Imam Malik (الامام مالك) - 1594 Hadith

Hadith

Imam Malik : 1261

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ كَتَبَ إِلَى سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّأَنْ هَلُمَّ إِلَى الْأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ فَكَتَبَ إِلَيْهِ سَلْمَانُ إِنَّ الْأَرْضَ لَا تُقَدِّسُ أَحَدًا وَإِنَّمَا يُقَدِّسُ الْإِنْسَانَ عَمَلُهُ وَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّكَ جُعِلْتَ طَبِيبًا تُدَاوِي فَإِنْ كُنْتَ تُبْرِئُ فَنَعِمَّا لَكَ وَإِنْ كُنْتَ مُتَطَبِّبًا فَاحْذَرْ أَنْ تَقْتُلَ إِنْسَانًا فَتَدْخُلَ النَّارَ فَكَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ إِذَا قَضَى بَيْنَ اثْنَيْنِ ثُمَّ أَدْبَرَا عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْهِمَا وَقَالَ ارْجِعَا إِلَيَّ أَعِيدَا عَلَيَّ قِصَّتَكُمَا مُتَطَبِّبٌ وَاللَّهِ

މާލިކު އަޅުގަނޑަށް ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދުގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، ޠާހިރުވެފައިވާ ބިމަށް އެނބުރި ވަޑައިގަތުމަށް އަބޫ ދަރުދާ ސަލްމާން އަލް ފާރިސީއަށް ލިޔުއްވި ވާހަކައެވެ. ސަލްމާން ޖަވާބު ދިނީ: ބިމުން އެއްވެސް މީހަކު ޠާހިރު ނުކުރާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް އިންސާނާ ޠާހިރު ކުރާ އެއްޗަކީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ އަމަލުތަކެވެ. އަޅުގަނޑަށް ޚަބަރު ލިބިފައި އޮތީ، ތިޔަބޭފުޅުން ޝިފާވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި - ފަނޑިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި - އައްޔަން ކުރެވިފައިވާ ކަމުގެ ޚަބަރު، ތިޔަބޭފުޅުންނަށް މައްސަލަ ހައްލުކުރެވޭނަމަ ދެން އެއީ ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ރަނގަޅު ކަމެއް. މައްސަލަ ނިންމާ މީހަކަށް ތިބާ ވެއްޖެނަމަ، ދެން ސަމާލުވާންވީ މީހުން މަރާލުމުން - ނިންމުމެއް ދިނުމުގައި ގޯހެއް ހެދުމުން - އެއީ ތިބާ ނަރަކައަށް ދާން ޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން އަބޫ ދަރުދާ ދެމީހެއްގެ މެދުގައި މައްސަލައެއް ނިންމަވާއިރު، ދެން އެދެމީހުންވެސް އޭނާ ދޫކޮށްލާއިރު، އެދެމީހުންނަށް ބަލާލާފައި ބުނާނެއެވެ: 'އެނބުރި ގޮސް ތިބާގެ މައްސަލަ ތަކުރާރުކޮށްލާށެވެ.' الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ، - އެއަށްފަހު - އޭނާއަށް މައްސަލަ ޙައްލުކުރެވޭނެއެވެ.'

Hadith

Imam Malik : 1262

و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ دَلَافٍ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا مِنْ جُهَيْنَةَ كَانَ يَسْبِقُ الْحَاجَّ فَيَشْتَرِي الرَّوَاحِلَ فَيُغْلِي بِهَا ثُمَّ يُسْرِعُ السَّيْرَ فَيَسْبِقُ الْحَاجَّ فَأَفْلَسَ فَرُفِعَ أَمْرُهُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا النَّاسُ فَإِنَّ الْأُسَيْفِعَ أُسَيْفِعَ جُهَيْنَةَ رَضِيَ مِنْ دِينِهِ وَأَمَانَتِهِ بِأَنْ يُقَالَ سَبَقَ الْحَاجَّ أَلَا وَإِنَّهُ قَدْ دَانَ مُعْرِضًا فَأَصْبَحَ قَدْ رِينَ بِهِ فَمَنْ كَانَ لَهُ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَلْيَأْتِنَا بِالْغَدَاةِ نَقْسِمُ مَالَهُ بَيْنَهُمْ وَإِيَّاكُمْ وَالدَّيْنَ فَإِنَّ أَوَّلَهُ هَمٌّ وَآخِرَهُ حَرْبٌ

މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ދަލަފް އަލް މުޒާނީ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ޖުހައިނާގެ މީހަކު އެއްފަހަރަކު ޙައްޖަށް ގޮސް، މާގިނައިން ދުއްވަން އެކަށީގެންވާ ބައެއް ޖަމަލުތައް ގަނެފައިވެއެވެ. ހައްޖުވެރިންނާ ކުރިމަތިލުމަށްޓަކައި ދަތުރު އަވަސްކޮށްލި ނަމަވެސް ބަނގުރޫޓުވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ މައްސަލަ [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] އަށް ރިޕޯޓް ކުރައްވައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ނުރައްކަލަކާ ގާތްވާން ކެރިގެން އުޅެނީ ސަލާމަތްވާން އުނދަގޫ މަޅިއެއްގައި ތާށިވެފައިކަން އެނގޭށެވެ. އޭނާއަށް ދަރަނިވެރިވާ މީހަކު މާދަމާ ހެނދުނު އަހަރެމެންގެ ގާތަށް އައުމަށްފަހު، އޭނާގެ މުދާ ބަހާލައިގެން، ދަރަނިވެރިކަމުން ދުރުހެލިވާނަން، ސަބަބަކީ އޭގެ ފެށުމަކީ ހިތާމައާއި ނިމުމަކީ ފަގީރުކަމާއި ގެއްލުމެވެ.'

Hadith

Imam Malik : 1263

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَمَنْ نَحَلَ وَلَدًا لَهُ صَغِيرًا لَمْ يَبْلُغْ أَنْ يَحُوزَ نُحْلَهُ فَأَعْلَنَ ذَلِكَ لَهُ وَأَشْهَدَ عَلَيْهَا فَهِيَ جَائِزَةٌ وَإِنْ وَلِيَهَا أَبُوهُ

މަލިކު [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'އަދިވެސް ކުޑަކުއްޖަކަށް ދޭން އެކަށީގެން ނުވާ އެއްޗެއް ދީފައި، ދެން އެކަން އިއުލާންކޮށް ހެކިވެއްޖެނަމަ، ދެން މިއީ ބައްޕަގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތް ނަމަވެސް ހުއްދަ ކަމެއް'.

Hadith

Imam Malik : 1264

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ الْعَدْلِ فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ

މާލިކު އަޅުގަނޑަށް [ނާފީޢު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން އޭނާ ބައިވެރިންގެ ހިއްސާ ދޭން ޖެހޭނެ، އޭގެ ފަހުން އޭނާއަށް އަޅާ މިނިވަން ކުރެވޭނެއެވެ. އެކަމަކު އެކަން ނުކުރާނަމަ، ދެން އޭނާ މިނިވަންކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ ހިއްސާއެވެ.'

Hadith Corroboration (43)

Hadith

Imam Malik : 1265

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَعَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَأَنَّ رَجُلًا فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ عَبِيدًا لَهُ سِتَّةً عِنْدَ مَوْتِهِ فَأَسْهَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمْ فَأَعْتَقَ ثُلُثَ تِلْكَ الْعَبِيدِقَالَ مَالِك وَبَلَغَنِي أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِذَلِكَ الرَّجُلِ مَالٌ غَيْرُهُمْ

އަޅުގަނޑަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން އަދި [ބައެއް މީހުންގެ ފަރާތުން] [އަލްޙަސަން ބިން އަބޫ އަލް ޙަސަން އަލް ބަޞްރީ] ގެ އަރިހުން އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ސިރީން] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެމީހުންގެ ތެރެއިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގުރުއަތު ނެގުމުން އެމީހާ އަޅުންގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި މިނިވަންކޮށްދިނެވެ.' މާލިކު ވިދާޅުވީ، އެމީހާގެ އަތުގައި އެ އަޅުން ނޫން އެހެން މުދާތަކެއް ހުރިކަން އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް ފޯރާފައިވާ ކަމަށެވެ.

Hadith

Imam Malik : 1266

و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ رَجُلًا فِي إِمَارَةِ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَأَعْتَقَ رَقِيقًا لَهُ كُلَّهُمْ جَمِيعًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُمْ فَأَمَرَ أَبَانُ بْنُ عُثْمَانَ بِتِلْكَ الرَّقِيقِ فَقُسِمَتْ أَثْلَاثًا ثُمَّ أَسْهَمَ عَلَى أَيِّهِمْ يَخْرُجُ سَهْمُ الْمَيِّتِ فَيَعْتِقُونَ فَوَقَعَ السَّهْمُ عَلَى أَحَدِ الْأَثْلَاثِ فَعَتَقَ الثُّلُثُ الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهِ السَّهْمُ

މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [ރަބިޢަ ބިން އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އަބާން ބިން ޢުޘްމާނުގެ ވެރިކަމުގައި މީހަކު އޭނާގެ ހުރިހާ އަޅުން މިނިވަން ކުރިއިރު، އެމީހުން ފިޔަވައި އޭނާގެ އަތުގައި އެއްވެސް މުދަލެއް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން [އަބާން ބިން ޢުޘްމާން] އަމުރުކުރެއްވީ އަޅުން ތިން ބަޔަކަށް ބަހާލުމަށެވެ. ދެން އެމީހުންނަށް ގުރުއަތު ނެގީ، ކޮންމެ މީހެއްގެ ގުރުއަތު ނިކުމެއްޖެއްޔާ އެމީހުން މިނިވަންވާނެ. ދެން ގުރުއަތުލުން އެއްބަޔަށް ވެއްޓުމުން ގުރުއަތުން ދަމައިގަތް އަޅާ މިނިވަން ކޮށްދިނެވެ.

Hadith

Imam Malik : 1267

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُمَضَتْ السُّنَّةُ أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا أُعْتِقَ تَبِعَهُ مَالُهُ

މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި އެއްފަހަރަކު އޭނާ ބުނި އަޑު އިވިފައި އޮތީ، 'އަޅަކު މިނިވަން ކޮށްފިނަމަ، އޭނާގެ މުދާ ވެސް އޭނާއާއެކު ގެންދެވޭ އާދައަކަށް ވެއްޖެ' ކަމަށެވެ.

Hadith

Imam Malik : 1268

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَأَيُّمَا وَلِيدَةٍ وَلَدَتْ مِنْ سَيِّدِهَا فَإِنَّهُ لَا يَبِيعُهَا وَلَا يَهَبُهَا وَلَا يُوَرِّثُهَا وَهُوَ يَسْتَمْتِعُ بِهَا فَإِذَا مَاتَ فَهِيَ حُرَّةٌ

[ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ނާފީޢު] ގެ އަރިހުން މަލިކު އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ: 'ކޮންމެ އަޅު އަންހެން ކުއްޖަކު އޭނާގެ ވެރިމީހާގެ އަތުން ދަރިއަކު ވިހެއި، ދެން އޭނާގެ ވެރިމީހާއަށް އޭނާ ވިއްކާކަށް ނުކެރޭނެ، ދޫނުކުރެވޭނެއެވެ. އޭނާގެ ވެރިމީހާ މަރުވެއްޖެނަމަ، ދެން އޭނާ މިނިވަންވެގެންދެއެވެ.'

Hadith

Imam Malik : 1269

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ أَنَّهُ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ جَارِيَةً لِي كَانَتْ تَرْعَى غَنَمًا لِي فَجِئْتُهَا وَقَدْ فُقِدَتْ شَاةٌ مِنْ الْغَنَمِ فَسَأَلْتُهَا عَنْهَا فَقَالَتْ أَكَلَهَا الذِّئْبُ فَأَسِفْتُ عَلَيْهَا وَكُنْتُ مِنْ بَنِي آدَمَ فَلَطَمْتُ وَجْهَهَا وَعَلَيَّ رَقَبَةٌ أَفَأُعْتِقُهَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ اللَّهُ فَقَالَتْ فِي السَّمَاءِ فَقَالَ مَنْ أَنَا فَقَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتِقْهَا

މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ހިލާލް ބިން އުސާމާ] ގެ އަރިހުން [ޢަތާ ބިން ޔާސާރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު ބިން އަލްޙަކަމް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ގޮސް ބުނީމެވެ. އަހަރެން އޭނަގެ ގާތަށް ދިޔައިރު އަހަރެންގެ އެއް ބިކަރު ގެއްލިގެން ދިޔައެވެ. އަހަރެން ސުވާލު ކުރުމުން ބުނީ 'ވަލު ދޫނި ބިކަރު ކެއީ' ކަމަށެވެ. ވީ ކަންތަކާ މެދު ހިތާމަ ކުރެވުނީ، އަދި އަހަންނަކީ ހަމައެކަނި އިންސާނެއް ކަމުން އަހަރެން އޭނަގެ މޫނުގައި ތަޅައިގަތީމެވެ. އަހަރެންގެ އަޅަކު ހުރުމުން އޭނާ މިނިވަން ކުރަންވީ ހެއްޔެވެ؟' الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެން އަޅާގެ އަރިހުން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އުޑުމަތީގައި.' އަނެއްކާވެސް އޭނާ ސުވާލުކުރީ: 'އަހަންނަކީ ކާކު؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ތިޔައީ الله ގެ ރަސޫލާ،' ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.

Hadith

Imam Malik : 1270

و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجَارِيَةٍ لَهُ سَوْدَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَلَيَّ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً فَإِنْ كُنْتَ تَرَاهَا مُؤْمِنَةً أُعْتِقُهَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَشْهَدِينَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَتَشْهَدِينَ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَتُوقِنِينَ بِالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ قَالَتْ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتِقْهَا

މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުޘްބާ ބިން މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަންސާރުން މީހަކު އޭނާގެ ކަޅު އަޅާ އަންހެން ކުއްޖާއާއެކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ އޭނާ މިނިވަންވެއްޖެއެވެ.' الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ އާދެ އެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ އާދެ އެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ އާދެ އެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.

Hadith

Imam Malik : 1271

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أُمَّهُ أَرَادَتْ أَنْ تُوصِيَ ثُمَّ أَخَّرَتْ ذَلِكَ إِلَى أَنْ تُصْبِحَ فَهَلَكَتْ وَقَدْ كَانَتْ هَمَّتْ بِأَنْ تُعْتِقَ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ لِلْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍأَيَنْفَعُهَا أَنْ أُعْتِقَ عَنْهَا فَقَالَ الْقَاسِمُ إِنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي هَلَكَتْ فَهَلْ يَنْفَعُهَا أَنْ أُعْتِقَ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ

މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ ޢަމްރާ އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ އޭނާގެ މަންމަ ވަޞިއްޔަތެއް ހަދަން ބޭނުންވާ ކަމަށާއި، ދެން އެ ވަޞިއްޔަތް ޖެހިގެން އައި ދުވަހަށް ލަސްކޮށް، އަޅަކު މިނިވަން ކުރަން ގަސްތުކުރި ނަމަވެސް، ވަޞިއްޔަތް ތަންފީޒު ކުރުމުގެ ކުރިން މަރުވި ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ދެން [އަލް ޤާސިމް ބިން މުޙައްމަދު] ގާތު ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އަހަރެން އެކަމަނާ މިނިވަންކޮށްފިނަމަ ފައިދާ ކުރާނެ ހެއްޔެވެ؟' އަލް ޤާސިމް ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ ޞަޢްދު ބިން ޢުބާދާ އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ވިދާޅުވީ، ހަމަކަށަވަރުން މަންމަ މަރުވެއްޖެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އާނ' އެވެ.

Hadith

Imam Malik : 1272

و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَتُوُفِّيَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فِي نَوْمٍ نَامَهُ فَأَعْتَقَتْ عَنْهُ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِقَابًا كَثِيرَةًقَالَ مَالِك وَهَذَا أَحَبُّ مَا سَمِعْتُ إِلَيَّ فِي ذَلِكَ

މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުންނެވެ. މަލިކު ވިދާޅުވީ މި މައްސަލައިގައި މިއީ އަޅުގަނޑަށް އެންމެ ބޮޑަށް އަޑުއަހަން ކަމުދާ ޚިޔާލު' ކަމަށެވެ.

Hadith

Imam Malik : 1273

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الرِّقَابِ أَيُّهَا أَفْضَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَغْلَاهَا ثَمَنًا وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا

ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން ޢާއިޝާގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން ހިޝާމް ބިން އުރުވާގެ އަރިހުން މާލިކު އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: "އެކަލޭގެފާނުގެ އާއިލާގައި އެންމެ އަގުހުރި އަދި އެންމެ އަގުހުރި މީހާއެވެ."

Hadith

Imam Malik : 1274

و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّهُ أَعْتَقَ وَلَدَ زِنًا وَأُمَّهُ

[ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން މާލިކު އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އޭނާ އާއި އޭނާގެ މަންމައާއެކު ޒިނޭކުރި ކުއްޖާ މިނިވަން ކުރެއްވިއެވެ'.

Hadith

Imam Malik : 1275

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْجَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَنْكِ عَدَدْتُهَا وَيَكُونَ لِي وَلَاؤُكِ فَعَلْتُ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَقَالَتْ لَهُمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيْهَا فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِ أَهْلِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَقَالَتْ لِعَائِشَةَ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ عَلَيْهِمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيَّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْوَلَاءُ لَهُمْ فَسَمِعَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمْ الْوَلَاءَ فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ

މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވީ ހިޝާމް ބިން އުރުވާގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން ޢާއިޝާގެ އަރިހުންނެވެ. އެހެންކަމުން އަހަންނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާށެވެ. އައިޝާ ބުންޏެވެ: ކަލޭގެ އާއިލާއިން އެއްބަސްވެއްޖެނަމަ އަހަރެން ކަލޭގެ ފަރާތުން އެމީހުންނަށް ފައިސާ ދައްކާނަން، އެކަމަކު ކަލޭގެ ބެލެނިވެރިކަން އަހަރެންގެ ގާތުގައި އޮންނަން ޖެހޭނެއެވެ. ބަރީރާ އޭނާގެ އާއިލާގެ ގާތަށް ގޮސް އެވާހަކަ ކިޔައިދިން ނަމަވެސް އެމީހުން އެކަމަށް ދެކޮޅު ހެދިއެވެ. އޭގެ ކުޑައިރުކޮޅެއް ފަހުން އެކަމަނާގެ އާއިލާއިން އައިސް، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިށީނދެ އަޑުއަހަން ހުއްޓެވެ. ބަރީރާ އައިޝާއަށް ބުންޏެވެ: އަހަރެން އެމީހުންނަށް ހުށަހެޅި ނަމަވެސް އެމީހުން ދެކޮޅު ހެދި، ބެލެހެއްޓުމުގެ ހައްގު އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ދެމިއޮތްހާ ހިނދަކު. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މިވާހަކަ އަޑުއައްސަވައި ސުވާލުކުރެއްވުމުން ޢާއިޝާ އޭނާއަށް އެކަން އަންގަވައިދެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވައިފިއެވެ. އެއަށްފަހު ޢާއިޝާ އޭނާގެ ނަޞޭޙަތް ފުއްދައިދިނުމަށްފަހު، ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްވެ ތިބި މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ހުއްޓި الله އަށް ޙަމްދުކޮށް މަތިވެރި ކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އައްމާ ބަޢުދޫ، الله ގެ ފޮތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައި ނުވާ ޝަރުޠުތައް މީސްތަކުން ދެނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ފޮތުގައި ނުހިމެނޭ ކޮންމެ ޝަރުތަކީ ސަތޭކަ ޝަރުޠެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ދޮގު ޝަރުޠެކެވެ. الله ގެ ޙުކުމް މާ ޙައްޤުވެ الله ގެ ޝަރުޠު މާ ހަރުދަނާއެވެ. ގާޑިއަންޝިޕް އަކީ މިނިވަން ކުރާ މީހާއަށެވެ.'

Hadith Corroboration (79)

Hadith

Imam Malik : 1276

و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ جَارِيَةً تُعْتِقُهَا فَقَالَ أَهْلُهَا نَبِيعُكِهَا عَلَى أَنَّ وَلَاءَهَا لَنَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا يَمْنَعَنَّكِ ذَلِكَ فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ

[ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން މަލީކު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، މުއުމިނުންގެ މަންމަ ޢާއިޝާ އޭނާ މިނިވަން ކުރުމަށްޓަކައި އަޅަކު ގަންނަން ބޭނުންވި ވާހަކައެވެ. އަޅާގެ ވެރިމީހާ ބުނީ، 'އަހަރެމެން ކަލެއަށް ވިއްކާލާނަން، އެކަމަކު ބެލެނިވެރިކަން އޮތީ އަހަރެމެންގެ ކިބައިގައި' ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު ޢާއިޝާ މިކަމުގެ ޝަކުވާ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ކޮށްދެއްވައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ބެލެނިވެރިކަމަކީ މިނިވަން މީހުންނަށްޓަކައެވެ.'

Hadith Corroboration (91)

Hadith

Imam Malik : 1277

و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ تَسْتَعِينُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَصُبَّ لَهُمْ ثَمَنَكِ صَبَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لِأَهْلِهَا فَقَالُوا لَا إِلَّا أَنْ يَكُونَ لَنَا وَلَاؤُكِ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فَزَعَمَتْ عَمْرَةُ أَنَّ عَائِشَةَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ

މާލިކު [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ބަރީރާ ދިޔައީ މުއުމިނުންގެ މަންމަ ޢާއިޝާގެ އަރިހަށް އެހީއަށް އެދުމަށެވެ. 'އައިޝާ ބުނީ އާއިލާއިން ބޭނުންނަމަ އަހަރެން ކަލެއަށް ފައިސާ ދައްކައިގެން އެމީހުންނަށް ފައިސާ ދީފައި ދެން ކަލޭ މިނިވަން ކުރާނަމޭ.' ބަރީރާ އޭނާގެ އާއިލާއާއި އެކަމާ ސުވާލުކުރުމުން އެމީހުން ބުނީ، 'ނޫން، ތިބާގެ ބެލެނިވެރިކަން އަހަރެމެންނަށް ވެގެން ނޫނީ' ކަމަށެވެ. ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

Hadith Corroboration (91)

Hadith

Imam Malik : 1278

و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلَاءِ وَعَنْ هِبَتِهِ

މާލިކު އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރުގެ] އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

Hadith Corroboration (19)

Hadith

Imam Malik : 1279

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّ الزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ اشْتَرَى عَبْدًا فَأَعْتَقَهُ وَلِذَلِكَ الْعَبْدِ بَنُونَ مِنْ امْرَأَةٍ حُرَّةٍ فَلَمَّا أَعْتَقَهُ الزُّبَيْرُ قَالَ هُمْ مَوَالِيَّ وَقَالَ مَوَالِي أُمِّهِمْ بَلْ هُمْ مَوَالِينَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَقَضَى عُثْمَانُ لِلزُّبَيْرِ بِوَلَائِهِمْ

މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ރަބީޢަތު ބިން އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި، ޒުބައިރު ބިން އަލްޢައްވާމް އަޅަކު ގަނެ، އޭގެ ފަހުން އޭނާ މިނިވަންކޮށް، މިނިވަން އަންހެނަކު ދަރިން ލިބިވަޑައިގެންނެވި ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ޒުބައިރު އޭނާ މިނިވަންކުރިއިރު ވިދާޅުވީ، ކުދިން ތިބީ އަހަރެންގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ ދަށުގައެވެ. ދެން އެމީހުންގެ މައިމީހާގެ ބެލެނިވެރިން ބުނީ: 'ނޫން، އެމީހުން ތިބީ އަހަރެމެންގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ ދަށުގައެވެ.' ދެން އެބައިމީހުން އެކަމުގެ ޝަކުވާ [ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން] އަށް ކުރުމުން، ޢުޘްމާން ނިންމެވީ ވަލީވެރިކަމުގެ ހައްޤަކީ ޒުބައިރުގެ ޙައްޤެއް ކަމުގައެވެ.'

Hadith

Imam Malik : 1280

حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ الْعَاصِيَ بْنَ هِشَامٍ هَلَكَ وَتَرَكَ بَنِينَ لَهُ ثَلَاثَةً اثْنَانِ لِأُمٍّ وَرَجُلٌ لِعَلَّةٍ فَهَلَكَ أَحَدُ اللَّذَيْنِ لِأُمٍّ وَتَرَكَ مَالًا وَمَوَالِيَ فَوَرِثَهُ أَخُوهُ لِأَبِيهِ وَأُمِّهِ مَالَهُ وَوَلَاءَهُ مَوَالِيهِ ثُمَّ هَلَكَ الَّذِي وَرِثَ الْمَالَ وَوَلَاءَ الْمَوَالِي وَتَرَكَ ابْنَهُ وَأَخَاهُ لِأَبِيهِ فَقَالَ ابْنُهُ قَدْ أَحْرَزْتُ مَا كَانَ أَبِي أَحْرَزَ مِنْ الْمَالِ وَوَلَاءِ الْمَوَالِي وَقَالَ أَخُوهُ لَيْسَ كَذَلِكَ إِنَّمَا أَحْرَزْتَ الْمَالَ وَأَمَّا وَلَاءُ الْمَوَالِي فَلَا أَرَأَيْتَ لَوْ هَلَكَ أَخِي الْيَوْمَ أَلَسْتُ أَرِثُهُ أَنَا فَاخْتَصَمَا إِلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَقَضَى لِأَخِيهِ بِوَلَاءِ الْمَوَالِي

[ޢަބްދުالله ބިން އަބޫބަކުރު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރު ބިން ޙަޒްމް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަބޫބަކުރު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލް ހާރިޘް ބިން ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ދެން އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ދެބެންގެ ތެރެއިން އެކަކު މަރުވީ މުދަލާއި ބައެއް އަޅުން ދޫކޮށްލާފައެވެ. ދެން އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭބެއާއި އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ކޮއްކޮއަށް އޭނާގެ އަޅުންގެ މުދަލާއި ބެލެނިވެރިކަން ވާރުތަވިއެވެ. ދެން އަޅުންގެ މުދަލާއި ބެލެނިވެރިކަން ވާރުތަވި މީހާ މަރުވީ ދަރިއަކާއި އޭނާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭބެ ދޫކޮށްލާފައެވެ. އެއަށްފަހު ދަރިފުޅު ބުނީ، 'އަހަރެންގެ ބައްޕަ ދޫކޮށްލި އަޅުންގެ މުދަލާއި ބެލެނިވެރިކަން އަހަރެން ހޯދާފިން' ކަމަށެވެ. އަދި އޭނާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭބެ ބުންޏެވެ. މިއަދު އަހަރެންގެ ބޭބެ މަރުވެއްޖެ ނަމަ އެތަކެތި ވާރުތަކުރާނީ އަހަންނަށްކަން ނޭނގެނީ ހެއްޔެވެ؟' ދެމީހުންވެސް ދެން ދިޔައީ ޤާނޫނީ ޙުކުމެއް ހޯދުމަށް އުޘްމާނުގެ އަރިހަށް، [ޢުޘްމާން] ދެން ނިންމީ އެ ކުއްޖާގެ ވަލީވެރިކަން އޭނާގެ ބޭބެއަށް ދިނުމަށެވެ'.