Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 221
أَخْبَرَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ { أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ } قَالَ أُولُو الْعِلْمِ وَالْفِقْهِ وَطَاعَةُ الرَّسُولِ اتِّبَاعُ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ
اسان کي [يعليٰ] ٻڌايو آهي [عبد الملڪ] کي [عطا] جي باري ۾ ٻڌايو آهي؛ ''اثي الله وااثي رسول الله وأولي امري منڪم'' - ۽ الله جي اطاعت ڪريو ۽ رسول الله ﷺ جي اطاعت ڪريو ۽ توهان مان اڳواڻن جي اطاعت ڪريو - هن چيو؛ ''اولو الامري، يعني - اهي جيڪي علم ۽ فقه رکن ٿا، ۽ رسول الله جي اطاعت جو مطلب قرآن ۽ سنت جي پيروي ڪرڻ آهي''.
حديث
Imam Darimi : 222
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَدْهَمَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ شُبْرُمَةَ عَنْ شَيْءٍ وَكَانَتْ عِنْدِي مَسْأَلَةٌ شَدِيدَةٌ فَقُلْتُ رَحِمَكَ اللَّهُ انْظُرْ فِيهَا قَالَ إِذَا وَضَحَ لِيَ الطَّرِيقُ وَوَجَدْتُ الْأَثَرَ لَمْ أَحْبَسْ
اسان کي [محمد بن يوسف] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابراهيم بن ادهم] ٻڌايو آهي ته؛ 'هڪ ڀيري مون [ابن شبرمہ] کان ڪنهن اهڙي شيءِ بابت پڇيو جيڪا ان وقت مون کي هڪ تمام سنگين مسئلو هو. مون چيو؛ 'مهرباني ڪري معاملي جي جاچ ڪريو، الله توهان تي رحم ڪري'، هن جواب ڏنو؛ 'جيڪڏهن رستو مون لاءِ صاف آهي ۽ مون کي اتصار ملي ويو آهي، ته مان ان کي نه لڪائيندس'.
حديث
Imam Darimi : 223
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ الْهَيْثَمِ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ رَجُلٍ يُقَالُ لَهُ سُلَيْمَانُ بْنُ جَابِرٍ مِنْ أَهْلِ هَجَرَ قَالَ قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ وَعَلِّمُوهُ النَّاسَ تَعَلَّمُوا الْفَرَائِضَ وَعَلِّمُوهُ النَّاسَ تَعَلَّمُوا الْقُرْآنَ وَعَلِّمُوهُ النَّاسَ فَإِنِّي امْرُؤٌ مَقْبُوضٌ وَالْعِلْمُ سَيُقْبَضُ وَتَظْهَرُ الْفِتَنُ حَتَّى يَخْتَلِفَ اثْنَانِ فِي فَرِيضَةٍ لَا يَجِدَانِ أَحَدًا يَفْصِلُ بَيْنَهُمَا
اسان کي [عثمان بن الحيثم] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عوف] ڪنهن ماڻهو کان - جيڪو [سليمان بن جابر] جي نالي سان مشهور آهي، حجر جي ماڻهن مان - ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ ' [ابن مسعود] هڪ ڀيرو چيو هو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم مون کي فرمايو؛ توهان کي علم پڙهڻ گهرجي ۽ ماڻهن کي سيکاريو، فرائض جو علم پڙهو ۽ ماڻهن کي سيکاريو، قرآن پڙهو ۽ ماڻهن کي سيکاريو، ڇاڪاڻ ته مان اهو آهيان جنهن کي "مرده" سڏيو ويندو، ۽ علم هميشه گهٽجي ويندو جڏهن ته انتشار پيدا ٿيندو جيستائين ٻه ماڻهو نه هوندا جيڪي فرض جي فرضيت بابت اختلاف ڪندا، ۽ انهن ٻنهي کي ڪو اهڙو ماڻهو نه ملندو جيڪو ٻنهي جي وچ ۾ فيصلو ڪري سگهي.
حديث
Imam Darimi : 224
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي خَلِيفَةَ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ مِخْرَاقٍ ذَكَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ وَأَبَا مُوسَى إِلَى الْيَمَنِ قَالَ تَسَانَدَا وَتَطَاوَعَا وَبَشِّرَا وَلَا تُنَفِّرَا فَقَدِمَا الْيَمَنَ فَخَطَبَ النَّاسَ مُعَاذٌ فَحَضَّهُمْ عَلَى الْإِسْلَامِ وَأَمَرَهُمْ بِالتَّفَقُّهِ وَالْقُرْآنِ وَقَالَ إِذَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ فَاسْأَلُونِي أُخْبِرْكُمْ عَنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمَكَثُوا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَمْكُثُوا فَقَالُوا لِمُعَاذٍ قَدْ كُنْتَ أَمَرْتَنَا إِذَا نَحْنُ تَفَقَّهْنَا وَقَرَأْنَا أَنْ نَسْأَلَكَ فَتُخْبِرَنَا بِأَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ لَهُمْ مُعَاذٌ إِذَا ذُكِرَ الرَّجُلُ بِخَيْرٍ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِذَا ذُكِرَ بِشَرٍّ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ
اسان کي [يعقوب بن ابراهيم] ٻڌايو آهي [عمر بن ابو خليفا] چيو آهي ته؛ مون هڪ ڀيري [زياد بن مخرق] کي ٻڌو ته [عبدالله بن عمر] کان ذڪر ڪندي چيو ته؛ رسول الله ﷺ معاذ بن جبل ۽ ابو موسيٰ رضي الله عنهما کي يمن موڪليو، پاڻ فرمايو ته؛ توهان کي هڪ ٻئي تي ڀروسو ڪرڻ گهرجي، ۽ هڪ ٻئي جي مدد ڪرڻ گهرجي، ۽ توهان ٻنهي کي خوشخبري ڏيڻ گهرجي ۽ انهن کي اسلام جي تعليم کان ڀڄائڻ نه گهرجي، پوءِ اهي ٻئي يمن آيا، پوءِ معاذ ماڻهن کي خطبو ڏنو، انهن کي اسلام قبول ڪرڻ جي دعوت ڏني، ۽ انهن کي قرآن جي مواد کي گہرا ڪرڻ جو حڪم ڏنو، ۽ اهو به چيو ته؛ 'جيڪڏهن توهان اهو سڀ ڪجهه ڪيو آهي ته پوءِ مون کان پڇو، مان توهان کي جنت جي رهاڪن ۽ دوزخ جي رهاڪن بابت ٻڌائيندس، اهي - جنت ۽ دوزخ جا رهاڪو - انهن ۾ رهندا ان تي منحصر آهي ته الله ڪيترو وقت چاهيندو،' پوءِ انهن معاذ کي چيو؛ ”بيشڪ توهان اسان کي حڪم ڏنو آهي ته جيڪڏهن اسان اسلام کي گهرو ڪيو آهي ۽ قرآن پڙهيو آهي ته جيئن اسان توهان کان جنت ۽ دوزخ جي رهواسين بابت پڇون، ته پوءِ اسان کي جنت ۽ دوزخ جي رهواسين بابت ٻڌايو“، پوءِ معاذ انهن کي چيو؛ ”جيڪڏهن ڪو ماڻهو سٺو هجڻ جي ڪري مشهور آهي ته اهو جنت جو رهواسي آهي، ۽ جيڪڏهن ڪو خراب هجڻ جي ڪري مشهور آهي ته اهو دوزخ جو رهواسي آهي.“
حديث
Imam Darimi : 225
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ النَّاسِ أَكْرَمُ قَالَ أَتْقَاهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَيُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا
اسان کي [يعقوب بن ابراهيم] ٻڌايو آهي [يحيى بن سعيد القثان] ٻڌايو آهي [عبيدالله] کان، هن چيو ته؛ مون هڪ ڀيري [سعيد بن ابو سعيد] کي [پنهنجي پيءُ] کان [ابو هريره] رضي الله عنه کان اهو چوندي ٻڌو ته؛ 'اهو چيو ويو، اي رسول الله صلي الله عليه وسلم، سڀ کان وڌيڪ شريف ماڻهو ڪير آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'انهن مان سڀ کان وڌيڪ پرهيزگار'، انهن ٻيهر پڇيو؛ 'اسان جو مطلب اهو نه هو'، پوءِ هن جواب ڏنو؛ 'يوسف بن يعقوب نبي ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم جو پٽ ۽ الله جي عاشق جو پٽ - عليہ السلام-، انهن ٻيهر چيو؛ 'اهو اهو نه هو جيڪو اسان پڇيو،' هن پڇيو؛ 'عربن مان توهان جو ڇا مطلب آهي؟' هن جاري رکيو؛ 'جاهليت جي دور ۾ بهترين ماڻهو اسلام ۾ بهترين هئا جيڪڏهن اهي مذهب جو گهرو مطالعو ڪن'.
حديث
Imam Darimi : 226
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَاوِيَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ
اسان کي (عبدالله بن صالح) بيان ڪيو آهي ته اسان کي [الاطيس] يزيد بن عبدالله بن اسامہ بن الحاد کان، [عبدالوهاب] کان، [ابن شهاب] کان، حميد بن عبدالرحمٰن [معاويه] رضي الله عنهما کان، هن چيو ته؛ مون هڪ دفعي رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم کي ارشاد فرمايو ته؛ ”جنهن کي الله تعاليٰ نيڪ انسان بنائڻ چاهي ٿو ته الله تعاليٰ ان کي دين سمجهائي ٿو“.
حديث
Imam Darimi : 227
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ
اسان کي [سعيد بن سليمان]، [اسماعيل بن جعفر]، [عبدالله بن سعيد بن ابو هندون]، [پنهنجي پيءُ]، [ابن عباس]، رضي الله عنهما کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله ﷺ جن فرمايو: "الله جنهن کي نيڪي ڪرڻ چاهيندو آهي، الله ان کي دين جي سمجھ عطا ڪندو آهي."
حديث
Imam Darimi : 228
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ جَبَلَةَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ
اسان کي خبر ڏني آهي [يزيد بن هارون] اسان کي خبر ڏني آهي [حماد بن سلمه] [جبله بن عطيه] [ابن مُحيرز] [معاويه] کان، هن چيو ته: مون هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کي چوندي ٻڌو هو ته: "الله جنهن کي نيڪ بڻائڻ چاهيندو آهي، الله ان کي دين جي سمجھ ڏئي ٿو."
حديث
Imam Darimi : 229
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الزَّهْرَانِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ هُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ شَهِدَ خُطْبَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمِ عَرَفَةَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي وَاللَّهِ لَا أَدْرِي لَعَلِّي لَا أَلْقَاكُمْ بَعْدَ يَوْمِي هَذَا بِمَكَانِي هَذَا فَرَحِمَ اللَّهُ مَنْ سَمِعَ مَقَالَتِي الْيَوْمَ فَوَعَاهَا فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ وَلَا فِقْهَ لَهُ وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ أَمْوَالَكُمْ وَدِمَاءَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ هَذَا الْيَوْمِ فِي هَذَا الشَّهْرِ فِي هَذَا الْبَلَدِ وَاعْلَمُوا أَنَّ الْقُلُوبَ لَا تُغِلُّ عَلَى ثَلَاثٍ إِخْلَاصِ الْعَمَلِ لِلَّهِ وَمُنَاصَحَةِ أُولِي الْأَمْرِ وَعَلَى لُزُومِ جَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ فَإِنَّ دَعْوَتَهُمْ تُحِيطُ مِنْ وَرَائِهِمْ
اسان کي [سليمان بن داؤد الزهراني] ٻڌايو آهي اسان کي [اسماعيل بن جعفر] ٻڌايو آهي، اسان کي [عمرو بن ابو عمرو] ٻڌايو آهي [عبدالرحمن بن الحويرتس] کان [محمد بن جبير بن مطعم] [پنهنجي پيءُ] کان ته هو حج دوران عرفه جي ڏينهن رسول الله صلي الله عليه وسلم جي خطبي ۾ شرڪت ڪئي، پاڻ فرمايو: 'اي ماڻهو، خدا جو قسم، مون کي خبر ناهي، شايد مان توهان کي اڄ کان پوءِ ٻيهر نه ڏسندس، ۽ هن جاءِ تي، الله انهن تي رحم ڪندو جيڪي منهنجي ڳالهه ٻڌن ٿا ۽ انهن جي حفاظت ڪرڻ چاهين ٿا، شايد ڪو اهڙو هجي جيڪو فقه جو علم کڻي اچي پر ان کي سمجهه نه هجي، ۽ شايد ڪو اهڙو هجي جيڪو فقه جو علم ڪنهن اهڙي شخص تائين پهچائي جيڪو ان کي بهتر سمجهي. ڄاڻو ته توهان جا خزانا ۽ توهان جو رت توهان جي عزت ڪن ٿا، جيئن هن ڏينهن، مهيني ۽ زمين جي عزت آهي. ۽ هي ڄاڻو؛ "هڪ مسلمان جو دل ٽن شين سان حسد نه ڪندو: صرف الله لاءِ عمل ۾ اخلاص، اڳواڻن سان باهمي صلاح، ۽ هميشه مسلمانن جي صفن ۾ رهڻ. ڇاڪاڻ ته انهن جون دعائون توهان جي پويان کان حفاظت ڪنديون."
حديث
Imam Darimi : 230
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْخَيْفِ مِنْ مِنًى فَقَالَ نَضَّرَ اللَّهُ عَبْدًا سَمِعَ مَقَالَتِي فَوَعَاهَا ثُمَّ أَدَّاهَا إِلَى مَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ لَا فِقْهَ لَهُ وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ ثَلَاثٌ لَا يُغِلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ الْمُؤْمِنِ إِخْلَاصُ الْعَمَلِ لِلَّهِ وَطَاعَةُ ذَوِي الْأَمْرِ وَلُزُومُ الْجَمَاعَةِ فَإِنَّ دَعْوَتَهُمْ تَكُونُ مِنْ وَرَائِهِمْ
اسان کي [احمد بن خالد] ٻڌايو آهي [محمد بن اسحاق]، [عز زهري] کان [محمد بن جبير بن مطعم] کان [پنهنجي پيءُ]، هن چيو ته: رسول الله ﷺ منيٰ ۾ مسجد خائف ۾ بيٺا هئا ۽ فرمايائون: الله ان شخص جي صورت کي بهتر بڻائي جيڪو منهنجي ڳالهه ٻڌي ٿو ۽ پوءِ انهن کي رکي ٿو، پوءِ انهن کي اهڙن ماڻهن تائين پهچائي ٿو جيڪي انهن کي نٿا ٻڌن - منهنجي طرفان -، ڪيترا ماڻهو فقه جو علم آڻين ٿا پر اهي ان کي نٿا سمجهن، ۽ ڪيترا ماڻهو فقه جو علم انهن ماڻهن تائين پهچائين ٿا جيڪي ان کي بهتر سمجهن ٿا، ٽي شيون آهن جن تي مومن جو دل ايمان نٿو رکي: صرف الله لاءِ نيڪ عمل ڪريو، اڳواڻن جي اطاعت ڪريو، ۽ هميشه مسلمانن جي صف ۾ رهو، ڇاڪاڻ ته انهن جون دعائون انهن جي پٺيان کان مدد ڪن ٿيون.
حديث
Imam Darimi : 231
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ خَرَجَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ مِنْ عِنْدِ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ بِنِصْفِ النَّهَارِ قَالَ فَقُلْتُ مَا خَرَجَ هَذِهِ السَّاعَةَ مِنْ عِنْدِ مَرْوَانَ إِلَّا وَقَدْ سَأَلَهُ عَنْ شَيْءٍ فَأَتَيْتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ نَعَمْ سَأَلَنِي عَنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا حَدِيثًا فَحَفِظَهُ فَأَدَّاهُ إِلَى مَنْ هُوَ أَحْفَظُ مِنْهُ فَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ لَيْسَ بِفَقِيهٍ وَرُبَّ حَامِلِ فِقْهٍ إِلَى مَنْ هُوَ أَفْقَهُ مِنْهُ لَا يَعْتَقِدُ قَلْبُ مُسْلِمٍ عَلَى ثَلَاثِ خِصَالٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْتُ مَا هُنَّ قَالَ إِخْلَاصُ الْعَمَلِ لِلَّهِ وَالنَّصِيحَةُ لِوُلَاةِ الْأَمْرِ وَلُزُومُ الْجَمَاعَةِ فَإِنَّ دَعْوَتَهُمْ تُحِيطُ مِنْ وَرَائِهِمْ وَمَنْ كَانَتْ الْآخِرَةُ نِيَّتَهُ جَعَلَ اللَّهُ غِنَاهُ فِي قَلْبِهِ وَجَمَعَ لَهُ شَمْلَهُ وَأَتَتْهُ الدُّنْيَا وَهِيَ رَاغِمَةٌ وَمَنْ كَانَتْ الدُّنْيَا نِيَّتَهُ فَرَّقَ اللَّهُ عَلَيْهِ شَمْلَهُ وَجَعَلَ فَقْرَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَلَمْ يَأْتِهِ مِنْ الدُّنْيَا إِلَّا مَا قُدِّرَ لَهُ قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ صَلَاةِ الْوُسْطَى قَالَ هِيَ الظُّهْرُ
اسان کي [اشمه بن الفضل] ٻڌايو آهي ته اسان کي [حرامي بن عماره] ٻڌايو آهي ته [صيوبة] کان [عمر بن سليمان] کان [عبدالرحمان بن ابان بن عثمان] کان [پنهنجي پيءُ] چيو ته: ڏينهن جي وچ ۾ [زيد بن ثابت] مروان بن حڪم سان ملڻ کان پوءِ ٻاهر نڪتو، راوي چيو ته؛ مون چيو؛ 'هو - زيد بن ثابت - اهڙي وقت مروان جي جاءِ کان ٻاهر نه نڪرندو جيستائين هو ان کان ڪنهن اهم شيءِ بابت نه پڇي'، پوءِ مان ان سان مليو ۽ ان کان پڇيو، هن جواب ڏنو؛ 'ها، اهو سچ آهي ته هن - مروان - مون کان هڪ حديث بابت پڇيو آهي جيڪا مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌي هئي، هن چيو؛' 'الله ڪنهن اهڙي شخص جي ظهور تي رحم ڪري جيڪو اسان کان حديث ٻڌي ۽ پوءِ ان کي محفوظ ڪري - ان کي ياد ڪري - ۽ ان کي انهن ماڻهن تائين پهچائي جيڪي ان کان وڌيڪ ڄاڻ رکن ٿا، ڪيترا ماڻهو فقه جو علم آڻين ٿا پر فقه جا ماهر نه آهن، ۽ شايد اهڙا ماڻهو آهن جيڪي فقه جو علم انهن ماڻهن تائين پهچائين ٿا جيڪي فقه بابت وڌيڪ سمجهن ٿا - اهو محتاط ناهي - هڪ مسلمان لاءِ انهن ٽن شين تي يقين رکڻ جيستائين هو جنت ۾ داخل نه ٿئي، مان پڇان ٿو؛ 'اهي ڇا آهن؟'، هن جواب ڏنو؛ 'صرف الله لاءِ نيڪ ڪم ڪرڻ، اڳواڻن کي صلاح ڏيڻ، ۽ هميشه جماعت - مسلمانن سان گڏ رهڻ ۾ مخلص رهو، ڇاڪاڻ ته انهن جون دعائون انهن جي پويان کان مدد ڪنديون. ۽ جنهن جو آخرت جو مقصد هوندو، الله ان کي پنهنجي دل ۾ ڪافي ڏيندو، ۽ هو ان لاءِ دنيا گڏ ڪندو، ۽ دنيا ان وٽ وڏي خواهش سان ايندي.' ٻئي طرف، جيڪو به دنيا کي پنهنجو مقصد بڻائيندو، الله ان کي پاڻ کان الڳ ڪري ڇڏيندو جيڪو هو گڏ ڪندو، ۽ غربت کي سندس اکين اڳيان - ان جي تمام ويجهو - ڪري ڇڏيندو، ۽ دنيا ان جي ويجهو نه ايندي سواءِ ان حصي جي جيڪو ان کي مقرر ڪيو ويو آهي. راوي چيو؛ 'پوءِ مون وشطه جي نماز بابت پڇيو؟'، هن - زيد بن ثابت - جواب ڏنو؛ 'اهو ظهر جي نماز آهي'.
حديث
Imam Darimi : 232
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زُبَيْدٍ الْيَامِيِّ عَنْ أَبِي الْعَجْلَانِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا حَدِيثًا فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَهُ فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ ثَلَاثٌ لَا يَغِلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِخْلَاصُ الْعَمَلِ لِلَّهِ وَالنَّصِيحَةُ لِكُلِّ مُسْلِمٍ وَلُزُومُ جَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ فَإِنَّ دُعَاءَهُمْ يُحِيطُ مِنْ وَرَائِهِمْ
اسان کي يحييٰ بن موسيٰ ٻڌايو آهي ته اسان کي عمرو بن محمد القرسي ٻڌايو آهي ته اسان کي بني اسرائيل ٻڌايو آهي ته عبدالرحمٰن بن زبيد اليميٰ کان ابو العجلان کان ابو درداء رضي الله عنه چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان کان اڳ وعظ ڪيو ته الله ان شخص جي صورت ۾ برڪت رکي جيڪو اسان جي حديث ٻڌي ٿو ۽ ان کي اهڙي طرح پهچائي ٿو جيئن هن ٻڌو آهي، ڪيترا ماڻهو حديث ٻڌائين ٿا پر حقيقت ۾ ان کي ان کان بهتر سمجهي ٿو جيڪو ان کي سڌو سنئون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌي ٿو. ۽ ٽي شيون آهن جن کان هڪ مسلمان جو دل نه ڊڄندو: الله لاءِ خلوص سان نيڪ ڪم ڪريو، هر مسلمان کي نصيحت ڪريو، ۽ هميشه مسلمانن جي صف ۾ رهو، ڇاڪاڻ ته انهن جون دعائون انهن جي پويان کان حفاظت ڪنديون.
حديث
Imam Darimi : 233
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن عيسيٰ] اسان کي ٻڌايو آهي [حُصِيم] اسان کي [ابو الزبير] [جابر] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي: جيڪو به منهنجي نالي تي ڄاڻي واڻي ڪوڙ ڳالهائي، اهو جهنم جي باهه کان بچڻ لاءِ پنهنجو هنڌ تيار ڪري.
حديث
Imam Darimi : 234
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
اسان کي [محمد بن عيسيٰ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو عوانه] ٻڌايو آهي ته [عبدالاعليٰ] ٻڌايو آهي ته [سعيد بن جبير] ٻڌايو آهي ته [ابن عباس] رسول الله ﷺ جن فرمايو آهي ته: جيڪو به منهنجي نالي تي ڄاڻي واڻي ڪوڙ ڳالهائي، اهو جهنم جي باهه کان بچڻ لاءِ پنهنجو هنڌ تيار ڪري.
حديث
Imam Darimi : 235
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
اسان کي [عبدالله بن صالح] ٻڌايو آهي، مون کي [الليث] ٻڌايو آهي، مون کي [يزيد بن عبدالله] ٻڌايو آهي، [عمرو بن عبدالله بن عروه] کان، [عبدالله بن عروه] کان، [عبدالله بن زبير] کان، [الزبير] ته مون رسول الله ﷺ کي فرمائيندي ٻڌو آهي ته: جيڪو شخص مون کان ڪا حديث بيان ڪري، جيتوڻيڪ اهو ڪوڙو هجي، ان کي گهرجي ته جهنم جي باهه کان بچڻ لاءِ پنهنجو هنڌ تيار ڪري.
حديث
Imam Darimi : 236
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي الصَّبَّاحُ بْنُ مُحَارِبٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
اسان کي خبر پئي آهي ته [محمد بن حميد] مون کي [عاص شبہ بن مُهارب] کان [عمر بن عبدالله بن يعليٰ بن مُره] کان [پنهنجي پيءُ کان] [پنهنجي ڏاڏي کان] روايت ڪئي آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته جيڪو به مون تي ڄاڻي واڻي ڪوڙ ڳالهائي ته ان کي گهرجي ته جهنم جي باهه کان بچڻ لاءِ پنهنجو هنڌ تيار ڪري.
حديث
Imam Darimi : 237
أَخْبَرَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَتَّابٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ لَوْلَا أَنِّي أَخْشَى أَنْ أُخْطِئَ لَحَدَّثْتُكُمْ بِأَشْيَاءَ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَاكَ أَنِّي سَمِعْتُهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
اسان کي [اسد بن موسيٰ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [شعبه] [عتاب] کان ٻڌايو آهي ته هن چيو ته: 'مون هڪ ڀيرو [انس بن مالڪ] رضي الله عنه کي چوندي ٻڌو هو ته: 'جيڪڏهن مون کي غلط هجڻ جي پرواهه نه هجي ها، ته مان واقعي توهان کي ڪيتريون ئي ڳالهيون ٻڌايان ها جيڪي مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌيون هيون - يا جيڪي رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو هو -، اهو ان ڪري جو مون هڪ ڀيرو کيس چوندي ٻڌو هو ته: "جيڪو به منهنجي نالي تي ڄاڻي واڻي ڪوڙ ڳالهائي، ان کي گهرجي ته هو دوزخ جي باهه کان پنهنجو هنڌ تيار ڪري."
حديث
Imam Darimi : 238
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَعَنْ حَمَّادِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَنْ التَّيْمِيِّ وَعَنْ عَتَّابٍ مَوْلَى ابْنِ هُرْمُزَ سَمِعُوا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
اسان کي [محمد بن عبدالله] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو دائود] [صيوبة] کان [عبدالعزيز] ۽ [حماد بن ابو سليمان] کان [عتمي] کان [عطاب] کان - جيڪو ابن هرمز جو اڳوڻو غلام آهي - ٻڌايو آهي ته انهن [انس بن مالڪ] رضي الله عنه کي رسول الله ﷺ کان ٻڌو آهي ته پاڻ فرمايائون: جيڪو مون تي ڄاڻي واڻي ڪوڙ ڳالهائي، ان کي گهرجي ته جهنم جي باهه کان بچڻ لاءِ پنهنجو هنڌ تيار ڪري.
حديث
Imam Darimi : 239
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الْحَدِيثِ عَنِّي فَمَنْ قَالَ عَلَيَّ فَلَا يَقُلْ إِلَّا حَقًّا أَوْ إِلَّا صِدْقًا وَمَنْ قَالَ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
اسان کي [احمد بن خالد] ٻڌايو آهي [محمد بن اسحاق]، [معبد بن ڪعب] کان [ابو قتاده] ٻڌايو آهي ته: مون هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کي منبر تان چوندي ٻڌو هو ته: "اي ماڻهو، منهنجي حديث کي وڌائڻ کان بچو، ڇاڪاڻ ته جيڪو منهنجي نالي تي ڳالهائي ٿو، ان کي ڪجهه به نه چوڻ گهرجي سواءِ ان جي جيڪو سچ ۽ سچ آهي، ۽ جيڪو جان بوجھ ڪري منهنجي نالي تي اهو چوي ٿو جيڪو مون ڪڏهن به نه چيو آهي، ان کي گهرجي ته دوزخ جي باهه کان پنهنجي جاءِ تيار ڪري."
حديث
Imam Darimi : 240
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بِشْرٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
اسان کي [هارون بن معاويه]، [ابراهيم بن سليمان]، [عاشم الاهول]، [محمد بن بصير]، [انس] رضي الله عنهما کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته جيڪو به منهنجي نالي تي ڄاڻي واڻي ڪوڙ ڳالهائي، ان کي گهرجي ته جهنم جي باهه کان بچڻ لاءِ پنهنجو هنڌ تيار ڪري.
