Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 2821
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ كَانَ لَا يَرُدُّ عَلَى أَخٍ لِأُمٍّ مَعَ أُمٍّ وَلَا عَلَى جَدَّةٍ إِذَا كَانَ مَعَهَا غَيْرُهَا مَنْ لَهُ فَرِيضَةٌ وَلَا عَلَى ابْنَةِ ابْنٍ مَعَ ابْنَةِ الصُّلْبِ وَلَا عَلَى امْرَأَةٍ وَزَوْجٍ وَكَانَ عَلِيٌّ يَرُدُّ عَلَى كُلِّ ذِي سَهْمٍ إِلَّا الْمَرْأَةَ وَالزَّوْجَ
[محمد بن يوسف] اسان کي [سفيان] کان [محمد بن سليم] کان [عاش شيعبي] تائين بيان ڪيو آهي ته [ابن مسعود] پنهنجي مامي ڀاءُ کي باقي وراثت واپس نه ڪئي جيڪا سندس ماءُ سان گڏ هئي، ۽ نه ئي هن پنهنجي ڏاڏي کي واپس ڪئي جيڪڏهن هوءَ ٻين وارثن سان گڏ هئي جن جو هڪ مقرر ڪيل حصو هو، ۽ نه ئي هن پنهنجي پٽ جي ڌيءَ کي ورهايو جيڪڏهن اها سندس حياتياتي ڌيءَ سان گڏ هئي، ۽ نه ئي هن ان کي پنهنجي زال ۽ مڙس ۾ ورهايو. جڏهن ته [علي] باقي وراثت واپس ڪئي جيڪا انهن سڀني کي ورهائي وئي هئي جن جو حصو هو سواءِ سندس زال ۽ مڙس جي.
حديث
Imam Darimi : 2822
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَالِمٍ عَنْ خَارِجَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّهُ أُتِيَ فِي ابْنَةٍ أَوْ أُخْتٍ فَأَعْطَاهَا النِّصْفَ وَجَعَلَ مَا بَقِيَ فِي بَيْتِ الْمَالِ و قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ خَارِجَةَ
اسان کي ٻڌايو آهي [محمد] اسان کي ٻڌايو آهي [سفيان] چيو آهي؛ مون کي [محمد بن سليم] [خارجه بن زيد] [زيد بن ثابت] کان خبر ڏني آهي ته هڪ ڀيري هن کان ڌيءَ يا ڀيڻ بابت پڇيو ويو، تنهن ڪري هن کيس اڌ ڏنو ۽ باقي ورثو بيت المال ۾ وجهي ڇڏيو. [يزيد بن هارون] چيو ته؛ [محمد بن سليم] [عاش شعبي] [خارجه] کان.
حديث
Imam Darimi : 2823
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فِي ابْنِ الْمُلَاعَنَةِ قَالَ مِيرَاثُهُ لِأُمِّهِ
اسان کي [محمد بن عينة]، [علي بن مُشير]، [سعيد]، [ابو معصير]، [ابراهيم]، [عبدالله]، هڪ عورت جي پٽ بابت ٻڌايو آهي جيڪو لعان ۾ مبتلا هو؛ سندس ورثو سندس ماءُ جي حوالي آهي.
حديث
Imam Darimi : 2824
أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا سَأَلَ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ وَلَدِ الْمُتَلَاعِنَيْنِ لِمَنْ مِيرَاثُهُ قَالَ لِأُمِّهِ وَأَهْلِهَا
اسان کي [معاذ بن هاني] ٻڌايو آهي اسان کي [ابراهيم بن ثهمان] ٻڌايو آهي ته مون ٻڌو آهي ته ڪنهن [عثا بن ابو رباح] کان پڇي رهيو هو ته لعان ڪندڙ مڙس ۽ زال جي ٻارن بابت، وراثت ڪنهن جي ٿيندي؟ هن جواب ڏنو؛ سندس ماءُ ۽ ماءُ جي خاندان لاءِ.
حديث
Imam Darimi : 2825
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا حَسَنٌ عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ فِي ابْنِ الْمُلَاعَنَةِ تَرَكَ أَخَاهُ لِأُمِّهِ وَأُمَّهُ لِأَخِيهِ السُّدُسُ وَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ ثُمَّ يُرَدُّ عَلَيْهِمْ فَيَصِيرُ لِلْأَخِ الثُّلُثُ وَلِلْأُمِّ الثُّلُثَانِ و قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ لِأَخِيهِ السُّدُسُ وَمَا بَقِيَ فَلِلْأُمِّ
اسان کي [ابو نعيم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [حسن] ابو سهل کان [عاشق شعبي کان] ٻڌايو آهي ته؛ [علي] هڪ عورت جي پٽ بابت چيو جنهن کي لعان جو ڌڪ لڳو هو، هن پنهنجي پٺيان هڪ ڀاءُ ۽ هڪ ماءُ ڇڏي. ڀاءُ کي ڇهون حصو ملندو آهي ۽ ماءُ کي ٽيون حصو ملندو آهي. پوءِ باقي ورثو انهن ٻنهي - ماءُ جي ڀاءُ ۽ ماءُ جي وچ ۾ ٻيهر ورهايو ويندو آهي، تنهن ڪري ڀاءُ کي ٽيون حصو ملندو آهي ۽ ماءُ کي ٻه ٽيون حصو ملندو آهي - باقي ورثي جو جيڪو ٻيهر ورهايو ويندو آهي. هڪ ٻي تاريخ ۾ [ابن مسعود] چيو ته؛ ڀاءُ کي ڇهون حصو ملندو آهي ۽ باقي ورثو ماءُ کي ويندو آهي.
حديث
Imam Darimi : 2826
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا حَسَنٌ عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ فِي ابْنِ الْمُلَاعَنَةِ تَرَكَ ابْنَ أَخٍ وَجَدًّا قَالَ الْمَالُ لِابْنِ الْأَخِ
اسان کي خبر ڏني آهي [ابو نعيم] اسان کي [حسن] [ابو سهل] [عاشق شيعبي] کان هڪ عورت جي پٽ بابت ٻڌايو آهي جيڪا لعان کان متاثر هئي، هن پنهنجي ڀاءُ ۽ ڏاڏي جو هڪ پٽ ڇڏي ويو، هن چيو ته؛ ملڪيت سندس ڀاءُ جي پٽ لاءِ آهي.
حديث
Imam Darimi : 2827
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ فِي مِيرَاثِ ابْنِ الْمُلَاعَنَةِ لِأُمِّهِ الثُّلُثُ وَالثُّلُثَانِ لِبَيْتِ الْمَالِ
اسان کي [محمد بن عيسيٰ] ٻڌايو آهي، اسان کي [سالم بن نوح] ٻڌايو آهي، [عمر بن عامر] ان کان [قتاده] ان کان [سعيد بن المسيب] ان کان [زيد بن ثابت] لعان واري عورت جي پٽ جي وراثت بابت؛ ماءُ لاءِ ٽيون حصو ۽ بيت المال لاءِ ٻه ٽيون حصو.
حديث
Imam Darimi : 2828
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مِيرَاثُهُ لِأُمِّهِ تَعْقِلُ عَنْهُ عَصَبَةُ أُمِّهِ و قَالَ قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ لِأُمِّهِ الثُّلُثُ وَبَقِيَّةُ الْمَالِ لِعَصَبَةِ أُمِّهِ
اسان کي [محمد بن عيسيٰ] ٻڌايو آهي [سالم بن نوح] ٻڌايو آهي [عمر بن عامر] کان [حماد] کان [ابراهيم] کان [عبدالله] هن چيو ته؛ سندس وراثت سندس ماءُ کي ڏني وئي هئي، ڇاڪاڻ ته ديت ادا ڪندڙ شخص سندس ماءُ جو اثاثو هو. هڪ ٻي روايت ۾ [قتاده] چيو آهي ته؛ [الحسن] کان؛ هڪ ٽيون حصو سندس ماءُ لاءِ ۽ باقي اثاثو سندس ماءُ جي اثاثن لاءِ.
حديث
Imam Darimi : 2829
أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ أَنَّ عَلِيًّا وَابْنَ مَسْعُودٍ قَالَا فِي وَلَدِ مُلَاعَنَةٍ تَرَكَ جَدَّتَهُ وَإِخْوَتَهُ لِأُمِّهِ قَالَ لِلْجَدَّةِ الثُّلُثُ وَلِلْإِخْوَةِ الثُّلُثَانِ و قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ لِلْجَدَّةِ السُّدُسُ وَلِلْإِخْوَةِ لِلْأُمِّ الثُّلُثُ وَمَا بَقِيَ فَلِبَيْتِ الْمَالِ
اسان کي ٻڌايو آهي [حجاج بن المنهل] اسان کي ٻڌايو آهي [حماد بن سلمه] اسان کي ٻڌايو آهي [قتاده] ته [علي] ۽ [ابن مسعود] ٻنهي هڪ عورت جي پٽ بابت چيو جيڪو لعان کان متاثر ٿيو هو، هن پنهنجي ڏاڏي ۽ هڪ ئي ماءُ جا ڪجهه ڀائر ڇڏي ويا هئا؛ هن چيو ته: ڏاڏي لاءِ ٽيون حصو ۽ هڪ ئي ماءُ جي ڀائرن لاءِ ٻه ٽيون حصو. هڪ ٻي روايت ۾ [زيد بن ثابت] چيو ته: ڏاڏي کي ڇهون حصو ملندو، هڪ ئي ماءُ جي ڀائرن کي ٽيون حصو ملندو ۽ باقي ورثو بيت المال ڏانهن ويندو.
حديث
Imam Darimi : 2830
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَحُمَيدٌ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ تَرِثُهُ أُمُّهُ يَعْنِي ابْنَ الْمُلَاعَنَةِ
اسان کي [حجاج] ٻڌايو آهي [حماد] اسان کي [يونس] ٻڌايو آهي ۽ [حميد] [الحسن] کان چيو آهي ته؛ سندس ماءُ کي پنهنجي وراثت جو حق آهي، يعني سندس پيءُ کان - لعان کان متاثر عورت جي ٻار جو پيءُ -.
حديث
Imam Darimi : 2831
أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَنَّ النَّخَعِيَّ وَالشَّعْبِيَّ قَالَا تَرِثُهُ أُمُّهُ
اسان کي [حجاج] ٻڌايو آهي [حماد] اسان کي [حجاج] ٻڌايو آهي ته [عن نخعي] ۽ [عاش شعبي] ٻنهي چيو؛ سندس ماءُ سندس ورثي جي حقدار آهي.
حديث
Imam Darimi : 2832
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ كَتَبْتُ إِلَى أَخٍ لِي مِنْ بَنِي زُرَيْقٍ أَسْأَلُهُ لِمَنْ قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ابْنِ الْمُلَاعَنَةِ فَكَتَبَ إِلَيَّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِهِ لِأُمِّهِ هِيَ بِمَنْزِلَةِ أُمِّهِ وَأَبِيهِ و قَالَ سُفْيَانُ الْمَالُ كُلُّهُ لِلْأُمِّ هِيَ بِمَنْزِلَةِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] داؤد بن ابو هند کان [عبدالله بن عبيد بن عمير] ٻڌايو آهي ته مون هڪ ڀيرو بنو زريق جي [پنهنجي ڀاءُ] کي هڪ خط لکيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم جي فيصلي بابت پڇان ته هڪ عورت جي ٻار جي معاملي ۾ جيڪو لعان کان متاثر ٿيو هو، ملڪيت ڪنهن جي آهي؟ - تنهنڪري هن منهنجي خط جو جواب ڏنو -؛ حقيقت ۾، رسول الله صلي الله عليه وسلم فيصلو ڪيو ته سندس وراثت سندس ماءُ کي ڏني ويندي، هوءَ سندس ماءُ ۽ پيءُ جو عهدو سنڀاليندي. سفيان چيو ته؛ سڀ ملڪيت ماءُ کي وڃي ٿي ڇو ته هوءَ پيءُ ۽ ماءُ جو عهدو سنڀاليندي آهي.
حديث
Imam Darimi : 2833
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ الْحَسَنِ فِي ابْنِ الْمُلَاعَنَةِ تَرَكَ أُمَّهُ وَعَصَبَةَ أُمِّهِ قَالَ الثُّلُثُ لِأُمِّهِ وَمَا بَقِيَ فَلِعَصَبَةِ أُمِّهِ
اسان کي [محمد] ٻڌايو آهي [سفيان] [هشام] ۽ [الحسن] هڪ عورت جي ٻار بابت ٻڌايو آهي جيڪا لعان کان متاثر ٿي هئي، هن پنهنجي ماءُ ۽ ماءُ جي اصابت کي ڇڏي ڏنو، هن چيو ته؛ هڪ ٽيون حصو ماءُ کي ويندو آهي ۽ باقي هڪ ماءُ جي اصابت کي ويندو آهي.
حديث
Imam Darimi : 2834
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ فِي ابْنِ الْمُلَاعَنَةِ قَالَا عَصَبَتُهُ عَصَبَةُ أُمِّهِ
اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ]، [ابن ابي ليليٰ]، [عامر]، [علي] ۽ [عبدالله] هڪ عورت جي ٻار جي باري ۾ ٻڌايو آهي جيڪا لعان ۾ مبتلا هئي، ٻنهي چيو ته: سندس اصبح سندس ماءُ جي اصبح آهي.
حديث
Imam Darimi : 2835
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الْحَلَبِيُّ مُوسَى بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ مِيرَاثُ وَلَدِ الْمُلَاعَنَةِ لِأُمِّهِ قُلْتُ فَإِنْ كَانَ لَهُ أَخٌ مِنْ أُمِّهِ قَالَ لَهُ السُّدُسُ
اسان کان روايت ڪئي وئي آهي [ابو الوليد الحلبي موسيٰ بن خالد] اسان کان [معتمر] يونس کان [الحسن] کان روايت ڪئي آهي ته هن چيو ته: ليعان عورت جي پٽ جو ورثو ان جي ماءُ لاءِ آهي. مون پڇيو: جيڪڏهن ان جي ماءُ مان ڪو ڀاءُ آهي؟ هن جواب ڏنو: ان کي - ڀاءُ کي - ڇهون حصو ملندو.
حديث
Imam Darimi : 2836
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ قَالَ وَلَدُ الْمُلَاعَنَةِ لِأُمِّهِ تَرِثُ فَرِيضَتَهَا مِنْهُ وَسَائِرُ ذَلِكَ فِي بَيْتِ الْمَالِ
اسان کي [ابو المغيره] ٻڌايو آهي [الاوزاعي] اسان کي [الزهري] ٻڌايو آهي ته: لعان ڪندڙ عورت جي ٻار جي وراثت ان جي ماءُ کي وراثت ۾ ملندي آهي. سندس ماءُ کي ان حصي جي مطابق وراثت ملندي هئي جيڪو ان لاءِ مقرر ڪيو ويو هو، جڏهن ته باقي حصو بيت المال ۾ رکيو ويندو هو.
حديث
Imam Darimi : 2837
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ إِذَا تَلَاعَنَا فُرِّقَ بَيْنَهُمَا وَلَمْ يَجْتَمِعَا وَدُعِيَ الْوَلَدُ لِأُمِّهِ يُقَالُ ابْنُ فُلَانَةَ هِيَ عَصَبَتُهُ يَرِثُهَا وَتَرِثُهُ وَمَنْ دَعَاهُ لِزِنْيَةٍ جُلِدَ
اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ]، [موسيٰ بن عبيده]، [نافع]، [ابن عمر] کان روايت ڪندي، هن چيو ته: جيڪڏهن ڪو مڙس ۽ زال لعان ڪن ٿا، ته پوءِ ٻنهي کي طلاق ڏيڻ گهرجي ۽ ٻيهر گڏ نه ٿي سگهن، جڏهن ته ٻار ماءُ سان منسوب آهي. ٻار کي سڏيو ويندو آهي؛ فلانة جو ٻار - ماءُ جو ٻار -. ماءُ اصحابه آهي، ٻار کي پنهنجي ماءُ جي ورثي جو حق حاصل آهي ۽ ماءُ کي ٻار جي ورثي جو حق حاصل آهي. جيڪو به ان کي زنا جو ٻار سڏيندو ان کي ڪوڙا هڻڻ گهرجن.
حديث
Imam Darimi : 2838
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ عَنْ الشَّعْبِيِّ فِي وَلَدِ الْمُتَلَاعِنَيْنِ أَنَّهُ تَرِثُهُ عَصَبَةُ أُمِّهِ وَهُمْ يَعْقِلُونَ عَنْهُ
اسان کي [معاذ بن هاني] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابراهيم بن ثهمان] ٻڌايو آهي ته اسان کي [اشع شيباني] [اشع شيابي] کان ٻڌايو آهي ته مڙس ۽ زال جي ٻارن بابت جيڪي لعان ڪندا آهن؛ ته سندس ماءُ جي اصحابن کي سندس ورثو مليو، ڇاڪاڻ ته اهي ئي سندس ديت ادا ڪندا هئا.
حديث
Imam Darimi : 2839
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي وَلَدِ الْمُلَاعَنَةِ هُوَ الَّذِي لَا أَبَ لَهُ تَرِثُهُ أُمُّهُ وَإِخْوَتُهُ مِنْ أُمِّهِ وَعَصَبَةُ أُمِّهِ فَإِنْ قَذَفَهُ قَاذِفٌ جُلِدَ قَاذِفُهُ
[سهل بن حماد] اسان کي [همام]، [قتاده]، [عذره]، [سعيد بن جبير]، [ابن عباس] کان بيان ڪيو آهي ته هڪ عورت جي پٽ بابت جنهن زنا ڪيو، هڪ پٽ جنهن جو ڪو پيءُ ناهي. سندس ورثو سندس ماءُ، سندس ڀائر ۽ سندس ماءُ جا مائٽ آهن. جيڪڏهن ڪو به مٿس زنا جو الزام لڳائي ته الزام لڳائڻ واري کي ڪوڙا هڻڻ گهرجن.
حديث
Imam Darimi : 2840
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ النُّعْمَانِ عَنْ مَكْحُولٍ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ مِيرَاثِ وَلَدِ الْمُلَاعَنَةِ لِمَنْ هُوَ قَالَ جَعَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأُمِّهِ فِي سَبَبِهِ لِمَا لَقِيَتْ مِنْ الْبَلَاءِ وَلِإِخْوَتِهِ مِنْ أُمِّهِ و قَالَ مَكْحُولٌ فَإِنْ مَاتَتْ الْأُمُّ وَتَرَكَتْ ابْنَهَا ثُمَّ تُوُفِّيَ ابْنُهَا الَّذِي جُعِلَ لَهَا كَانَ مِيرَاثُهُ لِإِخْوَتِهِ مِنْ أُمِّهِ كُلُّهُ لِأَنَّهُ كَانَ لِأُمِّهِمْ وَجَدِّهِمْ وَكَانَ لِأَبِيهَا السُّدُسُ مِنْ ابْنِ ابْنَتِهِ وَلَيْسَ يَرِثُ الْجَدُّ إِلَّا فِي هَذِهِ الْمَنْزِلَةِ لِأَنَّهُ إِنَّمَا هُوَ أَبُ الْأُمِّ وَإِنَّمَا وَرِثَ الْإِخْوَةُ مِنْ الْأُمِّ أُمَّهُمْ وَوَرِثَ الْجَدُّ ابْنَتَهُ لِأَنَّهُ جُعِلَ لَهَا فَالْمَالُ الَّذِي لِلْوَلَدِ لِوَرَثَةِ الْأُمِّ وَهُوَ يُحْرِزُهُ الْجَدُّ وَحْدَهُ إِذَا لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ
[محمد بن المبارڪ] اسان کي [يحيى بن حمزه] [عن نعمان] کان [مڪحل] تائين ٻڌايو آهي ته هڪ ڀيري ان کان هڪ عورت جي پٽ جي وراثت بابت پڇيو ويو جنهن لعان ڪيو هو ته ان جي ملڪيت ڪنهن کي وئي؟ هن جواب ڏنو: الله جي رسول صلي الله عليه وسلم ان کي پنهنجي ماءُ کي ڏنو، ڇاڪاڻ ته هوءَ آزمائش برداشت ڪندڙ هئي، ۽ سندس مامي ڀائرن کي. ماڪحل چيو: جيڪڏهن ان جي ماءُ فوت ٿي وڃي ۽ هڪ پٽ ڇڏي وڃي. پوءِ جيڪو پٽ پنهنجي ماءُ کي وراثت ڏئي ٿو، ته پوءِ ان جو سڄو وراثت سندس مامي ڀائرن کي ملندو آهي ڇاڪاڻ ته وراثت انهن جي ماءُ ۽ ڏاڏي لاءِ هجڻ گهرجي، ۽ سندس پيءُ لاءِ ماءُ - ڏاڏي - پنهنجي پوٽي جي وراثت جو ڇهون حصو پنهنجي ڌيءَ مان حاصل ڪري ٿي، ۽ نانا کي هن حيثيت کان سواءِ وراثت نه ملندي آهي ڇاڪاڻ ته هو ماءُ جو پيءُ آهي. ۽ مامي ڀائرن کي وراثت ملڻ جو سبب انهن جي ماءُ آهي. حقيقت ۾، ماءُ جا ڀائر صرف پنهنجين مائرن کان ورثي ۾ ملن ٿا، ۽ ڏاڏو صرف پنهنجي ڌيءَ کان ورثي ۾ ملي ٿو، ڇاڪاڻ ته ملڪيت هن لاءِ آهي. جيئن ته ٻار جي ملڪيت جو تعلق آهي، جيڪو ماءُ جي ورثي جو حصو آهي، اهو ڏاڏي کي اهو حاصل ڪرڻ کان روڪي ٿو جيڪڏهن هو اڪيلو هجي.
