Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث

حديث

Imam Darimi : 2481

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا عَلَى الْأَرْضِ مُؤْمِنٌ إِلَّا أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِهِ فَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَلْأُدْعَ لَهُ فَأَنَا مَوْلَاهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِعَصَبَتِهِ مَنْ كَانَ قَالَ عَبْد اللَّهِ ضَيَاعًا يَعْنِي عِيَالًا وَقَالَ فَلْأُدْعَ لَهُ يَعْنِي ادْعُونِي لَهُ أَقْضِ عَنْهُ

[عبيدالله بن موسيٰ] اسان کي [سفيان]، [ابو الزناد]، [اعرج]، [ابو هريره] کان روايت ڪئي آهي، هن چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'قسم آهي ان ذات جو جنهن جي هٿ ۾ منهنجي جان آهي، زمين تي ڪو به مومن اهڙو ناهي جنهن تي مان ان جو سڀ کان وڌيڪ حقدار نه هجان. جيڪو به قرض يا محتاج خاندان ڇڏي وڃي ته مون کي ان جي دعوت ڏيو، مان ان جو سرپرست آهيان، يعني مون کي دعوت ڏيو، ۽ مان ان جي لاءِ ادا ڪندس.'

تائيدي حديثون (33)

حديث

Imam Darimi : 2482

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي فُدَيْكٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُفْيَانَ مَوْلَى الْأَسْلَمِيِّينَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الدَّائِنِ حَتَّى يُقْضَى دَيْنُهُ مَا لَمْ يَكُنْ فِيمَا يَكْرَهُ اللَّهُ قَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ يَقُولُ لِخَازِنِهِ اذْهَبْ فَخُذْ لِي بِدَيْنٍ فَإِنِّي أَكْرَهُ أَنْ أَبِيتَ لَيْلَةً إِلَّا وَاللَّهُ مَعِي بَعْدَمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

اسان کي [ابراهيم بن المنذر الحزامي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [محمد بن اسماعيل بن ابو فديڪ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سعيد بن سفيان] بني اسلم جي هڪ اڳوڻي غلام [جعفر بن محمد] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عبدالله بن جعفر] کان، هن چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'يقيناً، الله قرضدارن سان گڏ آهي، جيستائين قرض واپس نه ڪيو وڃي، جيستائين اهو اهڙي معاملي ۾ نه هجي جيڪو الله کي ناپسند آهي'. ۽ [عبدالله بن جعفر] هڪ ڀيرو پنهنجي محافظ کي چيو: 'وڃ ۽ منهنجو قرض کڻي وڃ. حقيقت ۾، مان رات گذارڻ پسند نٿو ڪريان جيستائين الله مون سان گڏ نه هجي، يعني جڏهن مان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌندس'.

حديث

Imam Darimi : 2483

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْيَدِ مَا أَخَذَتْ حَتَّى تُؤَدِّيَهُ

اسان کي [محمد بن المنهل] ٻڌايو آهي، اسان کي [يزيد بن زريع] ٻڌايو آهي، اسان کي [سعيد بن ابو عروبه] [قتاده] کان [الحسن] کان [سمره بن جندب] تائين ٻڌايو آهي، رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: 'انسان جيڪو ڪجهه وٺندو آهي ان جو ذميوار آهي، جيستائين هو ان کي پورو نه ڪري.'

تائيدي حديثون (6)

حديث

Imam Darimi : 2484

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا طَلْقُ بْنُ غَنَّامٍ عَنْ شَرِيكٍ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَدِّ إِلَى مَنْ ائْتَمَنَكَ وَلَا تَخُنْ مَنْ خَانَكَ

اسان کي [محمد بن العلاء] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ثالق بن غنم] [شريق] کان ۽ [قيس] [ابو حاشين] [ابو صالح] کان [ابو هريره] کان، رسول الله ﷺ فرمايو ته: 'جيڪي توهان تي اعتبار ڪن ٿا انهن تي پنهنجو اعتماد پورو ڪريو ۽ جن توهان سان خيانت ڪئي آهي انهن سان خيانت نه ڪريو'.

حديث

Imam Darimi : 2485

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَهْدَى بَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ قَصْعَةً فِيهَا ثَرِيدٌ وَهُوَ فِي بَيْتِ بَعْضِ أَزْوَاجِهِ فَضَرَبَتْ الْقَصْعَةَ فَانْكَسَرَتْ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْخُذُ الثَّرِيدَ فَيَرُدُّهُ فِي الصَّحْفَةِ وَهُوَ يَقُولُ كُلُوا غَارَتْ أُمُّكُمْ ثُمَّ انْتَظَرَ حَتَّى جَاءَتْ قَصْعَةٌ صَحِيحَةٌ فَأَخَذَهَا فَأَعْطَاهَا صَاحِبَةَ الْقَصْعَةِ الْمَكْسُورَةِ قَالَ عَبْد اللَّهِ نَقُولُ بِهَذَا

اسان کي [يزيد بن هارون] ٻڌايو آهي ته اسان کي [حميد] [انس] کان ٻڌايو آهي، هن چيو ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جي ڪجهه زالن هڪ ڀيرو کيس زار جي هڪ پليٽ تحفي طور ڏني، جڏهن هو پنهنجي ڪجهه زالن جي گهر ۾ هو، پوءِ سندس زال پليٽ کي ڌڪ هنيو جيستائين اهو ٽٽي پيو، پوءِ نبي صلي الله عليه وسلم زار - جيڪا ڪري پئي هئي - کڻي ان کي پليٽ ۾ واپس ڪيو، پوءِ فرمايائون: 'کائو، توهان جي ماءُ حسد ڪري ٿي'. پوءِ هن انتظار ڪيو جيستائين هڪ سٺي پليٽ آئي، پوءِ ان کي ورتو ۽ ان کي ٽٽل پليٽ جي مالڪ کي ڏنو.' عبدالله چيو؛ 'اسان جو هن تي هڪ رايو آهي'.

حديث

Imam Darimi : 2486

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ عَمْرٍو وَعَاصِمٍ ابْنَيْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبِيعَةَ الثَّقَفِيِّ أَنَّ سُفْيَانَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَجَدَ عَيْبَةً فَأَتَى بِهَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ عُرِفَتْ فَذَاكَ وَإِلَّا فَهِيَ لَكَ فَلَمْ تُعْرَفْ فَلَقِيَهُ بِهَا فِي الْعَامِ الْمُقْبِلِ فِي الْمَوْسِمِ فَذَكَرَهَا لَهُ فَقَالَ عُمَرُ هِيَ لَكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَنَا بِذَلِكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي بِهَا فَقَبَضَهَا عُمَرُ فَجَعَلَهَا فِي بَيْتِ الْمَالِ

[محمد بن العلاء] اسان کي [ابو اسامه] [الوليد بن ڪثير] کان بيان ڪيو آهي، هن چيو ته [عمرو بن شعيب] مون کي [عمرو] ۽ [عاشم] سفيان بن عبدالله بن ربيعة عطس ثقفي جي ٻن پٽن کان ٻڌايو آهي ته سفيان بن عبدالله هڪ ڀيرو هڪ وڏو ٿيلهو مليو، پوءِ هو ان کي [عمر بن الخطاب] وٽ کڻي آيو، عمر چيو ته: 'هڪ سال تائين ان جو اعلان ڪر، جيڪڏهن اهو معلوم آهي ته اهو سندس آهي، پر جيڪڏهن اهو معلوم ناهي ته اهو توهان جو آهي'. جڏهن ٿيلهي جو مالڪ معلوم نه هو، ته پوءِ هو ٻئي سال، يعني حج جي موسم ۾، عمر وٽ ٻيهر ٿيلهو کڻي ويو، پوءِ هن ان کي ٿيلهي جو ذڪر ڪيو. عمر چيو ته: 'ٿيلهو توهان جو آهي، بيشڪ رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان کي اهو ڪرڻ جو حڪم ڏنو آهي'. پوءِ سفيان بن عبدالله چيو ته: 'مون کي ان ٿيلهي جي ضرورت ناهي'. آخرڪار عمر ٿيلهو کڻي بيت المال ۾ رکي ڇڏيو.

حديث

Imam Darimi : 2487

أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّهُ عَامَ فُتِحَتْ مَكَّةُ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَا تَحِلُّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى خَلَاهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ

اسان کي بصره جي ماڻهن مان [معاذ بن هاني] ٻڌايو آهي، اسان کي [حرب بن صياد] ٻڌايو آهي، اسان کي [يحيى بن ابو ڪثير] ٻڌايو آهي، اسان کي [ابو سلمه] ٻڌايو آهي، اسان کي [ابو هريره] ٻڌايو آهي ته مڪي جي فتح جي سال ۾، رسول الله صلي الله عليه وسلم اٿيا ۽ فرمايو: 'بيشڪ، الله هاٿين کي مڪي کان روڪيو، ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم ۽ مومنن کي انهن تي اختيار ڏنو. ڄاڻو ته ان وقت، اهو مون کان اڳ ڪنهن لاءِ به حلال نه هو ۽ مون کان پوءِ ڪنهن لاءِ به حلال نه هو. ڄاڻو ته هي منهنجو وقت آهي - اهو حرام زمين آهي، ان جي گاهه کي پاڙ نه پٽيو وڃي ۽ ان جا وڻ نه ڪٽيا وڃن ۽ ان مان ڪجهه به حاصل ڪرڻ جي اجازت ناهي، سواءِ ان شخص جي جيڪو ان جو اعلان ڪرڻ چاهي.'

تائيدي حديثون (46)

حديث

Imam Darimi : 2488

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ عَنْ الْجَارُودِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرَقُ النَّارِ

اسان کي [سعيد بن عامر] [صيوبة] کان [خالد الحززاء] کان [يزيد بن عبدالله بن عيسي شيخير] کان [ابو مسلم] کان [الجرود] تائين ٻڌايو آهي، هن چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'مسلمان جو گم ٿيل سامان دوزخ ۾ ساڙيو ويندو'.

تائيدي حديثون (39)

حديث

Imam Darimi : 2489

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ الْجَذْمِيِّ عَنْ الْجَارُودِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرَقُ النَّارِ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرَقُ النَّارِ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرَقُ النَّارِ لَا تَقْرَبَنَّهَا قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ اللُّقَطَةُ نَجِدُهَا قَالَ أَنْشِدْهَا وَلَا تَكْتُمْ وَلَا تُغَيِّبْ فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ وَإِلَّا فَمَالُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ

اسان کي خبر ڏني آهي [يزيد بن هارون] اسان کي خبر ڏني آهي [الهُريري] [ابو العلاء] کان [ابو مسلم الجزمي] کان [الجارود] تائين، هن چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'جيڪي شيون مسلمان وڃائي ٿو اهي دوزخ ۾ سڙي وينديون، جيڪي شيون مسلمان وڃائي ٿو اهي دوزخ ۾ سڙي وينديون، جيڪي شيون مسلمان وڃائي ٿو اهي دوزخ ۾ سڙي وينديون، تنهن ڪري ان جي ويجهو نه وڃو!' پوءِ هڪ شخص چيو: 'يا رسول الله! - اسان کي مليل شيون ڇا آهن؟' پاڻ فرمايائون: 'ان کي عام ڪريو، ۽ ان کي راز نه رکو، ۽ ان کي نه لڪايو. جڏهن مالڪ اچي ته شيءِ مالڪ جي حوالي ڪريو. جيڪڏهن نه، ته پوءِ اهو الله جو خزانو آهي جيڪو الله جنهن کي چاهي ٿو ڏئي ٿو.'

حديث

Imam Darimi : 2490

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَعْقُوبَ الْكُوفِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ السَّلَمِيِّ عَنْ أَخِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ فَقَدْ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ النَّارَ وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَإِنْ قَضِيبٌ مِنْ أَرَاكٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَخَاهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ يُحَدِّثُ أَنَّ أَبَا أُمَامَةَ الْحَارِثِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ

اسان کي [احمد بن يعقوب الڪوفي]، [اسماعيل بن جعفر]، [العلاء]، [معبد بن ڪعب السلمي]، سندس ڀاءُ، يعني [عبدالله بن ڪعب]، [ابو امامه] کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته جيڪو به ڪنهن مسلمان جو حق ڪوڙي قسم سان کسي ٿو، بيشڪ الله تعاليٰ ان تي دوزخ واجب ڪري ڇڏيو آهي ۽ ان تي جنت حرام ڪري ڇڏي آهي. هڪ شخص ان کي چيو ته، جيتوڻيڪ ٿوري هجي، اي الله جا رسول؟ هن چيو ته، جيتوڻيڪ اهو صرف شيوا جي وڻ جي ٽاري هجي. اسان کي [عبدالله بن سعيد]، [ابو اسامه]، [الوليد بن ڪٽسر]، [محمد بن ڪعب بن مالڪ] کان بيان ڪيو آهي ته هن پنهنجي ڀاءُ، يعني [عبدالله بن ڪعب بن مالڪ] کي ٻڌائيندي ٻڌو آهي؛ ته [ابو امامه الحارثي] کيس ٻڌايو آهي؛ ته هن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ٻڌو...“ پوءِ هن مٿي ڏنل حديث جو ذڪر ڪيو.

تائيدي حديثون (53)

حديث

Imam Darimi : 2491

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ خَرَشَةَ بْنِ الْحُرِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هُمْ خَابُوا وَخَسِرُوا فَأَعَادَهَا فَقُلْتُ مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ الْمُسْبِلُ وَالْمَنَّانُ وَالْمُنَفِّقُ سِلْعَتَهُ بِالْحَلِفِ كَاذِبًا

اسان کي خبر پئي آهي ته [ابو الوليد] ۽ [حجاج] ٻنهي چيو؛ اسان کي [شعبه] ٻڌايو آهي، هن چيو؛ مون کي [علي بن مدرڪ] ٻڌايو، هن چيو؛ مون [ابو زرعہ] کي [خراسه بن الحر] کي [ابوذر] کان ٻڌائيندي ٻڌو، هن چيو ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'ٽي ماڻهو جن سان الله نه ڳالهايو ۽ الله قيامت جي ڏينهن انهن ڏانهن نه ڏٺو ۽ نه انهن کي پاڪ ڪيو ۽ انهن کي دردناڪ عذاب ملندو'. پوءِ مون چيو: 'يا رسول الله، اهي ماڻهو آهن جيڪي نقصان ۾ آهن؟' هن پنهنجا لفظ ورجايا، مون چيو: 'يا رسول الله، اهي ڪير آهن؟' هن چيو: 'اهو ماڻهو جيڪو پنهنجو ڪپڙو پنهنجي ٽڪنڊن کان مٿي پکيڙي ٿو، اهو ماڻهو جيڪو پنهنجي تحفن جو قرض کڻندو آهي، ۽ اهو ماڻهو جيڪو ڪوڙي قسم کڻي پنهنجو سامان وڪڻندو آهي'.

تائيدي حديثون (149)

حديث

Imam Darimi : 2492

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي طَلْحَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ سَهْلٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ ظَلَمَ مِنْ الْأَرْضِ شِبْرًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ

اسان کي خبر ڏني آهي [حڪم بن نافع]، [سيوب]، [عز زهري]، مون کي [ثلحه بن عبدالله بن عوف] ٻڌايو آهي ته [عبدالرحمن بن سهل] کيس خبر ڏني آهي، ته [سعيد بن زيد] چيو ته: مون رسول الله ﷺ کي فرمائيندي ٻڌو آهي ته: جيڪو به هڪ انچ زمين کڻي ٻين تي ظلم ڪندو، ان کي بيشڪ مٽيءَ جا ست طبقا ڍڪيا ويندا.

حديث

Imam Darimi : 2493

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحْيَا أَرْضًا مَيْتَةً فَلَهُ فِيهَا أَجْرٌ وَمَا أَكَلَتْ الْعَافِيَةُ مِنْهَا فَلَهُ فِيهَا صَدَقَةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الْعَافِيَةُ الطَّيْرُ وَغَيْرُ ذَلِكَ

اسان کي [عبدالله بن سعيد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو اسامه] [هشام بن عروه] کان ٻڌايو آهي، هن چيو آهي ته مون کي [عبيدالله بن عبدالرحمان بن رافع] ٻڌايو آهي ته [جابر بن عبدالله] هن کي رسول الله صلي الله عليه وسلم کان خبر ڏني هئي ته هن فرمايو: 'جيڪو به مئل زمين کي زنده ڪندو، ان کي سڀني مخلوقن جي کائڻ جو ثواب ملندو جيڪي رزق ڳوليندا آهن، ۽ ان لاءِ ان زمين مان صدقو'. ابو محمد چيو ته: 'العافيه هڪ پکي آهي ۽ ٻيو سڀ ڪجهه'.

حديث

Imam Darimi : 2494

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَلْقَمَةَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ السَّبَائِيُّ الْمَأْرِبِيُّ حَدَّثَنِي عَمِّي ثَابِتُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبْيَضَ أَنَّ أَبَاهُ سَعِيدَ بْنَ أَبْيَضَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ أَنَّهُ اسْتَقْطَعَ الْمِلْحَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يُقَالُ لَهُ مِلْحُ شَذَّا بِمَأْرِبَ فَأَقْطَعَهُ ثُمَّ إِنَّ الْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ التَّمِيمِيَّ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي قَدْ وَرَدْتُ الْمِلْحَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَهُوَ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مَاءٌ وَمَنْ وَرَدَهُ أَخَذَهُ وَهُوَ مِثْلُ مَاءِ الْعِدِّ فَاسْتَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَبْيَضَ فِي قَطِيعَتِهِ فِي الْمِلْحِ فَقُلْتُ قَدْ أَقَلْتُهُ عَلَى أَنْ تَجْعَلَهُ مِنِّي صَدَقَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ مِنْكَ صَدَقَةٌ وَهُوَ مِثْلُ مَاءِ الْعِدِّ مَنْ وَرَدَهُ أَخَذَهُ قَالَ وَقَطَعَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْضًا وَكَذَا بِالْجَوْفِ جَوْفِ مُرَادٍ مَكَانَهُ حِينَ أَقَالَهُ مِنْهُ قَالَ الْفَرَجُ فَهُوَ عَلَى ذَلِكَ مَنْ وَرَدَهُ أَخَذَهُ

اسان کي ٻڌايو آهي [عبدالله بن الزبير الحميري] اسان کي ٻڌايو آهي [الفرج بن سعيد بن علقمه بن سعيد بن عبيد بن حمال عس سبائي المعريبي] مون کي منهنجي چاچي، يعني [ثابت بن سعيد بن عبيد] ٻڌايو آهي ته سندس پيءُ، يعني [سعيد بن عبيد] کيس [عبيد بن حمال] کان ٻڌايو آهي ته هن هڪ ڀيري رسول الله صلي الله عليه وسلم کان لوڻ جي ميدان جي درخواست ڪئي، شال الله عليه وسلم مارب ۾ سيدزدزا جي لوڻ کي سڏيو. پوءِ هن ميدان ڏنو، پوءِ اقرع بن حابس تيمي چيو: 'اي الله جا نبي، بيشڪ مان جاهليت جي زماني ۾ ان لوڻ تي آيو آهيان، يعني هڪ اهڙي زمين ۾ جنهن ۾ پاڻي نه هو، پوءِ ماڻهو آيا ۽ ان کي کڻي ويا. لوڻ پاڻي وانگر هو جيڪو ڪڏهن به ختم نه ٿيندو آهي'. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم عرض ڪيو ته ان کي لوڻ جو تحفو منسوخ ڪيو وڃي، مون چيو؛ 'مان ان کي ان شرط تي منسوخ ڪريان ٿو ته زمين منهنجي طرفان خيرات آهي'. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'لوڻ توهان جي طرفان خيرات آهي، پاڻي وانگر جيڪو ڪڏهن به ختم نه ٿيندو آهي، ۽ جيڪي ماڻهو ايندا آهن اهي ان کي کڻي سگهن ٿا'. سعيد بن العبيض چيو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو کيس زمين ڏني هئي، انهي سان گڏ الجوف ۾ - يمن جي هڪ وادي - يعني جوف مراد مڪانه ۾، جڏهن هن رسول الله صلي الله عليه وسلم جي هن تحفي کي رد ڪيو.' الفرج چيو؛ "ان ڪري، جيڪو به اچي ٿو اهو وٺي سگهي ٿو."

حديث

Imam Darimi : 2495

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْطَعَهُ أَرْضًا قَالَ فَأَرْسَلَ مَعِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَعْطِهَا إِيَّاهُ قَالَ يَحْيَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ بِهَذَا الْحَدِيثِ

اسان کي [محمد بن بصيار] ٻڌايو آهي اسان کي [غندر] اسان کي [صيوبة] ٻڌايو آهي [سمڪ بن حرب] کان [علقمه بن وائل] [پنهنجي پيءُ] کان ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو کيس زمين ڏني هئي، وائل چيو؛ پوءِ مون سان معاويه کي موڪليو ۽ چيو ته: 'هن کي زمين ڏيو'. يحييٰ چيو؛ اسان کي ٻڌايو آهي محمد بن بصيار اسان کي غندر کي هن حديث سان ٻڌايو آهي.

حديث

Imam Darimi : 2496

أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا أَبُو سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ حَدَّثَتْنِي أُمُّ مُبَشِّرٍ امْرَأَةُ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَائِطٍ لِي فَقَالَ يَا أُمَّ مُبَشِّرٍ أَمُسْلِمٌ غَرَسَ هَذَا أَمْ كَافِرٌ قُلْتُ مُسْلِمٌ فَقَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ إِنْسَانٌ أَوْ دَابَّةٌ أَوْ طَيْرٌ إِلَّا كَانَتْ لَهُ صَدَقَةٌ

اسان کي [معلا بن اسد] ٻڌايو آهي [عبدالواحد بن زياد] ٻڌايو آهي [سليمان العماسي] اسان کي [ابو سفيان] ٻڌايو آهي، هن چيو ته مون [جابر بن عبدالله] کي چوندي ٻڌو آهي؛ مون کي [ام مبصر] زيد بن حارثه جي زال چيو ته رسول الله ﷺ مون کي منهنجي باغ ۾ مليا، پوءِ فرمايائون: 'اي ام مبصر، جيڪو هي پوکيو آهي اهو مسلمان آهي يا ڪافر؟' مون جواب ڏنو؛ 'مسلمان'. هن چيو ته: 'مسلمان لاءِ اهو جائز ناهي ته ڪو ٻوٽو پوکي، پوءِ ان جو ڪجهه حصو انسان يا جيتڻ وارا جانور يا پکي کائي وڃن، پر اهو ان لاءِ صدقو ٿي ويندو آهي'.

تائيدي حديثون (16)

حديث

Imam Darimi : 2497

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمِّي ثَابِتُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعِيدٍ عَنْ جَدِّهِ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ أَنَّهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ حِمَى الْأَرَاكِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حِمَى فِي الْأَرَاكِ فَقَالَ أَرَاكَةٌ فِي حِظَارِي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حِمَى فِي الْأَرَاكِ قَالَ فَرَجٌ يَعْنِي أَبْيَضُ بِحِظَارِي الْأَرْضَ الَّتِي فِيهَا الزَّرْعُ الْمُحَاطُ عَلَيْهَا

اسان کي [عبدالله بن زبير] ٻڌايو آهي [الفرج بن سعيد]، هن چيو؛ مون کي منهنجي چاچي، يعني [ثابت بن سعيد]، پنهنجي پيءُ، يعني [سعيد]، پنهنجي ڏاڏي، يعني [عبيض بن حمال] کان ٻڌايو آهي؛ ته هن رسول الله صلي الله عليه وسلم کان محفوظ ڪيل شيوڪ زمين بابت پڇيو. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'ڪو به محفوظ ڪيل شيوڪ زمين ناهي'. هن ٻيهر چيو؛ '- شيوڪ وڻ- منهنجي زمين ۾ آهي جنهن کي باهه ڏني وئي آهي'. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'ڪو به محفوظ ڪيل شيوڪ زمين ناهي'. فراج چيو؛ 'هزاري مان ابيض جو مطلب اهو آهي ته زمين جي چوڌاري ٻوٽا هجن'.

تائيدي حديثون (3)

حديث

Imam Darimi : 2498

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ قَالَ سَمِعْتُ إِيَاسَ بْنَ عَبْدٍ الْمُزَنِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَبِيعُوا الْمَاءَ فَإِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ بَيْعِ الْمَاءِ وَقَالَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ لَا نَدْرِي أَيَّ مَاءٍ قَالَ يَقُولُ لَا أَدْرِي مَاءً جَارِيًا أَوْ الْمَاءَ الْمُسْتَقَى

اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن عينة] عمرو بن دينار کان [ابو المنهل] ٻڌايو آهي ته مون ٻڌو آهي [عيس بن عبدالمذني] - هو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي صحابي مان هو - هن چيو ته؛ 'پاڻي نه وڪڻو، حقيقت ۾ مون ٻڌو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم پاڻي وڪڻڻ کان منع ڪئي هئي'. 'عمرو بن دينار چيو؛ 'اسان کي خبر ناهي ته اهو پاڻي ڇا آهي'. ابو المنهل چيو؛ اياس چيو؛ 'مون کي خبر ناهي ته وهندڙ پاڻي يا ڇڪيل پاڻي مان ڇا مراد آهي؟'.

حديث

Imam Darimi : 2499

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ سَيَّارٍ رَجُلٍ مِنْ فَزَارَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُهَيْسَةَ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَأْذَنَهُ فَدَخَلَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ قَمِيصِهِ وَقَدْ قَالَ عُثْمَانُ فَالْتَزَمَهُ فَقَالَ مَا الشَّيْءُ الَّذِي لَا يَحِلُّ مَنْعُهُ فَقَالَ الْمِلْحُ وَالْمَاءُ قَالَ مَا الشَّيْءُ الَّذِي لَا يَحِلُّ مَنْعُهُ قَالَ إِنْ تَفْعَلْ الْخَيْرَ خَيْرٌ لَكَ قَالَ مَا الشَّيْءُ الَّذِي لَا يَحِلُّ مَنْعُهُ قَالَ إِنْ تَفْعَلْ الْخَيْرَ خَيْرٌ لَكَ وَانْتَهَى إِلَى الْمِلْحِ وَالْمَاءِ قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ تَقُولُ بِهِ فَأَوْمَأَ بِرَأْسِهِ

اسان کي [عثمان بن عمر] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ڪحمس] ٻڌايو آهي [سيار] جي هڪ ماڻهو فزاره کان [پنهنجي پيءُ] کان [بُهِيصه] کان [پنهنجي پيءُ] رسول الله ﷺ کان ته، سندس پيءُ هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کان اجازت گهري، پوءِ پنهنجي چادر ۾ داخل ٿيو - عثمان چيو؛ پوءِ هو ان سان گڏ رهيو - پوءِ چيو؛ 'يا رسول الله ﷺ، ڪهڙي شيءِ آهي جيڪا روڪي نه ٿي سگهي؟' هن چيو؛ 'لوڻ ۽ پاڻي'. هن چيو؛ 'يا رسول الله ﷺ، ڪهڙي شيءِ آهي جيڪا روڪي نه ٿي سگهي؟' هن چيو؛ 'تون نيڪي ڪر ته اهو تنهنجي لاءِ بهتر آهي'. هن صرف لوڻ ۽ پاڻي جو ذڪر ڪندي روڪيو. عبدالله کان پڇيو ويو؛ 'ڇا تون ان حديث سان متفق آهين؟' عبدالله پنهنجو سر جهڪايو.

حديث

Imam Darimi : 2500

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ أَوْ زَرْعٍ

[مصدّد] اسان کي [يحيى] [عبيدالله] کان ۽ [نافع] [عبدالله] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيري خيبر جي ماڻهن کي انهن جي پيداوار جي اڌ لاءِ، يعني ميوو يا ٻوٽن لاءِ ملازمت تي رکيو هو.

تائيدي حديثون (23)