Imam Malik : 1441
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ بُجَيْدٍ الْأَنْصَارِيِّ ثُمَّ الْحَارِثِيِّ عَنْ جَدَّتِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُدُّوا الْمِسْكِينَ وَلَوْ بِظِلْفٍ مُحْرَقٍ
Haalaama e am gila e Malik ummoraade e [Zaid bin Aslam] ummoraade e [Ibnu Bujaid Al Ansari Al Haritsi] ummoraade e [neene makko] wonde Nelaaɗo Alla sallallaahu alayhi wasallam wiyi: ‘Hokku miskineeɓe, hay so ko e wuttulo tan – koyngal ngaari – ngu ɓuuɓnaaka! '
Imam Malik : 1442
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ الْمُسْلِمُ فِي مِعًى وَاحِدٍ وَالْكَافِرُ يَأْكُلُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ
Ko ɗum hawri e am gila e Malik ummoraade e [Abuu Az Zinad] ummoraade e [Al A’raj] ummoraade e [Abuu Hurairah] o wiyi “Nelaaɗo Alla sallallaahu alayhi wasallam wiyi: “Juulɓe ina ñaama e ɓalndu wooturu, keefeere ina ñaama e ɓalndu jeeɗiɗi”.
Imam Malik : 1443
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَافَهُ ضَيْفٌ كَافِرٌ فَأَمَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ فَحُلِبَتْ فَشَرِبَ حِلَابَهَا ثُمَّ أُخْرَى فَشَرِبَهُ ثُمَّ أُخْرَى فَشَرِبَهُ حَتَّى شَرِبَ حِلَابَ سَبْعِ شِيَاهٍ ثُمَّ إِنَّهُ أَصْبَحَ فَأَسْلَمَ فَأَمَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ فَحُلِبَتْ فَشَرِبَ حِلَابَهَا ثُمَّ أَمَرَ لَهُ بِأُخْرَى فَلَمْ يَسْتَتِمَّهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ يَشْرَبُ فِي مِعًى وَاحِدٍ وَالْكَافِرُ يَشْرَبُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ
Haalaama e am gila e Malik gila e [Suhail bin Abuu Salih] gila e [baaba mum] gila e [Abuu Hurayrata] o wiyi “keefeere gooto arii yilloyaade Nelaaɗo Alla sallallaahu aleyhi wasallam.” Nii woni o yamiri ngaari ndii yo addu ngaari ndi ina ɓuuɓna, keefeero oo noon yari kosam mum. Ndeen ɗum ɓuuɓnaama e ngaari goɗndi, o yari ndi. Ndeen o 6uuccii ndu ngaari gocfndi, o yari kadi, haa o gayni kosam ɗam ngaari jeeɗiɗi. Janngo mum gorko oo naati lislaam. Rasulullah Sallallaahu 'leyhi wasallam yamiri yoo ngaari mum ɓoorne. O yari kosam ɗam, o holliti ɗam kadi kono o waawaano timminde ɗam. So Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam wiyi : ‘goongɗinɗo ina yara e ɓalndu wooturu, keefeero ina yara e ɓalndu jeeɗiɗi’.
Imam Malik : 1444
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي يَشْرَبُ فِي آنِيَةِ الْفِضَّةِ إِنَّمَا يُجَرْجِرُ فِي بَطْنِهِ نَارَ جَهَنَّمَ
Haalanaama kam gila e Malik gila e [Nafi'] gila e [Zaid bin Abdullaah bin Umar bin Khattab] gila e [Abdullaah bin Abdurrahmaan bin Abu Bakr Ash Shidhiq] gila e [Ummu Salamah] debbo Nelaaɗo sallallaahu alayihi wasallam, wonde Nelaaɗo Alla wiyi ko: 6uu6ol kaalis, maa nan tigi 6uu6ol jeyngol e nder reedu mum’.
Imam Malik : 1445
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَيُّوبَ بْنِ حَبِيبٍ مَوْلَى سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَكُنْتُ عِنْدَ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ فَقَالَ لَهُ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ أَسَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ النَّفْخِ فِي الشَّرَابِ فَقَالَ لَهُ أَبُو سَعِيدٍ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَا أَرْوَى مِنْ نَفَسٍ وَاحِدٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبِنْ الْقَدَحَ عَنْ فَاكَ ثُمَّ تَنَفَّسْ قَالَ فَإِنِّي أَرَى الْقَذَاةَ فِيهِ قَالَ فَأَهْرِقْهَا
Had wi'i yam diga Malik diga [Ayyuba bin Habib] maccuɗo ɓooyma Saad bin Abuu Waqqash, diga [Abuu Al Mutsanna Al Juhani] wi'i, ''Nde mi woni haa sera Marwan bin Al Hakam, Abuu Sa'id Al Khudri wari. Marwan bin Hakam naamndii mo : « a meeɗii nande Nelaaɗo (JKM) ina haɗi foofde so ina yara? [Abuu Sayiid Al Khudri] jaabii, “Eey”. Ndeen gorko gooto naamndii mo : « eehey maa Nelaaɗo Alla, mi waawaa heɗaade e fooftere wootere! ' ' Resulullah sallallaahu ' alaihi wasallam wi'i: 'Ittu gilaas oo e hunuko maa, nden foofa! '' Gorko oo wi'i ''Mi yi'i diƴƴe ina heen ! ' O jaabi: 'Fuɗɗu ɗum! '
Imam Malik : 1446
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍكَانَا لَا يَرَيَانِ بِشُرْبِ الْإِنْسَانِ وَهُوَ قَائِمٌ بَأْسًا
Malik wi'i kam diga [Ibnu Shihab] dow [Aisyah] Ummul Mukminim e [Sa'd bin Waqqas] ɗon mari miijo dow neɗɗo yara ɗon dari, walaa ko boni'.
Imam Malik : 1447
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْقَارِئِ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَيَشْرَبُ قَائِمًا
Ina hawri e am wonde Malik ummoriiɗo [Abuu Jaafar Al Qari] wiyi ‘mi yiyii [Abdullaah bin Umar] ina yara ina darii’.
Imam Malik : 1448
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَشْرَبُ قَائِمًا
Haalaama e am gila e Malik gila e [‘Amir bin Abdullaah bin Az Zubair] gila e [baaba mum] wonde omo yara ina darii’.
Imam Malik : 1449
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِلَبَنٍ قَدْ شِيبَ بِمَاءٍ مِنْ الْبِئْرِ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ فَشَرِبَ ثُمَّ أَعْطَى الْأَعْرَابِيَّ وَقَالَ الْأَيْمَنَ فَالْأَيْمَنَ
Ina haalee e am wonde Malik ummoriiɗo e [Ibnu Shihab] ummoriiɗo e [Anas bin Malik] wiyi, “Waɗii sahaa gooto, Nelaaɗo (JKM) rokkaama kosam ɗam ɓuuɓnaama e ndiyam ɓuuɓɗam. To bannge ñaamo makko ko Beduin gooto, to bannge nano makko ko Abuu Bakar As Siddiq. O yari njaram ɗam o rokki ɗum Beduin o wi’i: ‘Ko foti, ko foti’.
Imam Malik : 1450
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِشَرَابٍ فَشَرِبَ مِنْهُ وَعَنْ يَمِينِهِ غُلَامٌ وَعَنْ يَسَارِهِ الْأَشْيَاخُ فَقَالَ لِلْغُلَامِ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أُعْطِيَ هَؤُلَاءِ فَقَالَ الْغُلَامُ لَا وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أُوثِرُ بِنَصِيبِي مِنْكَ أَحَدًا قَالَ فَتَلَّهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَدِهِ
Ina jokkondiri e am gila e Malik ummoraade e [Abuu Hazm bin Dinar] ummoraade e [Sahl bin Saad Al Ansari] wiyɗo nde Rasulullah (JKM) rokkaama njaram, o yari ɗum. Bannge makko ñaamo ina waɗi cukalel tokosel, bannge nano ina waɗi mawɓe heewɓe. O naamndii cukalel ngel: “Aɗa jaɓa mi, so mi adii rokkude ɓe ngoo ndiyam?” Cukalel ngel jaabtii: “Eeh Nelaaɗo wallaahi alaa! Mi ardintaa geɗal am e maa e hay gooto'. Sahl Bun Saad wiyi; 'So Rasulullah (JKM) fawi ɗum e junngo cukalel ngel.
Imam Malik : 1451
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ أَبُو طَلْحَةَ لِأُمِّ سُلَيْمٍ لَقَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَعِيفًا أَعْرِفُ فِيهِ الْجُوعَ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ نَعَمْ فَأَخْرَجَتْ أَقْرَاصًا مِنْ شَعِيرٍ ثُمَّ أَخَذَتْ خِمَارًا لَهَا فَلَفَّتْ الْخُبْزَ بِبَعْضِهِ ثُمَّ دَسَّتْهُ تَحْتَ يَدِي وَرَدَّتْنِي بِبَعْضِهِ ثُمَّ أَرْسَلَتْنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ النَّاسُ فَقُمْتُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آرْسَلَكَ أَبُو طَلْحَةَ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ لِلطَّعَامِ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ مَعَهُ قُومُوا قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْتُ أَبَا طَلْحَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ وَلَيْسَ عِنْدَنَا مِنْ الطَّعَامِ مَا نُطْعِمُهُمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو طَلْحَةَ مَعَهُ حَتَّى دَخَلَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلُمِّي يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا عِنْدَكِ فَأَتَتْ بِذَلِكَ الْخُبْزِ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفُتَّ وَعَصَرَتْ عَلَيْهِ أُمُّ سُلَيْمٍ عُكَّةً لَهَا فَآدَمَتْهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ بِالدُّخُولِ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ حَتَّى أَكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا وَالْقَوْمُ سَبْعُونَ رَجُلًا أَوْ ثَمَانُونَ رَجُلًا
Haalaama e am gila e Maalik wonde [Ishaq bin Abdullaah bin Abuu Talha] nanii [Anas bin Maalik] ina wiya, Abuu Talha wiyi Ummu Suleyim, “Mi nanii daande Rasulullah sallallaahu alayihi wasallam ina famɗi no feewi, ina famɗi no feewi, miɗo anndi o weelii.” Aɗa jogii huunde? Ummu Suleyna jaabii, “eey”. Ndeen Ummu Sulaim yaltinii mburu alkamaari ɓuuɓɗo ina nanngi feggere mum. Ummu Sulaim noon waɗi mburu oo e veil, fawi ɗum les junngo am. O neli kam ndeen yo mi yettin ñaamdu nduu e juuɗe Nelaaɗo (JKM) . Anas wiyi; 'Mi wadiino mo ngam yi'ugo Annabiijo kisal. Mi tawii omo jooɗii e jumaa e sehilaaɓe makko, caggal ɗuum mi darii e yeeso maɓɓe. Resulullah (JKM) naamndii: “mbele ko Abuu Talhaa yamiri ma?” Anas wiyi, mi jaabiima; 'Oho'. O naamndii : « Ngam addude nguura ? ' Mi jaabi, 'Eey'. Ndeen Rasulullah (JKM) wiyi yimɓe wonduɓe e makko ɓee: “Ndaree! Anas wi'i: O dilli, mi ɗon yeeso maɓɓe, haa mi fotti bee Abuu Talha, mi haalani mo ɗum. Abuu Talha wiyi, “eehey maa Ummu Suleyma, Rasulullah sallalaahu aleyhi wasallam arii e yimɓe, tawi min ngalaano nguura haa heewi ngam gollanaade ɓe! ' Ummu Sulaim jaabii, 'Alla e Nelaaɗo mum ɓuri anndude'. Anas wiyi; 'Abuu Talhah hawri e Nelaaɗo kisal. Ndeen kanko e Abuu Talha ɓe naati suudu nduu, Rasulullah sallallaahu alayhi wasallam wiyi: “eehey maa ummu Suleyma, ar ɗoo! hol ko njogiɗaa?' Ummu Sulaim ndeen arii e mburu, ndeen Rasulullah yamiri yo mburu oo ɓuuɓne. Nii woni mburu oo ɓuuɓnaa, Ummu Sulaim werlii e nder lowre ndee haa wonti ñaamdu bannge. Rasulullah kisal haali huunde no Allah yiɗirnoo o haalde nii. Caggal cfuum o wi’i: “Noddu yim6e sappo yoo naata”. Ndeen Abuu Talha noddii yimɓe sappo yo naata, caggal ɗuum ɓe naati ɓe ñaami haa ɓe keɓi, ɓe njalti. O wi’i kadi: ‘Noddu yimɓe sappo naata’. Ndeen Abuu Talha noddii yimɓe sappo yo naata, caggal ɗuum ɓe naati ɓe ñaami haa ɓe keɓi, ɓe njalti. O wi’i kadi: ‘Noddu yimɓe sappo naata’. Ndeen Abuu Talha noddii yimɓe sappo yo naata, caggal ɗuum ɓe naati ɓe ñaami haa ɓe keɓi, ɓe njalti. O wi’i kadi: ‘Noddu yimɓe sappo naata’. Ndeen Abuu Talha noddii yimɓe sappo yo naata, caggal ɗuum ɓe naati ɓe ñaami haa ɓe keɓi, ɓe njalti. O wi’i kadi: ‘Noddu yimɓe sappo naata’. Haa yimɓe ɓee fof ñaama haa keewa. Ko capanɗe jeeɗiɗi walla capanɗe jeetati'.
Imam Malik : 1452
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ طَعَامُ الْاثْنَيْنِ كَافِي الثَّلَاثَةِ وَطَعَامُ الثَّلَاثَةِ كَافِي الْأَرْبَعَةِ
Ina haalee e am gila e Malik ummoraade e [Abuu Az Zinad] ummoraade e [Al A’raj] ummoraade e [Abuu Hurairah] wonde Nelaaɗo Alla sallallaahu alayihi wasallam wiyi: “Nyaamdu yimɓe ɗiɗo ina heddi e yimɓe tato, ñaamdu yimɓe tato ina heddi e yimɓe nayo”.
Imam Malik : 1453
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَغْلِقُوا الْبَابَ وَأَوْكُوا السِّقَاءَ وَأَكْفِئُوا الْإِنَاءَ أَوْ خَمِّرُوا الْإِنَاءَ وَأَطْفِئُوا الْمِصْبَاحَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَفْتَحُ غَلَقًا وَلَا يَحُلُّ وِكَاءً وَلَا يَكْشِفُ إِنَاءً وَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ عَلَى النَّاسِ بَيْتَهُمْ
Ina haalee e am gila e Malik ummoraade e [Abu Zubair Al Maki] ummoraade e [Jabir bin Abdullah] wonde Nelaaɗo Alla (JKM) wiyi : “Uddude dame ɗee, mbaɗon heen ɓuuɓri e dow ɓulli mon ndiyam, mbaylitee ɓulli mon dow walla ɓuuɓnee ɓulli mon. Mumtu fitirla kaa, sabu Seyɗaane waawaa udditaade dame cokraaɗe, waawaa udditaade jokkere enɗam, waawaa udditaade paɗe. E goonga, ɓowɗi ina mbaawi huɓɓude yiite - huɓɓude yiite - cuuɗi tawa ina bonna ɗum en'.
Imam Malik : 1454
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْكَعْبِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتُهُ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَضِيَافَتُهُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ فَمَا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ وَلَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يَثْوِيَ عِنْدَهُ حَتَّى يُحْرِجَهُ
Ina haalee e am gila e Malik ummoraade e [Sa’id bin Abuu Sa’id Al Maqburi] ummoraade e [Abu Syuraih Al Ka’bi] wonde Nelaaɗo Alla sallallaahu alayhi wasallam wiyi: “Kala gooŋɗinɗo Alla e ñalawma cakkitiiɗo oo, yo haal ko moƴƴi walla yo deƴƴu. Kala gooŋɗinɗo Alla e ñalawma darnga yoo hormo koɗdiiɗo mum. Kala gooŋɗinɗo Allah e ñalawma darnga yoo teddin hoɓɓe mum; ko farilla ko ñalawma e jamma, hakke njillu ko balɗe tati, ko heddii koo ko sadak. Wonaa halal wonande -hoɓɓe- jooɗaade e galle joom mum, e mette joom mum'.
Imam Malik : 1455
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ إِذْ اشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ فَوَجَدَ بِئْرًا فَنَزَلَ فِيهَا فَشَرِبَ وَخَرَجَ فَإِذَا كَلْبٌ يَلْهَثُ يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَقَالَ الرَّجُلُ لَقَدْ بَلَغَ هَذَا الْكَلْبَ مِنْ الْعَطَشِ مِثْلُ الَّذِي بَلَغَ مِنِّي فَنَزَلَ الْبِئْرَ فَمَلَأَ خُفَّهُ ثُمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ حَتَّى رَقِيَ فَسَقَى الْكَلْبَ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَغَفَرَ لَهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ لَأَجْرًا فَقَالَ فِي كُلِّ ذِي كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ
Ina haalee e am gila e Malik ummoriiɗo e [Sumayya] gonnooɗo maccuɗo Abuu Bakr, gila e [Abuu Shalih As Saman] ummoriiɗo e [Abuu Hurayrata] wonde Nelaaɗo Alla (JKM) wiyi: “Won sahaa gooto, won gorko gooto ina yaha e laawol. O ɗomɗi no feewi, o heɓi ɓunndu. Ndeen o jippoyii e magge, o yari ndiyam ɗam. Nde o yalti, o tawi kuɗol ina fawi ɗemngal ina ñaama leydi ɓuuɓndi sabu ɗomɗi. Ndeen tan gorko oo wii; -Goonga oo 6icfcfo 6aleejo ina 6ooytoo no 6ooycfo am nii, ndeen o jippii kadi e 6uu6ol ngol. Ndeen o he6tinii paɗe makko ndiyam, o jokki e hunuko makko, haa o yalti e 6unndu nduu, caggal cfuum o rokki dogdu nduu ndiyam. Alla yetti mo, yaafimo'. Sahaabaaɓe ɓee naamndii : “Eeh Nelaaɗo, sabu en ndokki huunde e daabaaji en keɓat njoɓdi?” O wiyi : ‘e kala jogiiɗo nguurndam ina woodi njoɓdi’.
Imam Malik : 1456
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْثًا قِبَلَ السَّاحِلِ فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَهُمْ ثَلَاثُ مِائَةٍ قَالَ وَأَنَا فِيهِمْ قَالَ فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ فَنِيَ الزَّادُ فَأَمَرَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِأَزْوَادِ ذَلِكَ الْجَيْشِ فَجُمِعَ ذَلِكَ كُلُّهُ فَكَانَ مِزْوَدَيْ تَمْرٍ قَالَ فَكَانَ يُقَوِّتُنَاهُ كُلَّ يَوْمٍ قَلِيلًا قَلِيلًا حَتَّى فَنِيَ وَلَمْ تُصِبْنَا إِلَّا تَمْرَةٌ تَمْرَةٌ فَقُلْتُ وَمَا تُغْنِي تَمْرَةٌ فَقَالَ لَقَدْ وَجَدْنَا فَقْدَهَا حَيْثُ فَنِيَتْ قَالَ ثُمَّ انْتَهَيْنَا إِلَى الْبَحْرِ فَإِذَا حُوتٌ مِثْلُ الظَّرِبِ فَأَكَلَ مِنْهُ ذَلِكَ الْجَيْشُ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ لَيْلَةً ثُمَّ أَمَرَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِضِلْعَيْنِ مِنْ أَضْلَاعِهِ فَنُصِبَا ثُمَّ أَمَرَ بِرَاحِلَةٍ فَرُحِلَتْ ثُمَّ مَرَّتْ تَحْتَهُمَا وَلَمْ تُصِبْهُمَاقَالَ مَالِك الظَّرِبُ الْجُبَيْلُ
Ina jokkondiri e am gila e Malik gila e [Wahab bin Kaisan] gila e [Jabir bin Abdullaah] o wiyi; 'J.J.J.J.A. nelii delegaasiyoŋ to daande maayo. O toɗɗii Abuu Ubaydah bin Jarrah yo won hooreejo konu nguu, tawi limoore maɓɓe ko teemedde tati neɗɗo'. Jabir wiyi; 'Be miin kadi mi jeyaa ko e ma66e. Min njalti ndeen, haa nde min njottii laawol gootol min njiɗi ko timminde nguura. Abuu Ubaydah yamiri yo kaɓirɗe konu heddiingu nguu moofte, kaɓirɗe ɗee mooftaa. Kuulal mooftaangal ngal ko saakuuji ɗiɗi date.' Jabir wiyi; '-Ndeen ballal- ko nguura amen ñalnde kala, ko ɗuum waɗi seeɗa seeɗa nguura kaa timmi. Kadi min keɓaani ñamri ndi so wonaa ñalngu gooto e neɗɗo gooto. Mi naamndii; 'Ko woni maanaa ñalngu'. Abuu Ubayda jaabiima; 'Min keɓii lomto ngam kaɓirɗe amen timmuɗe'. Jabir wiyi; 'Be njottii e maayo, min tawi ko baleejo mawcfo no tufnde nii. Nii woni konuuji ɗii ñaami ɗum jammaaji sappo e jeetati. Abuu Ubaydah yamiri yo ƴiye makko ɗiɗi ƴette, ndartinee. O yamiri yoo gelooɗi pucci ngaddane. Ina wayi no gelooɗi ɗii mbaawii rewde les ƴiye liɗɗi ɗii, ɗi ndartinaani ɗi'. Malik wiyi; 'Azh Zharb ko tufnde tokosere'.
Imam Malik : 1457
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ جَدَّتِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ إِحْدَاكُنَّ لِجَارَتِهَا وَلَوْ كُرَاعَ شَاةٍ مُحْرَقًا
Ina haalee e am gila e Malik gila e [Zaid bin Aslam] gila e [‘Amr bin Sa’ad bin Mu’adz] gila e [neene mum] wonde Nelaaɗo Alla sallallaahu alayihi wasallam wiyi: “Eeh rewɓe gooŋɗinɓe, woto gooto e mon nanngu ko famɗi fof ngam rokkude hoɗdiiɓe mum hay ƴiyal goat ɓuuɓngal tan”.
Imam Malik : 1458
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ نُهُوا عَنْ أَكْلِ الشَّحْمِ فَبَاعُوهُ فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ
Ko ɗum hawri e am gila e Malik gila e [Abdullaah bin Abuu Bakr] o wiyi, ‘Nelaaɗo Alla sallallaahu ‘alaihi wasallam wiyi: ‘Yoo Alla huɗno yahuud en, ɓe kaɗaama ñaamde teewu, kono ɓe njeeyda ɗum, ɓe ñaama ɓiɓɓe yeeyoowo’.
Imam Malik : 1459
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِكَانَ يَأْكُلُ خُبْزًا بِسَمْنٍ فَدَعَا رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ وَيَتَّبِعُ بِاللُّقْمَةِ وَضَرَ الصَّحْفَةِ فَقَالَ عُمَرُ كَأَنَّكَ مُقْفِرٌ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا أَكَلْتُ سَمْنًا وَلَا لُكْتُ أَكْلًا بِهِ مُنْذُ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ عُمَرُ لَا آكُلُ السَّمْنَ حَتَّى يَحْيَا النَّاسُ مِنْ أَوَّلِ مَا يَحْيَوْنَ
Malik wi'i kam diga [Yahya bin Sa'id] dow [Umar bin Khattab] nyaami mburu bee ghee, nden o noddi gooto nder Beduin'en. Umar bin Khattab fuɗɗii nyaamde, o rewi e gorko oo ina jogii taasa mawka. Umar wi’i; 'Aɗa nanndi e alaa ko ñaami'. O jaabii; 'Wallaahi, mi nyaamataa e ghee ko juuti kadi mi 6uuccaani e mum gila cfuum e cfuum'. Ndeen Umar wii; 'Mi nyaamataa samin haa yim6e mbaawa wuurde gila e fucfcfoode nguurndam mumen'.
Imam Malik : 1460
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِوَهُوَ يَوْمَئِذٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ يُطْرَحُ لَهُ صَاعٌ مِنْ تَمْرٍ فَيَأْكُلُهُ حَتَّى يَأْكُلَ حَشَفَهَا
Haalaama mi gila e Maalik gila e [Ishaq bin Abdullaah bin Abuu Talhah] gila e [Anas bin Maalik] wiyi; 'Mi yi'i [Umar bin Khattab] hokkaama nyalaade sha' woore, wakkati man o woni Amirul Mukminin. Umar nyaami ɗe haa o nyaami date ɓurɗe bonde.'