Imam Malik : 1261
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ كَتَبَ إِلَى سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّأَنْ هَلُمَّ إِلَى الْأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ فَكَتَبَ إِلَيْهِ سَلْمَانُ إِنَّ الْأَرْضَ لَا تُقَدِّسُ أَحَدًا وَإِنَّمَا يُقَدِّسُ الْإِنْسَانَ عَمَلُهُ وَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّكَ جُعِلْتَ طَبِيبًا تُدَاوِي فَإِنْ كُنْتَ تُبْرِئُ فَنَعِمَّا لَكَ وَإِنْ كُنْتَ مُتَطَبِّبًا فَاحْذَرْ أَنْ تَقْتُلَ إِنْسَانًا فَتَدْخُلَ النَّارَ فَكَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ إِذَا قَضَى بَيْنَ اثْنَيْنِ ثُمَّ أَدْبَرَا عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْهِمَا وَقَالَ ارْجِعَا إِلَيَّ أَعِيدَا عَلَيَّ قِصَّتَكُمَا مُتَطَبِّبٌ وَاللَّهِ
Malik u ndzi hlamuserile ku suka eka Yahya bin Sa’id leswaku Abu Darda u tsalele Salman Al Farisi leswaku a tlhelela etikweni leri basisiweke. Salman u hlamule a ku: ‘Tiko a ri basisi munhu, kambe lexi basisaka munhu i swiendlo swa yena ntsena. Ndzi amukerile mahungu ya leswaku u thoriwile tani hi n'anga - muavanyisi -, loko u kota ku lulamisa nandzu kutani sweswo swi ku pfuna. Loko u hundzuke loyi a endlaka xiboho xa nandzu, kutani tivonela eka ku dlaya vanhu - ku endla xihoxo xo nyika xiboho - sweswo swi ta ku endla u ya etiheleni. Kutani loko Abu Darda a ri karhi a endla xiboho xa nandzu exikarhi ka vanhu vambirhi, kutani havumbirhi bya vona va n’wi siya, u ta va languta a ku: ‘Tlhelela u ya phindha mhaka ya wena.’ Hi Allah, - endzhaku ka sweswo - u ta kota ku lulamisa nandzu.'
Imam Malik : 1262
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ دَلَافٍ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا مِنْ جُهَيْنَةَ كَانَ يَسْبِقُ الْحَاجَّ فَيَشْتَرِي الرَّوَاحِلَ فَيُغْلِي بِهَا ثُمَّ يُسْرِعُ السَّيْرَ فَيَسْبِقُ الْحَاجَّ فَأَفْلَسَ فَرُفِعَ أَمْرُهُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا النَّاسُ فَإِنَّ الْأُسَيْفِعَ أُسَيْفِعَ جُهَيْنَةَ رَضِيَ مِنْ دِينِهِ وَأَمَانَتِهِ بِأَنْ يُقَالَ سَبَقَ الْحَاجَّ أَلَا وَإِنَّهُ قَدْ دَانَ مُعْرِضًا فَأَصْبَحَ قَدْ رِينَ بِهِ فَمَنْ كَانَ لَهُ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَلْيَأْتِنَا بِالْغَدَاةِ نَقْسِمُ مَالَهُ بَيْنَهُمْ وَإِيَّاكُمْ وَالدَّيْنَ فَإِنَّ أَوَّلَهُ هَمٌّ وَآخِرَهُ حَرْبٌ
Malik u ndzi byerile ku suka eka [Umar bin Abdurrahman bin Dalaf Al Muzani] ku suka eka [tata wa yena] leswaku wanuna un’wana wo huma eJuhainah u tshame a ya eHajj, naswona u xave tikamela to hlayanyana leti faneleke ku khandziya ku tlula mpimo. U hatlisile riendzo ra yena ku ya hlangana na vanhu lava a va ye eHajj, kambe va nga bankrupt. Kutani mhaka leyi yi vilerisiwile eka [Umar bin Khattab] kutani a ku; 'Amma badu, n'wina vanhu, ku lovisiwa koloko i ku lovisiwa ka Juhainah, u tshikile vukhongeri bya yena na rungula ra yena hi swiendlo swa yena.' Wa tiva, entiyisweni u ve ni xivindzi xo tshinelela khombo lerova a khomiwa hi ntlhamu lowu swi nonon’hwaka ku wu balekela. Loyi a nga na xikweleti lexi n'wi kolotaka a ta eka hina mundzuku nimixo, hi ta avanyisa rifuwo ra yena, hi papalata swikweleti hikuva masungulo i gome kasi makumu i vusweti na ku lahlekeriwa'.
Imam Malik : 1263
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَمَنْ نَحَلَ وَلَدًا لَهُ صَغِيرًا لَمْ يَبْلُغْ أَنْ يَحُوزَ نُحْلَهُ فَأَعْلَنَ ذَلِكَ لَهُ وَأَشْهَدَ عَلَيْهَا فَهِيَ جَائِزَةٌ وَإِنْ وَلِيَهَا أَبُوهُ
Malik u ndzi byerile ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Sa’id bin Musayyab] leswaku [Uthman bin Affan] u te; 'Loyi a nyikaka n'wana loyi a ha ri ntsongo nchumu lowu nga fanelangiki leswaku a wu nyika, kutani a wu tivisa no wu vona, kutani leswi swa pfumeleriwa hambi leswi tatana a nga na vulawuri eka swona'.
Imam Malik : 1264
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ الْعَدْلِ فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ
Malik u ndzi hlamuserile ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Abdullah ibn Umar] leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena) u te: ‘Loyi a ntshunxaka xiphemu xa yena xa hlonga leri nga na n’wini wa ntirhisano, loko a ha ri na mali leyi ringanaka na nxavo wa hlonga, kutani nxavo wa hlonga wu ringanyetiwa hi nxavo wo angarhela. Kutani u fanele a nyikela xiphemu xa vatirhisani, endzhaku ka sweswo a nga ntshunxa hlonga. Kambe loko a nga endli tano, kutani u ntshunxe ntsena leswi nga xiphemu xa yena.’
Imam Malik : 1265
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَعَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَأَنَّ رَجُلًا فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ عَبِيدًا لَهُ سِتَّةً عِنْدَ مَوْتِهِ فَأَسْهَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمْ فَأَعْتَقَ ثُلُثَ تِلْكَ الْعَبِيدِقَالَ مَالِك وَبَلَغَنِي أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِذَلِكَ الرَّجُلِ مَالٌ غَيْرُهُمْ
Swi byeriwile eka mina ku suka eka [Yahya bin Sa’id] na ku suka eka [Vanhu vo hlayanyana] ku suka eka [Al Hasan bin Abu Al Hasan Al Basri] na ku suka eka [Muhammad bin Sirin] ku vula leswaku, ‘Munhu un’wana hi nkarhi wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u ntshunxe mahlonga ya yena ya tsevu loko a ri kusuhi no fa. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlanganyerile eku hoxeni ka vuhlolotwana exikarhi ka mahlonga, leswaku wanuna loyi a ntshunxa ntsena n’we xa nharhu xa mahlonga’. Malik u te; 'Swi fikile eka mina leswaku wanuna loyi una nhundzu yin'wana handle ka mahlonga lawa'.
Imam Malik : 1266
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ رَجُلًا فِي إِمَارَةِ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَأَعْتَقَ رَقِيقًا لَهُ كُلَّهُمْ جَمِيعًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُمْ فَأَمَرَ أَبَانُ بْنُ عُثْمَانَ بِتِلْكَ الرَّقِيقِ فَقُسِمَتْ أَثْلَاثًا ثُمَّ أَسْهَمَ عَلَى أَيِّهِمْ يَخْرُجُ سَهْمُ الْمَيِّتِ فَيَعْتِقُونَ فَوَقَعَ السَّهْمُ عَلَى أَحَدِ الْأَثْلَاثِ فَعَتَقَ الثُّلُثُ الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهِ السَّهْمُ
Malik u ndzi byerile ku suka eka [Rabi’ah bin Abu Abdurrahman] leswaku wanuna un’wana hi nkarhi wa ku fuma ka Aban bin Uthman u ntshunxe mahlonga ya yena hinkwawo, kasi a nga ri na nhundzu handle ka wona. Kutani [Aban bin Uthman] u lerise leswaku mahlonga ma avanyisiwa ma va swiphemu swinharhu. Kutani a va hoxela vuhlolotwana, loyi a hoxa lotari a a ta ntshunxiwa. Kutani vuhlolotwana byi wela eka xin’wana xa swiphemu leswi, lerova a ntshunxa hlonga leri nga biwa hi draw’.
Imam Malik : 1267
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُمَضَتْ السُّنَّةُ أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا أُعْتِقَ تَبِعَهُ مَالُهُ
Malik u ndzi hlamuserile kusuka eka [Ibn Shihab] leswaku u n’wi twile a ku, ‘I ntolovelo leswaku loko hlonga ri ntshunxiwa, nhundzu ya rona na yona ya katsiwa’.
Imam Malik : 1268
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَأَيُّمَا وَلِيدَةٍ وَلَدَتْ مِنْ سَيِّدِهَا فَإِنَّهُ لَا يَبِيعُهَا وَلَا يَهَبُهَا وَلَا يُوَرِّثُهَا وَهُوَ يَسْتَمْتِعُ بِهَا فَإِذَا مَاتَ فَهِيَ حُرَّةٌ
Malik ku suka eka [Nafi’] u ndzi byerile ku suka eka [Abdullah bin Umar] leswaku [Umar bin Khattab] u te; 'Hlonga rin'wana na rin'wana ra xisati leri tswalaka n'wana eka n'wini wa rona, n'wini wa rona a nga fanelanga ku n'wi xavisa, a nga fanelanga ku n'wi nyika naswona a ri fanelanga ku hundzisela - eka munhu un'wana - loko a ha ri eku etleleni na yena.' Loko hosi yi fa, kutani yi ntshunxeka'.
Imam Malik : 1269
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ أَنَّهُ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ جَارِيَةً لِي كَانَتْ تَرْعَى غَنَمًا لِي فَجِئْتُهَا وَقَدْ فُقِدَتْ شَاةٌ مِنْ الْغَنَمِ فَسَأَلْتُهَا عَنْهَا فَقَالَتْ أَكَلَهَا الذِّئْبُ فَأَسِفْتُ عَلَيْهَا وَكُنْتُ مِنْ بَنِي آدَمَ فَلَطَمْتُ وَجْهَهَا وَعَلَيَّ رَقَبَةٌ أَفَأُعْتِقُهَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ اللَّهُ فَقَالَتْ فِي السَّمَاءِ فَقَالَ مَنْ أَنَا فَقَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتِقْهَا
Malik u ndzi byerile ku suka eka [Hilal bin Usamah] ku suka eka [‘Atha bin Yasar] ku suka eka [Umar bin Al Hakam] u te; 'Ndzi ye eka Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kutani ndzi ku, 'Oho Rasulullah, hlonga ra mina ra nhwanyana ri risa timbuti ta mina.' Loko ndzi ya eka yena, ku kumeka leswaku yin’wana ya timbuti ta mina a yi nga ri kona. Loko ndzi n'wi vutisa, u hlamurile a ku, 'Mbuti a yi dyiwe hi mpfundla'. Ndzi twe ku vava hi mhangu leyi, naswona ndzi munhu wo tolovela ntsena, kutani ndzi n’wi ba hi mpama emahlweni. Ndzi ni hlonga, kutani xana ndzi fanele ndzi ri ntshunxa?’ Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u tlhele a vutisa hlonga leri a ku: 'Allah u kwihi?' a hlamula; 'Exibakabakeni'. U tlhele a vutisa a ku: ‘Ndzi mani?’ a hlamula; ‘U Murhumiwa wa Allah,’ kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘N’wi ntshunxe! ' .
Imam Malik : 1270
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجَارِيَةٍ لَهُ سَوْدَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَلَيَّ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً فَإِنْ كُنْتَ تَرَاهَا مُؤْمِنَةً أُعْتِقُهَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَشْهَدِينَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَتَشْهَدِينَ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَتُوقِنِينَ بِالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ قَالَتْ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتِقْهَا
Ndzi byeriwile leswaku Malik ku suka eka [Ibn Shihab] ku suka eka [Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] u te, ‘Wanuna wa le Ansar u hlangane na Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a tisa hlonga ra yena ra xisati ra ntima, kutani a vutisa; 'O Murhumiwa wa Allah, ndzi na hlonga leri nga mupfumeri, loko u ri vona ri pfumela hakunene, kutani ndzi ta ri ntshunxa'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u tlhele a vutisa: 'Xana u nyikela vumbhoni bya leswaku a ku na xikwembu lexi faneleke ku gandzeriwa handle ka Allah?' a hlamula a ku, 'Ina'. U vutisile nakambe: ‘Xana u nyikela vumbhoni bya leswaku Muhammad i murhumiwa wa Allah?’. a hlamula; 'Ina'. U tlhele a vutisa a ku: ‘Xana wa pfumela leswaku ku ta va ni siku ra ku pfuxiwa ka vafi endzhaku ka rifu?’ a hlamula; 'Ina'. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tlhele a ku: ‘N’wi ntshunxeni! ' .
Imam Malik : 1271
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أُمَّهُ أَرَادَتْ أَنْ تُوصِيَ ثُمَّ أَخَّرَتْ ذَلِكَ إِلَى أَنْ تُصْبِحَ فَهَلَكَتْ وَقَدْ كَانَتْ هَمَّتْ بِأَنْ تُعْتِقَ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ لِلْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍأَيَنْفَعُهَا أَنْ أُعْتِقَ عَنْهَا فَقَالَ الْقَاسِمُ إِنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي هَلَكَتْ فَهَلْ يَنْفَعُهَا أَنْ أُعْتِقَ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ
Malik u ndzi byerile ku suka eka [Abdurrahman bin Abu ‘Amrah Al Ansari] leswaku mana wakwe a a lava ku endla will, kutani a yi herisa ku fikela hi siku leri landzelaka kutani a fa hi ku hatlisa will ya yena yi nga si endliwa, hambileswi a a kunguhate ku ntshunxa hlonga. Hiloko Abdurrahman a ku; 'Kutani ndzi vutise [Al Qasim bin Muhammad], 'Xana swi nga vuyerisa loko ndzi n'wi ntshunxa?' Al Qasim u hlamurile; ‘Sa’d bin Ubadah u tshame a byela Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Hakunene manana u file, xana swi nga pfuna loko ndzi n’wi ntshunxa hlonga? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u tlhele a hlamula a ku: 'Ina'.
Imam Malik : 1272
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَتُوُفِّيَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فِي نَوْمٍ نَامَهُ فَأَعْتَقَتْ عَنْهُ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِقَابًا كَثِيرَةًقَالَ مَالِك وَهَذَا أَحَبُّ مَا سَمِعْتُ إِلَيَّ فِي ذَلِكَ
ndzi byerile Malik ku suka eka [Yahya bin Said] u te; 'Abdurrahman bin Abu Bakr u file loko a etlele, [Aisyah], nsati wa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam kutani a ntshunxa mahlonga yo tala'. Malik u te; 'Eka mhaka leyi i vonelo leri ndzi tsakelaka ngopfu ku ri twa'.
Imam Malik : 1273
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الرِّقَابِ أَيُّهَا أَفْضَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَغْلَاهَا ثَمَنًا وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا
Ndzi byeriwile hi Malik ku suka eka [Hisyam bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Aisha] nsati wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a vutisiwile hi leswaku hi rihi hlonga leri nga ra nkoka swinene. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u tlhele a hlamula a ku: ‘Leyi durhaka swinene, naswona yi ri ya nkoka swinene endyangwini wa yena’.
Imam Malik : 1274
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّهُ أَعْتَقَ وَلَدَ زِنًا وَأُمَّهُ
Malik u ndzi byerile ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Abdullah bin Umar] leswaku u ntshunxe n’wana loyi a vangiweke hi vuoswi swin’we na mana wa yena.
Imam Malik : 1275
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْجَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَنْكِ عَدَدْتُهَا وَيَكُونَ لِي وَلَاؤُكِ فَعَلْتُ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَقَالَتْ لَهُمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيْهَا فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِ أَهْلِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَقَالَتْ لِعَائِشَةَ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ عَلَيْهِمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيَّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْوَلَاءُ لَهُمْ فَسَمِعَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمْ الْوَلَاءَ فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Ndzi byeriwile leswaku Malik ku suka eka [Hisyam bin ‘Urwah] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Aisha] nsati wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te; ‘Barirah u tile a ku; 'Ndzi ti ntshunxile eka n'wini wa mina ka ha ri emahlweni naswona ndzi hakerile ti uqiyah ta nhungu, hi swiphemu swa uqiyah yin'we lembe na lembe.' Kutani ndzi pfuneni'. Aisha u te; 'Loko ndyangu wa wena - muthori wa wena - a pfumela, kutani ndzi ta va hakela hi ku yimela wena, kambe vuhlayisi bya wena byi fanele ku va na mina'. Kutani Barira u ye eka ndyangu wa ka vona a va byela leswi, kambe va arile. Endzhakunyana ka sweswo u tile endyangwini wa yena, loko Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a tshamile a yingisela. Barira a ku eka Ayisiya; 'Ndzi va nyikile yona kambe va arile, handle ka loko timfanelo ta vuhlayisi ti tshama eka vona'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam loyi a tweke mbulavurisano u hatle a vutisa, kutani 'Aisyah a n'wi byela. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘N’wi tekeni mi va vekela swiyimo, hikuva vuhlayisi i mfanelo ya munhu loyi a n’wi ntshunxaka’. Kutani Aisyah u hetisise xitsundzuxo xa yena, endzhaku ka sweswo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u yime emahlweni ka ntshungu kutani a endla tahmid a dzunisa Allah. Kutani u te: ‘Amma ba’du, hikokwalaho ka yini vanhu va nyika swiyimo leswi nga sekeriwangiki ebukwini ya Allah. Xiyimo xin’wana na xin’wana lexi nga riki kona eka Buku ya Allah i mavunwa, hambiloko ku ri swiyimo swa dzana. Swileriso swa Allah swi na mfanelo yo tala naswona swiyimo swa Allah swi tiyile. Vuhlayisi i bya mutshunxi'.
Imam Malik : 1276
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ جَارِيَةً تُعْتِقُهَا فَقَالَ أَهْلُهَا نَبِيعُكِهَا عَلَى أَنَّ وَلَاءَهَا لَنَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا يَمْنَعَنَّكِ ذَلِكَ فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Malik u ndzi hlamuserile ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Abdullah ibn Umar] leswaku Aisha, Manana wa Vapfumeri, a a lava ku xava hlonga leswaku a n’wi ntshunxa. N'wini wa hlonga u te, 'Hi ta ku xavisela, kambe vuhlayisi byi tshama eka hina.' Kutani Aisha u vilerisiwe hi mhaka leyi eka Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena), kutani a ku, ‘U nga pfumeleli sweswo swi ku sivela; hakunene, vuhlayisi i bya lava ntshunxekeke.’
Imam Malik : 1277
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ تَسْتَعِينُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَصُبَّ لَهُمْ ثَمَنَكِ صَبَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لِأَهْلِهَا فَقَالُوا لَا إِلَّا أَنْ يَكُونَ لَنَا وَلَاؤُكِ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فَزَعَمَتْ عَمْرَةُ أَنَّ عَائِشَةَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Malik u ndzi byerile ku suka eka [Yahya bin Sa’id] ku suka eka [‘Amrah bint Abdurrahman] leswaku Barirah u hlangane na ‘Aisyah Ummul Mukminin ku kombela mpfuno wa yena. 'Aisha u tlhele a ku, 'Loko ndyangu wa wena wu swi lava, kutani ndzi ta ku hakela hi mali eka vona, kutani ndzi ku ntshunxa'. Barirah u tlhele a vutisa ndyangu wa yena hi mhaka leyi, va ku; 'E-e handle ka loko vuhlayisi bya wena byi hundzuka bya hina'. Yahya bin Sa’id u te; "Amrah u tshemba leswaku Aisyah u vule leswi eka Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u tlhele a ku: 'N'wi xave u n'wi ntshunxa, hikuva vuhlayisi i bya loyi a n'wi ntshunxaka'."
Imam Malik : 1278
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلَاءِ وَعَنْ هِبَتِهِ
Ndzi byeriwile leswaku Malik kusuka eka [Abdullah bin Dinar] kusuka eka [Abdullah bin Umar] u te, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u yirise ku xava naku xavisa ti trust na ti grants’.
Imam Malik : 1279
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّ الزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ اشْتَرَى عَبْدًا فَأَعْتَقَهُ وَلِذَلِكَ الْعَبْدِ بَنُونَ مِنْ امْرَأَةٍ حُرَّةٍ فَلَمَّا أَعْتَقَهُ الزُّبَيْرُ قَالَ هُمْ مَوَالِيَّ وَقَالَ مَوَالِي أُمِّهِمْ بَلْ هُمْ مَوَالِينَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَقَضَى عُثْمَانُ لِلزُّبَيْرِ بِوَلَائِهِمْ
Malik u ndzi hlamuserile ku suka eka [Rabi’ah ibn Abu Abdurrahman] loyi a vuleke, ‘Zubair ibn Al ‘Awwam u xavile hlonga ivi a ri ntshunxa, naswona u ve ni vana eka wansati la ntshunxekeke. Kutani loko Zubair a n'wi ntshunxa, u te: 'Vana va le hansi ka vuhlayisi bya mina.' Kutani vahlayisi va vona va manana va te: ‘E-e, va le hansi ka vuhlayisi bya hina.’ Kutani va vilerisiwe hi mhaka leyi eka [Uthman ibn Affan], naswona Uthman u endle xiboho xa leswaku mfanelo ya vuhlayisi i ya Zubair.’
Imam Malik : 1280
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ الْعَاصِيَ بْنَ هِشَامٍ هَلَكَ وَتَرَكَ بَنِينَ لَهُ ثَلَاثَةً اثْنَانِ لِأُمٍّ وَرَجُلٌ لِعَلَّةٍ فَهَلَكَ أَحَدُ اللَّذَيْنِ لِأُمٍّ وَتَرَكَ مَالًا وَمَوَالِيَ فَوَرِثَهُ أَخُوهُ لِأَبِيهِ وَأُمِّهِ مَالَهُ وَوَلَاءَهُ مَوَالِيهِ ثُمَّ هَلَكَ الَّذِي وَرِثَ الْمَالَ وَوَلَاءَ الْمَوَالِي وَتَرَكَ ابْنَهُ وَأَخَاهُ لِأَبِيهِ فَقَالَ ابْنُهُ قَدْ أَحْرَزْتُ مَا كَانَ أَبِي أَحْرَزَ مِنْ الْمَالِ وَوَلَاءِ الْمَوَالِي وَقَالَ أَخُوهُ لَيْسَ كَذَلِكَ إِنَّمَا أَحْرَزْتَ الْمَالَ وَأَمَّا وَلَاءُ الْمَوَالِي فَلَا أَرَأَيْتَ لَوْ هَلَكَ أَخِي الْيَوْمَ أَلَسْتُ أَرِثُهُ أَنَا فَاخْتَصَمَا إِلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَقَضَى لِأَخِيهِ بِوَلَاءِ الْمَوَالِي
Malik u ndzi byerile ku suka eka [Abdullah bin Abu Bakr bin Muhammad bin ‘Amru bin Hazm] ku suka eka [Abdul Malik bin Abu Bakar bin Abdurrahman bin Al Harith bin Hisham] ku suka eka [tata wakwe] leswaku u n’wi tivise leswaku Al ‘Ashi bin Hisham u file naswona u siye vana vanharhu, vana vambirhi eka mana wakwe ni n’wana wa vumbirhi. Kutani un’wana wa vamakwavo vambirhi va xinuna hi manana u file, a siya nhundzu ni mahlonga yo hlayanyana. Kutani vamakwerhu va xinuna ni va xisati va kume ndzhaka ya nhundzu ni vuhlayisi bya mahlonga ya vona. Kutani munhu loyi a tekeke ndzhaka ya nhundzu ni vuhlayisi bya mahlonga u file, a siya n’wana ni makwavo wa yena. N’wana u tlhele a ku, ‘Ndzi kumile nhundzu na vuhlayisi bya mahlonga lawa ya siyiweke hi tatana’. Naswona makwavo wa tata wa yena aku, ‘A swi tano, u na mfanelo yo kuma nhundzu ntsena, loko ku ri vuhlayisi bya mahlonga lawa, a hi mfanelo ya wena. A wu swi tivi, loko makwerhu a fa namuntlha kutani ndzi ta n'wi dya ndzhaka?' Havumbirhi bya vona va tlhele va ya eUthman ku ya lava xiboho xa le nawini, [Uthman] u tlhele a endla xiboho xa leswaku mfanelo ya vuhlayisi bya hlonga yi nyikiwile makwavo wa yena.