibn Numair-ek] [Malik bin Mighwal-ek] [As Sha'bi-k] ['Alqamah-ek] esan zuela: '[Abdullah-ek] esan zuen: 'Rasulullah sallalllahu 'alaihi wa sallam-ek esan zuen, gero dardarka hasi zen, eta gero esan zuen: 'Eta antzeko zerbait edo gehiago'.
Imam Darimi : 284
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمْ أَسْمَعْهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَدِيثٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَقَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرًا مِثْلَ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ فَسَكَتُّ قَالَ عُمَرُ وَدِدْتُ أَنَّكَ قُلْتَ وَعَلَيَّ كَذَا
Jakinarazi digutenez, [Bisyr bin Al Hakam]-ek [Sufyan] kontatu zigun [Ibn Abu Najih-engandik] [Mujahid-engandik] esan zuen: '[Ibn Umar] radiallahu 'anhu-rekin laguna nintzen Medinan, eta ez nion inoiz entzun Rasulullah sallallahu 'alaihiwa sallam-en hadith bat kontatzen, behin esan zuen izan ezik: 'Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam-ekin nengoen, gero datila palmondo bat eman zioten, eta gero esan zuen: 'Zuhaitzetatik musulman baten antza duen zuhaitz bat dago'. Asmatu nahi dut esan nahi zuen zuhaitza datila palmondo bat zela. Ingurura begiratu nuen, antza denez, gazteena nintzen, beraz, isilik geratu nintzen. Orduan Umarrek esan zuen: 'Benetan nahi dut zuk - Abdullah bin Umar - erantzutea'.
Imam Darimi : 285
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ الْهَدَادِيُّ حَدَّثَنَا صَالِحٌ الدَّهَّانُ قَالَ مَا سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ يَقُولُ قَطُّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِعْظَامًا وَاتِّقَاءً أَنْ يَكْذِبَ عَلَيْهِ
[Bisyr bin Al Hakam]-ek esan digu [Khalid bin Yazid Al Hadadi]-ek esan digu [Salih Ad Dahan]-ek esan duela: «Inoiz ez dut entzun [Jabir bin Zaid] esaten: 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam-ek esan zuen, -Bere izenean gezurra esateko errespetu eta kontuz ibiltzeko'.
Imam Darimi : 286
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنَا رَوْحٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ جَاءَ أَبُو هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى كَعْبٍ يَسْأَلُ عَنْهُ وَكَعْبٌ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ كَعْبٌ مَا تُرِيدُ مِنْهُ فَقَالَ أَمَا إِنِّي لَا أَعْرِفُ لِأَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَكُونَ أَحْفَظَ لِحَدِيثِهِ مِنِّي فَقَالَ كَعْبٌ أَمَا إِنَّكَ لَنْ تَجِدَ طَالِبَ شَيْءٍ إِلَّا سَيَشْبَعُ مِنْهُ يَوْمًا مِنْ الدَّهْرِ إِلَّا طَالِبَ عِلْمٍ أَوْ طَالِبَ دُنْيَا فَقَالَ أَنْتَ كَعْبٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ لِمِثْلِ هَذَا جِئْتُ
[Muhammad bin Abdullah]-ek [Rauh] [Kahmas bin Al Hasan]-ek [Abdullah bin Syaqiq]-ek esan zigun: 'Abu Hurairah radiallahu 'anhu Ka'ab ikustera etorri zen eta galdetu zion, Ka'ab oraindik jendearekin zegoen bitartean. Ka'abek galdetu zion: 'Zer nahi duzu zure galderatik?', -Abu Hurairah-ek- esan zuen: 'Niri dagokidanez, momentuz uste dut inork ez duela Profeta sallallahu 'alaihi wa sallam-en hadith gehiago memorizatu bere lagunen artean nik baino'. Orduan [Ka'ab] esan zuen: 'Noizbait zerbait bilatzen duten pertsonak asebeteta geratuko direla ikusiko duzue, ezagutzaren edo munduko bilatzaileak izan ezik', galdetu zion: 'Ka'ab al zara?', erantzun zion: 'Bai, Ka'ab naiz'. -Abu Hurairah-ek komentatu zuen: 'Helburu horrekin etorri naiz -zuen bila-'.
Imam Darimi : 287
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا شِبْلٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ مَنْ جَمَعَ عِلْمَ النَّاسِ إِلَى عِلْمِهِ وَكُلُّ طَالِبِ عِلْمٍ غَرْثَانُ إِلَى عِلْمٍ
[Ya'qub bin Ibrahim]-ek [Yahya bin Abu Bakr-ek] [Syibl] ['Amr bin Dinar-ek] [Thawus-ek] esan zuela jakinarazi digu: 'Galdetu zitzaion, oi Rasulullah sallallhu 'alaihi wa sallam, zein da gizaki jakintsuenen artean?', Hark erantzun zuen: 'ba al dago besteen ezagutza biltzen duen norbait bertatik ateratzeko, eta ezagutza bilatzen duen oro ez da inoiz asebeteko duen ezagutzarekin'.
Imam Darimi : 288
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ الْخَلِيلِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ قَالَ كُنْتُ فِي حَلْقَةٍ فِيهَا الْمَشْيَخَةُ وَهُمْ يَتَرَاجَعُونَ فِيهِمْ عَائِذُ بْنُ عَمْرٍو فَقَالَ شَابٌّ فِي نَاحِيَةِ الْقَوْمِ أَفِيضُوا فِي ذِكْرِ اللَّهِ بَارَكَ اللَّهُ فِيكُمْ فَنَظَرَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فِي أَيِّ شَيْءٍ رَآنَا ثُمَّ قَالَ بَعْضُهُمْ مَنْ أَمَرَكَ بِهَذَا فَمُرْ لَئِنْ عُدْتَ لَنَفْعَلَنَّ وَلَنَفْعَلَنَّ
[Sa'id bin 'Amir]-ek [Al Khalil bin Murrah]-engandik [Mu'awiyah bin Qurrah]-engandik jakinarazi zigun, eta honek esan zuen: "Behin, xeik zirkulu batean nengoen eztabaidatzen ari zirela. Haien artean zegoen 'A'idz bin 'Amr. Orduan, gazte batek esan zuen: 'Handitu Ala-ren oroitzapena, bedeinkatua izan zaitezela!". Jendeak elkarri begiratu eta esan zuen: 'Zer egiten ari da guri begira?'. Orduan, batzuek esan zuten: 'Nork agindu dizue hori esatea? Mesedez, altxa zaitezte, errepikatzen baduzue, ziur aski txantxa bat egingo dizuegu eta txantxa bat egingo dizuegu'".
Imam Darimi : 289
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ نِعْمَ الْمَجْلِسُ مَجْلِسٌ يُنْشَرُ فِيهِ الْحِكْمَةُ وَتُرْجَى فِيهِ الرَّحْمَةُ
[Yusuf bin Musak] jakinarazi digu [Abu 'Amirrek] [Qurrah bin Khalidek] ['Aun bin Abdullah]-engandik esan duela: '[Abdullahk] esan du: 'Majlis batean onena jakinduriaz betetako majlisa da eta Alaren errukia jaitsiko dela espero da'.
Imam Darimi : 290
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبْيَرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَخَصَ بِبَصَرِهِ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ قَالَ هَذَا أَوَانُ يُخْتَلَسُ الْعِلْمُ مِنْ النَّاسِ حَتَّى لَا يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَيْءٍ فَقَالَ زِيَادُ بْنُ لَبِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يُخْتَلَسُ مِنَّا وَقَدْ قَرَأْنَا الْقُرْآنَ فَوَاللَّهِ لَنَقْرَأَنَّهُ وَلَنُقْرِئَنَّهُ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا فَقَالَ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا زِيَادُ إِنْ كُنْتُ لَأَعُدُّكَ مِنْ فُقَهَاءِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ هَذِهِ التَّوْرَاةُ وَالْإِنْجِيلُ عِنْدَ الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى فَمَاذَا يُغْنِي عَنْهُمْ قَالَ جُبَيْرٌ فَلَقِيتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ قَالَ قُلْتُ أَلَا تَسْمَعُ مَا يَقُولُ أَخُوكَ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي قَالَ قَالَ صَدَقَ أَبُو الدَّرْدَاءِ إِنْ شِئْتَ لَأُحَدِّثَنَّكَ بِأَوَّلِ عِلْمٍ يُرْفَعُ مِنْ النَّاسِ الْخُشُوعُ يُوشِكُ أَنْ تَدْخُلَ مَسْجِدَ الْجَمَاعَةِ فَلَا تَرَى فِيهِ رَجُلًا خَاشِعًا
Esan digu [Abdullah bin Salih-ek] [Mu'awiyah] esan digula [Abdur Rahman bin Jubair bin Nufair-engandik] bere aitagandik - [Jubair bin Nufair] -, [Abu Darda`] radiallahu 'anhu-rengandik esan zuen: 'Lehen Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam-ekin egoten ginen, zerura begirada altxatu zuen, eta gero esan zuen: 'Orain da ezagutza kentzen diguten garaia. -gizakien eskuetan dago, batere estimatzen ez duten arte', orduan Ziyad bin Labid Al Ansari radiallahu 'anhu-k galdetu zuen: 'Oi Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam, nola kendu diezagukete ezagutza hau beti Koranaren irakurketa egiten dugun bitartean?, Allahgatik beti irakurriko dugu eta gure emazteei eta seme-alabei irakatsiko diegu. Orduan esan zuen: 'Ai zuri, Ziyad! Medinako jendearen juristatzat hartu zaitut, -ez al daude- Tora eta Ebanjelioa oraindik juduen eta kristauen eskuetan, eta horrek ez die argitzen?', Jubairrek esan zuen: 'Orduan ['Ubadah bin As Shamit] radliallahu 'anhu ezagutu nuen, eta galdetu nion: 'Entzun al duzu inoiz zer esan zuen zure anaia Abu Darda` radliallahu 'anhuk?' Orduan, esandakoaren berri eman nion, eta esan zuen: 'Abu Darda` radliallahu 'anhuk arrazoi du, nahi baduzu, jendeari kentzen zaion lehenengo ezagutzari buruz hitz egingo dizut, hots, apaltasunari buruz, meskitara ia sartu arte eta han ez duzun inor apala aurkituko''.
Imam Darimi : 291
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ جَمِيلٍ الْكِنَانِيُّ حَدَّثَنَا مَكْحُولٌ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِي عَلَى أَدْنَاكُمْ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ } إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ وَأَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَرَضِيهِ وَالنُّونَ فِي الْبَحْرِ يُصَلُّونَ عَلَى الَّذِينَ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ الْخَيْرَ
Esan digu [Ya'qub bin Ibrahim]-ek esan digu [Yazid bin Harun]-ek esan digu [Al Walid bin Jamil Al Kinani]-ek esan digu [Makhul]-ek esan duela: 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam-ek esan zuen: 'Gurtzan aditu baten ezagutza duen pertsona baten nagusitasuna zuetako apalenen gainetik dudan nagusitasuna bezalakoa da', gero bertso hau irakurri zuen: 'INNAMA YAKHSYALLAHA MIN 'IBADIHIL 'ULAMA'' -Bere zerbitzarien artean Ala-ri beldur diotenak bakarrik dira ulama- -Galdera Faathir: 8-, egiaz, Ala-k, aingeruek, zeru eta lurreko biztanleek eta itsasoko arrainek -beti- bedeinkatzen dituzte gizakiei ontasuna irakasten dietenak'.
Imam Darimi : 292
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَسَدٍ أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَا يَكُونُ الرَّجُلُ عَالِمًا حَتَّى لَا يَحْسُدَ مَنْ فَوْقَهُ وَلَا يَحْقِرَ مَنْ دُونَهُ وَلَا يَبْتَغِيَ بِعِلْمِهِ ثَمَنًا
Esan digu [Ahmad bin `Asad Abu 'Ashim]-ek [Yahya bin Yaman]-ek [Sufyan]-engandik [Laits]-engandik [norbaitengandik] [Ibn Umar]-engandik radiallahu 'anhu-k esan zuela: 'Pertsona bat ez da jakintsu bihurtzen bere gainetik dagoen ezagutza dutenenganako inbidiaz ez badu, eta bere azpitik dagoen ezagutza dutenak gutxiesten ez baditu, eta ezagutzatik saririk espero ez badu'.
Imam Darimi : 293
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ مِسْعَرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْأَعْلَى التَّيْمِيَّ يَقُولُ مَنْ أُوتِيَ مِنْ الْعِلْمِ مَا لَا يُبْكِيهِ لَخَلِيقٌ أَنْ لَا يَكُونَ أُوتِيَ عِلْمًا يَنْفَعُهُ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى نَعَتَ الْعُلَمَاءَ ثُمَّ قَرَأَ الْقُرْآنَ { إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ إِلَى قَوْلِهِ يَبْكُونَ }
[Sa'id bin Sulaimanek] [Abu Usamah-ek] [Mis'ar-etik] jakinarazi digunez, hau esan zuen: 'Behin entzun nion [Abdul A'la At Taimi] esaten: 'Ezagutzaz hornitua denak eta bere ezagutzak ez badio Ala-ri oihuka jartzen, esan nahi du baliagarria ez den ezagutza lortzen duela, Ala-k jakintsuak tratatzen dituelako, gero Korana irakurtzen du: INNALLADZIINA UUTUL 'ILMA' -egia esan, ezagutzaz hornitua dutenek- bere hitzak datoz: 'YABKUUN' -beti oihu egiten dute- -G. Al Isra`: 107-108-' '.
Imam Darimi : 294
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ مُبَارَكِ بْنِ فَضَالَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ قَالَ لَا تَكُونُ عَالِمًا حَتَّى يَكُونَ فِيكَ ثَلَاثُ خِصَالٍ لَا تَبْغِي عَلَى مَنْ فَوْقَكَ وَلَا تَحْقِرُ مَنْ دُونَكَ وَلَا تَأْخُذُ عَلَى عِلْمِكَ دُنْيَا
Esan digu ['Ishmah bin Al Fadle]-k [Zaid bin Hubab]-ek [Mubarak bin Fadlalah-engandik] [Ubaidullah bin Umar Al 'Umari]-engandik [Abu Hazim]-engandik esan zuela: 'Ez zara jakintsu bihurtuko hiru gauza zure baitan ez dituzun arte: ez dituzu inbidia izango zure gainetik duten ezagutza dutenak, eta ez dituzu gutxiesten zure azpitik duten ezagutza dutenak, eta ez dituzu mundua arakatuko zure ezagutzarekin'.
Imam Darimi : 295
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ عَنْ بُرْدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى الدِّمَشْقِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ لَا تَكُونُ عَالِمًا حَتَّى تَكُونَ مُتَعَلِّمًا وَلَا تَكُونُ بِالْعِلْمِ عَالِمًا حَتَّى تَكُونَ بِهِ عَامِلًا وَكَفَى بِكَ إِثْمًا أَنْ لَا تَزَالَ مُخَاصِمًا وَكَفَى بِكَ إِثْمًا أَنْ لَا تَزَالَ مُمَارِيًا وَكَفَى بِكَ كَاذِبًا أَنْ لَا تَزَالَ مُحَدِّثًا فِي غَيْرِ ذَاتِ اللَّهِ
[Ahmad bin `Asadek] esan digu ['Abtsarrek] [Burd bin Sinanek] [Sulaiman bin Musa Ad Dimasyqi]-k [Abu Darda`-k] radliallaahu 'anhu-k esan duela: 'Ez zara jakintsu bihurtuko ezagutzaren bilatzaile bihurtu arte -lehenik-, eta ezagutza izan arren, ez zara jakintsu bihurtuko praktikan jarri arte, bekataritzat hartzen zaituzte eztabaidatzen baduzu, bekataritzat hartzen zaituzte eztabaidatzea gustatzen bazaizu -irabazteko bakarrik-, eta gezurtitzat hartzen zaituzte Allahren Esentziaz bestelako istorioak kontatzen badituzu'.
Imam Darimi : 296
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَخِيهِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عِمْرَانَ الْمِنْقَرِيِّ قَالَ قُلْتُ لِلْحَسَنِ يَوْمًا فِي شَيْءٍ قَالَهُ يَا أَبَا سَعِيدٍ لَيْسَ هَكَذَا يَقُولُ الْفُقَهَاءُ فَقَالَ وَيْحَكَ وَرَأَيْتَ أَنْتَ فَقِيهًا قَطُّ إِنَّمَا الْفَقِيهُ الزَّاهِدُ فِي الدُّنْيَا الرَّاغِبُ فِي الْآخِرَةِ الْبَصِيرُ بِأَمْرِ دِينِهِ الْمُدَاوِمُ عَلَى عِبَادَةِ رَبِّهِ
[Al Hasan bin 'Arafah]-ek bere anaiagandik - [Sufyan Al Tsauri]- esan zigun [Al Mubarak bin Sa'idek], [Imran Al Minqari]-ek esan zuen: 'Egun batean Al Hasan-i zerbaiti buruz galdetu nion, eta etengabe esan zuen: 'Oi Abu Sa'id, ez al da hori fiqh-eko adituek esan dutena?', orduan [Alhasanek] erantzun zuen: 'Ai zuri, fiqh-eko aditutzat hartu duzu zeure burua, fiqh-ean aditua den pertsona bakarra mundu honetako -distira- aszetikoa dena eta ondorengo bizitza maite duena, erlijio-gaietan jakintsua dena eta beti bere Jainkoaren gurtza mantentzen duena'.
Imam Darimi : 297
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْبَجَلِيُّ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قِيلَ لَهُ مَنْ أَفْقَهُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قَالَ أَتْقَاهُمْ لِرَبِّهِ
[Al Hasan bin 'Arafah]-k [An Nadlr bin Ismail Al Bajali-k] [Mis'ar-etik] [Sa'ad bin Ibrahim-ek] esan zuela esan zuela: 'Galdetu zioten: 'Nork du jurisprudentziaren ezagutza gehien Medinako jendearen artean?', eta erantzun zuen: 'horixe da bere Jaunari debotoena zaion pertsona''.
Imam Darimi : 298
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ إِنَّمَا الْفَقِيهُ مَنْ يَخَافُ اللَّهَ
Jakinarazi digutenez, [Al Hasan bin 'Arafah]-ek [Laits bin Abu Sulaim]-ek [Mujahid]-ek esan zigun [Al Husain bin Ali-k] esan zuen: 'Juredun bat Ala-ren beldur dena baino ez da'.
Imam Darimi : 299
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبَانَ عَنْ يَعْقُوبَ الْقُمِّيِّ حَدَّثَنِي لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى هُوَ ابْنُ عَبَّادٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ إِنَّ الْفَقِيهَ حَقَّ الْفَقِيهِ مَنْ لَمْ يُقَنِّطْ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَلَمْ يُرَخِّصْ لَهُمْ فِي مَعَاصِي اللَّهِ وَلَمْ يُؤَمِّنْهُمْ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَدَعْ الْقُرْآنَ رَغْبَةً عَنْهُ إِلَى غَيْرِهِ إِنَّهُ لَا خَيْرَ فِي عِبَادَةٍ لَا عِلْمَ فِيهَا وَلَا عِلْمٍ لَا فَهْمَ فِيهِ وَلَا قِرَاءَةٍ لَا تَدَبُّرَ فِيهَا
[Isma`il bin `Aban]-ek [Ya'qub Al Qummi]-rengandik esan zigun: [Laits bin Abu Sulaim]-ek [Yahya Ibn 'Abbad]-engandik esan zidan, [Ali bin Abu Talib-engandik] esan zuen: 'Jurisprudentzian benetako aditua da jendeari Alaren errukia etsiarazten ez diona, ez diena rukhshah -arintzea- ematen Alarekiko desobedientzian erori arte, ez diena Alaren zigorretik babestuta sentiarazten, eta ez duena Korana alde batera uzten gorroto duzulako eta beste zerbaitetara jotzen duzulako. Izan ere, ez dago onik gurtzan ezagutzarik gabe, ez dago ezagutzarik ulertu gabe, eta ez dago irakurketarik tadabur gabe -hausnartzeko ahaleginik-'.
Imam Darimi : 300
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ الْفَقِيهُ حَقُّ الْفَقِيهِ الَّذِي لَا يُقَنِّطُ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَلَا يُؤَمِّنُهُمْ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ وَلَا يُرَخِّصُ لَهُمْ فِي مَعَاصِي اللَّهِ إِنَّهُ لَا خَيْرَ فِي عِبَادَةٍ لَا عِلْمَ فِيهَا وَلَا خَيْرَ فِي عِلْمٍ لَا فَهْمَ فِيهِ وَلَا خَيْرَ فِي قِرَاءَةٍ لَا تَدَبُّرَ فِيهَا
[Al Hasan bin 'Arafah]-ek [Ismail bin Ibrahim] [Laits]-etik [Yahya bin 'Abbad]-ek esan zigun: '[Ali] radiallahu 'anhu-k esan zuen: 'Jurisprudentzian benetako aditua da jendeari Alaren errukia etsiarazten ez diona, Alaren zigorretik babestuta sentiarazten ez diena eta azkenean ekintza immoraletan erori arte lasaitasuna ematen ez diena. Izan ere, ez dago onik ezagutza oinarririk gabe egiten den gurtzan, ez dago onik ulermenik gabeko ezagutzan eta ez dago onik Korana irakurtzean bere esanahia hausnartu gabe'.