Imam Malik : 1581
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي الْحُبَابِ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا طَيِّبًا كَانَ إِنَّمَا يَضَعُهَا فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ يُرَبِّيهَا كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ
Malik wiyi kam e [Yahya bin Sa’id] ummoraade e [Abuu Al Hubab Sa’id bin Yasar] wonde Nelaaɗo Alla sallallaahu alayhi wasallam wiyi: “kala rokkuɗo sadak e tiiɗnaare moƴƴere, tawa Alla jaɓataa hay huunde so wonaa moƴƴere. Ndeke, o waɗtii ɗum e juuɗe Joom yurmeende. Alla ina toppitoo ɗum no gooto e mon toppitirta ɓiɗɗo mum walla gelooɗi mum nii, haa sadak mum wonta no tufnde nii'.
Imam Malik : 1582
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالًا مِنْ نَخْلٍ وَكَانَ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرُحَاءَ وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَقُولُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَيَّ بَيْرُحَاءَ وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخْ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهِ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الْأَقْرَبِينَ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ
Malik wi'i yam diga [Ishaq bin Abdullaah bin Abu Talha] o nani [Anas bin Malik] wi'i Abuu Talha woni Ansar ɓurduɗo jawdi haa Madiina bee nanta date. Ngalu ngu o ɓuri yiɗde ko Bairuha woni yeeso juulirde ndee. Rasulullah (JKM) meeɗiino naatde heen, yara ndiyam mum laaɓɗam. Anas wiyi; 'Nde ndee aaye feeñi: '-A heɓataa moƴƴere -timmunde- haa a yoɓa heen jawdi ndi njiɗɗaa-'. -Qs. Aali Imraan: 92- Abuu Talhah darii hucciti e mum facciro mum e dow cuuɗiindi (JKM) ndeen o wiyi; 'Yaa Nelaaɗo Alla, Allah Tabaraka Wa Ta'ala wiyi: '-A meeɗaa heɓde moƴƴere -timmunde- ko ɗuum waɗi aɗa rokka heen jawdi ndi njiɗɗaa-', goonga ngalu ngu ɓurmi yiɗde ko Bairuha, mi rokkii ndee ɗoo jarde ngam Alla, miɗo sikki maa ɗum moƴƴu kadi maa ɗum jogo e Alla. Yaa Nelaaɗo Alla, huutoro ngal jawdi no njiɗirɗaa'. Anas wiyi, ndeen Rasulullah wiyi: “Mawɗo...! Ko ngalu barkinngu, ko ngalu barkinngu. Mi nanii ko kaalcfaa koo. Miɗo sikki aɗa foti rokkude ɗum banndiiko ɓadiiɗo. Ko ɗuum waɗi Abuu Talha wiyi : « aan Nelaaɗo, mi waɗat ɗum ». Ndeen o feccii ɗum hakkunde galle kaaw makko e ɓiɓɓe makko.
Imam Malik : 1583
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَعْطُوا السَّائِلَ وَإِنْ جَاءَ عَلَى فَرَسٍ
Malik wi'i kam diga [Zaid bin Aslam], Rasulullah wi'i: 'Hokku ƴamoowo hay so o arii e puccu'.
Imam Malik : 1584
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُعَاذٍ الْأَشْهَلِيِّ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ إِحْدَاكُنَّ أَنْ تُهْدِيَ لِجَارَتِهَا وَلَوْ كُرَاعَ شَاةٍ مُحْرَقًا
Haali kam Malik ummoraade e [Zaid bin Aslam] ummoraade e [Amru bin Mu’adz Al Asyhali Al Ansari] ummoraade e [neene makko] wiyi; 'Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam wiyi: 'Eeh rewɓe gooŋɗinɓe, woto gooto e mon famɗin rokkude hoɗdiiɓe mum dokkal, hay so ko koyngal ngaari ɓuuɓndi tan'.
Imam Malik : 1585
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ حَتَّى نَفِدَ مَا عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ مَا يَكُونُ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُمْ وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً هُوَ خَيْرٌ وَأَوْسَعُ مِنْ الصَّبْرِ
Haalaama mi wonde Malik ummoriiɗo e [Ibnu Shihab] ummoriiɗo e [Asa bin Yazid Al Laitsi] ummoriiɗo e [Abuu Sayid Al Khudri] wiyi won e Ansaar en naamndii Nelaaɗo Alla sallallaahu aleyhi wasallam, caggal ɗuum o rokki ɓe. Ndeen ɓe ñaagii ɓe ɓeyda, ndeen o ɓeydi haa ko o joginoo koo fof gasi. O wi’i: “Kala moƴƴere nde njogiimi, mi haɗataa ma nde. Kala mo reeni teddungal mum, sikke alaa Allah reenat teddungal mum. Kala naamniiɗo heƴande, sikke alaa Alla rokkata ɗum. Kala mo etinooma muñal, sikke alaa Alla ina rokka ɗum muñal. Hay gooto rokkaaka dokkal ɓurngal muñal moƴƴude e yaajde'.
Imam Malik : 1586
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَذْكُرُ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَالْيَدُ الْعُلْيَا هِيَ الْمُنْفِقَةُ وَالسُّفْلَى هِيَ السَّائِلَةُ
Haalaama mi e Malik ummoraade e [Nafi’] ummoraade e [Abdullaah bin Umar] wiyɗo nde o woni e dow minbar, o siftinii ko fayti e sadak e jogaade teddungal e ñaagaade, o wiyi: “Juuɗe dow ɓuri junngo les’. Juuɗe dow ɗee ko dokkuɗe, les ɗee ko naamnotooɗe'.
Imam Malik : 1587
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِعَطَاءٍ فَرَدَّهُ عُمَرُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَ رَدَدْتَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ أَخْبَرْتَنَا أَنَّ خَيْرًا لِأَحَدِنَا أَنْ لَا يَأْخُذَ مِنْ أَحَدٍ شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا ذَلِكَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ فَأَمَّا مَا كَانَ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ فَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ يَرْزُقُكَهُ اللَّهُ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَسْأَلُ أَحَدًا شَيْئًا وَلَا يَأْتِينِي شَيْءٌ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ إِلَّا أَخَذْتُهُ
Haalaama e am gila e Malik gila e [Zaid bin Aslam] gila e [Atha bin Yasar] o wiyi: “Jilaaɗo neldi huunde e Umar bin Khattab, caggal ɗuum Umar artiri ɗum. Ko ɗuum waɗi, Rasulullah naamndii mo : “hol ko waɗi aɗa wartira ɗum?” Umar jaabtii mo, yaa Nelaaɗo mbele a haalanaani min wonnde moƴƴere neɗɗo wonaa ittude huunde e goɗɗo ? Resulullah sallallaahu alayhii wasallam wiyi: maanaa ɗuum ko so o naamndiima. So wonaa e naamnaade, ko rizki mo Alla rokkata on.' Umar ɓin Khattaab wiyi ; 'E junngo mum woni ruuhu am, mi naamndataa hay gooto hay huunde, hay gooto rokkataa kam ko mi naamnaaki so wonaa mi ƴetta ɗum'.
Imam Malik : 1588
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ فَيَحْتَطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْتِيَ رَجُلًا أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَيَسْأَلَهُ أَعْطَاهُ أَوْ مَنَعَهُ
Malik wiyi kam e [Abuu Az Zinad] e [Al A’raj] e [Abuu Hurayrata] wonde Nelaaɗo Alla (JKM) wiyi: “E dow mo ruuhu am woni e junngo mum.” So gooto e mon ƴettii ɓoggol mum, ndeen ƴeewi leɗɗe, jolni ɗum e dow koyɗe mum, ɗuum ɓuri yahde to neɗɗo mo nguura mum heewi, ndeen ñaagotoo ɗum; walla o jaɓee walla o yedditee'.
Imam Malik : 1589
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ أَنَّهُ قَالَنَزَلْتُ أَنَا وَأَهْلِي بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَقَالَ لِي أَهْلِي اذْهَبْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْأَلْهُ لَنَا شَيْئًا نَأْكُلُهُ وَجَعَلُوا يَذْكُرُونَ مِنْ حَاجَتِهِمْ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُ عِنْدَهُ رَجُلًا يَسْأَلُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا أَجِدُ مَا أُعْطِيكَ فَتَوَلَّى الرَّجُلُ عَنْهُ وَهُوَ مُغْضَبٌ وَهُوَ يَقُولُ لَعَمْرِي إِنَّكَ لَتُعْطِي مَنْ شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَيَغْضَبُ عَلَيَّ أَنْ لَا أَجِدَ مَا أُعْطِيهِ مَنْ سَأَلَ مِنْكُمْ وَلَهُ أُوقِيَّةٌ أَوْ عَدْلُهَا فَقَدْ سَأَلَ إِلْحَافًا قَالَ الْأَسَدِيُّ فَقُلْتُ لَلَقْحَةٌ لَنَا خَيْرٌ مِنْ أُوقِيَّةٍ قَالَ مَالِك وَالْأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا قَالَ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَسْأَلْهُ فَقُدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِشَعِيرٍ وَزَبِيبٍ فَقَسَمَ لَنَا مِنْهُ حَتَّى أَغْنَانَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Haalaama kam diga Malik diga [Zaid bin Aslam] diga [Atha bin Yasar] diga [gorko Bani Asad] o wi'i min bee debbo am min ndarni haa Baqi' Al Gharqad, nden ɓesngu am wi'i: 'Jokkondira e Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam, nden ƴamtu ko min mbaawata e'. Ɓe ciftorii ndeen haajuuji maɓɓe, ndeen njah-mi ƴeewde Rasulullah sallallaahu alayhi wasallam, mi tawii won naamniiɗo mo huunde. Resulullah jaabtiima: “Miin mi nattii jogaade ko mbaawmi rokkude ma”. Gorko oo yalti e tikkere ina wiya, “Goonga, aɗa waawi rokkude kala mo njiɗɗaa! ' Ko cfuum wacfi, Resulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wiyi: 'O tikkanii kam, sabu mi alaa ko o naamndii koo. Kala e mon naamniiɗo hay so ina jogii uqiyyah gooto walla ko nanndi heen, ko goonga o naamndiima huunde e doole’. Al Asaadi wiyi; 'Gelooɗi men ɗi ɓadiima ɓiɗɓe ina ɓuri 'uqiyah' gooto. Malik wiyi; 'Uqiyah gooto ko dirham capanɗe tati'. Gorko Banu As'ad oo noon wiyi 'mi artii mi naamnaaki mo'. Ndeen Rasulullah (JKM) rokkii goɗɗo mburu e alkamaari, ndeen o renndini ɗum haa Alla Azza Wa Jalla heɓɓitii en.'
Imam Malik : 1590
و عَنْ مَالِك عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُمَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ عَبْدٌ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُقَالَ مَالِك لَا أَدْرِي أَيُرْفَعُ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ لَا
Gila e Malik ummoraade e [Al 'Ala` bin Abdurrahman] Nde o nani omo wiya, ''Jawdi ustataako sabu sadak, kadi Alla ɓeydataa maccuɗo yaafoowo so wonaa teddungal. Kadi maccuɗo waɗataa Tawadhu' so wonaa tawa Alla toownii darnde mum'. Malik wiyi; 'Mi anndaa so tawii ndee hadiis ina moƴƴi e Nelaaɗo (JKM) walla alaa'.
Imam Malik : 1591
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا قَدِمَ سَأَلَهُ إِبِلًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى عُرِفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ وَكَانَ مِمَّا يُعْرَفُ بِهِ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ أَنْ تَحْمَرَّ عَيْنَاهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَسْأَلُنِي مَا لَا يَصْلُحُ لِي وَلَا لَهُ فَإِنْ مَنَعْتُهُ كَرِهْتُ الْمَنْعَ وَإِنْ أَعْطَيْتُهُ أَعْطَيْتُهُ مَا لَا يَصْلُحُ لِي وَلَا لَهُ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَسْأَلُكَ مِنْهَا شَيْئًا أَبَدًا
Ina wiyee kam wonde Malik ummoriiɗo e [Abdullaah bin Abuu Bakr] ummoriiɗo e [baaba mum] wiyi: “Jilaaɗo toɗɗii gorko gooto ummoriiɗo Bani Abdul Al Asyhal ngam wonde amil zakat.” Nde o yottii, gorko oo naamndii gelooba e zakka oo. Ko ndeen Nelaaɗo salllaahu jallaahu tikkii, haa tikkere feeñi e yeeso makko. Ina jeyaa e maale tikkere makko, gite makko ina ngojji. Ndeen tan o wii: Goonga, gorko gooto naamndii kam huunde nde fotaani e am, saka e makko. So mi saliima ɗum, ko goonga mi yiɗaa salaade -hokkude-. So mi rokkii mo, firti ko miɗo rokka ko mi haandaani e makko kadi o haandaani’. Ndeen neɗɗo oo wii; 'Yaa Nelaaɗo Alla, mi naamnataa ma hay huunde haa abada'.
Imam Malik : 1592
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِادْلُلْنِي عَلَى بَعِيرٍ مِنْ الْمَطَايَا أَسْتَحْمِلُ عَلَيْهِ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْتُ نَعَمْ جَمَلًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ أَتُحِبُّ أَنَّ رَجُلًا بَادِنًا فِي يَوْمٍ حَارٍّ غَسَلَ لَكَ مَا تَحْتَ إِزَارِهِ وَرُفْغَيْهِ ثُمَّ أَعْطَاكَهُ فَشَرِبْتَهُ قَالَ فَغَضِبْتُ وَقُلْتُ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ أَتَقُولُ لِي مِثْلَ هَذَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ إِنَّمَا الصَّدَقَةُ أَوْسَاخُ النَّاسِ يَغْسِلُونَهَا عَنْهُمْ
Haali kam gila Malik gila [Zaid bin Aslam] gila [Baaba mum] wiyi; [Abdurrahmaan bin Al Arqam] wi’i: “Hollu am gelooɗi gonɗi e dow mum ɗi mbaawmi huutoraade ngam nawde Kuuɓal Gooŋɗinɓe”. Miin noon mbi’mi, “Eey.” ina woodi gelooɗi gorko ummoriiɗi e gelooɗi sadaka'. Ndeen Abdullaah bin Al Arqam naamndii, “Mbele aɗa weltoo so tawii gorko ɓuuɓɗo e nder kikiiɗe ɓuuɓɗo no feewi ina loota ko woni les sarong mum e ŋoral mum sabu maa.” Ndeen o rokki ma -ndiyam- ɗam, a yari?' Aslam wiyi mi tikkanii, waɗi mi wiyii yoo Alla yaafo ma hol ko waɗi aɗa wiya mi nii? Abdullaah Bun Arqaam wiyi; 'Goonga, zakka ko diƴƴe aadee ɗe ɓe laɓɓinta e koye maɓɓe'.
Imam Malik : 1593
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِاسْتَعْمَلَ مَوْلًى لَهُ يُدْعَى هُنَيًّا عَلَى الْحِمَى فَقَالَ يَا هُنَيُّ اضْمُمْ جَنَاحَكَ عَنْ النَّاسِ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ مُجَابَةٌ وَأَدْخِلْ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ وَإِيَّايَ وَنَعَمَ ابْنِ عَفَّانَ وَابْنِ عَوْفٍ فَإِنَّهُمَا إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَرْجِعَانِ إِلَى الْمَدِينَةِ إِلَى زَرْعٍ وَنَخْلٍ وَإِنَّ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَالْغُنَيْمَةِ إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُ يَأْتِنِي بِبَنِيهِ فَيَقُولُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَفَتَارِكُهُمْ أَنَا لَا أَبَا لَكَ فَالْمَاءُ وَالْكَلَأُ أَيْسَرُ عَلَيَّ مِنْ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ وَايْمُ اللَّهِ إِنَّهُمْ لَيَرَوْنَ أَنِّي قَدْ ظَلَمْتُهُمْ إِنَّهَا لَبِلَادُهُمْ وَمِيَاهُهُمْ قَاتَلُوا عَلَيْهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَأَسْلَمُوا عَلَيْهَا فِي الْإِسْلَامِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلَا الْمَالُ الَّذِي أَحْمِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا حَمَيْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بِلَادِهِمْ شِبْرًا
Malik wi'i kam diga [Zaid bin Aslam] diga [baaba maako] dow [Umar bin Khattab] huwini maccuɗo maako arandeejo bi'eteeɗo Hunayya ngam reenugo keeri. Ndeen Umar wii; 'Eeh Hunayya! Reento juuɗe mon e bonnude yimɓe, kulee duwaawu tooñooɓe. Sabu duwaawu leñol tooñaaɗo jaabaama. Naat e joom en gelooɗi e be’i seeɗa. Accu jawdi Ibnu Affan e Ibnu 'Auf tan, so jawdi maɓɓe ɗiɗo fof gasii, ɓe ngarta Madiina ɓe ndema ɓe ndema gese. Gaynaako en ɓe ngalaa gelooɗi walla be’i seeɗa, so jawdi maɓɓe gasii, ɓe ngarta e am ɓe ngadda ɓiɓɓe maɓɓe ɓe mbi’a ‘Yaa Amirul Mu’minin! Yaa amiruul muuminiin! aɗa woppa ɓe? Mi suusaa ma, ndiyam e huɗo ɓuri mi weeɓde e kaŋŋe e kaalis. Wallaahi kamɓe njii mi tooñii ɓe. Ɗum woni leydi maɓɓe e ndiyam maɓɓe. Ɓe kaɓi ngam heɓde ɗum e jamaanu Jahiliya, ɓe ndokki ɗum e jamaanu Lislaam. E oon mo ruuhu am woni e junngo mum, so wonaano ngalu ngu ngaddu-mi e laawol Alla, mi reenataa leydi maɓɓe hay innde wootere''.
Imam Malik : 1594
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِي خَمْسَةُ أَسْمَاءٍ أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَنَا أَحْمَدُ وَأَنَا الْمَاحِي الَّذِي يَمْحُو اللَّهُ بِيَ الْكُفْرَ وَأَنَا الْحَاشِرُ الَّذِي يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى قَدَمِي وَأَنَا الْعَاقِبُ
Ko Malik haalani mi ummoraade e [Ibnu Shihab] ummoraade e [Muhammadu bin Jabir bin Muth’im] wonde Nelaaɗo (JKM) wiyi mi: “Miɗo jogii inɗe joy: ko miin woni Muhammadu, miin woni Ahmadu, miin woni Al Mahi mo Alla momti keefeere e les am, ko mi Al Hamadi koyɗe am, e Al 'Aqib'.