Imam Malik : 1241
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ أَنَّهُ قَالَإِنَّ أَبَاهُ بَشِيرًا أَتَى بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي هَذَا غُلَامًا كَانَ لِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَهُ مِثْلَ هَذَا فَقَالَ لَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَجِعْهُ
Yahya yange ôr se kwagh u Malik hen [Ibn Shihab] hen [Humaid bin Abdurrahman bin Auf] man hen [Muhammad bin Nu’man bin Basyir] ér ve cii ve kaa a na ér, hen [Nu’man bin Basyir] yô, a kaa ér ter na, Basyir, va a iyol na ér a va nenge a Ortyom u Aôndo. wan u nomso ortom’. Rasulullah salla Allahu ‘alaihi wa sallam maa pine ér: ‘U na hanma wan wou kpa?’ a gema a kaa er; 'Ei'. Rasulullah salla Allahu 'alaihi wa sallam kaa er: 'Nahan yô, hide ngohol iyua la'.
Imam Malik : 1242
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَكَانَ نَحَلَهَا جَادَّ عِشْرِينَ وَسْقًا مِنْ مَالِهِ بِالْغَابَةِ فَلَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ قَالَ وَاللَّهِ يَا بُنَيَّةُ مَا مِنْ النَّاسِ أَحَدٌ أَحَبُّ إِلَيَّ غِنًى بَعْدِي مِنْكِ وَلَا أَعَزُّ عَلَيَّ فَقْرًا بَعْدِي مِنْكِ وَإِنِّي كُنْتُ نَحَلْتُكِ جَادَّ عِشْرِينَ وَسْقًا فَلَوْ كُنْتِ جَدَدْتِيهِ وَاحْتَزْتِيهِ كَانَ لَكِ وَإِنَّمَا هُوَ الْيَوْمَ مَالُ وَارِثٍ وَإِنَّمَا هُمَا أَخَوَاكِ وَأُخْتَاكِ فَاقْتَسِمُوهُ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا أَبَتِ وَاللَّهِ لَوْ كَانَ كَذَا وَكَذَا لَتَرَكْتُهُ إِنَّمَا هِيَ أَسْمَاءُ فَمَنْ الْأُخْرَى فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ذُو بَطْنِ بِنْتِ خَارِجَةَ أُرَاهَا جَارِيَةً
Malik kaa a mo hen [Ibn Shihab] hen [Urwah bin Az Zubair] hen [Aisyah] kwase u Profeti, a kaa er, [Abu Bakar Ash Shiddiq] na un wasaq akunduahar -sha akunduatargber’- sha akaa a na ken kpentar u Ghabah. Shighe u Abu Bakr lu nôngon u ku la, a kaa er; ‘O wan wam! Sha iti i Allah yô, or môm kpa nan ngu u me soo u lun ornyar ken ijime yam ga, saa we tseegh. Orgen u nan lu yan ican a ibanave ken ijime yam hemba we ga. M na u wasaq -dates- akunduahar ken akaa a injaa am, aluer u sunda u kohol yô, ka ou. Kpa nyian ne, kwagh u injaa la hingir kwagh u injaa u i mar or a mi yô. Na anmgbianev ou mba nomso uhar man mba kasev uhar, pav ve sha ityough ki Takerada u Allah’. Aisha kaa ér; ‘O terem! Sha Allah, aluer kwagh ne man kwagh la er - ku wou - yô, me de kwagh u m lu a mi la sha mimi. Anmgbian wam ka Asma, nahan ka an nan lu or u me ver ishima sha nan?’ Abu Bakr kaa er; "Ikyav i yange i lu ken iyav mbu bint Kharijah la, m nenge er lu kpan u kwase -or u m lu sha ikyev yam-''.
Imam Malik : 1243
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَمَا بَالُ رِجَالٍ يَنْحَلُونَ أَبْنَاءَهُمْ نُحْلًا ثُمَّ يُمْسِكُونَهَا فَإِنْ مَاتَ ابْنُ أَحَدِهِمْ قَالَ مَا لِي بِيَدِي لَمْ أُعْطِهِ أَحَدًا وَإِنْ مَاتَ هُوَ قَالَ هُوَ لِابْنِي قَدْ كُنْتُ أَعْطَيْتُهُ إِيَّاهُ مَنْ نَحَلَ نِحْلَةً فَلَمْ يَحُزْهَا الَّذِي نُحِلَهَا حَتَّى يَكُونَ إِنْ مَاتَ لِوَرَثَتِهِ فَهِيَ بَاطِلٌ
Malik yange ôrom kwagh hen [Ibnu Shihab] hen [Urwah bin Az Zubair] hen [Abdurrahman bin Abdulqari] ér [Umar bin Khattab] kaa ér; ‘Er nan ve nomso ka ve na mbayev vev kwagh, ve gema ve sôn ér i hide a mi, aluer môm ken a ve kpe?’ A kaa er, ‘M ngu a vande nan or kwagh u injaa ne ken uwegh agh ga’. Kpa wan la kpen yô a kaa er, ‘Inya la ka i wan wam, m na un’. Nenge nen sha mi - mba ve eren kwagh ne la -, hanma or u nan ne iyua, man iyua la i lu or u nan ngohol iyua la nan ngohol ga zan zan nan kar kpen yô, ka nahan ve kwagh la a hingir dyako ga ye’.
Imam Malik : 1244
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ أَبِي غَطَفَانَ بْنِ طَرِيفٍ الْمُرِّيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَمَنْ وَهَبَ هِبَةً لِصِلَةِ رَحِمٍ أَوْ عَلَى وَجْهِ صَدَقَةٍ فَإِنَّهُ لَا يَرْجِعُ فِيهَا وَمَنْ وَهَبَ هِبَةً يَرَى أَنَّهُ إِنَّمَا أَرَادَ بِهَا الثَّوَابَ فَهُوَ عَلَى هِبَتِهِ يَرْجِعُ فِيهَا إِذَا لَمْ يُرْضَ مِنْهَا
Malik yange kaa a mo hen [Daud bin Al Hushain] hen [Abu Ghatafan bin Tharif Al Mari] ér [Umar bin Khattab] kaa ér; ‘Or u nan ne iyua sha u taver ijende, shin sha u eren mrumun u sha mhôôn yô, nana de ngohol iyua la ga. Or u nan ne iyua, a ishimaverenkeghen i zuan a injar yô, nana hide a ngohol i aluer saan nan iyol a iyua la ga yô’.
Imam Malik : 1245
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ أُعْمِرَ عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَإِنَّهَا لِلَّذِي يُعْطَاهَا لَا تَرْجِعُ إِلَى الَّذِي أَعْطَاهَا أَبَدًالِأَنَّهُ أَعْطَى عَطَاءً وَقَعَتْ فِيهِ الْمَوَارِيثُ
Ior kpishi mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u mlu u ken hemen la, ka ve kaa ér: “Or u i ne nan ijiir i tsan sha ci u nan iyol i nan shin ônov mba nan yô, nana hingir ônov mba nan. or u nan kwagh. Gadia a na iyua i i lu a ian i yan dyako ker yô’.
Imam Malik : 1246
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ أَنَّهُ سَمِعَ مَكْحُولًا الدِّمَشْقِيَّ يَسْأَلُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍعَنْ الْعُمْرَى وَمَا يَقُولُ النَّاسُ فِيهَا فَقَالَ الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ مَا أَدْرَكْتُ النَّاسَ إِلَّا وَهُمْ عَلَى شُرُوطِهِمْ فِي أَمْوَالِهِمْ وَفِيمَا أُعْطُوا
Malik yange kaa a mo hen [Yahya bin Sa’id] hen [Abdurrahman bin Al Qasim] ér yange un ungwa Makhul Ad Dimasyqi pine [Al Qasim] kwagh u ’umra man kwagh u ior ve henen sha mi yô, maa Al Qasim kaa ér; 'M zua a or môm ga saa di ve ken mzough ve u -akaa- akaa man kwagh u ve ne la'.
Imam Malik : 1247
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَوَرِثَ مِنْ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ دَارَهَا قَالَ وَكَانَتْ حَفْصَةُ قَدْ أَسْكَنَتْ بِنْتَ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ مَا عَاشَتْ فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ بِنْتُ زَيْدٍ قَبَضَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْمَسْكَنَ وَرَأَى أَنَّهُ لَهُ
Malik yange kaa a mo hen [Nafi’] ér [Abdullah bin Umar] yange ngohol ya u Hafshah bin Umar. Nafi’ kaa er; 'Hafshah na wan u Zaid bin Khattab u kwase ian i lun hen ijiir igen shighe u a lu uma la cii. Shighe u wan u Zaid u kwase kpe la, Abdullah bin Umar lu a iyou la shi a gba anyiman ér iyou la ka na.
Imam Malik : 1248
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَشَأْنَكَ بِهَا قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ قَالَ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ قَالَ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا
Malik yange ôrom kwagh hen [Rabi’ah bin Abu Abdurrahman] hen [Yazid] wanakiriki u Al Munba’its, hen [Zaid bin Khalid AL Juhani] ér; 'Orgen yange zua a Ortyom u Aôndo sallallaahu 'alaihi wasallam lu pinen kwagh u Luqathah - kwagh u i zua a mi la -, maa a kaa er: 'Fa ikyav man ikyav mbi tswamev, maa pase kwagh ne sha inyom i môm.' Aluer or u nan lu a mi la va yô, na nan, aluer nan va ga yô, ka u wou’. Or la shi pine er, 'Ortom u Allah, man kwagh u iyôngo i i zende la di ye?' A gema a kaa er: ‘Iyôngo la ka i we, shin anngôu, shin ikyôhô’. Or la shi pine er; ‘Man rakumi u yange tsume la di ye? ’ A gema a kaa ér: ‘Ka nyi kwagh u lu a mi vea rakumi, ka a ma mngerem shi a lu a angahar kpaa! Una ker kwaghman na man kwaghyan na zan zan una kar zuan a or u nan lu a mi la.
Imam Malik : 1249
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُأَنَّهُ نَزَلَ مَنْزِلَ قَوْمٍ بِطَرِيقِ الشَّامِ فَوَجَدَ صُرَّةً فِيهَا ثَمَانُونَ دِينَارًا فَذَكَرَهَا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ عَرِّفْهَا عَلَى أَبْوَابِ الْمَسَاجِدِ وَاذْكُرْهَا لِكُلِّ مَنْ يَأْتِي مِنْ الشَّأْمِ سَنَةً فَإِذَا مَضَتْ السَّنَةُ فَشَأْنَكَ بِهَا
Malik yange kaa a mo hen [Ayyub bin Musa] hen [Mu’awiyah bin Abdullah bin Badr Al Juhani] ér [ter na] kaa a na ér un za tile hen ior mbagenev sha gbenda u zan ken tar u Shiria. Tsô a zua a akpa a a lu a inyaregh ki kuman udola 80 yô, a ôr Umar bin Khattab kwagh ne. [Umar] maa kaa ér, ‘Pase nen kwagh ne sha ihinda i iyou i aduaav la, shi ôr nen hanma or u nan dugh ken tar u Shiria ken inyom la cii. Aluer inyom i kar yô, ka we u er ye’.
Imam Malik : 1250
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ رَجُلًا وَجَدَ لُقَطَةً فَجَاءَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَفَقَالَ لَهُ إِنِّي وَجَدْتُ لُقَطَةً فَمَاذَا تَرَى فِيهَا فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَرِّفْهَا قَالَ قَدْ فَعَلْتُ قَالَ زِدْ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَا آمُرُكَ أَنْ تَأْكُلَهَا وَلَوْ شِئْتَ لَمْ تَأْخُذْهَا
I kaa a mo er Malik u ken [Nafi’] la kaa er, ‘Orgen zua a kwagh, maa a za hen Abdullah bin Umar a kaa er; ‘M zua a kwagh, u hen wer ka nyi?’ [Abdullah] gema kaa ér; ‘Pase nen kwagh ne! ’ Or la kaa ér; ‘M vande eren nahan’. Abdullah kaa ér, ‘Hide er nahan’. Or la kaa er, 'M er nahan'. Abdullah kaa ér; 'M ngu kaan a we mer u ya ga, aluer u soo yô de ngohol ga'.
Imam Malik : 1251
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ ثَابِتَ بْنَ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيَّ أَخْبَرَهُأَنَّهُ وَجَدَ بَعِيرًا بِالْحَرَّةِ فَعَقَلَهُ ثُمَّ ذَكَرَهُ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يُعَرِّفَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ إِنَّهُ قَدْ شَغَلَنِي عَنْ ضَيْعَتِي فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَرْسِلْهُ حَيْثُ وَجَدْتَهُ
Malik yange kaa a mo hen [Yahya bin Sa’id] hen [Sulaiman bin Yasar] ér [Thabit bin Dlahak Al Ansari] kaa a na ér, shighe ugen la, un zua a rakumi ugen u yange yevese hen ijiir igen yô, maa a kange un, a za ôr [Umar bin Khattab] kwagh u yange er la. Umar maa kaa a na ér a pase kwagh ne kwa tar. Thabit kaa er; ‘I na m lu a tom kpishi je m kera fetyô u nengen sha sule wam ga’. Umar kaa er, de rakumi la a za hen ijiir i u zough a mi la! ’
Imam Malik : 1252
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ وَهُوَ مُسْنِدٌ ظَهْرَهُ إِلَى الْكَعْبَةِمَنْ أَخَذَ ضَالَّةً فَهُوَ ضَالٌّ
Malik yange kaa a mo hen [Yahya bin Sa’id] hen [Sa’id bin Musayyab] ér [Umar bin Khattab] kaa, a suur sha Kaaba ér, ‘Or u nan tôô inyam i i zende yô, nan tsume’.
Imam Malik : 1253
و حَدَّثَنِي مَالِك أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ يَقُولُكَانَتْ ضَوَالُّ الْإِبِلِ فِي زَمَانِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ إِبِلًا مُؤَبَّلَةً تَنَاتَجُ لَا يَمَسُّهَا أَحَدٌ حَتَّى إِذَا كَانَ زَمَانُ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَمَرَ بِتَعْرِيفِهَا ثُمَّ تُبَاعُ فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُهَا أُعْطِيَ ثَمَنَهَا
Yange kaa a mo ér Malik yange ungwa [Ibn Shihab] kaa ér; ‘Irakumi yange i lu kpishi i yange i tsume sha shighe u Umar bin Khattab la, i mar je kpa or môm tôô i ga. Shighe kar yô, [Uthman bin Affan] kav mlu u i yô, a kaa ér i tee i, aluer or u nan lu a mi la va yô, a na un inyaregh ki i tee i la.’
Imam Malik : 1254
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّهُ قَالَخَرَجَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَحَضَرَتْ أُمَّهُ الْوَفَاةُ بِالْمَدِينَةِ فَقِيلَ لَهَا أَوْصِي فَقَالَتْ فِيمَ أُوصِي إِنَّمَا الْمَالُ مَالُ سَعْدٍ فَتُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ يَقْدَمَ سَعْدٌ فَلَمَّا قَدِمَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ ذُكِرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ يَنْفَعُهَا أَنْ أَتَصَدَّقَ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَقَالَ سَعْدٌ حَائِطُ كَذَا وَكَذَا صَدَقَةٌ عَنْهَا لِحَائِطٍ سَمَّاهُ
Malik yange kaa a mo hen [Sa’id bin Amru bin Syurahbil] hen [ter na] hen [ter na u tamen] ér; 'Saad bin 'Ubadah yange due vea Rasulullah sha u za nôngon ityav kpishi. Shighe u ngô na u lu ken Medina la lu nôngon u kpen la, a kaa a na ér, ‘Behave’. Ngô na maa kaa er; ‘Sha mimi yô, kwagh u injaa la ka u Sa’d’. nahan a kpe cii ve Sa’d mase nyôron ken Medina ye. Sa’d bin Ubadah va nyer yô, i ôr un kwagh ne. Sa’d kaa er, We Or u Aôndo a tindi un la, aluer m na ngôm iyua yô, kwagh la una wase ngôm kpa? Rasulullah salla Allahu 'alaihi wa sallam gema kaa er: 'Een'. Sa’ad maa kaa er; 'Isule ne man ne cii ka iyua i mrumun u sha mhôôn ken iti i ngôm'.
Imam Malik : 1255
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَأُرَاهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ أَفَأَتَصَدَّقُ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ
Yange una ôr mo kwagh u Malik u a dugh hen [Hsyyam bin ‘Urwah] hen [ter na] u a dugh hen [Aisha] kwase u Profeti la yô, a kaa ér: ‘Orgen kaa a Or u Aôndo tindi un la ér; ‘Ngom kpe kpoo, m hen mer aluer a zua a shighe u lamen yô, una na kwagh. Me na un iyua i mrumun u sha mhôôn kpa?’ Rasulullah salla Allahu 'alaihi wa sallam gema kaa er: 'Een'.
Imam Malik : 1256
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَيْءٌ يُوصَى فِيهِ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ إِلَّا وَوَصِيَّتُهُ عِنْدَهُ مَكْتُوبَةٌ
Malik u ken [Nafi’] yange kaa a mo hen [Abdullah bin Umar] ér, Rasulullah salla Allahu ‘alaihi wa sallam kaa ér: ‘Ka shami ga u Ormusulumi nana lu a kwagh u nan lu a mi u nan sha ikyev i nan, nana mase undun un tugh mbuhar, saa nana vande ngeren kwagh u nan soo ér nana er la.’
Imam Malik : 1257
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عَمْرَو بْنَ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيَّ أَخْبَرَهُأَنَّهُ قِيلَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ إِنَّ هَاهُنَا غُلَامًا يَفَاعًا لَمْ يَحْتَلِمْ مِنْ غَسَّانَ وَوَارِثُهُ بِالشَّامِ وَهُوَ ذُو مَالٍ وَلَيْسَ لَهُ هَاهُنَا إِلَّا ابْنَةُ عَمٍّ لَهُ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَلْيُوصِ لَهَا قَالَ فَأَوْصَى لَهَا بِمَالٍ يُقَالُ لَهُ بِئْرُ جُشَمٍ قَالَ عَمْرُو بْنُ سُلَيْمٍ فَبِيعَ ذَلِكَ الْمَالُ بِثَلَاثِينَ أَلْفَ دِرْهَمٍ وَابْنَةُ عَمِّهِ الَّتِي أَوْصَى لَهَا هِيَ أُمُّ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّو حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ أَنَّ غُلَامًا مِنْ غَسَّانَ حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ بِالْمَدِينَةِ وَوَارِثُهُ بِالشَّامِ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ فُلَانًا يَمُوتُ أَفَيُوصِي قَالَ فَلْيُوصِ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَكَانَ الْغُلَامُ ابْنَ عَشْرِ سِنِينَ أَوْ اثْنَتَيْ عَشَرَةَ سَنَةً قَالَ فَأَوْصَى بِبِئْرِ جُشَمٍ فَبَاعَهَا أَهْلُهَا بِثَلَاثِينَ أَلْفَ دِرْهَمٍ
Malik kaa a mo hen [Abdullah bin Abu Bakr bin Hazm] hen [ter na] ér [‘Amru bin Sulaim Az Zuraqi] yange ôr un kwagh, ér yange i ôr Umar bin Khattab kwagh ne; ‘Sha mimi yô, wan u nomso ugen lu u yange lu a kuma anyom puekar ga yô, hii hen Gassan, kpa or u yan dyako na yô, lu or u ken tar u Sham. Wan ne lu wan u lun a inyaregh kpa lu a or ga saa wan u anngô u ter na u kwase. [Umar] yange na mlumun ér; ‘A er testament hen wan u anngô u ter na’. ‘Amru u nomso kaa ér; 'Wan ne yange ngohol dyako u takerada u wan u anngô na u kwase la sha kwagh u i yer ér Jusyam well la'. ‘Amru u nomso kaa ér; 'Nahan i tee ya la sha dirham dubu ikyundu man iti i wan u anngô u ter na u kwase u yange i na un takerada u tesen ér un kpe la yô, lu 'Amru bin Sulaim Az Zuraqi'. Malik yange kaa a mo hen [Yahya bin Sa’id] hen [Abu Bakr bin Hazm] er, ken Medina wan u nomso ugen lu u ken tar u Gassan, u lu nôngon u ku yô, kpa or u yan dyako na yô, lu ken tar u Shiria. Tsô a pase kwagh ne hen Umar bin Khattab. I kaa a na er; ‘Orgen nan kpe, nan ngu a takerada u tesen ér nan kpe kpa?’ [Umar] kaa ér; ‘A er testament’. Yahya bin Sa’id kaa er; Abu Bakr kaa er; 'Wan la lu anyom pue shin pue kar ahar, maa a er takerada u tesen ér un soo u kpen la vea ityungu i Jusyam, maa tsombor na tee ityungu la sha dirham dubu ikyundu'.
Imam Malik : 1258
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَجَاءَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ اشْتَدَّ بِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ بَلَغَ بِي مِنْ الْوَجَعِ مَا تَرَى وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلَا يَرِثُنِي إِلَّا ابْنَةٌ لِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَيْ مَالِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَقُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ لَا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلًا صَالِحًا إِلَّا ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً وَلَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ اللَّهُمَّ أَمْضِ لِأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلَا تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ لَكِنْ الْبَائِسُ سَعْدُ بْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ
I kaa a mo ér Malik u ken [Ibn Shihab] u ken [‘Amir bin Sa’d u ken Abu Waqqas] u ken [ter na] la kaa ér; 'Rasulullah salla Allahu 'alaihi wa sallam yange za sôr mo shighe u m lu eren iniongo i Hajj Wada la, sha ci u hen shighe la m lu uange kpishi. M kaa mer; ‘Ortom u Allah, hegen ne m gba angev mbu vihin tsung shi m ngu a inyaregh kpishi, kpa or môm nan ngu yan dyako wam ga saa wan wam u kwase, me na iyua sha avegher ahar ken atô u atar a inyaregh yam kpa? ' Rasulullah salla Allahu 'alaihi wa sallam kaa er; M pine un mer: ‘De eren nahan ga; ‘Shin vegher ugen? ’ A kaa ér: ‘Ei,’ maa Rasulullah kaa ér: ‘Kwagh u sha utar. Môm ken atô u utar la ka kpishi. Hemba doon u u undu mbayandyako wou ve lu mbanyarev a u undu ve ve lu mbaatsanev shi ve lu sônon kwagh la. De vihin inyaregh yough sha u veren ishima wer Allah una lumun we ga saa u zua a injar zan zan kwagh u u we ken zwa u kwase wou la’. Sa’d bin Abu Waqqas kaa er, ‘M kaa mer; ‘Ortom u Allah, me lu ken Makkah shighe u azende am a yem kera kpa?’ Rasulullah salla Allahu ‘alaihi wa sallam gema kaa ér: ‘Aluer u lu ken Mecca her, shi u er akaa a dedoo je kpa, a shi nan kpa iengem you man icivir you ia seer. Alaghga aluer u ngu ker yô, ia va a mtsera hen nongo ugen, ia gema ia vihi mbagenev. O Allah, er zende u hijrah u azende am la u lu vough, de vihin gbashima ve ga.’ Kpa kwagh u vihin tsung er Sa’d bin Khaulah, a zua a ku na ken gar u Mecca. Rasulullah salla Allahu 'alaihi wa sallam sôn mhôônom ma zungwen man mde u asorabo sha ci na'.
Imam Malik : 1259
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ مُخَنَّثًا كَانَ عِنْدَ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمَعُ يَا عَبْدَ اللَّهِ إِنْ فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ الطَّائِفَ غَدًا فَأَنَا أَدُلُّكَ عَلَى ابْنَةِ غَيْلَانَ فَإِنَّهَا تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلَنَّ هَؤُلَاءِ عَلَيْكُمْ
Malik u ken [Hysyam bin ‘Urwah] yange kaa a mo hen [ter na] ér orgen u lu a inja i eren kwagh sha inja ga yô, lu hen kpe u Umm Salamah, kwase u Profeti, a kaa a Abdullah bin Abu Umayah man Rasulullah ér ve kegh ato; ‘O Abdullah, aluer iyange igen Allah bugh u Taif yô, me tese u wan u Ghailan u kwase. Sha mimi yô, a nenge a na sha ishigh ki mbanyiin man sha mba ken ijime mba sha anigheni’. Tsô Rasulullah kaa ér: ‘Mayange de ne ve ian wer ve nyôr ve va nenge a we ga’.
Imam Malik : 1260
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ يَقُولُكَانَتْ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَوَلَدَتْ لَهُ عَاصِمَ بْنَ عُمَرَ ثُمَّ إِنَّهُ فَارَقَهَا فَجَاءَ عُمَرُ قُبَاءً فَوَجَدَ ابْنَهُ عَاصِمًا يَلْعَبُ بِفِنَاءِ الْمَسْجِدِ فَأَخَذَ بِعَضُدِهِ فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ عَلَى الدَّابَّةِ فَأَدْرَكَتْهُ جَدَّةُ الْغُلَامِ فَنَازَعَتْهُ إِيَّاهُ حَتَّى أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ فَقَالَ عُمَرُ ابْنِي وَقَالَتْ الْمَرْأَةُ ابْنِي فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ خَلِّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ قَالَ فَمَا رَاجَعَهُ عُمَرُ الْكَلَامَقَالَ و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ وَهَذَا الْأَمْرُ الَّذِي آخُذُ بِهِ فِي ذَلِكَ
Malik kaa a mo hen [Yahya bin Sa’id] ér; M ungwa [Al Qasim] kaa ér; Umar bin Khattab yange vôso kwase u Ansar, maa ve mar wan u i yilan un ér ‘Ashim bin Umar’ yô, maa Umar pav ivaa a na. Umar yange va nyôr ken gar u Quba yô, a nenge mbayev nav lu gbidyen bol sha kpekpe u mosque. Nahan Umar kôr wan na u nomso sha uwe, ver un sha ikyer na, sha mato na. Kpa ngô u wan ne u tamen - Ashim, wan u Umar - nenge kwagh ne, nahan ve cii ve va hen Abu Bakar Ash Shaiddiq. Umar maa kaa er, 'Ka wan wam je ne'. Nahan ngô u tamen la kaa er, 'Kwase la - ngô u wan la - ka wan wam u kwase'. [Abu Bakar As Siddiq] maa kaa ér; ‘De wan la a lu vea ngô na u tamen’. Al Qasim - or u ôron kwagh ne - kaa ér; ‘Kwagh ne been yô, Umar kera ôr kwagh ga’. Yahya kaa ér; ‘M ungwa Malik kaa ér; "Ka mhen u se lu a mi sha kwagh ne je la."