Imam Malik : 1381
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ حِمَاسٍ عَنْ عَمِّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَتُتْرَكَنَّ الْمَدِينَةُ عَلَى أَحْسَنِ مَا كَانَتْ حَتَّى يَدْخُلَ الْكَلْبُ أَوْ الذِّئْبُ فَيُغَذِّي عَلَى بَعْضِ سَوَارِي الْمَسْجِدِ أَوْ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلِمَنْ تَكُونُ الثِّمَارُ ذَلِكَ الزَّمَانَ قَالَ لِلْعَوَافِي الطَّيْرِ وَالسِّبَاعِ
Yahya yange kaa a mo hen Malik hen [Ibn Himas] hen [anngô u ter na] hen [Abu Hurairah] ér, Or u Aôndo tindi un la kaa ér: ‘Sha mimi yô, Medina una lu a akaa a hemban doon cii ker zan zan aniwa shin ikyôhô ia nyôr ker. nahan inyam la gba ôôn iyol sha ukpekpe mbagenev mba ken iyou i aduaav shin sha ikyônough ki torough ki iyou la’. Ahuraior la pine ér; ‘Ortom u Aôndo, ka an nan lu a ityamegh ki ayange la?’ A kaa ér: ‘Sha ci u inyon man inyamtoho’.
Imam Malik : 1382
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلَعَ لَهُ أُحُدٌ فَقَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ حَرَّمَ مَكَّةَ وَأَنَا أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا
I kaa a mo ér Yahya u ken Malik u ken [‘Amru] u ngise lu kpan u Al Muthallib, u ken [Anas bin Malik] la kaa ér, ‘Shighe u Ortyom u Aôndo nenge a Uwo u Uhud la, a kaa ér: ‘Ka uwo ne, u se doo un ishima shi se kpa se soo un yô. O Allah, mimi je, Aberaham yange Mecca, nahan mo kpa m yange kwagh u a lu hen atô u iwo na ihiar la - Medina - '.
Imam Malik : 1383
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ لَوْ رَأَيْتُ الظِّبَاءَ بِالْمَدِينَةِ تَرْتَعُ مَا ذَعَرْتُهَاقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا حَرَامٌ
I kaa a mo er Malik u ken [Ibn Shihab] u ken [Sa’id bin Musayyab] u ken [Abu Hurairah] la kaa er; 'Aluer m nenge a ikyôhô - ken toho - i lu keren kwaghyan ken Medina yô, me er i yevese ga, sha ci u Ortyom u Aôndo kaa er: 'Kwagh u a lu hen atô u iwo na i ihiar la ka Haram''.
Imam Malik : 1384
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يُونُسَ بْنِ يُوسُفَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّأَنَّهُ وَجَدَ غِلْمَانًا قَدْ أَلْجَئُوا ثَعْلَبًا إِلَى زَاوِيَةٍ فَطَرَدَهُمْ عَنْهُقَالَ مَالِك لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ أَفِي حَرَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْنَعُ هَذَا
Malik yange ôrom kwagh hen [Yunus bin Yusuf] hen [‘Atha bin Yasar] hen [Abu Ayub Al Ansari] ér, iyange igen yange zua a mbayev kpishi mba hemen shi zendan ikyôhô kera’. Malik kaa ér; ‘M fa ga saa Abu Hurairah una kaa ér; 'Yange i er kwagh ne hen ijiir i i venda - Medina - i Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam la kpa? ’
Imam Malik : 1385
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وُعِكَ أَبُو بَكْرٍ وَبِلَالٌ قَالَتْ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِمَا فَقُلْتُ يَا أَبَتِ كَيْفَ تَجِدُكَ وَيَا بِلَالُ كَيْفَ تَجِدُكَ قَالَتْ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا أَخَذَتْهُ الْحُمَّى يَقُولُ كُلُّ امْرِئٍ مُصَبَّحٌ فِي أَهْلِهِوَالْمَوْتُ أَدْنَى مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِوَكَانَ بِلَالٌ إِذَا أُقْلِعَ عَنْهُ يَرْفَعُ عَقِيرَتَهُ فَيَقُولُ أَلَا لَيْتَ شِعْرِي هَلْ أَبِيتَنَّ لَيْلَةًبِوَادٍ وَحَوْلِي إِذْخِرٌ وَجَلِيلُوَهَلْ أَرِدَنْ يَوْمًا مِيَاهَ مَجِنَّةٍوَهَلْ يَبْدُوَنْ لِي شَامَةٌ وَطَفِيلُقَالَتْ عَائِشَةُ فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَحُبِّنَا مَكَّةَ أَوْ أَشَدَّ وَصَحِّحْهَا وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِهَا وَمُدِّهَا وَانْقُلْ حُمَّاهَا فَاجْعَلْهَا بِالْجُحْفَةِقَالَ مَالِك و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ وَكَانَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ يَقُولُ قَدْ رَأَيْتُ الْمَوْتَ قَبْلَ ذَوْقِهِإِنَّ الْجَبَانَ حَتْفُهُ مِنْ فَوْقِهِ
Yange m ôr kwagh a mo hen Malik hen [Hisyam bin ‘Urwah] hen [ter na] hen [Aisyah] Ummul Mukminin, nahan a kaa ér; 'Shighe u Rasulullah va nyôr ken Medina la, Abu Bakr man Bilal gba angev mbu usu'. Aisha kaa ér; ‘Tsô m zua a ve uhar cii. M kaa mer; ‘O terem, u ngu nena? Oh Bilal, u ngu nena? '' a seer ér; ‘Shighe u angev mbu shimav mbu kôr Abu Bakr yô, hanma shighe yô, a kaa ér; ‘Hanma uma ka nan nder pepe nan za nenge a tsombor u nan, shin er ku u hembe lun ikyua a na a ikyav mbi tswamev mbi nan nahan kpaa’. Kpa Bilal yô, yange una bee iyol sha angev nav mbura yô, a kende imo na sha, a kaa ér; ‘Or u doon mo ishima, aluer or ungwa icam yam yô, me tsa tugh mbu nyian ken ikyô man me kase ikyon i idkhir man ikyon i jalil kpa? Man me va iyange igen hen mngerem ma Majinnah shin me nenge a Shamah man Thafil’. Aisha kaa ér; 'M zua a Rasulullah m pase un kwagh ne. A mase eren msen ér: ‘O Allah, na Medina a doo se ishima er Makkah a doo se ishima nahan, shin na dooshima u se lu a mi sha mi la a hemba doon se ishima. Ver se doo doo ken Sha’ wase man mngerem asev, shi mough a fever la yem a mi hen Juhfah,’ Malik kaa nahan; Yahya bin Sa’id kaa a mo er, Aisha, kwase u Profeti Saw. Amir u i yilan un ér Fuhairah la kaa ér; ‘M nenge a ku cii ve m mase kaven ye, mimi je ku u or u cian kwagh ka u due sha a na’.
Imam Malik : 1386
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَنْقَابِ الْمَدِينَةِ مَلَائِكَةٌ لَا يَدْخُلُهَا الطَّاعُونُ وَلَا الدَّجَّالُ
I ôr mo kwagh u Malik u ken [Nu’aim bin Abdullah Al Mujmir] u ken [Abu Hurairah] la kaa ér; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kaa er: 'Ken hanma gbenda u ken Medina cii mbatyomov mba shaav mba sha er angev mbu Tha'un mbua nyôr ga yô, shi Dajjal kpa una nyôr ga'.
Imam Malik : 1387
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُكَانَ مِنْ آخِرِ مَا تَكَلَّمَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ قَالَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ لَا يَبْقَيَنَّ دِينَانِ بِأَرْضِ الْعَرَبِ
Malik yange kaa a mo hen [Isma’il bin Abu Hakim] ér, shighe ugen la un ungwa [Umar bin Abdul Aziz] kaa ér, ‘Kwagh môm u masetyô u Profeti ôr yô, lu ér: ‘Aôndo a tim Mbayuda man Mbakristu. Ve gema uwar u Uprofeti vev hingir mosque. Kwaghaôndo uhar una lu ken tar u Arabia ga’.
Imam Malik : 1388
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَجْتَمِعُ دِينَانِ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِقَالَ مَالِك قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَفَحَصَ عَنْ ذَلِكَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ حَتَّى أَتَاهُ الثَّلْجُ وَالْيَقِينُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَجْتَمِعُ دِينَانِ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِ فَأَجْلَى يَهُودَ خَيْبَرَ
I ôr mo kwagh u Malik u ken [Ibn Shihab] la ér, Rasulullah kaa ér: ‘Ityesen ihiar ia va kohol imôngo ken tar u Arabia ga’. Malik kaa ér; [Ibn Shihab] kaa er; ’ [Umar bin Khattab] yange ker kwagh sha mi zan zan va kar fan ér Or u Aôndo tindi un la kaa ér: ‘Ityesen ihiar ia va kohol imôngo ken tar u Arabia ga’’. maa a zenda Mbayuda ken gar u Khaibar kera.
Imam Malik : 1389
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلَعَ لَهُ أُحُدٌ فَقَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ
I ôr kwagh a mo hen Malik u a dugh hen [Hysyam bin ‘Urwah] hen [ter na] u yange kaa ér, ‘Shighe u Ortyom u Aôndo nenge a Uwo u Uhud la, a kaa ér: ‘Uwo ne ka u u doo se ishima shi se kpa se soo u yô’.
Imam Malik : 1390
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ أَنَّ أَسْلَمَ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَخْبَرَهُأَنَّهُ زَارَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَيَّاشٍ الْمَخْزُومِيَّ فَرَأَى عِنْدَهُ نَبِيذًا وَهُوَ بِطَرِيقِ مَكَّةَ فَقَالَ لَهُ أَسْلَمُ إِنَّ هَذَا الشَّرَابَ يُحِبُّهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَحَمَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَيَّاشٍ قَدَحًا عَظِيمًا فَجَاءَ بِهِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَوَضَعَهُ فِي يَدَيْهِ فَقَرَّبَهُ عُمَرُ إِلَى فِيهِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ هَذَا لَشَرَابٌ طَيِّبٌ فَشَرِبَ مِنْهُ ثُمَّ نَاوَلَهُ رَجُلًا عَنْ يَمِينِهِ فَلَمَّا أَدْبَرَ عَبْدُ اللَّهِ نَادَاهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ أَأَنْتَ الْقَائِلُ لَمَكَّةُ خَيْرٌ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقُلْتُ هِيَ حَرَمُ اللَّهِ وَأَمْنُهُ وَفِيهَا بَيْتُهُ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَقُولُ فِي بَيْتِ اللَّهِ وَلَا فِي حَرَمِهِ شَيْئًا ثُمَّ قَالَ عُمَرُ أَأَنْتَ الْقَائِلُ لَمَكَّةُ خَيْرٌ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَقُلْتُ هِيَ حَرَمُ اللَّهِ وَأَمْنُهُ وَفِيهَا بَيْتُهُ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَقُولُ فِي حَرَمِ اللَّهِ وَلَا فِي بَيْتِهِ شَيْئًا ثُمَّ انْصَرَفَ
Malik yange ôr mo hen [Yahya bin Sa’id] hen [Abdurrahman bin Al Qasim] ér [Aslam], u ngise lu kpan u Umar bin Khattab la, kaa a na ér un za sôr Abdullah bin Ayasy Al Makhzumy. Shighe u lu sha igbenda i Mecca la a nenge a na a tôôn mlu u ken ishima u Profeti. Aslam maa kaa a na er; ‘Ka kwagh u man u Umar bin Khattab a soo je ne’. Nahan Abdullah bin ‘Ayasy tôô zege gilasi va a mi hen Umar bin Khattab. Umar maa wa un ken uwegh nagh va a mi hen zwa na, maa a kende ityough sha a kaa er, ‘Sha mimi yô, kwagh ne ka kwagh u man u doon tsung’. Umar maa ma, a na orgen u lu sha uwegh nagh ku yanegh la. Shighe u Abdullah lu yemen la, [Umar bin Khattab] yila un pine ér; ‘Ka we u lu or u yange u kaa wer Makkah hemba Medina la kpa’. [Abdullah] kaa ér; ‘Nahan m na mlumun mer; 'Ka tar u Allah a venda la, Un u a ne mkor u u la, man iyou Na kpa ngi ker'. Umar kaa er; 'M kaa mer ken iyou i Allah man icighan tar Na -icivir- ngi ga'. nahan Umar pine ér; ‘Ka we u yange u kaa wer Mecca hemba Medina la kpa? ’ nahan m gema m kaa mer; 'Ka tar u Allah a venda la, Un u a ne mkor u u la, man iyou Na ngi ker'. Umar maa shi kaa er; 'M kaa mer ken iyou i Allah man tar Na u Haram la -icivir- ngi ga'. Kwagh ne been yô, a yem’.
Imam Malik : 1391
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ
I ôr mo kwagh u Malik hen [Ibnu Shihab] hen [Abdul Hamid bin Abdurrahman bin Zaid bin Al Khattab] hen [Abdullah bin Abdullah bin Al Harith bin Naufal] hen [Abdullah bin Abbas] ér, ‘Umar bin Khattab yange mough ken tar u Shiria yem ken tar u Salleach, or u ken tar u Shiria la. mbautyaav mbara; Abu Ubaidah bin Jarrah man mba ve lu a na imôngo la yange ve za kohol un, ve pase un er, ior mba hen haregh u Sham la mba a angev mbu kpen iyol. Ibn Abas kaa er; ‘Tsô [Umar bin Khattab] kaa ér; ‘Yila mo mba muhajirin la hiihii.’ Tsô i yila azende a na, maa Umar pine ve kwagh, a kaa a ve ér, angev mbu mbu lu zan hemen hen haregh u Syam la mbu va. Ve kpa ve lumun ga, mbagenev ken ve kaa er; 'U due sha ityôkyaa, se mba a mhen ser gba u u due ga'. Man mbagenev mbagenev kaa er; ‘U ngu vea ior mbagenev man mbagenev mba ve lu a Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam la! Se mba a mhen ser, doo u ú tagher a ve a angev mbun ga’. Umar kaa er; A kaa ér: ‘Due nen kera; ‘Yila mo Ansar’. M yila ve, a lam a ve, kpa ve yô, ve lu a mbamhen er Mbamuhajirin nahan, shi ve lu a mbamhen kposo kposo er ve nahan. Umar kaa er; A kaa ér: ‘Due nen kera; 'Yila hanma or u nan lu ortamen u Quraysh shi nan mough ken tar ugen sha shighe u Fathul Makkah cii nan va yilam.' M yila un nahan anyiman lu hen a ve ga saa di ior uhar tseegh. Ve kaa er; 'Se mba a mhen ser u hide a ior mbara shi u de veren ve sha ikyev i angev mbun ga'. Umar yila ior ér; ‘Sha mimi yô, me mough pepe sha ikyônough ki torough, we u mough pepe sha mi,’ Abu Ubaidah pine nahan; ‘U ngu yevese mlu u Aôndo kpa? ’ nahan Umar gema kaa ér; ‘Luun er ka we u ôr kwagh ne ga yô, Abu Ubaidah! Een, se yevese se due ken mlu u Aôndo se yem hen mlu u Aôndo ugen. Ka nyi u hen, aluer u ngu a rakumi man u za nyôr hen ityoughkitaregh ki ki lu a ajiir ahar, kigen ki lu a mngerem kpishi, kigen ki lu a mngerem ga yô, u fa wer aluer u yem a na hen ijiir i mngerem ma lu her yô, ma u va a na a mlu u Allah kpa? Aluer u yem a mi hen ijiir i mngerem ma lu her ga yô, u yem a mi vea mlu u Allah kpaa’. Tsô [Abdurrahman bin Auf] va, lu her ga sha ci u kwagh gba un sha mi. A kaa er; 'M ngu a loho sha kwagh ne hen Rasulullah salla Allahu 'alaihi wa sallam, a kaa er: 'Aluer ne ungwa er tar ugen ngu a angev mbu kpen iyol yô, de ze ker ga, kpa aluer mbu kôr tar ugen man u lu ker yô, de undun tar la yevese u ga'. -Ibn Abas RA- kaa er; 'Nahan Umar wuese Allah maa yem'.
Imam Malik : 1392
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَعَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَسْأَلُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الطَّاعُونِ فَقَالَ أُسَامَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطَّاعُونُ رِجْزٌ أُرْسِلَ عَلَى طَائِفَةٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَوْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُقَالَ مَالِك قَالَ أَبُو النَّضْرِ لَا يُخْرِجُكُمْ إِلَّا فِرَارٌ مِنْهُ
I ôr mo kwagh hen Malik hen [Muhammad bin Al Munkadir] man hen [Salim Abu Nadlr] u ngise lu wanakiriki u Umar bin Ubaidullah hen [‘Amir bin Abu Waqqas] hen ter na la, ér yange ungwa ter na pine Usamah bin Zaid ér, ‘Ka nyi u ungwa hen Rahi? angev kpa?’ [Usamah] gema kaa er, ‘Tha’un ka ican i yan i Allah tindi hen nongo u ior mba ken Bani Isra`il, shin hen ior mba yange ve lu cii man we la. Aluer u ungwa wer ngu ken tar yô de nyer ker ga. Man aluer angev mbura mbu ken tar u u lu ker la yô, de duen yevese mbu ga’. Malik kaa ér; Abu Nadlr kaa er; 'Or môm zenda u ga saa di -gadia u soo- u yevese ken mi'.
Imam Malik : 1393
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ فَلَمَّا جَاءَ سَرْغَ بَلَغَهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَأَخْبَرَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ فَرَجَعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مِنْ سَرْغَو حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ إِنَّمَا رَجَعَ بِالنَّاسِ مِنْ سَرْغَ عَنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
I ôr mo hen Malik hen [Ibn Shihab] hen [Abdullah bin Amir bin Rabi’ah] ér Umar bin Khattab yange due yem ken tar u Shiria, yange za nyôr ken gar u Sargha yô, loho lu ér angev mbu mbu lu samber ken tar u Shiria yô. Tsô [Abdurrahman bin Auf] kaa a na ér, Rasulullah kaa ér: ‘Aluer u ungwa kwagh u -angev mbu vihin iyol- hen ijiir yô, de nyer ker ga. Aluer -uange- ngu ken tar ugen, man we kpa u ngu ker yô, de duen yevese u ga’. Tsô Umar bin Khattab mough ken gar u Sargha yem. I ôr mo hen Malik hen [Ibnu Shihab] hen [Salim ben Abdullah] ér Umar ben Khattab hide a ior mba ve lu duen ken gar u Sargha la sha ci u mkaanem ma Abdurrahman ben Auf ôr la.
Imam Malik : 1394
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحَاجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى قَالَ لَهُ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَغْوَيْتَ النَّاسَ وَأَخْرَجْتَهُمْ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي أَعْطَاهُ اللَّهُ عِلْمَ كُلِّ شَيْءٍ وَاصْطَفَاهُ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَتِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَفَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ
I ôr mo kwagh u Malik u ken [Abu Az Zinad] u ken [Al A’raj] u ken [Abu Hurairah] la ér, Or u Aôndo tindi un la kaa ér: ‘Adam man Musa yange ve gba anyiman ayol a ve, maa Adam hemba Musa. Mose kaa a na er; ‘Ka we u lu Adam, or u yange u tsume a uumace shi u zenda ve ken paradiso kera la ye! ’ Tsô Adam pine Mose ér; ‘Ka we u lu Mose, u Allah a ne u mfe u akaa cii la, man or u i tsough u sha ityough ki uumache sha loho Na laa? ’ Mose gema kaa er; 'Shami'. Adam maa kaa er; "U ngu ôron mo kwagh sha kwagh u yange i ver mo, cii man i gbam la kpa?"
Imam Malik : 1395
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِسُئِلَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ }فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلُهُ رَبُّهُ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلُهُ رَبُّهُ النَّارَو حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَرَكْتُ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ لَنْ تَضِلُّوا مَا تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِ
Yahya kaa a mo hen Malik hen [Zaid bin Abu Unaisah] hen [Abdul Hamid bin Abdurrahman] hen [Abdul Hamid bin Abdurrahman bin Zaid bin Al Khattab] ér yange ôr un kwagh, hen [Muslim bin Yasar Al Juhani] ér yange i pine [Umar bin Khattab] ivur ne ér: ‘-Man shighe u Ter wou umbur wan ve u nomso u Adam-, inyam man Allah er shiada sha uuma vev -er ve lu kaan er-: 'Mo m ngu Ter wen ga he?' ve gema ve kaa er: 'Een -U ngu Ter wase-, Se mba mbashiada'. -Se er kwagh ne- sha er sha iyange i mnder u shin ku ne de kaan wer: 'Sha mimi yô, Se -Ônov mba Adam- yange se lu mba se wa ikyo sha kwagh ne -mzough u Aôndo- môm ga-' -Mbampin. Al A’raf: 172- Umar kaa er, M ungwa er Rasulullah pine kwagh u ivur ne nahan a na mlumun er; ‘Sha mimi yô, Allah Tabaraka Wa Ta’ala yange gba Adam maa a cir un ityough sha uwegh Nagh ku yanegh, Allah due a ônov kpishi ken a na. Tsô A kaa er; 'M gba ve sha ci u sha man ve eren aeren a dedoo a aeren a mbafankwagh mba sha'. Tsô Allah shi cir Adam ityough, mar un ônov. Tsô Allah kaa er; 'M gba ve sha ci u igyamusu, man ve eren akaa a dedoo sha aeren a mbafankwagh mba ken igyamusu'. Orgen maa pine er, We Oryiman u Aôndo, nahan er nan ve se eren mrumun u sha mhôôn? Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam gema kaa er: ‘Aluer Allah gba wanakiriki ken ior mba sha yô, A er tom a na sha aeren a ior mba sha, nahan a kpe sha aeren a ior mba sha, maa Rabb na a wa un sha. Man aluer A gba wanakiriki u nan fe kwagh u igyamusu tsembelee yô, A er tom a na sha aeren a or u fan kwagh u igyamusu zan zan nana kar kpen sha ci u aeren a or u fan kwagh u igyamusu. Tsô Ter na haa un ken igyamusu’. I kaa a mo hen Malik er, kwagh va hen a na er Or u Aôndo tindi un la kaa er: ‘M ver u akaa ahar a u tsume ga, aluer u kôr a gbang gbang yô; Takerada u Allah man Sunnah u Profeti Na’.
Imam Malik : 1396
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ الْيَمَانِيِّ أَنَّهُ قَالَ أَدْرَكْتُ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُونَ كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ قَالَ طَاوُسٌ وَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ حَتَّى الْعَجْزِ وَالْكَيْسِ أَوْ الْكَيْسِ وَالْعَجْزِ
I kaa a mo ér Yahya u ken Malik u ken [Ziyad bin Sa’ad] u ken [Amr bin Muslim] u ken [Thawus Al Yamani] la kaa ér; ‘M zua a mbagenev ken mba ve lu a na imôngo la kaa ér; ‘Hanma kwagh cii ka a er sha mlu u or’. Thawus kaa er; 'Shi m ungwa [Abdullah bin Umar] kaa er, 'Or u Aôndo a tindi un la kaa er: 'Hanma kwagh cii ka a er sha mlu u or zan zan nan ar sha iyolbeen man kwaghfan, shin kwaghfan man iyolkpen'.
Imam Malik : 1397
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ فِي خُطْبَتِهِإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْهَادِي وَالْفَاتِنُ
Yange m kaa a mo ér Malik u ken [Ziyad bin Sa’ad] u ken [Amru bin Dinar] la kaa ér; ‘M ungwa [Abdullah bin Zubair] kaa ken kwaghôron na ér; 'Allah ka Or u Hemban Tesen man U Hemban Nan Ior Iti'.
Imam Malik : 1398
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ أَسِيرُ مَعَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِفَقَالَ مَا رَأْيُكَ فِي هَؤُلَاءِ الْقَدَرِيَّةِ فَقُلْتُ رَأْيِي أَنْ تَسْتَتِيبَهُمْ فَإِنْ تَابُوا وَإِلَّا عَرَضْتَهُمْ عَلَى السَّيْفِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَذَلِكَ رَأْيِيقَالَ مَالِك وَذَلِكَ رَأْيِي
Yange ôr mo kwagh u Malik hen anngô u ter na [Abu Suhail bin Malik] ér; ‘M lu zenden vea Umar bin Abdul Aziz, maa a pine ér, ‘Ka nyi u hen sha kwagh u ior mba Qadariyah?’ M gema m kaa a na mer, 'Sha mnenge wam yo u kaa wer ve gema asema, aluer ve soo ga yo -u lumun-, kpa aluer ka nahan ga yo u dugh ishom you sha ci ve'. [Umar bin Abdul Aziz] kaa er; ‘Ka mhen wam kpaa je la’. Malik kaa ér; ‘Ka mhen wam kpaa je la’.
Imam Malik : 1399
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْأَلْ الْمَرْأَةُ طَلَاقَ أُخْتِهَا لِتَسْتَفْرِغَ صَحْفَتَهَا وَلِتَنْكِحَ فَإِنَّمَا لَهَا مَا قُدِّرَ لَهَا
I ôr mo kwagh u Malik u ken [Abu Az Zinad] u ken [Al A’raj] u ken [Abu Hurairah] la ér, Or u Aôndo a tindi un la kaa ér: ‘Kwase nana de sônon ér i pav ivaa a anngô u nan u kwase ga sha er nana ‘dugh ikyagh ki nan ki ki lu gbilin’ la nana er ivese ga yô, gadia ka sha ci u nan kwagh u i gbe u nana er ye’.
Imam Malik : 1400
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَزِيدَ بْنِ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ قَالَ قَالَ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَى اللَّهُ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعَ اللَّهُ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْهُ الْجَدُّ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ ثُمَّ قَالَ مُعَاوِيَةُ سَمِعْتُ هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى هَذِهِ الْأَعْوَادِ
I ôr kwagh a mo hen Malik hen [Yazid bin Ziyad] hen [Muhammad bin Ka’b Al Qurazhi] ér, ‘ [Mu’awiyah bin Abu Sufyan] kaa sha ikyônough ki torough; ‘O orumace. Sha mimi yô, kwagh môm una yange kwagh u Allah a ne la ga. Or môm nana kera na kwagh u Allah a venda la ga. Mluainja ngu sha inyaregh ki mba ve lu a inyaregh la ga. Or u Allah a soo u zuan a kwagh u dedoo yô, Allah una kav akaa a kwaghaôndo sha ci na’. nahan Mu’awiyah kaa er, ‘M ungwa mkaanem man hen Rasulullah sha ityough ki ijiir ne’.