Imam Malik (الامام مالك) - 1594 Hadith
Hadith
Imam Malik : 1381
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ حِمَاسٍ عَنْ عَمِّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَتُتْرَكَنَّ الْمَدِينَةُ عَلَى أَحْسَنِ مَا كَانَتْ حَتَّى يَدْخُلَ الْكَلْبُ أَوْ الذِّئْبُ فَيُغَذِّي عَلَى بَعْضِ سَوَارِي الْمَسْجِدِ أَوْ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلِمَنْ تَكُونُ الثِّمَارُ ذَلِكَ الزَّمَانَ قَالَ لِلْعَوَافِي الطَّيْرِ وَالسِّبَاعِ
ޔަޙްޔާ އަހަންނަށް މާލިކުގެ އަރިހުން އިބްނު ހިމާސްގެ ފަރާތުން އޭނާގެ ދޮންބައްޕަ އަބޫ ހުރައިރާގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޞަޙާބީން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: "އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެވަގުތު މޭވާ ވާނީ ކާކަށް ހެއްޔެވެ؟" އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: "ދޫނިތަކާއި ވަލު ޖަނަވާރުތަކަށްޓަކައެވެ."
Hadith
Imam Malik : 1382
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلَعَ لَهُ أُحُدٌ فَقَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ حَرَّمَ مَكَّةَ وَأَنَا أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا
އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި އަލްމުތައްލިބުގެ ކުރީގެ އަޅެއް ކަމަށްވާ [ޢަމްރޫ] ގެ ފަރާތުން މާލިކުގެ އަރިހުން ޔަޙްޔާ، [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އޭ الله، ހަމަކަށަވަރުން، އިބްރާހީމް ވަނީ މައްކާ ޙަރާމް ކުރައްވާފައި، އެހެންކަމުން އޭގެ ދެ ފަރުބަދަ - މަދީނާ - ގެ މެދުގައިވާ އެއްޗެއް އަހަރެން މަނާކޮށްފިން.
Hadith
Imam Malik : 1383
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ لَوْ رَأَيْتُ الظِّبَاءَ بِالْمَدِينَةِ تَرْتَعُ مَا ذَعَرْتُهَاقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا حَرَامٌ
މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުންނެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1384
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يُونُسَ بْنِ يُوسُفَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّأَنَّهُ وَجَدَ غِلْمَانًا قَدْ أَلْجَئُوا ثَعْلَبًا إِلَى زَاوِيَةٍ فَطَرَدَهُمْ عَنْهُقَالَ مَالِك لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ أَفِي حَرَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْنَعُ هَذَا
އެއްފަހަރަކު ވަލު ޖަނަވާރެއް ގެންގުޅުނު ބައެއް ކުދިން ފެނިގެން ދުއްވާލި ކަމަށް މާލިކު އަޅުގަނޑަށް [ޔޫނުސް ބިން ޔޫސުފް] ގެ އަރިހުން [އައްތަ ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އައްޔޫބު އަލް އަންޝަރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ'. މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވި ވާހަކަ ފިޔަވައި އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެއެވެ؛ 'މިކަން ކުރެވެނީ ޙަރާމް ސަރަޙައްދުގައި - މަދީނާ - ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގައި ހެއްޔެވެ؟ ' .
Hadith
Imam Malik : 1385
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وُعِكَ أَبُو بَكْرٍ وَبِلَالٌ قَالَتْ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِمَا فَقُلْتُ يَا أَبَتِ كَيْفَ تَجِدُكَ وَيَا بِلَالُ كَيْفَ تَجِدُكَ قَالَتْ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا أَخَذَتْهُ الْحُمَّى يَقُولُ كُلُّ امْرِئٍ مُصَبَّحٌ فِي أَهْلِهِوَالْمَوْتُ أَدْنَى مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِوَكَانَ بِلَالٌ إِذَا أُقْلِعَ عَنْهُ يَرْفَعُ عَقِيرَتَهُ فَيَقُولُ أَلَا لَيْتَ شِعْرِي هَلْ أَبِيتَنَّ لَيْلَةًبِوَادٍ وَحَوْلِي إِذْخِرٌ وَجَلِيلُوَهَلْ أَرِدَنْ يَوْمًا مِيَاهَ مَجِنَّةٍوَهَلْ يَبْدُوَنْ لِي شَامَةٌ وَطَفِيلُقَالَتْ عَائِشَةُ فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَحُبِّنَا مَكَّةَ أَوْ أَشَدَّ وَصَحِّحْهَا وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِهَا وَمُدِّهَا وَانْقُلْ حُمَّاهَا فَاجْعَلْهَا بِالْجُحْفَةِقَالَ مَالِك و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ وَكَانَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ يَقُولُ قَدْ رَأَيْتُ الْمَوْتَ قَبْلَ ذَوْقِهِإِنَّ الْجَبَانَ حَتْفُهُ مِنْ فَوْقِهِ
އެއީ މަލިކުގެ އަރިހުން [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] އުއްމުލް މުއުމިނީންގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑާ ގުޅޭ ކަމެއް ކަމަށް އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަދީނާއަށް ވަޑައިގަތުމުން އަބޫބަކުރު އާއި ބިލާލް އަށް ހުމުގެ އަސަރު ކުރެއްވިއެވެ'. އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ 'ދެން އަހަރެން ދިޔައީ އެމީހުންގެ ގާތަށް. އަހަރެން ބުނީމެވެ: އޭ އަހަރެންގެ ބައްޕަ، ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭ ބިލާލް ކިހިނެއްވީ؟' އެކަމަނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ؛ 'އަބޫބަކުރުގެ ގައިގައި ހުމުގެ އަސަރު ކުރިއިރު، އޭނާ ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވީ: 'ކޮންމެ ނަފްސެއް ހެނދުނު ހޭލަނީ އޭނާގެ އާއިލާއާ، އޭނާގެ ސެންޑަލްގެ ތަޅުދަނޑިއަށްވުރެ މަރު ގާތް ނަމަވެސް.' ހުމުގެ ސަބަބުން ރަނގަޅުވުމުން ބިލާލްއާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އަޑު އުފުލާލަމުން ބުންޏެވެ: 'އޭ އަހަރެންގެ ޅެން އަޑުއަހާ މީހަކު ހުރިނަމަ، މިރޭ އަހަރެން ވަށައިގެން އިދްޚިރު ގަސްތަކާއި ޖަލީލް ގަސްތައް ހުރި ވާދީއެއްގައި މަޑުކުރާނަން ހެއްޔެވެ؟ އަދި އެއްދުވަހަކު މަޖިއްނާގެ ފެނަށް އަންނާނެތޯ ނުވަތަ ޝާމާއާއި ތާފިލް އަހަންނަށް ހާޒިރުވާނެތޯއެވެ؟' އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ 'އަހަރެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހަށް ގޮސް އެކަލޭގެފާނަށް އެކަން އަންގާލީމެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ: الله، މައްކާއަށް ލޯބިވާވަރަށް މަދީނާދެކެ ލޯބިކުރައްވާށި، ނުވަތަ އެއަށް ލޯބި އިތުރުކުރައްވާށެވެ. އަހަރެމެންގެ ޝާޢާއި އަހަރެމެންގެ ފުންޏެއްގައި އަހަރެމެންނަށް ބަރަކާތް ލައްވާ، އަދި ހުމުގެ ޖުހުފާއާ ދިމާއަށް ގެންދަވާ،' މާލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަމީރު ބިން ފުހައިރާ ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ރަހަ ބެލުމުގެ ކުރިން އަހަރެންނަށް މަރު ފެނިއްޖެ، ހަމަކަށަވަރުން ބިރުވެރިއެއްގެ މަރަކީ އޭނާގެ މަތިންނެވެ'.
Hadith
Imam Malik : 1386
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَنْقَابِ الْمَدِينَةِ مَلَائِكَةٌ لَا يَدْخُلُهَا الطَّاعُونُ وَلَا الدَّجَّالُ
އަޅުގަނޑަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [ނުޢަޢިމް ބިން ޢަބްދުالله އަލް މުޖްމީރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1387
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُكَانَ مِنْ آخِرِ مَا تَكَلَّمَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ قَالَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ لَا يَبْقَيَنَّ دِينَانِ بِأَرْضِ الْعَرَبِ
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އަބޫޙަކީމް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، [ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އެންމެ ފަހު ބަސްފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ބަސްފުޅަކީ: ޔަހޫދީންނާއި ނަޞާރާއިން ﷲ ނައްތާލައްވާށެވެ. އެއުރެންގެ ނަބިއްޔުންގެ ޤަބުރުތައް މިސްކިތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނެގިއެވެ. ޢަރަބިއްޔާގައި ދެ ދީނެއް ނުހުންނާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1388
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَجْتَمِعُ دِينَانِ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِقَالَ مَالِك قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَفَحَصَ عَنْ ذَلِكَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ حَتَّى أَتَاهُ الثَّلْجُ وَالْيَقِينُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَجْتَمِعُ دِينَانِ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِ فَأَجْلَى يَهُودَ خَيْبَرَ
[އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން މާލިކުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "އަރަބި ޖަޒީރާގައި އެއްވެސް ދެ މަޛްހަބެއް އެއްނުވާނެއެވެ." މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ [އިބްނު ޝިހާބު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ ' [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ތަޙުޤީޤު ކުރެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާކަން ޔަޤީން ކުރެވެންދެން: "އަރަބި ކަނޑުގައި އެއްވެސް ދެ މަޛްހަބެއް އެއްނުވާނެއެވެ." ދެން ޚައިބަރުގެ ޔަހޫދީން ބޭރުކޮށްލިއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1389
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلَعَ لَهُ أُحُدٌ فَقَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ
އެއީ މާލިކުގެ އަރިހުން [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1390
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ أَنَّ أَسْلَمَ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَخْبَرَهُأَنَّهُ زَارَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَيَّاشٍ الْمَخْزُومِيَّ فَرَأَى عِنْدَهُ نَبِيذًا وَهُوَ بِطَرِيقِ مَكَّةَ فَقَالَ لَهُ أَسْلَمُ إِنَّ هَذَا الشَّرَابَ يُحِبُّهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَحَمَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَيَّاشٍ قَدَحًا عَظِيمًا فَجَاءَ بِهِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَوَضَعَهُ فِي يَدَيْهِ فَقَرَّبَهُ عُمَرُ إِلَى فِيهِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ هَذَا لَشَرَابٌ طَيِّبٌ فَشَرِبَ مِنْهُ ثُمَّ نَاوَلَهُ رَجُلًا عَنْ يَمِينِهِ فَلَمَّا أَدْبَرَ عَبْدُ اللَّهِ نَادَاهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ أَأَنْتَ الْقَائِلُ لَمَكَّةُ خَيْرٌ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقُلْتُ هِيَ حَرَمُ اللَّهِ وَأَمْنُهُ وَفِيهَا بَيْتُهُ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَقُولُ فِي بَيْتِ اللَّهِ وَلَا فِي حَرَمِهِ شَيْئًا ثُمَّ قَالَ عُمَرُ أَأَنْتَ الْقَائِلُ لَمَكَّةُ خَيْرٌ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَقُلْتُ هِيَ حَرَمُ اللَّهِ وَأَمْنُهُ وَفِيهَا بَيْتُهُ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَقُولُ فِي حَرَمِ اللَّهِ وَلَا فِي بَيْتِهِ شَيْئًا ثُمَّ انْصَرَفَ
އަޅުގަނޑާ ގުޅިފައިވަނީ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލް ޤާސިމްގެ އަރިހުން ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދުގެ އަރިހުން މާލިކުގެ އަރިހުން ކަމަށް ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބުގެ ކުރީގެ އަޅު އަސްލަމް އަބްދުالله ބިން އަޔާސީ އަލް މަޚްޟޫމީއަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވި ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ. މައްކާގެ މަގުތަކުގައި ހުންނަވަނިކޮށް އޭނާއަށް ފެނުނީ ނަބިއްޔުންގެ ޖޫސް ހިފައިގެން ދިޔަތަނެވެ. އެއަށްފަހު އަސްލަމް އޭނާއަށް ވިދާޅުވީ، މިއީ ޢުމަރު ބިން ޚައްޠަބު ކަމުދާ ބުއިމެކެވެ. އެހެންކަމުން ޢަބްދުﷲ ބިން އަޔާސީ ބޮޑު ބިއްލޫރިގަނޑެއް ހިފައިގެން އުމަރު ބިން ޚައްޠާބުގެ އަރިހަށް ގެނެސްދިނެވެ. އުމަރު ދެން އެ އެއްޗެއް އަތުގައި އަޅައިގެން އަނގަ ކައިރިއަށް ގެނެސް، ދެން ބޯ އުފުލާލަމުން ބުނީ، މިއީ ހަމަ ގައިމުވެސް މީރު ބުއިމެކެވެ. އުމަރު ދެން ބޮއެގެން އޭނާގެ ވާތްފަރާތުގައި ހުރި މީހަކަށް ދިނެވެ. ޢަބްދުﷲ ފުރަން އުޅެނިކޮށް ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު އޭނާއަށް ގޮވާލަމުން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. [ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެހެންކަމުން އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ: 'އެއީ الله ގެ މުޤައްދަސް ބިމެއް ކަމުގައިވާ، އެ ބިމުގެ އަމާންކަން ކަށަވަރުކޮށްދެއްވައި، އެ ބިމުގައި އެކަލާނގެ ގެފުޅު ވެއެވެ.' ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑު ނުބުނަން الله ގެ ގެކޮޅުގައި އަދި އެކަލާނގެ މާތް ބިމުގައި އެއްވެސް -ޝަރަފުވެރިކަމެއް-' ވާކަމަށެވެ. ދެން އުމަރު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ؛ 'ތިޔައީ މަދީނާއަށްވުރެ މައްކާ ރަނގަޅު ކަމަށް ބުނި މީހާ ހެއްޔެވެ؟ ' އެހެންކަމުން އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ 'އެއީ الله ގެ މުޤައްދަސް ބިމެއް ކަމުގައިވާ، އެ ބިމުގެ އަމާންކަން ކަށަވަރުކޮށްދެއްވައި، އެ ބިމުގައި އެކަލާނގެ ގެފުޅު ވެއެވެ'. އުމަރު ދެން އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ؛ 'އަޅުގަނޑު ނުބުނަން الله ގެ ގެއާއި އެކަލާނގެ މާތް ބިމުގައި އެއްވެސް -ޝަރަފުވެރިކަމެއް-'. އެއަށްފަހު އޭނާ ދިޔައީ'.
Hadith
Imam Malik : 1391
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ
އެއީ އަޅުގަނޑަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [އިބްނު ސިއްޙަބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުލްޙަމީދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޒައިދު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަލް ޙަރީޘް ބިން ނައުފަލް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު ސީރިޔާއަށް ނިކުމެވަޑައިގަތީ، ދެން ސަރްޣާ ކިޔާ ސަރަޙައްދަކަށް ވަޑައިގަތުމުން، ސިފައިންގެ ކޮމާންޑަރުން ކަމަށްވާ އަބޫ އުބައިދާ ބިން ވިދާޅުވިއެވެ ޖަރާހާއި އެކުވެރިން، އޭނާއާ ބައްދަލުކޮށް ސީރިޔާގެ ސަރަހައްދުން ވަހާބު ބަލި ޖެހިފައިވާކަން އަންގާލިއެވެ. އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ދެން [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަންނަށް ގޮވާލަބަލަ ހިޖުރަވެރިންގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ މީހާއަށް.' ދެން ޞަޙާބީންނަށް ގޮވާލެވުނީ، ދެން އުމަރު މަޝްވަރާ ކުރައްވައި، ސީރިޔާގެ ސަރަޙައްދުގައި ބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރިފައިވާކަން އަންގަވައިފިއެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ޚިޔާލު ތަފާތުވި ކަމަށް ބައެއް މީހުން ބުންޏެވެ؛ 'ތިޔަބޭފުޅުން ނިކުމެވަޑައިގަތީ ބޭނުންތެރިކަމަކަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހީވަނީ ތިޔަބޭފުޅުން އަނބުރާ ގެންދަން ނުޖެހޭނެހެން.' އަދި ބައެއް މީހުން ބުންޏެވެ؛ 'ތިޔަބައިމީހުންނަކީ މީސްތަކުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުންނާއި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ބައެއް ޞަޙާބީންނާއެކުގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހީވަނީ އެމީހުން މި ވަބާއަށް ހުށަހެޅިގެން ނުވާނެހެން.' ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: ބޭރަށް ދާށޭ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: ‘އަޅުގަނޑަށް އަންސާރު ގޮވާލާށެވެ. އަހަރެން އެމީހުންނަށް ގުޅައިގެން، އޭނާ އެމީހުންނާ މަޝްވަރާ ކުރިއިރު، އެމީހުން މުހާޖިރިން ފަދައިން ޖަދަލުކޮށް، އެމީހުން ފަދައިން ޚިޔާލުތަފާތުވިއެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ނުކުމެވަޑައިގަންނަވާށެވެ.' އަހަރެން އޭނާއަށް ގުޅާލުމުން ދެމީހުން ފިޔަވައި އެއްވެސް މީހެއްގެ ތަފާތެއް ނެތެވެ. އެމީހުން ބުނީ: 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހީވަނީ ރައްޔިތުންނާއެކު އެނބުރި ގޮސް، މި ވަބާއަށް އެމީހުން ނުވައްދަން ޖެހޭނެހެން.' އުމަރު ރައްޔިތުންނަށް ގޮވާލެއްވީ: 'ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑު ހެނދުނު ތެދުވާނީ ސެޑިލްއެއްގައި، ހެނދުނު ތެދުވާނީ އެ ސެޑަލްއެއްގެ މައްޗަށެވެ.' އަބޫ ޢުބައިދާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. ޢުމަރު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: ‘އެ ވާހަކަ ދެއްކެވީ ކަލޭގެފާނު ނުވިނަމަ އޭ އަބޫ ޢުބައިދާ! އާދެ، الله ގެ ތަޤްދީރުން ދުރަށް މިދަނީ الله ގެ އެހެން ތަޤްދީރަކަށެވެ. ތިޔަ ވިސްނަނީ ކިހިނެއްތޯ، ޖަމަލެއް ހުރެގެން، އެއް ފަހި އަދި އަނެއް ސަރަހައްދަކީ ހިކި ދެ ސަރަޙައްދެއް އޮންނަ ވާދީއަކަށް އައިސްފިނަމަ، ފަހި ތަނަށް ގެންގޮސްފިނަމަ، الله ގެ ތަޤްދީރާއެކު ގެނެސްދިނީކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ހިކި ތަނަށް ގެންގޮސްފިނަމަ، ދެން ތިޔަ ގެނެސްފައިވަނީ الله ގެ ތަޤްދީރާއެކުވެސް.' ދެން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އައުފް] އައީ، އޭނާ ޣައިރު ހާޒިރުވީ ކަމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'އަޅުގަނޑަށް މިކަމާ ބެހޭ ޚަބަރެއް ލިބިފައިވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ اللَّه اللَّه ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. - އިބްނު ޢައްބާސް ރ. 'ދެން ޢުމަރު الله އަށް ޙަމްދުކޮށް ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1392
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَعَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَسْأَلُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الطَّاعُونِ فَقَالَ أُسَامَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطَّاعُونُ رِجْزٌ أُرْسِلَ عَلَى طَائِفَةٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَوْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُقَالَ مَالِك قَالَ أَبُو النَّضْرِ لَا يُخْرِجُكُمْ إِلَّا فِرَارٌ مِنْهُ
މަލިކުގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުންކަދިރު] ގެ އަރިހުން އަދި [ސަލީމް އަބޫ ނަދުލު] ގެ ކުރީގެ އަޅާ [ޢަމީރު ބިން އަބޫ ވަޤާސް] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް އަބޫ ނަދުލު] ގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އޭނާގެ ބައްޕަ އުސާމާ ބިން ޒައިދު އާއި ސުވާލު ކުރެއްވި އަޑު އިވުނެވެ ބަލިމަޑުކަން؟' [އުސާމާ] ޖަވާބު ދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ބިމެއްގައި އެވާހަކަ އަޑުއިވިއްޖެނަމަ އެތަނަށް ނުވަދެވޭނެއެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ދިރިއުޅޭ ބިމެއްގައި އޮތްނަމަ އެތަން ދޫކޮށްނުލާށެވެ.' މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަބޫ ނަދުލު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އެކަމުން ފިލައިގެން ދިއުން ނޫނީ އެއްވެސް މީހަކު ތިބާ ދުރުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1393
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ فَلَمَّا جَاءَ سَرْغَ بَلَغَهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَأَخْبَرَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ فَرَجَعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مِنْ سَرْغَو حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ إِنَّمَا رَجَعَ بِالنَّاسِ مِنْ سَرْغَ عَنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
އަޅުގަނޑާ ގުޅިފައިވަނީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢާމިރު ބިން ރަބީޢާ] ގެ އަރިހުން މަލިކުގެ އަރިހުން ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު ސީރިޔާއަށް ނުކުމެވަޑައިގެންނެވި ކަމާއި، ސަރްޣާއަށް ވަޑައިގަތުމުން ސީރިޔާގައި ބަލިމަޑުކަމެއްގެ ޚަބަރު ފެތުރިފައިވާ ކަމެވެ. ދެން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފް] އެކަލޭގެފާނަށް އަންގަވައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ބިމެއްގައި އޮތް އެއްޗެއް ކަމުގައި ވާނަމަ އަދި ތިބާ އެ ބިމެއްގައި ހުރިނަމަ އެތަނުން ފިލައިގެން ނުދާށެވެ.' ދެން ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު ސަރްޣާއިން ވަކިވެވަޑައިގަތެވެ. [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން މަލިކުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑާ ގުޅިފައި އޮތީ، ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފް ދެއްކެވި ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު ރައްޔިތުންނާއެކު އެނބުރި އައިސް ސަރްޣާއިން ވަކިވެވަޑައިގެންނެވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1394
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحَاجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى قَالَ لَهُ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَغْوَيْتَ النَّاسَ وَأَخْرَجْتَهُمْ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي أَعْطَاهُ اللَّهُ عِلْمَ كُلِّ شَيْءٍ وَاصْطَفَاهُ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَتِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَفَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ
މަލިކުގެ އަރިހުން [އަބޫ އަޒް ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. މޫސާގެފާނު އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އާދަމް މޫސާގެފާނުގެ އަރިހުން ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ‘ތިޔައީ الله ތަޢާލާ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ޢިލްމު ދެއްވި، އަދި އެކަލާނގެ ރިސާލަކާއެކު މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް ޚިޔާރުކުރެއްވި މޫސާއެވެ؟’ މޫސާގެފާނު ޖަވާބު ދިނެވެ: 'އާނ.' އާދަމް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެން އުފެދުމުގެ ކުރިން އަހަންނަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް އަހަރެންގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިކުރާނެ ހެއްޔެވެ؟''
Hadith
Imam Malik : 1395
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِسُئِلَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ }فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلُهُ رَبُّهُ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلُهُ رَبُّهُ النَّارَو حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَرَكْتُ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ لَنْ تَضِلُّوا مَا تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِ
[ޒައިދު ބިން އަބޫ އުނައިސާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުލް ޙަމީދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޒައިދު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ގެ އަރިހުން މާލިކުގެ އަރިހުން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [މުސްލިމް ބިން ޔަސާރު އަލް ޖުހާނީ] ގެ އަރިހުން، [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] އިން މި އާޔަތާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވުނު ކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ދެއްވިއެވެ souls -saying-: 'އަހަންނަކީ ތިބާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟' އެމީހުން ބުނީ: 'ހަމަކަށަވަރުން -ކަލޭގެފާނަކީ އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ-، އަހަރެމެން ހެކިވަމެވެ'. -އަހަރެމެން އެކަން ކުރީ- ޤިޔާމަތް ދުވަހު ތިބާ ނުބުނާނެ ގޮތަކަށެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެމެން - އާދަމްގެފާނުގެ ދަރިން- މި - މާތްރަސްކަލާނގެ އެއްކައުވަންތަކަމާ މެދު ފަރުވާކުޑަކުރީ- ' -Qs. އަލްއަޢުރަފް: 172- ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. 'ހަމަކަށަވަރުން الله ތަބަރަކާ ވަތަޢާލާ އާދަމް އުފެއްދެވީ ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ ކަނާތް އަތުން އޭނާގެ ބުރަކަށީގައި އަތްލެއްވުމުން، الله އޭނާގެ ކިބައިން ދަރިން ނެރުއްވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން އެމީހުން ސުވަރުގެއަށް ހެއްދެވީމެވެ އަދި އެމީހުން ސުވަރުގެ އަހުލުވެރިންގެ އަމަލުތައް ކުރެއެވެ'. ދެން الله އަނެއްކާވެސް އާދަމްގެފާނުގެ ބުރަކަށީގައި ފިރުމާލައްވައި އެކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން ދަރިން ނެރުއްވިއެވެ. ދެން މާތް ﷲ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން އެމީހުން ނަރަކައަށް ހެއްދެވީމެވެ، އަދި އެމީހުން ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ އަމަލުތައް ކުރެއެވެ'. އެއަށްފަހު މީހަކު ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ދެން އަހަރެމެން ކުރާނީ ކޮން ކަމަކަށް ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އަދި ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ ތެރެއިން އަޅަކު އުފެއްދެވިނަމަ، ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ ޢަމަލުތަކުގެ މައްޗަށް އޭނާ މަރުވާންދެން ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންގެ ޢަމަލުތަކާ އެކު އޭނާ މަސައްކަތް ކުރުވައެވެ. ދެން އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އޭނާ ނަރަކައަށް ވައްދަވައެވެ.' މާލިކުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ވާޞިލްވެވަޑައިގަތީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1396
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ الْيَمَانِيِّ أَنَّهُ قَالَ أَدْرَكْتُ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُونَ كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ قَالَ طَاوُسٌ وَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ حَتَّى الْعَجْزِ وَالْكَيْسِ أَوْ الْكَيْسِ وَالْعَجْزِ
ޔަޙްޔާ އަހަންނަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [ޒިޔާދު ބިން ސަޢާދު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން މުސްލިމް] ގެ އަރިހުން [ތައުސް އަލް ޔަމާނީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. 'އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ބައެއް ޞަޙާބީން ވިދާޅުވަމުންނެވެ؛ 'ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ދިމާވަނީ ތަޤްދީރުން'. ތައުސް ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަދި [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ވިދާޅުވާ އަޑުވެސް އިވުނެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1397
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ فِي خُطْبَتِهِإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْهَادِي وَالْفَاتِنُ
މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ޒިޔާދު ބިން ސަޢާދު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުންނެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1398
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ أَسِيرُ مَعَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِفَقَالَ مَا رَأْيُكَ فِي هَؤُلَاءِ الْقَدَرِيَّةِ فَقُلْتُ رَأْيِي أَنْ تَسْتَتِيبَهُمْ فَإِنْ تَابُوا وَإِلَّا عَرَضْتَهُمْ عَلَى السَّيْفِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَذَلِكَ رَأْيِيقَالَ مَالِك وَذَلِكَ رَأْيِي
މާލިކުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ އޭނާގެ ދޮންބައްޕަ [އަބޫ ސުހައިލް ބިން މާލިކް] ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަރެން އުމަރު ބިން އަބްދުލް އަޒީޒާ އެކު ހިނގާފައި ދިޔައިރު، ދެން އޭނާ ސުވާލުކުރީ ޤަދަރިއްޔާ މީހުންނާ މެދު ތިޔަ ވިސްނަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އަހަރެންގެ ނަޒަރުގައި ތިބާ އެމީހުންގެ ކިބައިން ތައުބާވުމަށް އެދެން ޖެހޭނެ، އެމީހުން ބޭނުން ނުވާނަމަ -ތިބާ އެކަން ގަބޫލުކުރާނެ-، އެކަމަކު ނުވާނަމަ ދެން ތިބާ އެމީހުންނަށްޓަކައި ތިބާގެ ކަނޑި ދަމައިގަންނާނެ'. [ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'އެއީ އަހަރެންގެ ވެސް ޚިޔާލެވެ'. މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އެއީ އަހަރެންގެ ވެސް ޚިޔާލެވެ'.
Hadith
Imam Malik : 1399
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْأَلْ الْمَرْأَةُ طَلَاقَ أُخْتِهَا لِتَسْتَفْرِغَ صَحْفَتَهَا وَلِتَنْكِحَ فَإِنَّمَا لَهَا مَا قُدِّرَ لَهَا
މަލިކުގެ އަރިހުން [އަބޫ އަޒް ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1400
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَزِيدَ بْنِ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ قَالَ قَالَ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَى اللَّهُ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعَ اللَّهُ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْهُ الْجَدُّ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ ثُمَّ قَالَ مُعَاوِيَةُ سَمِعْتُ هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى هَذِهِ الْأَعْوَادِ
މަލިކުގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު ބިން ޒިޔާދު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ކަޢުބު އަލް ޤުރާޒީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: '[މުޢާވިޔަތު ބިން އަބޫ ސުފްޔާން] މަންޒަރުގައި ވިދާޅުވިއެވެ: އޭ މީސްތަކުންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ﷲ ދެއްވި ކަންތައްތަކަށް ހުރަސް އެޅޭނެ މީހަކު ނެތެވެ. އެއްވެސް މީހަކަށް الله ޙަރާމް ކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް ނުދެވޭނެއެވެ. މުއްސަނދިންގެ މުއްސަނދިކަމުގެ އެއްވެސް ފައިދާއެއް ނެތެވެ. الله ތަޢާލާ ހެޔޮއެދޭ މީހަކަށް، ހަމަކަށަވަރުން އެމީހަކަށް ދީން ވިސްނޭނެ ގޮތް ހަދައިދެއްވާނެ އެވެ.' ދެން މުޢާވިޔަތު ވިދާޅުވިއެވެ.
