Imam Malik : 1441
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ بُجَيْدٍ الْأَنْصَارِيِّ ثُمَّ الْحَارِثِيِّ عَنْ جَدَّتِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُدُّوا الْمِسْكِينَ وَلَوْ بِظِلْفٍ مُحْرَقٍ
Calishimikilwe kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Zaid bin Aslam] ukufuma kuli [Ibnu Bujaid Al Ansari Al Haritsi] ukufuma kuli [nyinakulu] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Peela abapiina, nangu fye ni pa nkonkoni fye - ulukasa lwa mbushi - ulwaocelwe! '
Imam Malik : 1442
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ الْمُسْلِمُ فِي مِعًى وَاحِدٍ وَالْكَافِرُ يَأْكُلُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Abu Az Zinad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukusosa ukuti, ‘Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘AbaMuslim balalya ne fumo limo ilyo abashasumina balalya ne fumo cinelubali’.
Imam Malik : 1443
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَافَهُ ضَيْفٌ كَافِرٌ فَأَمَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ فَحُلِبَتْ فَشَرِبَ حِلَابَهَا ثُمَّ أُخْرَى فَشَرِبَهُ ثُمَّ أُخْرَى فَشَرِبَهُ حَتَّى شَرِبَ حِلَابَ سَبْعِ شِيَاهٍ ثُمَّ إِنَّهُ أَصْبَحَ فَأَسْلَمَ فَأَمَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ فَحُلِبَتْ فَشَرِبَ حِلَابَهَا ثُمَّ أَمَرَ لَهُ بِأُخْرَى فَلَمْ يَسْتَتِمَّهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ يَشْرَبُ فِي مِعًى وَاحِدٍ وَالْكَافِرُ يَشْرَبُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ
Cashimikilwe kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Suhail bin Abu Salih] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Hurairah] uwatile, ‘Umuntu uwafiita aishile ku kutandalila Umutumwa wa kwa Lesa. Eico aebele imbushi ukuleta imbushi iya kukamwa, umukafi lyene anwile umukaka wa iko. Lyene bacikaka ukufuma ku mbushi imbi, kabili aliinwile. Lyene akame ukufuma ku mbushi imbi, kabili alenwa na kabili, ukufika na lintu apwishishe umukaka ukufuma ku mbushi cinelubali. Ubushiku bwakonkelepo uyu muntu apilibwile mu ciIslam. Mukalamba wa ng'anda alandile ukuti imbushi yakwe ikame umukaka. Anwile umukaka, lyene afumishepo na kabili lelo tafipwishishe. Eico Kasesema atile: ‘Umusumina anwa ne fumo limo ilyo umukaani anwa ne fumo cinelubali’.
Imam Malik : 1444
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي يَشْرَبُ فِي آنِيَةِ الْفِضَّةِ إِنَّمَا يُجَرْجِرُ فِي بَطْنِهِ نَارَ جَهَنَّمَ
Calishibikwe kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Nafi'] ukufuma kuli [Zaid bin Abdullah bin Umar bin Khattab] ukufuma kuli [Abdullah bin Abdulrahman bin Abu Bakr Ash Shidhiq] ukufuma kuli [Ummu Salamah] umukashi wa kwa Kasesema uo Umutumwa wa kwa Lesa atile: icipe ca silfere, mu cine cine akaumfwa ukubilikisha kwa mulilo wa mulilo wa pe mu mala yakwe’.
Imam Malik : 1445
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَيُّوبَ بْنِ حَبِيبٍ مَوْلَى سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَكُنْتُ عِنْدَ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ فَقَالَ لَهُ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ أَسَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ النَّفْخِ فِي الشَّرَابِ فَقَالَ لَهُ أَبُو سَعِيدٍ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَا أَرْوَى مِنْ نَفَسٍ وَاحِدٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبِنْ الْقَدَحَ عَنْ فَاكَ ثُمَّ تَنَفَّسْ قَالَ فَإِنِّي أَرَى الْقَذَاةَ فِيهِ قَالَ فَأَهْرِقْهَا
Nga ca kutila, “Ilyo nali pa mbali ya kwa Marwan, Abu Sa’id aishile.” Marwan bin Hakam amwipwishe ukuti, ‘Bushe nalimo mwaumfwapo ukuti Kasesema alikeene ukufuuta ilyo mulemwa?’ [Abu Sa’id Al Khudri] ayaswike ukuti, ‘Ee’. Lyene umuntu umo amwipwishe ati, ‘We Mutumwa wa kwa Lesa, te kuti nsuminishe umupashi umo! ’ Umukalamba wa bashilika atile: ‘Bikeni igalasi ukufuma ku kanwa kenu, lyene mupume! '' Uyu mwaume atile, 'Namona ukuti muli ici ciko muli ubukose! ’ Ayaswike ukuti: ‘Upoose! '
Imam Malik : 1446
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍكَانَا لَا يَرَيَانِ بِشُرْبِ الْإِنْسَانِ وَهُوَ قَائِمٌ بَأْسًا
Malik anjebele ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukuti [Aisyah] Ummul Mukminim na [Sa’d bin Waqqas] bali no muntontonkanya wa kuti te kuti cibe icabipa umuntu ukunwa ilyo aiminine’.
Imam Malik : 1447
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْقَارِئِ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَيَشْرَبُ قَائِمًا
Caliba icapalana kuli ine ukuti Malik ukufuma kuli [Abu Ja’far Al Qari] atile, ‘Namwene [Abdullah bin Umar] alemwa ilyo aiminine’.
Imam Malik : 1448
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَشْرَبُ قَائِمًا
Calishimikilwe kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [‘Amir bin Abdullah bin Az Zubair] ukufuma kuli [wishi] ukuti alenwa ilyo aiminina’.
Imam Malik : 1449
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِلَبَنٍ قَدْ شِيبَ بِمَاءٍ مِنْ الْبِئْرِ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ فَشَرِبَ ثُمَّ أَعْطَى الْأَعْرَابِيَّ وَقَالَ الْأَيْمَنَ فَالْأَيْمَنَ
Calishimikilwe kuli ine ukuti Malik ukufuma kuli [Ibnu Shihab] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile, ‘Inshita imo Kasesema alipeelwe umukaka uwasankanishiwe ku menshi ya cishima. Ku kulyo kwakwe kwali umuBedouin lintu ku kuso kwakwe kwali Abu Bakar As Siddiq. Anwile ica kunwa lyene acipeele kuli Bedouin no kutila: ‘Uwalungama, uwalungama’.
Imam Malik : 1450
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِشَرَابٍ فَشَرِبَ مِنْهُ وَعَنْ يَمِينِهِ غُلَامٌ وَعَنْ يَسَارِهِ الْأَشْيَاخُ فَقَالَ لِلْغُلَامِ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أُعْطِيَ هَؤُلَاءِ فَقَالَ الْغُلَامُ لَا وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أُوثِرُ بِنَصِيبِي مِنْكَ أَحَدًا قَالَ فَتَلَّهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَدِهِ
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Abu Hazm bin Dinar] ukufuma kuli [Sahl bin Sa’d Al Ansari] uwatile, ‘Ilyo umukalamba wa calo apeelwe ica kunwa, alinwile. Ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo kuli umwana umunono, lelo ku lubali lwakwe ulwa ku kuso kuli abakote abengi. Aipwishe umwana ukuti: ‘Bushe kuti wansuminisha, nga nabapeela aya menshi intanshi?’ Umwana ayaswike ati: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, kuli Lesa, iyo! Tandi no kubika pa ntanshi icakaniko candi ukufuma kuli imwe kuli uuli onse'. Sali bin Saadi atile; 'Eico Rasulullah alibikile mu minwe ya mwana.'
Imam Malik : 1451
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ أَبُو طَلْحَةَ لِأُمِّ سُلَيْمٍ لَقَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَعِيفًا أَعْرِفُ فِيهِ الْجُوعَ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ نَعَمْ فَأَخْرَجَتْ أَقْرَاصًا مِنْ شَعِيرٍ ثُمَّ أَخَذَتْ خِمَارًا لَهَا فَلَفَّتْ الْخُبْزَ بِبَعْضِهِ ثُمَّ دَسَّتْهُ تَحْتَ يَدِي وَرَدَّتْنِي بِبَعْضِهِ ثُمَّ أَرْسَلَتْنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ النَّاسُ فَقُمْتُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آرْسَلَكَ أَبُو طَلْحَةَ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ لِلطَّعَامِ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ مَعَهُ قُومُوا قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْتُ أَبَا طَلْحَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ وَلَيْسَ عِنْدَنَا مِنْ الطَّعَامِ مَا نُطْعِمُهُمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو طَلْحَةَ مَعَهُ حَتَّى دَخَلَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلُمِّي يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا عِنْدَكِ فَأَتَتْ بِذَلِكَ الْخُبْزِ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفُتَّ وَعَصَرَتْ عَلَيْهِ أُمُّ سُلَيْمٍ عُكَّةً لَهَا فَآدَمَتْهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ بِالدُّخُولِ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ حَتَّى أَكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا وَالْقَوْمُ سَبْعُونَ رَجُلًا أَوْ ثَمَانُونَ رَجُلًا
Calishimikilwe kuli ine ukufuma kuli Malik ukuti [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talha] aumfwile [Anas bin Malik] atile, ‘Abu Talha atile kuli Ummu Sulaim, ‘Naumfwile ishiwi lya kwa Sulaim lyali ilyanaka nga nshi kabili ilyacepa, nalishibe ukuti ali ne nsala. Bushe muli na fimo?’ Ummu Sulain ayaswike ati, 'Ee'. Lyene Umm Sulaim afumishe umukate wa ngano uwapapatala ilyo aleikata ica kufwala cakwe ica ku mutwe. Ummu Sulaim lyene abikile umukate mu cisalu no kuubika mwi samba lya kuboko kwandi. Lyene antumiine ukutwala ifya kulya kuli Kasesema. Ana atile; 'Nalimusendele ku kumona Kasesema saw. Namusangile naikala mu mosque na balupwa lwakwe, lyene naiminine pa ntanshi yabo. Umuntu uukalamba aipwishe ukuti: ‘Bushe ni Abu Talha uwamukonkomeshe?’ Ana atile, ‘Nayaswike; 'Ee'. Aipwishe ukuti: ‘Ukuleta ifya kulya? ’ Nayaswike ukuti, ‘Ee’. Lyene Rasulullah atile ku bantu abaali nankwe ati: ‘Iminine! Anas atile, ‘Afuminepo kabili nali pa ntanshi yabo, ukufika na lintu nakumanya Abu Talha no kumweba pali ici’. Abu Talha atile, ‘O Ummu Sulaim, Shikulu wa Sulaim aishile na bantu, ilyo ifwe tatukwete ifya kulya ifyalinga ifya kubabombela! ’ Ummu Sulaim ayaswike ukuti, ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Ana atile; 'Abu Talhah asangile Kasesema Saullaahu 'alaihi Wasalahu. Lyene wene na Abu Talha baingile mu ng’anda, kabili atile: ‘O Ummu Sulaim, iseni kuno! finshi uli nafyo?’ Umm Sulaim lyene aishile ne mikate, lyena Lesa uukalamba alandile ukuti umukate upooselwe. E ico umukate walipooselwe kabili Umm Sulaim apongolwele umukaka mu cipe ukufika na lintu wasanguka ica kulya ca ku lubali. Umukalamba wa citungu alandile fimo nga fintu Lesa alefwaya ukuti asose. Pa numa ya ico atile: ‘Itani abantu ikumi ukuti bengile’. Abu Talhah lyene aitile abantu ikumi ukuti bengile, lyene baingile no kulya ifya kulya ukufika na lintu baumfwile ukuti balikuta, lyene bafuminepo. Atile na kabili: ‘Itani abantu ikumi ukuti bengile’. Abu Talhah lyene aitile abantu ikumi ukuti bengile, lyene baingile no kulya ifya kulya ukufika na lintu baumfwile ukuti balikuta, lyene bafuminepo. Atile na kabili: ‘Itani abantu ikumi ukuti bengile’. Abu Talhah lyene aitile abantu ikumi ukuti bengile, lyene baingile no kulya ifya kulya ukufika na lintu baumfwile ukuti balikuta, lyene bafuminepo. Atile na kabili: ‘Itani abantu ikumi ukuti bengile’. Abu Talhah lyene aitile abantu ikumi ukuti bengile, lyene baingile no kulya ifya kulya ukufika na lintu baumfwile ukuti balikuta, lyene bafuminepo. Atile na kabili: ‘Itani abantu ikumi ukuti bengile’. Pa kuti abantu bonse balye no kukuta. Kwaliko amakumi cinelubali (70) nelyo amakumi cinekonsekonse’.
Imam Malik : 1452
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ طَعَامُ الْاثْنَيْنِ كَافِي الثَّلَاثَةِ وَطَعَامُ الثَّلَاثَةِ كَافِي الْأَرْبَعَةِ
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Abu Az Zinad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Ifya kulya fya bantu babili fyalinga abantu batatu, kabili ifya kulya fya bantu batatu fyalinga abantu bane’.
Imam Malik : 1453
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَغْلِقُوا الْبَابَ وَأَوْكُوا السِّقَاءَ وَأَكْفِئُوا الْإِنَاءَ أَوْ خَمِّرُوا الْإِنَاءَ وَأَطْفِئُوا الْمِصْبَاحَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَفْتَحُ غَلَقًا وَلَا يَحُلُّ وِكَاءً وَلَا يَكْشِفُ إِنَاءً وَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ عَلَى النَّاسِ بَيْتَهُمْ
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Abu Zubair Al Maki] ukufuma kuli [Jabir bin Abdullah] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne mapaalo ya kwa Lesa yabe pali wene) atile: ‘Isaleni imilyango no kubika ififutu pa fipe fyenu ifya menshi, pindululeni ifipe fyenu ukubwelela panshi nelyo ukufimba ifipe fyenu. Zima amalaiti, pantu Satana te kuti afungule ifiibi ifyashingulwikwa, te kuti afungule ifipimo, te kuti afungule ifipe. Na kuba, ifipesha amano kuti fyabika umulilo ku - ukubika umulilo ku - mayanda muli ifyo ukufionaula'.
Imam Malik : 1454
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْكَعْبِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتُهُ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَضِيَافَتُهُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ فَمَا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ وَلَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يَثْوِيَ عِنْدَهُ حَتَّى يُحْرِجَهُ
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] ukufuma kuli [Abu Syuraih Al Ka’bi] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Uuli onse uwasumina muli Lesa no Bushiku bwa Kulekelesha afwile ukulanda ifisuma nelyo ukucena. Umuntu onse uwasumina muli Allah no Bushiku bwa Kulekelesha afwile ukucindika abekala mupalamano bakwe. Umuntu onse uwasumina muli Allah no Bushiku bwa Kulekelesha afwile ukucindika abeni bakwe; icacindama ni kasuba no bushiku, lintu insambu sha kutandalila ni nshiku shitatu, nga fintu icashala ni nkumbu. Tacili icalinga kuli -abalendo- ukwikala mu ng'anda ya mwine, ku kucula kwa mwine'.
Imam Malik : 1455
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ إِذْ اشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ فَوَجَدَ بِئْرًا فَنَزَلَ فِيهَا فَشَرِبَ وَخَرَجَ فَإِذَا كَلْبٌ يَلْهَثُ يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَقَالَ الرَّجُلُ لَقَدْ بَلَغَ هَذَا الْكَلْبَ مِنْ الْعَطَشِ مِثْلُ الَّذِي بَلَغَ مِنِّي فَنَزَلَ الْبِئْرَ فَمَلَأَ خُفَّهُ ثُمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ حَتَّى رَقِيَ فَسَقَى الْكَلْبَ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَغَفَرَ لَهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ لَأَجْرًا فَقَالَ فِي كُلِّ ذِي كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Sumayya] uwa kale umusha wa kwa Abu Bakr, ukufuma kuli [Abu Shalih Nga Saman] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne mapaalo ya kwa Lesa yabe pali wene) atile: ‘Inshita imo, kwali umuntu uwaleenda mu nshila. Aali ne cilaka nga nshi, e co asangile icishima. Lyene aingile muli cilya no kunwa amenshi. Ilyo afumine, asangile imbwa yafumya ululimi no kulya impanga ya menshi pantu yali ne nsala. Lyene umuntu atile; ‘Mu cine cine iyi mbwa yalikwata insala nga fintu na ine nali ne nsala,’ lyene yaile panshi na kabili ku cishima. Lyene aisushishe amenshi mu nsapato shakwe, aikatile ku kanwa, ukufika na lintu afumine mu cishima, pa numa ya ico apeele imbwa amenshi. Allah alimutashishe kabili alimwelele'. Abanankwe baipwishe ukuti: ‘O Mutumwa wa kwa Allah, pa mulandu wa kuti twapeela fimo ku nama tulapokelela icilambu?’ Atile: ‘Muli onse uwakwata ubumi muli icilambu’.
Imam Malik : 1456
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْثًا قِبَلَ السَّاحِلِ فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَهُمْ ثَلَاثُ مِائَةٍ قَالَ وَأَنَا فِيهِمْ قَالَ فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ فَنِيَ الزَّادُ فَأَمَرَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِأَزْوَادِ ذَلِكَ الْجَيْشِ فَجُمِعَ ذَلِكَ كُلُّهُ فَكَانَ مِزْوَدَيْ تَمْرٍ قَالَ فَكَانَ يُقَوِّتُنَاهُ كُلَّ يَوْمٍ قَلِيلًا قَلِيلًا حَتَّى فَنِيَ وَلَمْ تُصِبْنَا إِلَّا تَمْرَةٌ تَمْرَةٌ فَقُلْتُ وَمَا تُغْنِي تَمْرَةٌ فَقَالَ لَقَدْ وَجَدْنَا فَقْدَهَا حَيْثُ فَنِيَتْ قَالَ ثُمَّ انْتَهَيْنَا إِلَى الْبَحْرِ فَإِذَا حُوتٌ مِثْلُ الظَّرِبِ فَأَكَلَ مِنْهُ ذَلِكَ الْجَيْشُ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ لَيْلَةً ثُمَّ أَمَرَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِضِلْعَيْنِ مِنْ أَضْلَاعِهِ فَنُصِبَا ثُمَّ أَمَرَ بِرَاحِلَةٍ فَرُحِلَتْ ثُمَّ مَرَّتْ تَحْتَهُمَا وَلَمْ تُصِبْهُمَاقَالَ مَالِك الظَّرِبُ الْجُبَيْلُ
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Wahab bin Kaisan] ukufuma kuli [Jabir bin Abdullah] atile; 'Umukalamba wa citungu atumine ibumba ku lulamba lwa bemba. Asalile Abu Ubaida bin Jarra ukuba intungulushi ya bashilika, ilyo impendwa yabo yali abantu imyanda itatu’. Yabiri atile; ‘Kabili ndi umo uwa bene. Lyene twatendeke ukupita, ukufika ilyo twafikile pa musebo umo twapalamine ku kupwisha ifya kulya. Abu Ubaidah alandile ukuti ifya kufwala fya bashilika abashele filonganikwe, kabili ifya kufwala fyalonganikwe. Ifya kulya ifyalonganikwe fyalifikile ku mifuko ibili iya ma date.’ Yabiri atile; '-Ico cipe- cali ca kulya cesu ica kubalilapo cila bushiku, eico panono panono ifya kulya fyalepwa. Kabili tatwalepokelela ifya kulya fimbi ukufumyako fye ubushiku bumo ku muntu umo umo. Nalipushe ukuti; 'Bushe ubushiku bupilibula shani'. Abu Ubaida ayaswike ukuti; 'Twasangile ica kupilibula ifipe fyesu ifyapwa'. Yabiri atile; ‘Lyene twafikile pa lulamba lwa bemba, kabili calisangwike ukuti kwali icisabi icakulisha nga ulupili. E ico abashilika balilile ubushiku ikumi na cinekonsekonse. Abu Ubaida alandile ukuti bapokele imimba yakwe ibili no kuipoosa pa cimuti. Alandile ukuti baletele ingamila iyakwelapo. Casangwa ukuti ingamila yali na maka ya kupita mwi samba lya mishipa ya nswi kabili tayaipokele’. Malik atile; 'Azh Zharb ni lupili ulunono'.
Imam Malik : 1457
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ جَدَّتِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ إِحْدَاكُنَّ لِجَارَتِهَا وَلَوْ كُرَاعَ شَاةٍ مُحْرَقًا
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Zaid bin Aslam] ukufuma kuli [‘Amr bin Sa’ad bin Mu’adz] ukufuma kuli [nyinakulu] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Mwe banakashi abasumina, tekuti umo uwa imwe aumfwe ukuti ali uwacepa ukupeela umunankwe nangu fye ifupa lya ng’ombe ilyapya’.
Imam Malik : 1458
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ نُهُوا عَنْ أَكْلِ الشَّحْمِ فَبَاعُوهُ فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ
Caliba icapalana kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Abdullah bin Abu Bakr] atile, ‘Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Lesa atukile abaYuda, balikanishiwa ukulya amafuta, lelo balayashita no kulya ifisabo fya uleshitisha’.
Imam Malik : 1459
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِكَانَ يَأْكُلُ خُبْزًا بِسَمْنٍ فَدَعَا رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ وَيَتَّبِعُ بِاللُّقْمَةِ وَضَرَ الصَّحْفَةِ فَقَالَ عُمَرُ كَأَنَّكَ مُقْفِرٌ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا أَكَلْتُ سَمْنًا وَلَا لُكْتُ أَكْلًا بِهِ مُنْذُ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ عُمَرُ لَا آكُلُ السَّمْنَ حَتَّى يَحْيَا النَّاسُ مِنْ أَوَّلِ مَا يَحْيَوْنَ
Malik anjebele ukufuma kuli [Yahya bin Sa’id] ukuti [Umar bin Khattab] alyele umukate uwakwata umukaka, lyene aitile umo uwa baBedouin. Umar bin Khatab atendeke ukulya no kukonka umuntu uwali ne mbale iikalamba. Umar atile; 'Mulemoneka ukuti tamwakwata ifya kulya'. Ayaswike ukuti; 'Kuli Lesa, nshalya na ghee pa nshita itali kabili nshatafuna na yo ukufuma pali ici na cilya'. Lyene Umar atile; 'Nshakalye samin mpaka abantu bengaikala ukufuma pa kutendeka kwa mweo wabo'.
Imam Malik : 1460
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِوَهُوَ يَوْمَئِذٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ يُطْرَحُ لَهُ صَاعٌ مِنْ تَمْرٍ فَيَأْكُلُهُ حَتَّى يَأْكُلَ حَشَفَهَا
Cashimikilwe kuli ine ukufuma kuli Malik ukufuma kuli [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile; 'Namwene [Umar bin Khattab] apeelwe ubushiku bumo ubwa sha', pali ilya nshita ali ni Amirul Mukminin. Umar aliile ukufika na lintu alyele amadati ayabipa nga nshi.’