Imam Malik (الامام مالك) - 1594 Hadith
Hadith
Imam Malik : 1361
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ كَانَ يَقُولُدِيَةُ الْمَجُوسِيِّ ثَمَانِيَ مِائَةِ دِرْهَمٍ
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] [ሱሌማን ቢን ያሳር] ከምዚ ኢሉ ነጊሩኒ፤ 'ዲያት ንማጅ ሸሞንተ ሚእቲ ዲርሃም'።
Hadith
Imam Malik : 1362
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُلَيْسَ عَلَى الْعَاقِلَةِ عَقْلٌ فِي قَتْلِ الْعَمْدِ إِنَّمَا عَلَيْهِمْ عَقْلُ قَتْلِ الْخَطَإِ
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ሂስያም ቢን ኡርዋ] ካብ [ኣቡኡ] ኢሉኒ ኣሎ፤ 'ኣል ኣኪላ ኮነ ኢልካ ንዝፍጸም ቅትለት ዲያት ክኸፍል ግዴታ የብሉን፡ ብሰንኪ ጌጋ ንዝፍጸም ቅትለት ጥራይ እዮም ዝኸፍሉ'።
Hadith
Imam Malik : 1363
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ قَالَمَضَتْ السُّنَّةُ أَنَّ الْعَاقِلَةَ لَا تَحْمِلُ شَيْئًا مِنْ دِيَةِ الْعَمْدِ إِلَّا أَنْ يَشَاءُوا ذَلِكَو حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ مِثْلَ ذَلِكَ
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ኢብን ሺሃብ] ከም ዝበለ ተነጊሩኒ ኣሎ፤ 'ኣል ኣኪላ ፍቓደኛ እንተዘይኮይኑ፡ ብፍላጥ ቅትለት ዝፍጸም ተግባር ከምዘይጽዕኖ ልሙድ እዩ - ኣብ ሱና'። ያህያ ካብ ማሊክ ካብ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ከምታ ሓዲስ ነጊሩኒ ኣሎ።
Hadith
Imam Malik : 1364
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِنَشَدَ النَّاسَ بِمِنًى مَنْ كَانَ عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنْ الدِّيَةِ أَنْ يُخْبِرَنِي فَقَامَ الضَّحَّاكُ بْنُ سُفْيَانَ الْكِلَابِيُّ فَقَالَ كَتَبَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُوَرِّثَ امْرَأَةَ أَشْيَمَ الضِّبَابِيِّ مِنْ دِيَةِ زَوْجِهَا فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْخُلْ الْخِبَاءَ حَتَّى آتِيَكَ فَلَمَّا نَزَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَخْبَرَهُ الضَّحَّاكُ فَقَضَى بِذَلِكَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَكَانَ قَتْلُ أَشْيَمَ خَطَأً
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ኢብን ሺሃብ] [ዑመር ቢን ከጣብ] ናብቶም ኣብ ሚና ዝነበሩ ሰባት ከም ዝጸውዐ ነጊሩኒ፤ 'ብዛዕባ ዲያት ኣፍልጦ ዘለዎ ሰብ ክሕብረኒ ይግባእ'። ሽዑ [ድላሃክ ቢን ሱፍያን ኣል ኪላቢ] ተንሲኡ ከምዚ በለ፤ 'ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንሰበይቲ ኣሲያም ዓድል ድሊባቢ ካብ ድያት በዓል ቤታ ውርሻ ክህባ ጽሒፉለይ'። ዑመር ቢን ከታብ ከምዚ በሎ፤ 'ድሕሪኡ ክሳብ ዝረኣየካ ናብቲ ዳስ እቶ'። ዑመር ቢን ከታብ ምስ ወረደ ድላሃክ እውን ነዚ ጸብጺቡ ክሳብ ዑመር ቢን ኣል ከታብ በቲ ዘመሓላለፎ ፍርዲ መሰረት ዝህብ። ኢብን ሺሃብ ከምዚ ኢሉ፤ 'ቅትለት ኣስያም ብሰንኪ ጌጋ እዩ ኣጋጢሙ'።
Hadith
Imam Malik : 1365
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ بَنِي مُدْلِجٍ يُقَالُ لَهُ قَتَادَةُ حَذَفَ ابْنَهُ بِالسَّيْفِ فَأَصَابَ سَاقَهُ فَنُزِيَ فِي جُرْحِهِ فَمَاتَ فَقَدِمَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ اعْدُدْ عَلَى مَاءِ قُدَيْدٍ عِشْرِينَ وَمِائَةَ بَعِيرٍ حَتَّى أَقْدَمَ عَلَيْكَ فَلَمَّا قَدِمَ إِلَيْهِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَخَذَ مِنْ تِلْكَ الْإِبِلِ ثَلَاثِينَ حِقَّةً وَثَلَاثِينَ جَذَعَةً وَأَرْبَعِينَ خَلِفَةً ثُمَّ قَالَ أَيْنَ أَخُو الْمَقْتُولِ قَالَ هَأَنَذَا قَالَ خُذْهَا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ لِقَاتِلٍ شَيْءٌ
ማሊክ ካብ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ካብ [ኣምሩ ቢን ስዩዓይብ] ከም ዝነገረኒ፡ ሓደ ካብ ባኒ ሙድሊጅ ዝመጸ ቃታዳ ዝበሃል ሰብኣይ ንወዱ ብሰይፊ ክሳብ እግሩ ዝሃርም ከም ዝደርበዮ። ካብቲ ቁስሊ ደም ስለ ዝፈሰሰ ሞቱ ኣስዓበ። ሽዑ ሱራቃ ቢን ጁስያም ምስ ዑመር ቢን ከጣብ ተራኺቡ ብዛዕባ እዚ ነገሮ። [ዑመር] ከምዚ ኢሉ፤ 'ክሳብ ዝረኽበካ ሚእትን ዕስራን ኣግማል ኣብ ማያት ቁዳይድ ኣኪብካ ምኻድ'። ዑመር ምስ ተራኸበ ዑመር ብኡ ንብኡ ነተን ኣግማል ወሲዱ፤ ሰላሳ ሂቃ፡ ሰላሳ ጃድዛን ኣርብዓ ከሊፋን ። ሽዑ ኢሉ ሓተተ፤ 'ኣበይ ኣለዉ ኣሕዋት እቲ ዝተቐትለ ሰብ?' ሱራቃ ድማ መለሰት፤ 'ኣብዚ'። ዑመር ቢን ከታብ ከምዚ ኢሉ፤ ‘እዘን ኣግማል ውሰድወን። ምኽንያቱ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ‘እቲ ዝቐተለ ሰብ ዋላ ሓንቲ ኣይረክብን’ ኢሎም።
Hadith
Imam Malik : 1366
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أُحَيْحَةُ بْنُ الْجُلَاحِ كَانَ لَهُ عَمٌّ صَغِيرٌ هُوَ أَصْغَرُ مِنْ أُحَيْحَةَ وَكَانَ عِنْدَ أَخْوَالِهِ فَأَخَذَهُ أُحَيْحَةُ فَقَتَلَهُ فَقَالَ أَخْوَالُهُ كُنَّا أَهْلَ ثُمِّهِ وَرُمِّهِ حَتَّى إِذَا اسْتَوَى عَلَى عُمَمِهِ غَلَبَنَا حَقُّ امْرِئٍ فِي عَمِّهِ قَالَ عُرْوَةُ فَلِذَلِكَ لَا يَرِثُ قَاتِلٌ مَنْ قَتَلَ
ማሊክ ካብ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ካብ [ዑርዋ ቢን ዙበይር] ኢሉኒ ነይሩ፤ ሓደ ኣንሳር ሰብኣይ ኡሃይሃ ቢን ኣል ጁላህ ዝበሃል ገና ንእሽቶ ዝነበረ ኣኮ ነይርዎ፡ ዋላ ካብ ነብሱ ዝነኣሰ። ንእሽቶ ኣኮኡ ድማ ምስ ኣኮታት ካብ ስድራቤት ኣዲኡ ይነብር ነበረ። ሽዑ ኡሃይሃ ኣልዒሉ ቀተሎ። ኣኮታተይ ኣደይ ድማ፤ 'ካብ ንእስነቱ ኣትሒዝና ኢና ንከናኸኖ ነይርና፡ ምስ ዓበየን ምስ በሰለን ድማ ኡሃይሃ ብሓይሊ ካባና ወሲዳቶ።' ኡርዋ ከምዚ በለ፤ 'ስለዚ ቀታሊ ንብረት ናይቲ ዝቐተሎ ሰብ ኣይወርስን'ዩ።
Hadith
Imam Malik : 1367
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَرْحُ الْعَجْمَاءِ جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُقَالَ مَالِك وَتَفْسِيرُ الْجُبَارِ أَنَّهُ لَا دِيَةَ فِيهِ
ብያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ኢብን ሺሃብ] ካብ [ሰዒድ ቢን ሙሴያብ] ከምኡ’ውን [ኣቡ ሰላማ ቢን ዓብዱራሕማን] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከም ዝተነግረኒ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም:- ኣብ እንስሳታት ዝጎድእ መቕጻዕቲ ኣይኮነን፣ -ጉድኣት ኣብ- ዒላታት እውን መቕጻዕቲ ኣይግበረሉን፣ -ጉድኣት - ማዕድናት እውን ኣይኮነን። መቕጻዕቲ ይግበረሉ፣ ኣብ -ጉድኣት - ስንቂ ድማ - መቕጻዕቲ ይውሰን - ሓደ ሓሙሻይ'። ማሊክ ከምዚ ኢሉ፤ 'መግለጺ ትርጉም ጁባር ኣብኡ ዲያት የለን'።
Hadith
Imam Malik : 1368
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِقَتَلَ نَفَرًا خَمْسَةً أَوْ سَبْعَةً بِرَجُلٍ وَاحِدٍ قَتَلُوهُ قَتْلَ غِيلَةٍ وَقَالَ عُمَرُ لَوْ تَمَالَأَ عَلَيْهِ أَهْلُ صَنْعَاءَ لَقَتَلْتُهُمْ جَمِيعًا
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ካብ [ሰዒድ ቢን ሙሰያብ] [ዑመር ቢን ኸጣብ] ሓሙሽተ ሸውዓተ ሰባት ከም ዝቐተለ ነጊሩኒ፣ ምኽንያቱ ብተንኮል ሰብ ስለ ዝቐተሉ። ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ ' -ምሉእ ህዝቢ ሻንዓ ነዚ ክገብር ውዲት እንተዝኣልም ንኹሎም ምቐተልክዎም ነይረ'።
Hadith
Imam Malik : 1369
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدِ بْنِ زُرَارَةَ أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ حَفْصَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَتَلَتْ جَارِيَةً لَهَا سَحَرَتْهَا وَقَدْ كَانَتْ دَبَّرَتْهَا فَأَمَرَتْ بِهَا فَقُتِلَتْ
ያህያ ካብ ማሊክ [መሓመድ ቢን ዓብዱራሕማን ቢን ሳዓድ ቢን ዛራራ] ከም ዝበጽሖ፡ [ሓፍሳ] በዓልቲ ቤት ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፡ ቅድሚኡ ንሳ - ሓፍሻ - እንተሞይታ ሓራ ከም እትኸውን ቃል እንተኣተወላ፡ ንሓንቲ ስሒባታ ዝነበረት ባርያ ከም ዝቐተለት ነጊሩኒ። ሓፍሻህ ግን ክሳብ እቲ ባርያ ዝቕተል ምእዛዙ ቀጸለ’ ኢሉ መለሰሉ።
Hadith
Imam Malik : 1370
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عُمَرَ بْنِ حُسَيْنٍ مَوْلَى عَائِشَةَ بِنْتِ قُدَامَةَ أَنَّ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَأَقَادَ وَلِيَّ رَجُلٍ مِنْ رَجُلٍ قَتَلَهُ بِعَصًا فَقَتَلَهُ وَلِيُّهُ بِعَصًا
ያህያ ካብ ማሊክ ካብ [ዑመር ቢን ሑሴን] ዓይስያ ቢንት ቁዳማ ባርያ ነበር ነጊሩኒ፣ [ዓብዱል ማሊክ ቢን ማርዋን] ንሓላዊ ናይቲ ብበትሪ ዝተፈጸመ ቅትለት -ነቲ ገበነኛ- ብበትሪ ክቐትሎ -ስልጣን- ከም ሕነ ምፍዳይ ከም ዝሃቦ’።
Hadith
Imam Malik : 1371
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍأَنَّ سَائِبَةً أَعْتَقَهُ بَعْضُ الْحُجَّاجِ فَقَتَلَ ابْنَ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَائِذٍ فَجَاءَ الْعَائِذِيُّ أَبُو الْمَقْتُولِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَطْلُبُ دِيَةَ ابْنِهِ فَقَالَ عُمَرُ لَا دِيَةَ لَهُ فَقَالَ الْعَائِذِيُّ أَرَأَيْتَ لَوْ قَتَلَهُ ابْنِي فَقَالَ عُمَرُ إِذًا تُخْرِجُونَ دِيَتَهُ فَقَالَ هُوَ إِذًا كَالْأَرْقَمِ إِنْ يُتْرَكْ يَلْقَمْ وَإِنْ يُقْتَلْ يَنْقَمْ
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ኣቡ ኣዝ ዚናድ] ካብ [ሱሌማን ቢን ያሳር] ሓደ ባርያ ብገለ ሰባት ኣብ ሓጅ ዝነበሩ ሰባት ሓራ ከም ዝወጸ ነጊሩኒ። ብድሕሪኡ ንሓደ ቆልዓ ካብ ባኒ ዓ`ይድዝ ቀተለ። ሽዑ ኣቦ እቲ ግዳይ ቅትለት ወዲ ተባዕታይ ምስ ዑመር ቢን ኻታብ ተራኺቡ ዲያት ወዱ ሓቲቱ። [ዑመር] ከምዚ ኢሉ፤ 'ንዕኡ ዝኸውን ዲያት የለን'። ወለዲ እቲ ግዳይ 'ወደይ እንተ ዝቐትሎ እንታይ ምሓሰብካ?' ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ 'ድሕሪኡ፡ ንስኻትኩም ኢኹም ዲያት ከተውጽኡ ዘለኩም'። ዑመር ቢን ከታብ ከምዚ ኢሉ፤ 'ድሕሪኡ፡ እዚ ከም መርዛም ተመን እዩ፡ በይኑ እንተተገዲፉ ክውሕጥ እዩ፡ እንተተቐቲሉ ሕነ ክፈዲ'።
Hadith
Imam Malik : 1372
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ رِجَالٌ مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُتِيَ مُحَيِّصَةُ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرِ بِئْرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَأَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ كَبِّرْ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذِنُوا بِحَرْبٍ فَكَتَبَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ فَقَالُوا لَا قَالَ أَفَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ بِمِائَةِ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمْ الدَّارَ قَالَ سَهْلٌ لَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُقَالَ مَالِك الْفَقِيرُ هُوَ الْبِئْرُ
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ኣቡ ላይላ ቢን ዓብደላ ቢን ዓብዱራህማን ቢን ሳህል] ካብ [ሳህል ቢን ኣቡ ሓትስማ] ከም ዝነገረኒ ሓያሎ ላዕለዎት ሰባት ካብ ህዝቡ ዓብደላ ቢን ሳህልን ሙሓይሻን ብሰንኪ እቲ ዘጋጠሞም ሕሰም ናብ ካይባር ይብገሱ ከም ዘለዉ ከም ዝነገሮ። ሽዑ ሓደ ሰብ ምስ ሙሓይሻ ተራኺቡ ዓብደላ ቢን ሳህል ተቐቲሉ ኣብ ጎኒ ዒላ ወይ ዓይኒ ማይ ከም ዝተደርበየ ነገሮ። ሽዑ ሙሓይሻ ምስ ኣይሁድ ተራኺቡ፤ 'በላህ ንስኻትኩም ኢኹም ዝቐተልኩሞ! ' ኢሎም መለሱ፤ 'በላህ ኣይቀተልናዮን'። ድሕሪኡ ሙሓይሻ ናብ ህዝቡ ከደ፡ ድሕሪኡ ብዛዕባ እቲ ቅትለት ሓበሮም። ብድሕሪኡ ምስ ኣሕዋቱ ካባኡ ዝዓቢ ሑዋይሻን ምስ ዓብዱራሕማንን ከደ። ድሕሪኡ ሙሃይሻህ ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ክዛተ ከደ፣ ምኽንያቱ ንሱ እቲ ኣብ ካይባር ዝነበረ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በሎ: እቲ ዓቢ እቲ ዓቢ! ' -ብዕድመ ዝዓበዩ ሰባት ማለት እዩ። ኣብ መወዳእታ ሁዋይሻ ተዛሪቡ ብሙሃይሻ ተሓጊዙ። ሽዑ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በለ: ‘ንኣሕዋትካ ዲያት ይኸፍሉ: ወይ ኲናት ይእውጁ’። ድሕሪኡ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ነዚ ጉዳይ ብዝምልከት ደብዳበ ጽሒፉሎም። ሽዑ ኣይሁድ ነታ ደብዳቤ ‘በላህ ኣይቀተልናዮን’ ኢሎም መለሱላ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንሑዋይሻን ሙሓይሻን ዓብዱራሕማንን ከምዚ ኢሎም ሓተቶም:- ‘ናይ ኣዕሩኽትኻ መሰል ምእንቲ ክህልወካ ማሕላ ክትምሕሉ ፍቓደኛታት ዲኻ’ ኢሎም መለሱሎም፤ 'አይኮንን'። ከምዚ ኢሉ ሓተተ:- ‘ኣይሁድ ጥራይ ድዮም ማሕላ ዝመሓሉልካ፧’ ኢሉ ሓተተ። ንሳቶም ድማ፤ 'ኣስላም ኣይኮኑን'። ኣብ መወዳእታ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብ ንብረቶም ዲያት ከፊሎም፡ ኣብ ገዝኦም ምእንቲ ከእትዎም ድማ ሚእቲ ኣግማል ሰደደሎም። ሳህል ከምዚ ኢሉ፤ 'ቀይሕ ገመል ክሳብ ዝረግጸኒ'። ማሊክ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኣል ፋቂር ዒላ እዩ'።
Hadith
Imam Malik : 1373
قَالَ يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ الْأَنْصَارِيَّ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي حَوَائِجِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَقَدِمَ مُحَيِّصَةُ فَأَتَى هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ لِمَكَانِهِ مِنْ أَخِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ كَبِّرْ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ فَذَكَرَا شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَحْضُرْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فَزَعَمَ بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَاهُ مِنْ عِنْدِهِ
ያህያ ከምዚ ኢሉ፤ ካብ ማሊክ ካብ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ካብ [ቡስያየር ቢን ያሳር] ዓብደላ ቢን ሳህል ኣል ኣንሳሪን ሙሓይሻ ቢን መስዑድን ናብ ካይባር ከም ዝብገሱ ከም ዝሓበሮ፣ በብወገኖም ዘድልዮም ነገራት ንምምላእ ተፈላልዮም። ክሳብ ኣብ መወዳእታ ዓብደላ ቢን ሳህል ብሓደ ሰብ ተቐቲሉ። ስለዚ ሙሓይሻ -ናብ መዲና- መጸ፣ ድሕሪኡ ንሱ ምስ ኣሕዋቱ ሑዌይሻን ዓብዱራሕማን ቢን ሳህልን ኣብ ቅድሚ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ቀረቡ። ዓብዱራሕማን፡ ሓው ናይቲ ግዳይ ኮይኑ ስለ ዝተሰምዖ፡ ዕላል ጀመሮ። ድሕሪኡ ግን ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በሎም: እቲ ዓቢ እቲ ዓቢ’። ሽዑ ሑዋይሻን ሙሓይሻን ኣብ ልዕሊ ዓብደላ ቢን ሳህል ዘጋጠሞ ነገር ኣዘንትዉ። ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ሓምሳ ግዜ ዲኹም መሓሉ ደም ኣዕሩኽትኹም ክትብሉ ኢኹም?’ ኢሉ ሓተቶም። ንሳቶም ድማ፤ 'ኦ ረሱል ረሱል ኣብቲ ግዜ እቲ ኣይመስከርናሉን ኣይነበርናን'። ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ደጊሞም ከምዚ ኢሎም ሓተተ:- ኣይሁድ ሓምሳ ግዜ ብምምሓል ካባኻ ክሃድሙ ድዮም! ' ኢሎም መለሱ፤ 'ኦ ረሱል ረሱል ከመይ ጌርና ማሕላ ካፍር ክንቅበል ንኽእል?' ያህያ ቢን ስዒድ ከምዚ ኢሉ፤ 'ድሕሪኡ ቡስያየር ቢን ያሳር ረሱሉላሁ ዓለይሂ ወሳላም ካብ ሃብቱ ዲያት ከፊሉ ኢሉ'።
Hadith
Imam Malik : 1374
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْن يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مِكْيَالِهِمْ وَبَارِكْ لَهُمْ فِي صَاعِهِمْ وَمُدِّهِمْيَعْنِي أَهْلَ الْمَدِينَةِ
ያህያ ቢን ያሕያ ከም ዝበሎ ተነጊሩኒ ኣሎ፤ ካብ ማሊክ ካብ [ኢሻቕ ቢን ዓብደላ ቢን ኣቡ ጣልሓ ኣል ኣንሳሪ] ካብ [ኣናስ ቢን ማሊክ] ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም ከም ዝጸለዩኒ ኣዘንትዩለይ ኣሎ: ኦ ኣላህ ኣብ ሚዛኖም ባርኾም: ሻዓኦምን ጭቃኦምን ባርኾም ይግበረሎም’። ማለት ህዝቢ መዲና እዩ።
Hadith
Imam Malik : 1375
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَكَانَ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا أَوَّلَ الثَّمَرِ جَاءُوا بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي ثَمَرِنَا وَبَارِكْ لَنَا فِي مَدِينَتِنَا وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا وَبَارِكْ لَنَا فِي مُدِّنَا اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ عَبْدُكَ وَخَلِيلُكَ وَنَبِيُّكَ وَإِنِّي عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ وَإِنَّهُ دَعَاكَ لِمَكَّةَ وَإِنِّي أَدْعُوكَ لِلْمَدِينَةِ بِمِثْلِ مَا دَعَاكَ بِهِ لِمَكَّةَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ ثُمَّ يَدْعُو أَصْغَرَ وَلِيدٍ يَرَاهُ فَيُعْطِيهِ ذَلِكَ الثَّمَرَ
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ሱሃይል ቢን ኣቡ ሳልሕ] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከም ዝበለ ተነጊሩኒ ኣሎ፤ 'ቀደም ሰባት ምጅማር ወቕቲ ፍረታት ምስ ረኣዩ ናብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም የብጽሕዎ ነበሩ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ ወሰዳ: ኦ ኣላህ ፍረታትና ባረኽ: መዲናና ባርኽ: ብመጠንና ባርኽ ሃበና: ኣብ ጭቃና ባርኽ ሃበና: ኢሉ ጸለየ:: ኦ ኣላህ ብሓቂ ኣብርሃም ባርያኻን ኣፍቃሪኻን ነቢኻን እዩ። ብርግጽ ኣነ ባርያኻን ነቢኻን እየ። ኢብራሂም ንማካ ጸለየካ ኣነ ድማ ከምቲ ንመካ ዝጸለየ ንማዲና ጸለየካ'። ድሕሪኡ ንዝረኣዮ ዝነኣሰ ቆልዓ ጸለየ፡ ድሕሪኡ ነቲ ቆልዓ ፍረ ሃቦ።
Hadith
Imam Malik : 1376
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ قَطَنِ بْنِ وَهْبِ بْنِ عُمَيْرِ بْنِ الْأَجْدَعِ أَنَّ يُحَنَّسَ مَوْلَى الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ أَخْبَرَهُأَنَّهُ كَانَ جَالِسًا عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فِي الْفِتْنَةِ فَأَتَتْهُ مَوْلَاةٌ لَهُ تُسَلِّمُ عَلَيْهِ فَقَالَتْ إِنِّي أَرَدْتُ الْخُرُوجَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ اشْتَدَّ عَلَيْنَا الزَّمَانُ فَقَالَ لَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ اقْعُدِي لُكَعُ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَصْبِرُ عَلَى لَأْوَائِهَا وَشِدَّتِهَا أَحَدٌ إِلَّا كُنْتُ لَهُ شَفِيعًا أَوْ شَهِيدًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [ቃታን ቢን ዋህብ ቢን ዑመር ቢን ኣል ኣጅዳ’] ከም ዝነገረኒ [ዩሃናስ] ባርያ ዙበይር ቢን ኣውዋም ነበር እቲ ጸለመ ምስ ተፈጸመ ኣብ ጎኒ ዓብደላ ቢን ዑመር ኮፍ ከም ዝነበረ ከም ዝነገሮ፡ ድሕሪኡ እታ ጓል ኣንስተይቲ ባርያኡ መጺኣ ሰላም ከም ዝሃበቶ። ብድሕሪኡ እቲ ባርያ 'ክወጽእ ደልየ ኣለኹ ኣቡ ዓብዱራሕማን ግዜ እናኸበደና ይኸይድ ኣሎ' በለ። [ዓብደላ ቢን ዑመር] ከምዚ በሎ፤ 'ዓሻ ኮፍ በል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብሉ ሰሚዐ ኣለኹ: 'ብዕብየትን ሽግርን -ህይወት ኣብ መዲና- ዝዕገስ የለን: ኣብ መዓልቲ ቂያም ኣማላድነት ወይ ምስክርነት እንተዘይሂበዮ''።
Hadith
Imam Malik : 1377
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ أَعْرَابِيًّا بَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَأَصَابَ الْأَعْرَابِيَّ وَعْكٌ بِالْمَدِينَةِ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ جَاءَهُ فَقَالَ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى ثُمَّ جَاءَهُ فَقَالَ أَقِلْنِي بَيْعَتِي فَأَبَى فَخَرَجَ الْأَعْرَابِيُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْمَدِينَةُ كَالْكِيرِ تَنْفِي خَبَثَهَا وَيَنْصَعُ طِيبُهَا
ያሕያ ካብ ማሊክ ካብ [መሓመድ ቢን ኣል ሙንካድር] ካብ [ጃቢር ቢን ዓብደላ] ከም ዝበለ ተነጊሩኒ ኣሎ፤ ሓደ በደዊን ኣንጻር እስልምና ንነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ክእመን ቃል ኣትዩ፡ ድሕሪኡ እቲ በደዊን ኣብ መዲና ሰዓል ሒዙ። ብድሕሪኡ በደዊን ምስ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ተራኺቡ ከምዚ በለ፤ 'ኦ ረሱል ናይ ኣላህ መብጽዓይ ይስረዝ'። ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ግን ኣብዮም። እቲ በደዊን መሊሱ ናብኡ መጺኡ ከምዚ በሎ፤ 'ተኣማንነተይ ስረዝ'። ሕጂ እውን ኣብዩ። ስለዚ በደዊን ተበጊሶም፡ ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ድማ፡ ብሓቂ መዲና ከም ኣልኪር እያ፤ ርስሓት ኣወጊዱ ጨናዊ ጨና ይገድፍ’።
Hadith
Imam Malik : 1378
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحُبَابِ سَعِيدَ بْنَ يَسَارٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أُمِرْتُ بِقَرْيَةٍ تَأْكُلُ الْقُرَى يَقُولُونَ يَثْرِبُ وَهِيَ الْمَدِينَةُ تَنْفِي النَّاسَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ
ማሊክ ካብ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ከምዚ ኢሉኒ፤ [ኣቡ ኣል ሑባብ ሰዒድ ቢን ያሳር] ክብሉ ሰሚዐ፤ [ኣቡ ሑረይራ] ‘ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ክብሉ ሰሚዐዮም: ‘ክነብር ተኣዚዘ - ንኻልኦት ዓድታት ዘጠቓለለ ዓዲ፣ ያስሪብ ይብሉዋ፣ ከምቲ ኣል ኪር ርስሓት ሓጺን ዘወግድ ንሰባት እተውጽእ ከተማ እያ’።
Hadith
Imam Malik : 1379
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَخْرُجُ أَحَدٌ مِنْ الْمَدِينَةِ رَغْبَةً عَنْهَا إِلَّا أَبْدَلَهَا اللَّهُ خَيْرًا مِنْهُ
ማሊክ ካብ [ሂስያም ቢን ኡርዋ] ካብ [ኣቡኡ] ከም ዝነገረኒ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ዝጸልኦ ሰብ ካብ መዲና ዝወጽእ የለን: ኣላህ ን - መዲና - ካብቲ ሰብ ዝሓሸ ሰብ እንተዘይተኪኡ'።
Hadith
Imam Malik : 1380
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي زُهَيْرٍ أَنَّهُ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُفْتَحُ الْيَمَنُ فَيَأْتِي قَوْمٌ يَبُسُّونَ فَيَتَحَمَّلُونَ بِأَهْلِيهِمْ وَمَنْ أَطَاعَهُمْ وَالْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ وَتُفْتَحُ الشَّامُ فَيَأْتِي قَوْمٌ يُبِسُّونَ فَيَتَحَمَّلُونَ بِأَهْلِيهِمْ وَمَنْ أَطَاعَهُمْ وَالْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ وَتُفْتَحُ الْعِرَاقُ فَيَأْتِي قَوْمٌ يُبِسُّونَ فَيَتَحَمَّلُونَ بِأَهْلِيهِمْ وَمَنْ أَطَاعَهُمْ وَالْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ
ማሊክ ካብ [ሂስያም ቢን ኡርዋህ] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ዓብደላ ቢን ኣዝ-ዙበይር] ካብ [ሱፍያን ቢን ኣቡ ዙሃየር] ከምዚ ክብል ተነጊሩኒ ኣሎ፡ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብሉ ሰሚዐዮም: ሃገር የመን ክትስዓር እያ: ሽዑ ሓደ ህዝቢ ናብኦም ክመጽእ እዩ፣ ንነበርቶም ክሰጉዎም እዮም፣ ምስ ስድርኡ ድማ ክብገሱ እዮም። ምስቶም ዝስዕብዎም ኰይኖም፡ ዋላ እኳ መዲና እንተዝፈልጡ እንተትሓሸሎም። ምድሪ ሻም ክትስዓር እያ ሽዑ ሓደ ህዝቢ መጺኡ ንነበርታ ክሰጉግ እዩ፡ ምስቶም ዝስዕብዎም ድማ ምስ ስድራ ቤቶም ክኸዱ እዮም፡ ዋላ እኳ መዲና እንተዝፈልጡ ጥራይ እንተዝሓሸሎም። ምድሪ ዒራቕ ክትስዓር እያ፡ ድሕሪኡ ሓደ ህዝቢ መጺኡ ነበርታ ክሰጎም እዩ፡ ምስቶም ዝስዕብዎም ድማ ምስ ስድራቤቶም ክኸዱ እዮም፡ ዋላ እኳ መዲና እንተዝፈልጡ ጥራይ እንተትሓሸሎም።'
