Imam Malik : 1581
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي الْحُبَابِ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا طَيِّبًا كَانَ إِنَّمَا يَضَعُهَا فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ يُرَبِّيهَا كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ
Malik yange kaa a mo hen [Yahya bin Sa’id] hen [Abu Al Hubab Sa’id bin Yasar] ér, Or u nan ne iyua sha iniôngon i dedoo yô, nan lumun kwagh môm ga, saa di iyua i dedoo tseegh. Sha kpôô yô, a ver i sha ave a Un u a hembe zungwen mhôônom la. Allah una nenge sha mi er or môm ken a ven nan nengen sha wan u nan shin rakumi nahan, zan zan iyua i nan ia hingir er uwo nahan’.
Imam Malik : 1582
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالًا مِنْ نَخْلٍ وَكَانَ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرُحَاءَ وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَقُولُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَيَّ بَيْرُحَاءَ وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخْ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهِ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الْأَقْرَبِينَ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ
Malik kaa a mo hen [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] er yange un ungwa [Anas bin Malik] kaa er, ‘Abu Talhah ka Ansar u a hembe lun a inyaregh ken Medina sha mlu u date la. Kwagh u injaa u a hembe doon un yô, ka Bairuha u a lu sha ishigh ki mosque la. Ior kpishi ka ve nyôr ker ve ma mngerem ma wang ma ma lu ker la. Ana kaa ér; 'Shighe u i pase ivur ne la: '-Mayange u zua a kwagh u dedoo -u vough- ga zan zan u za vihi inyaregh ki u soo la kigen-'. -Mbampin. 92- Abu Talhah tile sha ishigh ki Rasulullah maa kaa er; 'O Ortyom u Aôndo, Allah Tabaraka Wa Ta'ala kaa er: '-Mayange u zua a kwagh u dedoo -u vough ga- nahan u na akaa agen a u soo la-', sha mimi yô, kwagh u injaa u m hembe soon yô ka Bairuha, m na sule ne sha ci u Aôndo, m ngu a ishimaveren mer ua lu u dedoo shi ua lu hen Aôndo kpaa. O Ortyom u Allah, er tom a inyaregh kin er u soo la’. Anas kaa er, ‘Tsô Rasulullah kaa er: ‘Kwagh u vesen...! Ka kwagh u injaa, ka kwagh u injaa. M ungwa kwagh u u ôr ne. M hen mer doo u ú na or u hen tsombor wou u u lu ikyua a we yô.’ Nahan Abu Talha kaa er, 'Ortom u Aôndo, me er kwagh ne'. Tsô a pav un hen tsombor u anngô u ter na man mbayev nav’.
Imam Malik : 1583
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَعْطُوا السَّائِلَ وَإِنْ جَاءَ عَلَى فَرَسٍ
Malik yange kaa a mo hen [Zaid bin Aslam] ér, Rasulullah kaa ér: ‘Na or u nan sôn kwagh la, aluer nan va sha nyinya je kpaa’.
Imam Malik : 1584
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُعَاذٍ الْأَشْهَلِيِّ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ إِحْدَاكُنَّ أَنْ تُهْدِيَ لِجَارَتِهَا وَلَوْ كُرَاعَ شَاةٍ مُحْرَقًا
A kaa a mo ér Malik u ken [Zaid bin Aslam] u ken [‘Amru bin Mu’adz Al Asyhali Al Ansari] u ken [ngô na u tamen] la kaa ér; 'Or u Aôndo tindi un la kaa er: 'Ne kasev mba nan jighjigh, mô wen nana de nengen ér u nan orwanndor a nan iyua la ka kwagh u kiriki ga, aluer ka angahar a ikyôhô a i cir tseegh je kpaa'.
Imam Malik : 1585
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ حَتَّى نَفِدَ مَا عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ مَا يَكُونُ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُمْ وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً هُوَ خَيْرٌ وَأَوْسَعُ مِنْ الصَّبْرِ
I kaa a mo er, Malik u ken [Ibn Shihab] u ken [‘Atha bin Yazid Al Laitsi] u ken [Abu Sa’id Al Khudri] la kaa er, ‘Mbagenev ken mba Ansar yange ve pine Or u Aôndo tindi un la, maa a na ve. Tsô ve sôn ér i seer ve, maa a seer ve zan zan akaa a na cii bee. Maa a kaa ér: ‘Hanma kwagh u dedoo u m lu a mi cii, me yer ne ga. Or u nan kor icivir i nan yô, Allah una kura icivir i nan. Or u nan sôn kwagh u nan kuma nan yô, Allah Una na nan kwagh shon. Or u nan nôngo ér nana lu a ishimawan yô, Allah una na nan ishimawan. Or môm kpa i na nan iyua i hemban doon shi i hembe lun a inja a ishimawan ga’.
Imam Malik : 1586
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَذْكُرُ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَالْيَدُ الْعُلْيَا هِيَ الْمُنْفِقَةُ وَالسُّفْلَى هِيَ السَّائِلَةُ
I ôr mo kwagh ne hen Malik hen [Nafi’] hen [Abdullah bin Umar] u yange kaa ér, ‘Shighe u lu sha ikyônough ki torough la, a ter kwagh u mrumun u sha mhôôn man u kuran icivir sha u zamber, a kaa ér: ‘Ikyev i sha la hemba ikyegh i shin inya la’. Ikyev i sha la ka i nan kwagh man i shin inya la ka i sônon’.
Imam Malik : 1587
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِعَطَاءٍ فَرَدَّهُ عُمَرُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَ رَدَدْتَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ أَخْبَرْتَنَا أَنَّ خَيْرًا لِأَحَدِنَا أَنْ لَا يَأْخُذَ مِنْ أَحَدٍ شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا ذَلِكَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ فَأَمَّا مَا كَانَ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ فَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ يَرْزُقُكَهُ اللَّهُ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَسْأَلُ أَحَدًا شَيْئًا وَلَا يَأْتِينِي شَيْءٌ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ إِلَّا أَخَذْتُهُ
I ôr mo kwagh u Malik u a dugh hen [Zaid bin Aslam] u a dugh hen [Atha bin Yasar] la ér, ‘Rasulullah yange tindi kwagh hen Umar bin Khattab, maa Umar hide a mi. Nahan Rasulullah pine un ér: ‘Ka nyi u hide a mi?’ Umar gema kaa er, 'Ortom u Allah, u kaa a vese wer mlu u dedoo u or ka u ngohol kwagh hen orgen ga he?' Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kaa ér: ‘Inja i kwagh la yô, aluer nan pine yô. Aluer ka sha u sônon ga yô, ka rizki u Allah a ne u la.’ Umar yange kaa ér; ‘Ka sha uwegh Nagh ku uma wam a lu ye, me sôn kwagh hen or môm ga, shi or môm nana nam kwagh u m sôn ga yô, saa me ngohol un’.
Imam Malik : 1588
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ فَيَحْتَطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْتِيَ رَجُلًا أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَيَسْأَلَهُ أَعْطَاهُ أَوْ مَنَعَهُ
Malik kaa a mo hen [Abu Az Zinad] hen [Al A’raj] hen [Abu Hurairah] er, Or u Aôndo tindi un la kaa er: ‘Ka sha ikyev i Un u uma wam a lu sha uwegh nagh la. Aluer mô wen tôô ikyagh ki nan iyol i nan, maa nan ker ikyon, nan tôô sha akôv a nan yô, kwagh la hemba doon a u zan hen or u i ne nan kwaghyan kpishi, nan za zamber nan yô; ka i na un ian shin i venda un’.
Imam Malik : 1589
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ أَنَّهُ قَالَنَزَلْتُ أَنَا وَأَهْلِي بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَقَالَ لِي أَهْلِي اذْهَبْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْأَلْهُ لَنَا شَيْئًا نَأْكُلُهُ وَجَعَلُوا يَذْكُرُونَ مِنْ حَاجَتِهِمْ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُ عِنْدَهُ رَجُلًا يَسْأَلُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا أَجِدُ مَا أُعْطِيكَ فَتَوَلَّى الرَّجُلُ عَنْهُ وَهُوَ مُغْضَبٌ وَهُوَ يَقُولُ لَعَمْرِي إِنَّكَ لَتُعْطِي مَنْ شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَيَغْضَبُ عَلَيَّ أَنْ لَا أَجِدَ مَا أُعْطِيهِ مَنْ سَأَلَ مِنْكُمْ وَلَهُ أُوقِيَّةٌ أَوْ عَدْلُهَا فَقَدْ سَأَلَ إِلْحَافًا قَالَ الْأَسَدِيُّ فَقُلْتُ لَلَقْحَةٌ لَنَا خَيْرٌ مِنْ أُوقِيَّةٍ قَالَ مَالِك وَالْأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا قَالَ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَسْأَلْهُ فَقُدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِشَعِيرٍ وَزَبِيبٍ فَقَسَمَ لَنَا مِنْهُ حَتَّى أَغْنَانَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
I ôr mo kwagh ne hen Malik hen [Zaid bin Aslam] hen [Atha bin Yasar] hen [or u ken Bani Asad] u yange kaa ér, ‘Mo vea kwase wam se tema hen Baqi’ Al Gharqad, maa tsombor wam kaa ér, ‘Za zua a Ortyom u Aôndo, nahan sôn kwagh u se fetyô u eren yô.’ Ve mase teren mbamgbe vev mba ve lu a mi la, maa m za nenge a Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, m zua a orgen lu sônon un kwagh. Ior kpishi mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u mlu u ken hemen la, kaa ér: “M kera ngu a kwagh u me na u ga.” Or la maa yem sha ishimavihin kaa ér, ‘Sha mimi yô, u ngu a na hanma or u u soo cii! ’ Nahan Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kaa ér: ‘Yange ishima vihim a mo, sha ci u m lu a kwagh u yange sôn la ga. Or u nan sôn kwagh shin er nan lu a uqiyyah môm shin kwagh u a zough sha mi nahan kpa, mimi je nan sôn kwagh sha agee’. Al Asadi kaa er; ‘Rakumi wase u a lu nôngon u maren la hemba ‘uqiyah’ môm. Malik kaa ér; ‘Uqiyah môm ka dirham akunduatargber’. Or u ken Banu As’ad la maa kaa er, ‘M hide m pine un ga’. Nahan Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam na orgen mkurem man alakema, maa a kar se zan zan Allah Azza Wa Jalla a zua a kwaghyan u kuman se.’
Imam Malik : 1590
و عَنْ مَالِك عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُمَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ عَبْدٌ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُقَالَ مَالِك لَا أَدْرِي أَيُرْفَعُ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ لَا
Hii hen Malik u ken [Al 'Ala` bin Abdurrahman] la er yange ungwa un kaa er, 'Inyaregh kia pande sha ci u mrumun u sha mhôôn ga, man Allah seer wanakiriki u nan den kwaghbo ga saa di iengem. Shi wanakiriki ka nan er Tawadhu’ ga saa Allah una kende nan sha ian i nan’. Malik kaa ér; 'M fa aluer hadith ne doo sha ci u Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam shin doo ga'.
Imam Malik : 1591
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا قَدِمَ سَأَلَهُ إِبِلًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى عُرِفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ وَكَانَ مِمَّا يُعْرَفُ بِهِ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ أَنْ تَحْمَرَّ عَيْنَاهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَسْأَلُنِي مَا لَا يَصْلُحُ لِي وَلَا لَهُ فَإِنْ مَنَعْتُهُ كَرِهْتُ الْمَنْعَ وَإِنْ أَعْطَيْتُهُ أَعْطَيْتُهُ مَا لَا يَصْلُحُ لِي وَلَا لَهُ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَسْأَلُكَ مِنْهَا شَيْئًا أَبَدًا
I kaa a mo ér Malik u ken [Abdullah bin Abu Bakr] u ken [ter na] la kaa ér, ‘Tor u Aôndo yange ver orgen ken gar u Bani Abdul Al Asyhal ér a lu ‘amil zakat’. Yange za nyer yô, or la sôn ér i na un rakumi ken zakat la. Tsô Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam gba vihin ishima, zan zan ishimavihin la due sha ishigh nagh. Môm ken akav a tesen ér ishima vihi un yô, lu er ashe na lu nyian yô. Tsô a kaa ér: ‘Sha kpôô yô, or pinem kwagh u a kuma sha a mo shin un kpaa ga yô. Aluer m venda yô, sha mimi yô, m soo u vendan -u nan- ga. Aluer m na un yô, inja na yô, m ngu nan kwagh u a kom mo ga yô, shi un kpa a kuma un ga’. Tsô or la kaa er; 'O Ortom u Allah, me sôn kwagh hen a we gbem sha won ga'.
Imam Malik : 1592
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِادْلُلْنِي عَلَى بَعِيرٍ مِنْ الْمَطَايَا أَسْتَحْمِلُ عَلَيْهِ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْتُ نَعَمْ جَمَلًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ أَتُحِبُّ أَنَّ رَجُلًا بَادِنًا فِي يَوْمٍ حَارٍّ غَسَلَ لَكَ مَا تَحْتَ إِزَارِهِ وَرُفْغَيْهِ ثُمَّ أَعْطَاكَهُ فَشَرِبْتَهُ قَالَ فَغَضِبْتُ وَقُلْتُ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ أَتَقُولُ لِي مِثْلَ هَذَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ إِنَّمَا الصَّدَقَةُ أَوْسَاخُ النَّاسِ يَغْسِلُونَهَا عَنْهُمْ
A kaa a mo hen Malik hen [Zaid bin Aslam] hen [Ter na] ér; [Abdurrahman bin Al Arqam] kaa er, ‘Tesem rakumi u a lu sha ikyônough ki torough ki me tôô Orvesen u Mbajighjigh la’. M gema m kaa mer, ‘Een. rakumi u nomso ngu u a dugh ken rakumi u alms la’. Tsô Abdullah bin Al Arqam pine ér, ‘Aluer or u nan lu a iyol i kpeghee sha iyange i usu u yeghen kpishi yô, nan ôô kwagh u a lu shin inya hen sarong na man ken ityou sha ci wou yô, a doo u kpa? Nahan a na u -mngerem mara- nahan u ma kpa?’ Aslam kaa er, ishima vihim, nahan m kaa mer, Allah a de u kwaghbo wou, er nan u lu ôron mo kwagh ne? Abdullah bin Arqam kaa ér; ‘Sha mimi yô, zakat ka ihyôghonough ki uumache ki ve wanger iyol ve la’.
Imam Malik : 1593
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِاسْتَعْمَلَ مَوْلًى لَهُ يُدْعَى هُنَيًّا عَلَى الْحِمَى فَقَالَ يَا هُنَيُّ اضْمُمْ جَنَاحَكَ عَنْ النَّاسِ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ مُجَابَةٌ وَأَدْخِلْ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ وَإِيَّايَ وَنَعَمَ ابْنِ عَفَّانَ وَابْنِ عَوْفٍ فَإِنَّهُمَا إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَرْجِعَانِ إِلَى الْمَدِينَةِ إِلَى زَرْعٍ وَنَخْلٍ وَإِنَّ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَالْغُنَيْمَةِ إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُ يَأْتِنِي بِبَنِيهِ فَيَقُولُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَفَتَارِكُهُمْ أَنَا لَا أَبَا لَكَ فَالْمَاءُ وَالْكَلَأُ أَيْسَرُ عَلَيَّ مِنْ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ وَايْمُ اللَّهِ إِنَّهُمْ لَيَرَوْنَ أَنِّي قَدْ ظَلَمْتُهُمْ إِنَّهَا لَبِلَادُهُمْ وَمِيَاهُهُمْ قَاتَلُوا عَلَيْهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَأَسْلَمُوا عَلَيْهَا فِي الْإِسْلَامِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلَا الْمَالُ الَّذِي أَحْمِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا حَمَيْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بِلَادِهِمْ شِبْرًا
Malik yange ôrom kwagh hen [Zaid bin Aslam] hen [ter na] ér [Umar bin Khattab] yange ngohol wanakiriki na u ngise i yilan un ér Hunayya la tom ér a kura ikyasen i tar la. Tsô Umar kaa er; ‘We Hunayya! De ave ou sha u nzughul a ior shi cian mbamsen mba mba i lu tôvon ve a ican la kpaa. Sha ci u i ungwa mbamsen mba ior mba i tôv ve a ican la. Nyôr ken mba ve lu a rakumi man ibua kpuaa la. De Ibn Affan man Ibn 'Auf ve lu a inyamtoho, aluer inyamtoho ve cii bee yô, vea hide vea yem ken Medina vea za er sule shi vea lôô iyiav kpaa. Mbakuranilev mba ve lu a urakumi shin ibua kpuaa yô, zum u inyamtoho ve i bee yô, vea va hen a mo vea va a mbayev vev vea kaa ér ‘O Amirul Mu’minin! We Amirul Mu’minin! u undu ve kpa? M ngu a mciem sha a we ga, mngerem man toho hembam ican a zenaria man azurfa. Sha iti i Allah yô, ve nenge er m er ve kwaghbo yô. Ka tar ve man mngerem ve je ne. Ve nôngo ityav sha u vea zua a mi sha shighe u Jahiliyah la, ve na un sha ikyev i Mbamusulumi. Sha Un u uma wam a lu sha uwegh Nagh la, luun er ka akaa a injaa a m va a mi sha gbenda u Allah la ga yô, ma m kura tar ve inch môm je kpaa ga''.
Imam Malik : 1594
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِي خَمْسَةُ أَسْمَاءٍ أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَنَا أَحْمَدُ وَأَنَا الْمَاحِي الَّذِي يَمْحُو اللَّهُ بِيَ الْكُفْرَ وَأَنَا الْحَاشِرُ الَّذِي يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى قَدَمِي وَأَنَا الْعَاقِبُ
Ior kpishi mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u mlu u ken hemen la, ka ve kaa ér: “M ngu a ati ataan: Mo m ngu Muhammad, Ahmad, Al Mahi u Aôndo a bee a mkighir u mbaihyomov mba or la cii kera yô, Al Hamad u a lu sha ikyev yam la. angahar am, man Al ‘Aqib’.