Imam Malik : 1581
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي الْحُبَابِ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا طَيِّبًا كَانَ إِنَّمَا يَضَعُهَا فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ يُرَبِّيهَا كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ
Malik atene na mbi na mbage ti [Yahya bin Sa’id] so alondo na [Abu Al Hubab Sa’id bin Yasar] so Watokua ti Nzapa atene: ‘Zo kue so amû matabisi na lege ti anzoni ngangu, na Nzapa ayeda na ye oko pëpe gi anzoni ngangu. Biani, lo zia ni na maboko ti Lo ti Be-nzoni Ahon Kue. Allah ayeke bata ni tongana ti so mbeni oko ti ala ayeke bata molenge ti lo wala chameau ti lo, juska charité ti lo aga tongana mbeni hoto’.
Imam Malik : 1582
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالًا مِنْ نَخْلٍ وَكَانَ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرُحَاءَ وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَقُولُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَيَّ بَيْرُحَاءَ وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخْ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهِ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الْأَقْرَبِينَ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ
Malik atene na mbi na mbage ti [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] so lo mä [Anas bin Malik] atene, ‘Abu Talhah ayeke Ansar so ayeke na mosoro mingi na Médine na lege ti adate. Mosoro so lo ye ni mingi ayeke Bairuha so ayeke na devant ti mosquée ni. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a lï na yâ ni na a nyon ngu ti lo so ayeke polele’. Anas atene; ‘Na ngoi so a fa versê so: ‘-Mo yeke wara lâ oko pëpe nzoni -ye so alingbi kue- juska mo mû ambeni mosoro so mo ye-’. -Hundango tënë. Ali Imran: 92- Abu Talhah aluti na gbele Rasulullah na pekoni lo tene; 'O Watokua ti Allah, Allah Tabaraka Wa Ta'ala atene: '-Mo yeke wara lâ oko pepe nzoni -mbilimbili- tongaso mo mu ambeni mosoro so mo ye-', biani mosoro so mbi ye ni mingi ayeke Bairuha, mbi mu yaka so ndali ti nzoni ti Allah, mbi yeke na beku so a yeke duti ande nzoni na so fade a yeke bata ni na Allah. O Watokua ti Allah, sala kusala na mosoro so tongana ti so mo ye’. Anas atene: ‘Na pekoni, Rasulullah atene: ‘Kota...! A yeke mbeni mosoro so ayeke nzoni, a yeke mbeni mosoro so ayeke nzoni. mbi mä tënë so mo tene awe. Mbi pensé so a lingbi mo mû ni na mbeni kota fami ti mo.’ Tongaso, Abu Talha atene: ‘O Watokua ti Nzapa, mbi yeke sara ni’. Na pekoni, lo kangbi ni na popo ti sewa ti oncle ti lo nga na amolenge ti lo’.
Imam Malik : 1583
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَعْطُوا السَّائِلَ وَإِنْ جَاءَ عَلَى فَرَسٍ
Malik afa na mbi na lege ti [Zaid bin Aslam] so Watokua ti Nzapa (so siriri ti Nzapa aduti na ndo ti lo) atene: ‘Mû na zo so ahunda ye même tongana lo ga na ndo ti mbarata.’
Imam Malik : 1584
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُعَاذٍ الْأَشْهَلِيِّ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ إِحْدَاكُنَّ أَنْ تُهْدِيَ لِجَارَتِهَا وَلَوْ كُرَاعَ شَاةٍ مُحْرَقًا
A tene na mbi so Malik so alondo na [Zaid bin Aslam] so alondo na [‘Amru bin Mu’adz Al Asyhali Al Ansari] so alondo na [mama ti lo ti wali] atene; ‘Tokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘O awali so amä na bê, zia mbeni oko ti ala abâ na nene ni pëpe mungo matabisi na mba ti lo, même tongana a yeke gi mbeni gere ti ngasangbaga so a zö ni awe’.
Imam Malik : 1585
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ حَتَّى نَفِدَ مَا عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ مَا يَكُونُ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُمْ وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً هُوَ خَيْرٌ وَأَوْسَعُ مِنْ الصَّبْرِ
A tene na mbi so Malik so alondo na [Ibn Shihab] so alondo na [Atha bin Yazid Al Laitsi] so alondo na [Abu Sa’id Al Khudri] atene: ‘Ambeni zo ti Ansar ahunda na Watokua ti Nzapa, na pekoni lo mû na ala. Na pekoni, ala hunda ambeni, na pekoni lo mû na ala ambeni juska aye ti lo kue ahunzi. Na pekoni lo tene: ‘Nzoni ye kue so mbi yeke na ni, mbi yeke honde ni na mo pëpe. Zo so abata gonda ti lo, fade Allah ayeke bata gonda ti lo biani. Zo so ahunda ti wara ye so alingbi na lo, fade Allah ayeke mu na lo biani. Zo so atara ti kanga bê, Allah ayeke mû na lo biani kangango bê. A mû na zo oko pëpe mbeni matabisi so ayeke nzoni mingi nga so akono mingi ahon be-nze-pepe’.
Imam Malik : 1586
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَذْكُرُ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَالْيَدُ الْعُلْيَا هِيَ الْمُنْفِقَةُ وَالسُّفْلَى هِيَ السَّائِلَةُ
A tene na mbi na lege ti Malik so alondo na [Nafi’] so alondo na [Abdullah bin Umar] so atene, ‘Na ngoi so lo yeke na ndo ti estrade, lo sala tene ti mungo maboko na azo nga na batango nengo tele na lege ti hundango ye, lo tene: ‘Maboko so ayeke na nduzu ayeke nzoni ahon maboko so ayeke na gbe ni’. Maboko so ayeke na nduzu ayeke zo so amû ye na zo so ayeke na gbe ni ayeke zo so ahunda ye’.
Imam Malik : 1587
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِعَطَاءٍ فَرَدَّهُ عُمَرُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَ رَدَدْتَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ أَخْبَرْتَنَا أَنَّ خَيْرًا لِأَحَدِنَا أَنْ لَا يَأْخُذَ مِنْ أَحَدٍ شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا ذَلِكَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ فَأَمَّا مَا كَانَ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ فَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ يَرْزُقُكَهُ اللَّهُ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَسْأَلُ أَحَدًا شَيْئًا وَلَا يَأْتِينِي شَيْءٌ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ إِلَّا أَخَذْتُهُ
A tene na mbi na mbage ti Malik so alondo na [Zaid bin Aslam] so alondo na [Atha bin Yasar] so atene: ‘Rasulullah atokua mbeni ye na Omar bin Khattab, na pekoni Omar akiri na ni. Tongaso, Rasulullah ahunda lo: ‘Ngbanga ti nyen mo kiri na ni?’ Omar a kiri tene na lo, lo tene: ‘O Watokua ti Nzapa, mo tene na e pepe so nzoni ti zo ayeke pepe ti mu mbeni ye na mbeni zo nde?’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Nda ti tënë so ayeke tongana lo hunda. Tongana a yeke pëpe na lege ti hundango ye, ka a yeke rizki so Allah amû na mo.’ Omar atene; ‘Na maboko ti Lo so âme ti mbi ayeke dä, mbi yeke hunda ye na zo oko pëpe, na zo oko ayeke mû na mbi pëpe mbeni ye so mbi hunda pëpe gi tongana mbi mû ni’.
Imam Malik : 1588
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ فَيَحْتَطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْتِيَ رَجُلًا أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَيَسْأَلَهُ أَعْطَاهُ أَوْ مَنَعَهُ
Malik atene na mbi na [Abu Az Zinad] na [Al A’raj] na [Abu Hurairah] so Watokua ti Nzapa (so siriri ti Nzapa aduti na ndo ti lo) atene: ‘Na lege ti Lo so âme ti mbi ayeke na maboko ti lo. Tongana mbeni oko ti ala amû kamba ti lo wani, na pekoni lo gi keke ti wâ na lo yô ni na ndo ti go ti lo, ka a yeke nzoni ahon ti gue na mbeni zo so a mû na lo kobe mingi, na pekoni ti voro yanga na lo; wala a mû na lo wala a ke na lo’.
Imam Malik : 1589
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ أَنَّهُ قَالَنَزَلْتُ أَنَا وَأَهْلِي بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَقَالَ لِي أَهْلِي اذْهَبْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْأَلْهُ لَنَا شَيْئًا نَأْكُلُهُ وَجَعَلُوا يَذْكُرُونَ مِنْ حَاجَتِهِمْ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُ عِنْدَهُ رَجُلًا يَسْأَلُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا أَجِدُ مَا أُعْطِيكَ فَتَوَلَّى الرَّجُلُ عَنْهُ وَهُوَ مُغْضَبٌ وَهُوَ يَقُولُ لَعَمْرِي إِنَّكَ لَتُعْطِي مَنْ شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَيَغْضَبُ عَلَيَّ أَنْ لَا أَجِدَ مَا أُعْطِيهِ مَنْ سَأَلَ مِنْكُمْ وَلَهُ أُوقِيَّةٌ أَوْ عَدْلُهَا فَقَدْ سَأَلَ إِلْحَافًا قَالَ الْأَسَدِيُّ فَقُلْتُ لَلَقْحَةٌ لَنَا خَيْرٌ مِنْ أُوقِيَّةٍ قَالَ مَالِك وَالْأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا قَالَ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَسْأَلْهُ فَقُدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِشَعِيرٍ وَزَبِيبٍ فَقَسَمَ لَنَا مِنْهُ حَتَّى أَغْنَانَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
A tene na mbi na lege ti Malik so alondo na [Zaid bin Aslam] so alondo na [Atha bin Yasar] so alondo na [mbeni koli ti Bani Asad] so atene, ‘Mbi na wali ti mbi e luti na Baqi’ Al Gharqad, na pekoni sewa ti mbi atene, ‘E tingbi na Watokua ti Nzapa sallallaahu ‘alaihi wasallam, na pekoni e hunda mbeni ye so e lingbi ti e’. Na pekoni, ala sara tënë ti abezoin ti ala oko oko, na pekoni mbi gue mbi bâ Rasulullah, mbi wara mbeni zo so ayeke hunda lo ti mû na lo mbeni ye. Rasulullah akiri tënë na lo: ‘Mbi yeke na mbeni ye ti mû na mo mbeni pëpe’. Koli ni ague na ngonzo na lo tene: ‘Biani, mo lingbi ti mû ye na zo kue so mo ye! ’ Tongaso, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Lo sara ngonzo na tere ti mbi, ndali ti so mbi yeke na ye so lo hunda pëpe. Zo so na popo ti ala ahunda atâa so lo yeke na uqiyyah oko wala mbeni ye so alingbi na ni, lo hunda biani mbeni ye na ngangu’. Al Asadi atene; ‘Chameau ti e so ayeke nduru ti dü molenge ayeke nzoni ahon ‘uqiyah’ oko. Malik atene; ‘Uqiyah oko ayeke dirham bale-osio’. Koli ti Banu As’ad ni atene na lo, lo tene: ‘Mbi kiri sân ti hunda lo’. Na pekoni, Rasulullah amû na mbeni zo farine na blé, na pekoni lo kangbi ni na e juska Allah Azza Wa Jalla awara ye so alingbi na e.’
Imam Malik : 1590
و عَنْ مَالِك عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُمَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ عَبْدٌ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُقَالَ مَالِك لَا أَدْرِي أَيُرْفَعُ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ لَا
Na mbage ti Malik so alondo na [Al ‘Ala` bin Abdurrahman] So lo mä lo tene, ‘Mosoro ayeke kiri na peko pëpe ndali ti mungo maboko na azo, na Allah ayeke kono pëpe mbeni wakua so ayeke pardone zo gi gloire. Na mbeni wakua ayeke sala Tawadhu’ pepe gi tongana Allah ayô rang ti lo na nduzu’. Malik atene; ‘Mo hinga pepe wala hadith so ayeke nzoni teti Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam wala pepe’.
Imam Malik : 1591
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا قَدِمَ سَأَلَهُ إِبِلًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى عُرِفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ وَكَانَ مِمَّا يُعْرَفُ بِهِ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ أَنْ تَحْمَرَّ عَيْنَاهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَسْأَلُنِي مَا لَا يَصْلُحُ لِي وَلَا لَهُ فَإِنْ مَنَعْتُهُ كَرِهْتُ الْمَنْعَ وَإِنْ أَعْطَيْتُهُ أَعْطَيْتُهُ مَا لَا يَصْلُحُ لِي وَلَا لَهُ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَسْأَلُكَ مِنْهَا شَيْئًا أَبَدًا
A tene na mbi so Malik so alondo na [Abdullah bin Abu Bakr] so alondo na [babâ ti lo] atene: ‘Rasulullah asala si mbeni koli ti Bani Abdul Al Asyhal aga zakat ti amil. Na ngoi so lo si kâ, koli ni ahunda ti wara mbeni kamela na yâ ti zakat ni. Na pekoni, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam asara ngonzo, juska ngonzo ni asigigi na lê ti lo. Mbeni fä ti ngonzo ti lo ayeke so lê ti lo avuko. Na pekoni, lo tene: ‘Biani, mbeni koli ahunda na mbi mbeni ye so alingbi na mbi wala na lo pëpe. Tongana mo ke ni, mo ye biani pëpe ti ke -ti mû-. Tongana mo mû na lo, a ye ti tene so mo yeke mû mbeni ye so mo lingbi na ni pëpe na lo lingbi na ni pëpe’. Na pekoni, zo ni atene; ‘O Watokua ti Allah, mbi yeke hunda ye oko na mo pepe teti lakue lakue’.
Imam Malik : 1592
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِادْلُلْنِي عَلَى بَعِيرٍ مِنْ الْمَطَايَا أَسْتَحْمِلُ عَلَيْهِ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْتُ نَعَمْ جَمَلًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ أَتُحِبُّ أَنَّ رَجُلًا بَادِنًا فِي يَوْمٍ حَارٍّ غَسَلَ لَكَ مَا تَحْتَ إِزَارِهِ وَرُفْغَيْهِ ثُمَّ أَعْطَاكَهُ فَشَرِبْتَهُ قَالَ فَغَضِبْتُ وَقُلْتُ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ أَتَقُولُ لِي مِثْلَ هَذَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ إِنَّمَا الصَّدَقَةُ أَوْسَاخُ النَّاسِ يَغْسِلُونَهَا عَنْهُمْ
A tene na mbi so alondo na Malik so alondo na [Zaid bin Aslam] so alondo na [babâ ti lo] so; [Abdurrahman bin Al Arqam] atene: ‘Fa na mbi mbeni chameau so mbi lingbi ti sara kua na ni ti yô na Komandema ti azo ti mabe’. Na pekoni, mbi tene: ‘En. mbeni koli chameau ayeke dä so alondo na chameau ti mungo maboko’. Na pekoni, Abdullah bin Al Arqam ahunda: ‘Mo yeke duti na ngia tongana mbeni koli so ayeke na mafuta mingi na mbeni ndapre so wâ ayeke mingi asukula ye so ayeke na gbe ti sarong ti lo nga na go ti lo ndali ti mo? Na pekoni, lo mû -ngu ni- na mo na mo nyon ni?’ Aslam atene: ‘Ngonzo asara mbi, tongaso mbi tene: ‘Zia Allah apardone mo, ngbanga ti nyen mo yeke tene tënë so na mbi?’ Abdolla bin Arqam atene; ‘Biani, zakat ayeke saleté ti azo so ala sukula ni na tele ti ala’.
Imam Malik : 1593
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِاسْتَعْمَلَ مَوْلًى لَهُ يُدْعَى هُنَيًّا عَلَى الْحِمَى فَقَالَ يَا هُنَيُّ اضْمُمْ جَنَاحَكَ عَنْ النَّاسِ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ مُجَابَةٌ وَأَدْخِلْ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ وَإِيَّايَ وَنَعَمَ ابْنِ عَفَّانَ وَابْنِ عَوْفٍ فَإِنَّهُمَا إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَرْجِعَانِ إِلَى الْمَدِينَةِ إِلَى زَرْعٍ وَنَخْلٍ وَإِنَّ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَالْغُنَيْمَةِ إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُ يَأْتِنِي بِبَنِيهِ فَيَقُولُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَفَتَارِكُهُمْ أَنَا لَا أَبَا لَكَ فَالْمَاءُ وَالْكَلَأُ أَيْسَرُ عَلَيَّ مِنْ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ وَايْمُ اللَّهِ إِنَّهُمْ لَيَرَوْنَ أَنِّي قَدْ ظَلَمْتُهُمْ إِنَّهَا لَبِلَادُهُمْ وَمِيَاهُهُمْ قَاتَلُوا عَلَيْهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَأَسْلَمُوا عَلَيْهَا فِي الْإِسْلَامِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلَا الْمَالُ الَّذِي أَحْمِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا حَمَيْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بِلَادِهِمْ شِبْرًا
Malik atene na mbi na mbage ti [Zaid bin Aslam] so alondo na [babâ ti lo] so [Omar bin Khattab] amû ândö ngbâa ti lo so iri ti lo ayeke Hunayya ti bata yanga ti kodoro ni. Na pekoni, Omar atene; ‘O Hunayya! Mo kanga maboko ti mo ti sara ye ti ngangu na azo nga mo sara mbeto ti asambela ti azo so a yeke sara ye ti ngangu na ala. Ngbanga ti so a kiri tënë na asambela ti azo so a sara ye ti ngangu na ala. Entré kete azo so ayeke na achameau nga na angasa. Zia anyama ti Ibn Affan na Ibn ‘Auf gi ala oko, tongana anyama ti ala use kue ahunzi, ala yeke kiri na Médine ti sala yaka na ti lu le-kobe. Aberger so ayeke na achameau wala angasa mingi pëpe, tongana anyama ti ala ahunzi awe, ala yeke ga na mbi ti ga na amolenge ti ala na ala yeke tene ‘O Amirul Mu’minin! O Amirul Mu’minin! mo yeke zia ala? Mbi yeke na kite na mo pëpe, ngu na pere ayeke ngangu pëpe na mbi ahon lor na argent. Na lege ti Allah, ala ba so mbi sala sioni na ala. So ayeke sese ti ala nga na ngu ti ala la. Ala tiri ti wara ni na ngoi ti Jahiliyah na ala mû ni na ngoi ti aMusulman. Na lege ti Lo so âme ti mbi ayeke na maboko ti lo, tongana a yeke pëpe ndali ti amosoro so mbi ga na ni na lege ti Allah, ka mbi yeke bata kodoro ti ala pëpe même mbeni pouce oko''.
Imam Malik : 1594
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِي خَمْسَةُ أَسْمَاءٍ أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَنَا أَحْمَدُ وَأَنَا الْمَاحِي الَّذِي يَمْحُو اللَّهُ بِيَ الْكُفْرَ وَأَنَا الْحَاشِرُ الَّذِي يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى قَدَمِي وَأَنَا الْعَاقِبُ
A tene na mbi na lege ti Malik so alondo na [Ibn Shihab] so alondo na [Muhammad bin Jabir bin Muth’im] so Prophète sallallallaahu ‘alaihi wasallam atene na mbi: ‘Mbi yeke na a-iri oku: Mbi yeke Mohammed, Ahmad, Al Mahi na so Allah a zi lege na kengo ndo ti zo na gbe ti mbi, Al Hamd so a zi lege na azo ti mä na bê pëpe na mbi kue, Al Hamd so . gere ti mbi, na Al ‘Aqib’.