Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 حديث
حديث
Imam Darimi : 201
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ يُفْتَحُ الْقُرْآنُ عَلَى النَّاسِ حَتَّى يَقْرَأَهُ الْمَرْأَةُ وَالصَّبِيُّ وَالرَّجُلُ فَيَقُولُ الرَّجُلُ قَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ فَلَمْ أُتَّبَعُ وَاللَّهِ لَأَقُومَنَّ بِهِ فِيهِمْ لَعَلِّي أُتَّبَعُ فَيَقُومُ بِهِ فِيهِمْ فَلَا يُتَّبَعُ فَيَقُولُ قَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ فَلَمْ أُتَّبَعْ وَقَدْ قُمْتُ بِهِ فِيهِمْ فَلَمْ أُتَّبَعْ لَأَخْتَصِرَنَّ فِي بَيْتِي مَسْجِدًا لَعَلِّي أُتَّبَعْ فَيَخْتَصِرُ فِي بَيْتِهِ مَسْجِدًا فَلَا يُتَّبَعُ فَيَقُولُ قَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ فَلَمْ أُتَّبَعْ وَقُمْتُ بِهِ فِيهِمْ فَلَمْ أُتَّبَعْ وَقَدْ اخْتَصَرْتُ فِي بَيْتِي مَسْجِدًا فَلَمْ أُتَّبَعْ وَاللَّهِ لَآتِيَنَّهُمْ بِحَدِيثٍ لَا يَجِدُونَهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَسْمَعُوهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ لَعَلِّي أُتَّبَعُ قَالَ مُعَاذٌ فَإِيَّاكُمْ وَمَا جَاءَ بِهِ فَإِنَّ مَا جَاءَ بِهِ ضَلَالَةٌ
اسان کي [مروان بن محمد] ٻڌايو آهي [سعيد] [ربيعة بن يزيد] کان، هن چيو ته؛ [معاذ بن جبل] هڪ ڀيري چيو هو؛ 'قرآن هميشه انسانن لاءِ کليل آهي، ته جيئن عورتون، ٻار ۽ بالغ ان کي پڙهي سگهن.' پوءِ هڪ ماڻهو چيو؛ 'مون قرآن پڙهيو آهي، پر اڃا تائين منهنجي پيروي نه ڪئي وئي آهي، الله جو قسم مان انهن جي وچ ۾ بيٺو رهندس، اميد آهي ته منهنجي پيروي ڪئي ويندي. پوءِ هو انهن جي وچ ۾ قرآن کڻي بيٺو، پر اڃا تائين سندس پيروي نه ڪئي وئي هئي. پوءِ هن چيو؛ 'بيشڪ، مون قرآن پڙهيو آهي پر منهنجي پيروي نه ڪئي وئي آهي، ۽ مان انهن جي وچ ۾ بيٺو آهيان پر اڃا تائين سندس پيروي نه ڪئي وئي آهي، تنهن ڪري مان پنهنجي گهر ۾ هڪ مسجد ٺاهيندس ته جيئن منهنجي پيروي ڪئي وڃي. پوءِ هن پنهنجي گهر ۾ هڪ مسجد ٺاهي، پر اڃا تائين سندس پيروي نه ڪئي وئي آهي. پوءِ هن چيو؛ 'مون قرآن پڙهيو آهي پر منهنجي پيروي نه ڪئي وئي آهي، ۽ مان انهن جي وچ ۾ بيٺو آهيان پر اڃا تائين سندس پيروي نه ڪئي وئي آهي.' 'مون قرآن پڙهيو آهي پر منهنجي پيروي نه ڪئي وئي آهي، مان انهن جي وچ ۾ به بيٺو آهيان پر منهنجي پيروي نه ڪئي وئي آهي، پوءِ مون گهر ۾ هڪ مسجد به ٺاهي آهي پر منهنجي اڃا تائين پيروي نه ڪئي وئي آهي، الله جو قسم مان انهن کي هڪ اهڙو بيان ڏيندس جيڪو انهن قرآن ۾ نه مليو، ۽ انهن ڪڏهن به رسول الله ﷺ کان نه ٻڌو آهي، مون کي اميد آهي ته منهنجي پيروي ڪئي ويندي. معاذ رضي الله عنه چيو؛ 'هي شخص جيڪو کڻي اچي ٿو ان کان محتاط رهو، ڇاڪاڻ ته جيڪو کڻي اچي ٿو اهو بدعت آهي'.
حديث
Imam Darimi : 202
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ هُوَ ابْنُ مِغْوَلٍ قَالَ قَالَ لِيَ الشَّعْبِيُّ مَا حَدَّثُوكَ هَؤُلَاءِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخُذْ بِهِ وَمَا قَالُوهُ بِرَأْيِهِمْ فَأَلْقِهِ فِي الْحُشِّ
اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن يوسف] اسان کي ٻڌايو آهي [مالڪ بن مغول]، هن چيو؛ [جيئن شعبي] مون کي چيو آهي؛ 'جيڪو اهي توهان کي رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌائن ٿا، ان کي وٺو، ۽ جيڪو اهي چون ٿا - انهن جي راءِ جي بنياد تي - پوءِ ان کي ٽوائليٽ ۾ اڇلائي ڇڏيو'.
حديث
Imam Darimi : 203
أَخْبَرَنِي الْعَبَّاسُ بْنُ سُفْيَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ أَخْبَرَنِي رَجَاءُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَةَ بْنَ أَبِي لُبَابَةَ يَقُولُ قَدْ رَضِيتُ مِنْ أَهْلِ زَمَانِي هَؤُلَاءِ أَنْ لَا يَسْأَلُونِي وَلَا أَسْأَلُهُمْ إِنَّمَا يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَرَأَيْتَ أَرَأَيْتَ
اسان کي [عباس بن سفيان] [زيد بن حباب] کان خبر ڏني آهي، اسان کي [رجاع بن ابو سلمه] ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ مون [عبده بن ابو لبابه] کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ 'مان واقعي خوش ٿيندس - جيڪڏهن - منهنجي وقت جا ماڻهو، اهي مون کان نه پڇن ۽ مان انهن کان به نه پڇان، - مون کي واقعي اهو پسند ناهي - ڇاڪاڻ ته اهي هميشه پڇندا آهن؛ 'توهان ڇا سوچيو ٿا، توهان ڇا سوچيو ٿا'.
حديث
Imam Darimi : 204
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ خَطَّ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا خَطًّا ثُمَّ قَالَ هَذَا سَبِيلُ اللَّهِ ثُمَّ خَطَّ خُطُوطًا عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ ثُمَّ قَالَ هَذِهِ سُبُلٌ عَلَى كُلِّ سَبِيلٍ مِنْهَا شَيْطَانٌ يَدْعُو إِلَيْهِ ثُمَّ تَلَا { وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ }
اسان کي عفان ٻڌايو آهي [حماد بن زيد] اسان کي [عاشم بن بهدله] [ابو وائل] کان [عبدالله بن مسعود] ٻڌايو آهي ته: هڪ ڏينهن رسول الله ﷺ اسان لاءِ هڪ سڌي لڪير ڪڍي، پوءِ چيو: 'هي الله جو رستو آهي'، پوءِ ساڄي ۽ کاٻي پاسي لڪيرون ڪڍيون، ۽ چيو: 'هي ٻيا رستا آهن - جيڪي موجود آهن - هر رستي ۾ هڪ شيطان آهي جيڪو توهان کي ان رستي تي هلڻ جي دعوت ڏئي ٿو. پوءِ هن آيت پڙهي: 'هي منهنجو سڌو رستو آهي، تنهن ڪري ان تي عمل ڪريو. ۽، ٻين رستن تي نه هلو. جيڪڏهن توهان انهن رستن تي هلندؤ، ته توهان سڀ سندس رستي کان الڳ ٿي ويندا.'
حديث
Imam Darimi : 205
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ { وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ } قَالَ الْبِدَعَ وَالشُّبُهَاتِ
[محمد بن يوسف] اسان کي ٻڌايو آهي ته [ورقاع] اسان کي [ابن ابو نجيح] کان [مجاهد] جي روايت سان ٻڌايو آهي: '۽ انهن رستن تي نه هلو،' هن تعبير ڪئي؛ 'اهي بدعتون ۽ شڪ آهن'.
حديث
Imam Darimi : 206
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا نَجْلِسُ عَلَى بَابِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَبْلَ صَلَاةِ الْغَدَاةِ فَإِذَا خَرَجَ مَشَيْنَا مَعَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَجَاءَنَا أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ فَقَالَ أَخَرَجَ إِلَيْكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ بَعْدُ قُلْنَا لَا فَجَلَسَ مَعَنَا حَتَّى خَرَجَ فَلَمَّا خَرَجَ قُمْنَا إِلَيْهِ جَمِيعًا فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنِّي رَأَيْتُ فِي الْمَسْجِدِ آنِفًا أَمْرًا أَنْكَرْتُهُ وَلَمْ أَرَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ إِلَّا خَيْرًا قَالَ فَمَا هُوَ فَقَالَ إِنْ عِشْتَ فَسَتَرَاهُ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْمَسْجِدِ قَوْمًا حِلَقًا جُلُوسًا يَنْتَظِرُونَ الصَّلَاةَ فِي كُلِّ حَلْقَةٍ رَجُلٌ وَفِي أَيْدِيهِمْ حَصًى فَيَقُولُ كَبِّرُوا مِائَةً فَيُكَبِّرُونَ مِائَةً فَيَقُولُ هَلِّلُوا مِائَةً فَيُهَلِّلُونَ مِائَةً وَيَقُولُ سَبِّحُوا مِائَةً فَيُسَبِّحُونَ مِائَةً قَالَ فَمَاذَا قُلْتَ لَهُمْ قَالَ مَا قُلْتُ لَهُمْ شَيْئًا انْتِظَارَ رَأْيِكَ وَانْتِظَارَ أَمْرِكَ قَالَ أَفَلَا أَمَرْتَهُمْ أَنْ يَعُدُّوا سَيِّئَاتِهِمْ وَضَمِنْتَ لَهُمْ أَنْ لَا يَضِيعَ مِنْ حَسَنَاتِهِمْ ثُمَّ مَضَى وَمَضَيْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَى حَلْقَةً مِنْ تِلْكَ الْحِلَقِ فَوَقَفَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ مَا هَذَا الَّذِي أَرَاكُمْ تَصْنَعُونَ قَالُوا يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَصًى نَعُدُّ بِهِ التَّكْبِيرَ وَالتَّهْلِيلَ وَالتَّسْبِيحَ قَالَ فَعُدُّوا سَيِّئَاتِكُمْ فَأَنَا ضَامِنٌ أَنْ لَا يَضِيعَ مِنْ حَسَنَاتِكُمْ شَيْءٌ وَيْحَكُمْ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ مَا أَسْرَعَ هَلَكَتَكُمْ هَؤُلَاءِ صَحَابَةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَافِرُونَ وَهَذِهِ ثِيَابُهُ لَمْ تَبْلَ وَآنِيَتُهُ لَمْ تُكْسَرْ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّكُمْ لَعَلَى مِلَّةٍ هِيَ أَهْدَى مِنْ مِلَّةِ مُحَمَّدٍ أَوْ مُفْتَتِحُو بَابِ ضَلَالَةٍ قَالُوا وَاللَّهِ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا أَرَدْنَا إِلَّا الْخَيْرَ قَالَ وَكَمْ مِنْ مُرِيدٍ لِلْخَيْرِ لَنْ يُصِيبَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا أَنَّ قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَدْرِي لَعَلَّ أَكْثَرَهُمْ مِنْكُمْ ثُمَّ تَوَلَّى عَنْهُمْ فَقَالَ عَمْرُو بْنُ سَلَمَةَ رَأَيْنَا عَامَّةَ أُولَئِكَ الْحِلَقِ يُطَاعِنُونَا يَوْمَ النَّهْرَوَانِ مَعَ الْخَوَارِجِ
اسان کي [حڪم بن المبارڪ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عمرو بن يحييٰ] ٻڌايو آهي ته مون [پنهنجي پيءُ] کان اهو ٻڌندي ٻڌو آهي، هن چيو ته: 'اسين صبح جي نماز کان اڳ [عبدالله بن مسعود] رضي الله عنه جي دروازي جي سامهون ويٺا هئاسين، جڏهن هو ٻاهر نڪرندو هو ته اسان ان سان گڏ مسجد ڏانهن هليا ويندا هئاسين. پوءِ ابو موسيٰ الاشعري رضي الله عنه اسان کي ڏسڻ لاءِ آيا ۽ پڇيو ته: 'ڇا ابو عبدالرحمٰن توهان سان ملڻ آيو آهي؟'، اسان جواب ڏنو؛ 'اڃا تائين نه'، پوءِ هو اسان سان گڏ ويٺو جيستائين - ابو عبدالرحمٰن - نه آيو. جڏهن هو آيو ته اسان سڀ اٿي بيٺا ۽ سندس ويجهو آيا، ابو موسيٰ کيس چيو ته: 'اي ابو عبدالرحمٰن، مسجد ۾ مون هڪ نئون واقعو ڏٺو جيڪو مون کي پسند نه آيو. جيتري قدر مون کي خبر آهي، الحمدالله، جيتوڻيڪ اهو نيڪي سان ڪيو ويو هو. هن پڇيو ته: 'ڇا اهو ئي آهي؟'، 'جيڪڏهن توهان اڃا تائين زنده آهيو ته توهان ان کي ڏسندا'، ابو موسيٰ چيو. ابو موسيٰ جاري رکيو؛ 'مون مسجد ۾ ڏٺو، ماڻهن جو هڪ گروهه - نماز جي انتظار ۾ هڪ دائري ۾ ويٺو هو، هر دائري ۾ هڪ - رهنما - هو ۽ انهن جي هٿن ۾ ڪنڪريون هيون، پوءِ رهنما - چيو؛ 'سؤ ڀيرا تڪبير چئو' ۽ اهي سؤ ڀيرا تڪبير چئو، '۽ سؤ ڀيرا تحليل چئو' پوءِ اهي سؤ ڀيرا تحليل چئو، '۽ سؤ ڀيرا تسبيح چئو' پوءِ اهي سؤ ڀيرا تسبيح چئو. ابو عبدالرحمان پڇيو؛ 'پوءِ توهان انهن کي ڇا چيو آهي؟' ابو موسيٰ جواب ڏنو؛ 'مون انهن کي ڪجهه به نه چيو آهي، ڇاڪاڻ ته مان توهان جي راءِ يا توهان جي حڪم جو انتظار ڪري رهيو آهيان'. ابو عبدالرحمان چيو؛ 'ڇا توهان کي صرف انهن کي حڪم نه ڏيڻ گهرجي ته اهي انهن جا گناهه ڳڻڻ، ۽ ضمانت ڏين ته انهن جي نيڪي ضايع نه ٿيندي؟'. پوءِ ابو عبدالرحمان هليو ويو ۽ اسان ان سان گڏ هليا ويا، جيستائين هو ذڪر جي جماعت جي جڳهه تي پهتو جيڪو هن بيان ڪيو هو. هو انهن جي سامهون بيٺو، ۽ چيو؛ 'توهان ڇا ڪري رهيا آهيو؟'، انهن جواب ڏنو؛ 'اي ابو عبدالرحمٰن، هي تڪبير، تحليل ۽ تسبيح ڳڻڻ لاءِ ڪنڪريون آهن'. هن چيو؛ 'توهان کي پنهنجا گناهه ڳڻڻ گهرجن - صرف -، مان ضمانت ڏيان ٿو ته توهان جا نيڪ عمل ضايع نه ٿيندا، توهان تي افسوس آهي، محمد صلي الله عليه وسلم جي امت، توهان جي تباهي جو دور ڪيترو جلدي ٿيندو، جيتوڻيڪ اڃا تائين رسول الله صلي الله عليه وسلم جا ڪيترائي صحابي آهن، ۽ انهن جا ڪپڙا اڃا تائين گلا نه ٿيا آهن، ۽ نه ئي انهن جا ٿانو ٽٽل آهن، ان ذات جي قسم جنهن جي روح توهان جي هٿ ۾ آهي، اهو واقعي ائين آهي جيئن توهان وٽ پيغمبر محمد صلي الله عليه وسلم جي لاٿو ويو دين کان بهتر دين آهي، يا توهان جان بوجھ ڪري گمراهي جو دروازو کولڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آهيو؟، انهن جواب ڏنو؛ 'الله جو قسم، اي ابو عبدالرحمٰن، اسان صرف نيڪي چاهيون ٿا'. ابو عبدالرحمٰن جواب ڏنو؛ "ڪيترا ماڻهو نيڪي جي خواهش رکن ٿا پر ان کي حاصل نٿا ڪري سگهن، بيشڪ رسول الله صلي الله عليه وسلم اسان کي ٻڌايو آهي ته اهڙا ماڻهو آهن جيڪي قرآن پڙهن ٿا پر اهو انهن جي ڳلي کان هيٺ نه ٿو لهي، الله جو قسم، مون کي خبر ناهي ته انهن مان گهڻا توهان مان ڪير آهن"، ابو عبدالرحمٰن پوءِ انهن کان منهن موڙيو. عمرو بن سلمه چيو؛ "اسان ڏٺو ته ايندڙ ڏينهن ذڪر ڪندڙ جماعت ۾ گهڻا ماڻهو خوارج سان نهروان جي جنگ جي ڏينهن اسان تي لعنت ڪري رهيا هئا".
حديث
Imam Darimi : 207
أَخْبَرَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ اتَّبِعُوا وَلَا تَبْتَدِعُوا فَقَدْ كُفِيتُمْ
اسان کي [يعليٰ] ٻڌايو آهي [العماسي] حبيب کان [ابو عبدالرحمان کان] ٻڌايو آهي ته؛ '[عبدالله] چيو؛ 'سنت جي پيروي ڪريو - ۽ بدعت نه ڪريو، بيشڪ توهان دين ۾ وضاحتن سان مطمئن آهيو'.
حديث
Imam Darimi : 208
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ أَفْضَلَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
اسان کي [محمد بن احمد بن ابو خلف] ٻڌايو آهي اسان کي [يحييٰ بن سليم] چيو آهي ته؛ اسان کي [جعفر بن محمد] پنهنجي پيءُ کان [جابر بن عبدالله الانصاري] رضي الله عنه کان ٻڌايو آهي ته؛ 'الله جي رسول الله ﷺ اسان جي سامهون خطبو ڏنو - پوءِ الله جي حمد ۽ ثنا ڪئي، پوءِ فرمايائون: 'بيشڪ، بهترين هدايت محمد صلي الله عليه وسلم جي هدايت آهي ۽ بدترين شيءِ هڪ نئين شيءِ آهي جيڪا ايجاد ڪئي وئي آهي ۽ هر بدعت بدعت آهي'.
حديث
Imam Darimi : 209
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ أَسْلَمَ الْمِنْقَرِيِّ عَنْ بِلَادِ بْنِ عِصْمَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُ وَكَانَ إِذَا كَانَ عَشِيَّةَ الْخَمِيسِ لِلَيْلَةِ الْجُمُعَةِ قَامَ فَقَالَ إِنَّ أَصْدَقَ الْقَوْلِ قَوْلُ اللَّهِ وَإِنَّ أَحْسَنَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَإِنَّ شَرَّ الرَّوَايَا رَوَايَا الْكَذِبِ وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلَّ مَا هُوَ آتٍ قَرِيبٌ
اسان کي [محمد بن عينة] [ابو اسحاق الفزاري] [اسلم المنقاري] [بلاد بن عشمه] کان روايت ڪئي آهي ته: مون [عبدالله بن مسعود] رضي الله عنه کي چوندي ٻڌو - ۽ جيڪڏهن خميس ۽ جمعي جي رات هجي ته اها سندس عادت آهي - 'يقيناً، سڀ کان سچا لفظ الله جا لفظ آهن، بهترين هدايت محمد صلي الله عليه وسلم جي هدايت آهي، مصيبت ماءُ جي پيٽ ۾ ئي طئي ڪئي وئي آهي، بدترين روايتون غلط روايتون آهن، ۽ بدترين شيون بدعت جون ڳالهيون آهن، ۽ هر شيءِ جيڪا مون ذڪر ڪئي آهي ان جي اچڻ جي ويجهو آهي.'
حديث
Imam Darimi : 210
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ لَيْثٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ مَا أَخَذَ رَجُلٌ بِبِدْعَةٍ فَرَاجَعَ سُنَّةً
مون کي [محمد بن عينة]، [ابو اسحاق الفزاري]، [ليطس]، [ايوب]، [ابن سيرين]، ۽ [بدعت اختيار ڪندڙ]، ٻڌايو ته: 'جيڪو شخص بدعت اختيار ڪري ٿو، اهو سنت ڏانهن واپس نه ايندو'.
حديث
Imam Darimi : 211
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ
اسان کي [سليمان بن حرب] ٻڌايو آهي اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي [ايوب] کان [ابو قلابه] کان [ابو اسماء] کان [ثوبان] کان، رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: مون کي پنهنجي قوم کان رڳو انهن اڳواڻن جو خوف آهي جيڪي گمراھ ڪن ٿا.
حديث
Imam Darimi : 212
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو الْوَلِيدِ الْهَرَوِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ حَيَّةَ بِنْتِ أَبِي حَيَّةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا رَجُلٌ بِالظَّهِيرَةِ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ مِنْ أَيْنَ أَقْبَلْتَ قَالَ أَقْبَلْتُ أَنَا وَصَاحِبٌ لِي فِي بُغَاءٍ لَنَا فَانْطَلَقَ صَاحِبِي يَبْغِي وَدَخَلْتُ أَنَا أَسْتَظِلُّ بِالظِّلِّ وَأَشْرَبُ مِنْ الشَّرَابِ فَقُمْتُ إِلَى لُبَيْنَةٍ حَامِضَةٍ رُبَّمَا قَالَتْ فَقُمْتُ إِلَى ضَيْحَةٍ حَامِضَةٍ فَسَقَيْتُهُ مِنْهَا فَشَرِبَ وَشَرِبْتُ قَالَتْ وَتَوَسَّمْتُهُ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ مَنْ أَنْتَ فَقَالَ أَنَا أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ أَنْتَ أَبُو بَكْرٍ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي سَمِعْتُ بِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَتْ فَذَكَرْتُ غَزْوَنَا خَثْعَمًا وَغَزْوَةَ بَعْضِنَا بَعْضًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَا جَاءَ اللَّهُ بِهِ مِنْ الْأُلْفَةِ وَأَطْنَابِ الْفَسَاطِيطِ وَشَبَّكَ ابْنُ عَوْنٍ أَصَابِعَهُ وَوَصَفَهُ لَنَا مُعَاذٌ وَشَبَّكَ أَحْمَدُ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ حَتَّى مَتَى تَرَى أَمْرَ النَّاسِ هَذَا قَالَ مَا اسْتَقَامَتْ الْأَئِمَّةُ قُلْتُ مَا الْأَئِمَّةُ قَالَ أَمَا رَأَيْتِ السَّيِّدَ يَكُونُ فِي الْحِوَاءِ فَيَتَّبِعُونَهُ وَيُطِيعُونَهُ فَمَا اسْتَقَامَ أُولَئِكَ
اسان کي [احمد بن عبدالله ابو الوليد الحراوي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [معاذ بن معاذ] ٻڌايو آهي ته [ابن عون] کان [عمرو بن سعيد] کان [ابو زرعہ بن عمرو بن جرير] کان [حيا بنت ابو حيا] هن چيو ته: 'هڪ ماڻهو اسان کي منجهند جو ملڻ آيو، پوءِ مون پڇيو: 'اي الله جا ٻانها، توهان ڪهڙي طرف کان آيا آهيو؟' هن جواب ڏنو؛ مان پنهنجي دوست سان گڏ اسان جي ضرورتن کي پورو ڪرڻ لاءِ آيو هوس، پوءِ منهنجو دوست هڪ ضرورت لاءِ هليو ويو، تنهن ڪري مان هتي پناهه وٺڻ ۽ پيئڻ لاءِ آيو هوس. پوءِ مان اٿيو ۽ ڳاڙھو خمير ٿيل کير پيتو. شايد هن ادارتي طور تي چيو؛ 'قمتو الا دلائيحاتين حمدالله' - راوي کي پنهنجي جملي جي ادارتي جي يقين تي شڪ ٿيو - پوءِ مون ان کي پيش ڪيو ۽ هن اهو پيتو ۽ مون به پيتو. هن چيو؛ '۽ مون ان جي جاچ ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي، مون پڇيو: 'اي الله جا ٻانها، توهان ڪير آهيو؟'، هن جواب ڏنو؛ "مون [ابوبڪر]،" مون ٻيهر پڇيو؛ "تون ابوبڪر آهين، رسول الله صلي الله عليه وسلم جو ساٿي جنهن بابت مون ٻڌو آهي؟"، هن جواب ڏنو؛ "ها، اهو صحيح آهي". حية بن ابي حية چيو؛ "پوءِ مون اسان جي جنگ، خثعم جي جنگ، ۽ ٻين جنگين جو ذڪر ڪيو جيڪي اسان جي وچ ۾ جاهليت جي دور ۾ ٿيون هيون، ۽ پوءِ الله آيو ته خيمه جي رسين کي مضبوط ڪري، ۽ ابو عون پنهنجون آڱريون پاڻ ۾ ڳنڍي ڇڏيون، ۽ معاذ اسان کي اهو ڏيکاريو، ۽ احمد به پنهنجون آڱريون پاڻ ۾ ڳنڍي ڇڏيون. پوءِ مون پڇيو؛ "اي الله جا ٻانهو، توهان ڪيتري وقت تائين نيڪ ماڻهن جي حالت اهڙي طرح ڏسي سگهندا؟"، هن جواب ڏنو؛ "جيستائين انهن جا اڳواڻ ثابت قدم رهندا." مون پڇيو؛ "اڳوا ڇو؟" هن جواب ڏنو؛ "ڇا توهان نٿا ڏسو ته هڪ آقا - هڪ اڳواڻ - هميشه گهر جي گڏجاڻي جي وچ ۾ هوندو آهي، پوءِ ماڻهو ان جي پيروي ڪندا آهن ۽ ان جي اطاعت ڪندا آهن، ۽ تڏهن به ڪڏهن ڪڏهن ماڻهو مستقل مزاجي سان رهڻ نٿا چاهين؟"
حديث
Imam Darimi : 213
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَخٍ لِعَدِيِّ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخْوَفُ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ
اسان کي [محمد بن عاص شلت] ٻڌايو آهي اسان کي [ابراهيم بن سعد] پنهنجي پيءُ کان [ڀاءُ عدي بن ارثه] کان [ابو درداء] رضي الله عنه کان ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: مون کي توهان ۾ سڀ کان وڌيڪ خوف انهن اڳواڻن کان آهي جيڪي گمراھ ڪن ٿا.
حديث
Imam Darimi : 214
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ بَيَانٍ أَبِي بِشْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ قَالَ دَخَلَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ أَحْمَسَ يُقَالُ لَهَا زَيْنَبُ قَالَ فَرَآهَا لَا تَتَكَلَّمُ فَقَالَ مَا لَهَا لَا تَتَكَلَّمُ قَالُوا نَوَتْ حَجَّةً مُصْمِتَةً فَقَالَ لَهَا تَكَلَّمِي فَإِنَّ هَذَا لَا يَحِلُّ هَذَا مِنْ عَمَلِ الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَتَكَلَّمَتْ فَقَالَتْ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا امْرُؤٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ قَالَتْ مِنْ أَيِّ الْمُهَاجِرِينَ قَالَ مِنْ قُرَيْشٍ قَالَتْ فَمِنْ أَيِّ قُرَيْشٍ أَنْتَ قَالَ إِنَّكِ لَسَئُولٌ أَنَا أَبُو بَكْرٍ قَالَتْ مَا بَقَاؤُنَا عَلَى هَذَا الْأَمْرِ الصَّالِحِ الَّذِي جَاءَ اللَّهُ بِهِ بَعْدَ الْجَاهِلِيَّةِ فَقَالَ بَقَاؤُكُمْ عَلَيْهِ مَا اسْتَقَامَتْ بِكُمْ أَئِمَّتُكُمْ قَالَتْ وَمَا الْأَئِمَّةُ قَالَ أَمَا كَانَ لِقَوْمِكِ رُؤَسَاءُ وَأَشْرَافٌ يَأْمُرُونَهُمْ فَيُطِيعُونَهُمْ قَالَتْ بَلَى قَالَ فَهُمْ مِثْلُ أُولَئِكَ عَلَى النَّاسِ
اسان کي [ابو نعمان] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو عوانه] بيان بن بصير کان [قيس بن ابو حازم] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته؛ '[ابوبڪر] احمس جي هڪ عورت سان مليو جنهن کي زينب سڏيو ويندو هو. قيس چيو؛ 'هن کيس خاموش ڏٺو ۽ نه ڳالهايو'، پوءِ هن پڇيو؛ 'هو ڇو نه ڳالهائي رهيو آهي؟' انهن جواب ڏنو؛ 'هو بغير ڳالهائڻ جي حج ڪرڻ جو ارادو رکي ٿو'، پوءِ هن کيس چيو؛ 'ڳالهايو'، ڇاڪاڻ ته اهو جائز ناهي، هي جاهل ماڻهن جو ڪم آهي. هن بيان ڪيو؛ 'پوءِ عورت ڳالهايو'، پوءِ عورت پڇيو؛ 'تون ڪير آهين؟' هن جواب ڏنو؛ 'مان مهاجرن مان آهيان،' عورت ٻيهر پڇيو؛ 'ڪهڙي مهاجرن مان؟'، هن جواب ڏنو؛ 'قريش قبيلي مان'، عورت ٻيهر پڇيو؛ 'ڪهڙي قريش قبيلي مان؟'، هن چيو؛ 'سچ پچ توهان ڪيترائي سوال ڪندڙ ماڻهو آهيو؛ مان ابو بڪر آهيان. عورت چيو؛' 'اسان جهالت جي دور مان گذرڻ کان پوءِ، الله جي ڏيکاريل مطابق هي تمام سٺي زندگي ڪيتري وقت تائين گذارينداسين؟'، هن جواب ڏنو؛ توهان جي زندگي اهڙي ئي رهندي جيستائين توهان جا اڳواڻ ثابت قدم رهندا. عورت پڇيو؛ 'اڳواڻن جو ڪردار ڇا آهي؟'، هن جواب ڏنو؛ 'ڇا توهان وٽ اهڙا اڳواڻ ۽ ماڻهو نه هئا جيڪي شان وارا هئا ۽ اهي حڪومت ڪندا هئا ۽ توهان انهن جي فرمانبرداري ڪندا هئا؟'، هن جواب ڏنو؛ 'ها، اهو صحيح آهي'، هن چيو؛ 'انسانن تي اڳواڻن جو ڪردار اهڙو ئي آهي'.
حديث
Imam Darimi : 215
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ امْرَأَةٍ يُقَالُ لَهَا عَائِذَةُ قَالَتْ رَأَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ يُوصِي الرِّجَالَ وَالنِّسَاءَ وَيَقُولُ مَنْ أَدْرَكَ مِنْكُنَّ مِنْ امْرَأَةٍ أَوْ رَجُلٍ فَالسَّمْتَ الْأَوَّلَ فَإِنَّكُمْ عَلَى الْفِطْرَةِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ السَّمْتُ الطَّرِيقُ
اسان کي [عبدالله بن محمد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالرحمان بن مهدي] [سفيان] کان [واشيل] هڪ عورت کان - جنهن کي [عيضه] جي نالي سان سڃاتو ويندو آهي - ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ 'مون هڪ ڀيرو [ابن مسعود] کي هڪ مرد ۽ هڪ عورت کي وصيت ڪندي ڏٺو، هن چيو ته؛ "هر ڪو، مرد هجي يا عورت، پهرين اسمطوع تي عمل ڪري، اسان ضرور فطرت جي رستي تي هونداسين." عبدالله چيو؛ 'اسمطوع مان مراد رستو آهي'.
حديث
Imam Darimi : 216
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيٌّ هُوَ ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ حُدَيْرٍ قَالَ قَالَ لِي عُمَرُ هَلْ تَعْرِفُ مَا يَهْدِمُ الْإِسْلَامَ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ يَهْدِمُهُ زَلَّةُ الْعَالِمِ وَجِدَالُ الْمُنَافِقِ بِالْكِتَابِ وَحُكْمُ الْأَئِمَّةِ الْمُضِلِّينَ
اسان کي خبر پئي آهي ته [محمد بن عينة] اسان کي خبر ڏني آهي [علي بن مُشِر]، [ابو اسحاق] کان [عاص سيّعبي] کان [زياد بن حُدير] عن]، هن چيو ته؛ '[عمر] رضي الله عنه مون کي چيو آهي؛ 'ڇا توهان ڄاڻو ٿا ته ڇا اسلام کي تباهه ڪري سگهي ٿو؟'، راوي چيو؛ 'مون جواب ڏنو؛ مون کي خبر ناهي'، هن - عمر رضي الله عنه - چيو؛ "جيڪا شيءِ اسلام کي تباهه ڪري سگهي ٿي اها آهي عالم جي لغزش، قرآن جي بنياد تي منافقن جي بحث، ۽ گمراهه ڪندڙ اڳواڻن جا قانون."
حديث
Imam Darimi : 217
أَخْبَرَنَا هَارُونُ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ لَا تُجَالِسُوا أَصْحَابَ الْخُصُومَاتِ فَإِنَّهُمْ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ
[هارون] اسان کي [حفش بن غياث] کان [ليث] کان [الحڪم] کان [محمد بن علي] تائين ٻڌايو آهي ته: 'انهن ماڻهن سان گڏ نه ويهو جيڪي دشمني پيدا ڪن ٿا، ڇاڪاڻ ته اهي الله جي آيتن بابت هڪ ٻئي سان بحث ڪندا آهن.'
حديث
Imam Darimi : 218
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ مُبَارَكٍ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ سُنَّتُكُمْ وَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ بَيْنَهُمَا بَيْنَ الْغَالِي وَالْجَافِي فَاصْبِرُوا عَلَيْهَا رَحِمَكُمْ اللَّهُ فَإِنَّ أَهْلَ السُّنَّةِ كَانُوا أَقَلَّ النَّاسِ فِيمَا مَضَى وَهُمْ أَقَلُّ النَّاسِ فِيمَا بَقِيَ الَّذِينَ لَمْ يَذْهَبُوا مَعَ أَهْلِ الْإِتْرَافِ فِي إِتْرَافِهِمْ وَلَا مَعَ أَهْلِ الْبِدَعِ فِي بِدَعِهِمْ وَصَبَرُوا عَلَى سُنَّتِهِمْ حَتَّى لَقُوا رَبَّهُمْ فَكَذَلِكُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَكُونُوا
اسان کي [الحسين بن منصور] ٻڌايو آهي [ابو اسامه] [مبارک] کان [الحسن] کان، هن چيو ته: 'ان ذات جو قسم جنهن جو ڪو به معبود ناهي - جيڪو عبادت جو حقدار آهي - سواءِ ان جي، توهان جي سنت ٻن شين جي وچ ۾ آهي، يعني انهن جي وچ ۾ جيڪي مبالغو ڪن ٿا ۽ انهن جي وچ ۾ جيڪي سنت کي گهٽ سمجهن ٿا - تنهن ڪري توهان کي ان تي صبر ڪرڻ گهرجي - سنت جي حفاظت ۽ پيروي - الله توهان تي رحم ڪري، ڇاڪاڻ ته جيڪي قديم سنت تي عمل ڪن ٿا انهن جو تعداد گهٽ آهي، ۽ جيڪي انهن مان باقي آهن اهي به ٿورا آهن، يعني اهي جيڪي انهن سان گڏ نه ٿا وڃن جيڪي زندگي جي عيش عشرت ۾ مبتلا آهن، ۽ بدعت جي پيروي ڪندڙن سان گڏ نه ٿا هلن، ۽ اهي هميشه سنت جي حفاظت ۽ پيروي ڪندا رهيا جيستائين اهي فوت ٿي ويا، توهان سڀ اهڙن ماڻهن مان هجو.'
حديث
Imam Darimi : 219
أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ وَمَالِكِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ الْقَصْدُ فِي السُّنَّةِ خَيْرٌ مِنْ الِاجْتِهَادِ فِي الْبِدْعَةِ
اسان کي [موسيٰ بن خالد] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عيسيٰ بن يونس] [العماسي] کان [عماره] ۽ [مالڪ بن حارث] [عبدالرحمٰن بن يزيد] کان [عبدالله] ٻڌايو آهي ته: سنت تي عمل ڪرڻ ۾ وچولي، سادگي، - نه مبالغو ڪندڙ ۽ نه گهٽ سمجهڻ - بدعت ۾ سنجيده ٿيڻ کان بهتر آهي.
حديث
Imam Darimi : 220
أَخْبَرَنَا مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ لَقَدْ أَدْرَكْتُ أَقْوَامًا لَوْ لَمْ يُجَاوِزْ أَحَدُهُمْ ظُفْرًا لَمَا جَاوَزْتُهُ كَفَى إِزْرَاءً عَلَى قَوْمٍ أَنْ تُخَالَفَ أَفْعَالُهُمْ
اسان کي [منصور بن سلامه الخزاعي]، [شريق]، [ابو حمزه]، [ابراهيم]، ٻڌايو ته: 'يقيناً، مون ڪيترائي ماڻهو ڏٺا آهن، جيڪڏهن انهن مان هڪ آڱر جي نوڪ کان اڳتي نه وڌي ها، ته مان به انهن کان اڳتي نه وڃان ها. اهو ڪافي آهي ته ڪنهن قوم جي توهين ڪئي وڃي جيڪڏهن انهن جا عمل بي عزت هجن'.
