Imam Malik (الامام مالك) - 1594 Hadith
Hadith
Imam Malik : 1201
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ سَأَلَ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِهَا بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَقُلْتُ لَهُ أَرَأَيْتَ الْحَدِيثَ الَّذِي يُذْكَرُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ فَقَالَ أَكْثَرَ رَافِعٌ وَلَوْ كَانَ لِي مَزْرَعَةٌ أَكْرَيْتُهَا
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، އޭނާ [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] އިން ބަގީޗާ ކުއްޔަށް ހިފުމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން، ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ރަން ރިހި ބޭނުން ކުރުމުން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނެތް' ކަމަށެވެ. އިބްނު ޝިހާބު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'ރާފީ' މާ ގިނައެވެ. އަހަރެންގެ ބަގީޗާއެއް އޮތްނަމަ ހަމަ ޔަގީނުންވެސް ކުއްޔަށް ދޭނަމެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1202
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يُكْرِي أَرْضَهُ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، އޭނާގެ ބިން ކުއްޔަށް ދެއްވީ ރަނާއި ރިހި ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1203
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِالشُّفْعَةِ فِيمَا لَمْ يُقْسَمْ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ فَإِذَا وَقَعَتْ الْحُدُودُ بَيْنَهُمْ فَلَا شُفْعَةَ فِيهِ
މާލިކުގެ އަރިހުން [އިބްނު ސިޔާބު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން އަދި [އަބޫ ޞަލަމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވަނީ، ޝަރީޢަތުގެ މެންބަރުންގެ މެދުގައި ބަހާނުލެވިފައި ނުވާ މުދަލުގެ ޝުފްޢަތުގެ މައްޗަށް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނިންމެވި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެދެމެދުގައިވާ ޙައްދުތައް ސާފުވެއްޖެނަމަ، ދެން އެބައޮތެވެ އޭގައި އެއްވެސް ޝުފްޢަތެއް ނެތެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1204
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَإِذَا وَقَعَتْ الْحُدُودُ فِي الْأَرْضِ فَلَا شُفْعَةَ فِيهَا وَلَا شُفْعَةَ فِي بِئْرٍ وَلَا فِي فَحْلِ النَّخْلِقَالَ مَالِك وَعَلَى هَذَا الْأَمْرُ عِنْدَنَا
ޔަހްޔާ ބުނީ މާލިކް ބުންޏެވެ؛ [މުޙައްމަދު ބިން ޢުމަރާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫބަކުރު ބިން ޙަޒްމް] ގެ އަރިހުން އެއީ [ޢުޘްމާން ބިން ޢައްފާން] ވިދާޅުވެފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ 'ބިމުގައި ވަކި ޙައްދުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައިވާނަމަ، ދެން އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތެވެ. ވަޅެއްގައި، އަދި ޚުދުމުޚުތާރު ގަހެއްގައި ވެސް ސިއުފްޢަތެއް ނެތެވެ'. މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'މި ޚިޔާލަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޚިޔާލެވެ'.
Hadith
Imam Malik : 1205
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ فَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَأَقْضِيَ لَهُ عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ مِنْهُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِشَيْءٍ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ فَلَا يَأْخُذَنَّ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنْ النَّارِ
ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މާލިކުގެ އަރިހުން ހިޝާމް ބިން އުރުވާގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން ޒައިނަބު ބިންތު އަބޫ ސަލާމާގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން އުއްމު ސަލާމާގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ އެހެން މީހުންނަށްވުރެ ބޮޑަށް ހެކި ހުށަހެޅުމުގައި ވިސްނުންތޫނު ކަމުން އެމީހުންގެ ފަރާތުން އަޑުއަހާ އެއްޗެއް އަހަރެން ނިންމަމެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1206
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِاخْتَصَمَ إِلَيْهِ مُسْلِمٌ وَيَهُودِيٌّ فَرَأَى عُمَرُ أَنَّ الْحَقَّ لِلْيَهُودِيِّ فَقَضَى لَهُ فَقَالَ لَهُ الْيَهُودِيُّ وَاللَّهِ لَقَدْ قَضَيْتَ بِالْحَقِّ فَضَرَبَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ بِالدِّرَّةِ ثُمَّ قَالَ وَمَا يُدْرِيكَ فَقَالَ لَهُ الْيَهُودِيُّ إِنَّا نَجِدُ أَنَّهُ لَيْسَ قَاضٍ يَقْضِي بِالْحَقِّ إِلَّا كَانَ عَنْ يَمِينِهِ مَلَكٌ وَعَنْ شِمَالِهِ مَلَكٌ يُسَدِّدَانِهِ وَيُوَفِّقَانِهِ لِلْحَقِّ مَا دَامَ مَعَ الْحَقِّ فَإِذَا تَرَكَ الْحَقَّ عَرَجَا وَتَرَكَاهُ
މަލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި، މުސްލިމަކު ޔަހޫދީއަކާ ޒުވާބު ކުރަމުން ދިޔައިރު އޭނާ [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] ގެ އަރިހަށް ގޮސް، ޢުމަރަށް ފެނިވަޑައިގަތީ، ޙަޤީޤަތް ޔަހޫދީންގެ ފަރާތުގައި އޮތްކަން. ޔަހޫދީން އޭނާއަށް ބުނީ، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި ކަލޭގެފާނު ޙުކުމް ކުރެއްވީ ރަނގަޅަށެވެ. ޢުމަރު ބިން ޚައްޠަބު އޭނާގެ ގައިގައި ދަނޑިއަކުން ޖަހާފައި ބުނީ ކަލެއަށް އެނގޭނީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ޔަހޫދީން ޖަވާބު ދިނީ، 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިފައިވަނީ، އޭނާގެ ކަނާތް އަދި ވާތު ފަރާތުގައި، އޭނާ ހަގީގަތާއެކު ހުރިހާ ހިނދަކު، އަބަދުވެސް އޭނާއަށް ދަމަހައްޓައި، ހަގީގަތަށް މަގުދައްކާނެ މަލާއިކަތުން ފިޔަވައި، ޞައްޙަ ޙުކުމްކުރާ ފަނޑިޔާރެއް ނެތްކަމެވެ. އޭނާ ދޫކޮށްލާއިރު އެމީހުންވެސް އޭނާ ދޫކޮށްލައެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1207
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ الشُّهَدَاءِ الَّذِي يَأْتِي بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا أَوْ يُخْبِرُ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا
ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަބޫބަކުރު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރު ބިން ޙަޒްމް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރު ބިން ޢުޘްމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަމްރާ އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން ޚާލިދު އަލް ޖުހާނީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ހެކިވެރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ މޮޅު ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ހެކިބަސް ދިނުމަށް އެދުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ ހެކިބަސް ހިފައިގެން އަންނަ ނުވަތަ ހެކިބަސް ދިނުމަށް އެދުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ ހެކިބަސް ރިޕޯޓް ކުރާ މީހާއެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1208
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِرَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالَ لَقَدْ جِئْتُكَ لِأَمْرٍ مَا لَهُ رَأْسٌ وَلَا ذَنَبٌ فَقَالَ عُمَرُ مَا هُوَ قَالَ شَهَادَاتُ الزُّورِ ظَهَرَتْ بِأَرْضِنَا فَقَالَ عُمَرُ أَوَ قَدْ كَانَ ذَلِكَ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ لَا يُؤْسَرُ رَجُلٌ فِي الْإِسْلَامِ بِغَيْرِ الْعُدُولِو حَدَّثَنِي مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ خَصْمٍ وَلَا ظَنِينٍ
މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ރަބިޢަ ބިން އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުންނެވެ. 'ޢިރާޤުން މީހަކު ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބުގެ އަރިހަށް އައިސް އޭނާ ގާތު ބުންޏެވެ؛ 'އަހަރެން ކަލޭގެ ގާތަށް މިއައީ ނިމުމެއް ނެތް ކަމެއް ހިފައިގެން'. އުމަރު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'ކީއްހެއްޔެވެ؟ ' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ދޮގު ހެކިބަސް ދިނުމުން އަހަރެމެންގެ ރައްޔިތުންނަށް އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވެއްޖެ'. އުމަރު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'އެހެން ވެއްޖެތަ؟ ' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އާނ'. ފަހެ [ޢުމަރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އެއްވެސް މީހަކު އިންސާފެއް ނެތި އިސްލާމްދީނުގައި ހިފެހެއްޓިފައެއް ނުވެއެވެ'. މާލިކު އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު ވިދާޅުވެފައިވަނީ؛ 'ދުޝްމަނެއްގެ ނުވަތަ ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހެއްގެ ހެކިބަސް ދިނުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫން'.
Hadith
Imam Malik : 1209
قَالَ يَحْيَى عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَغَيْرِهِ أَنَّهُمْ سُئِلُواعَنْ رَجُلٍ جُلِدَ الْحَدَّ أَتَجُوزُ شَهَادَتُهُ فَقَالُوا نَعَمْ إِذَا ظَهَرَتْ مِنْهُ التَّوْبَةُو حَدَّثَنِي مَالِك أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ يُسْأَلُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ قَالَ مَالِك وَذَلِكَ الْأَمْرُ عِنْدَنَا وَذَلِكَ لِقَوْلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا وَأُولَئِكَ هُمْ الْفَاسِقُونَ إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ }
ޔަހްޔާ ބުންޏެވެ؛ މާލިކުގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ފޯރާކަން، [ސުލައިމާން ބިން ޔާސާރު] އާއި [އެހެން މީހުންގެ] ކިބައިން ތަޅައިގަތް މީހެއްގެ ހެކިބަހާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން، އޭނާގެ ހެކިބަސް ބަލައިގަނެވޭތޯއެވެ؟ އެމީހުން ބުނީ؛ 'އާނ، އޭނާ ތައުބާވެއްޖެނަމަ'. މަލިކު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އިބްނު ޝިހާބު] އާއި އެކަމާ ސުވާލު ކުރެވުނު އަޑު އިވުމުން ސުލައިމާން ބިން ޔާސާރު ވިދާޅުވި ގޮތަށް ޖަވާބު ދިނެވެ. މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އެއީ އަހަރެމެންގެ ރައުޔެއް، الله ތަޢާލާ ވިދާޅުވާ ފަދައިން؛ 'އަދި ޢިއްފަތްތެރި އަންހެނުންގެ މައްޗަށް - ޒިނޭގެ - ތުހުމަތުކޮށް، ހަތަރު ހެކިވެރިން ނުގެންގޮސް، ދެން އެމީހުންނަށް - ތުހުމަތުކުރާ މީހާއަށް - އަށްޑިހަ ތަޅައި، އެމީހުންގެ ހެކިބަސް އަބަދަށްޓަކައި ޤަބޫލު ނުކުރާ މީހުންނެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ތައުބާވެ - އަމިއްލައަށް - ރަނގަޅުވާ މީހުން މެނުވީ އެއީ ނުބައި މީހުންނެވެ. ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން الله އަކީ ގިނަގިނައިން މާފުކުރައްވާ، ރަޙްމަތްތެރި ރަސްކަލާނގެއެވެ' - ސ. އަން-ނޫރު: 4-
Hadith
Imam Malik : 1210
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ
ޔަހްޔާ އެހެން ބުނުމުން މާލިކު ބުންޏެވެ؛ [ޖަޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން ބުނާ ގޮތުގައި އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މައްސަލައެއްގެ މައްޗަށް ހުކުމް ކުރެއްވީ ހެކިވެރިންނާއެކު ހުވާކޮށްގެންނެވެ'.
Hadith
Imam Malik : 1211
و عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِكَتَبَ إِلَى عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ وَهُوَ عَامِلٌ عَلَى الْكُوفَةِ أَنْ اقْضِ بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ
އަދި [އަބޫ ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން މަލިކުގެ އަރިހުން އެއީ [ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] ކޫފާގެ އޮފިޝަލަކު ކަމަށްވާ ޢަބްދުލްޙަމީދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޒައިދު ބިން ޚައްޠާބަށް ސިޓީއެއް ފޮނުއްވި ވާހަކައެވެ؛ 'ހެކިންނާއެކު ހުވާކޮށްގެން ކަންކަން ނިންމާ'.
Hadith
Imam Malik : 1212
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ جَمِيلِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُؤَذِّنِ أَنَّهُ كَانَ يَحْضُرُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِوَهُوَ يَقْضِي بَيْنَ النَّاسِ فَإِذَا جَاءَهُ الرَّجُلُ يَدَّعِي عَلَى الرَّجُلِ حَقًّا نَظَرَ فَإِنْ كَانَتْ بَيْنَهُمَا مُخَالَطَةٌ أَوْ مُلَابَسَةٌ أَحْلَفَ الَّذِي ادُّعِيَ عَلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ شَيْءٌ مِنْ ذَلِكَ لَمْ يُحَلِّفْهُ
Hadith
Imam Malik : 1213
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِكَانَ يَقْضِي بِشَهَادَةِ الصِّبْيَانِ فِيمَا بَيْنَهُمْ مِنْ الْجِرَاحِ
ޔަހްޔާ ބުނީ މާލިކު ބުނީ؛ [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ބުނާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން އަޒްޒުބައިރު] އެ މައްސަލަ ނިންމީ ކުޑަކުދިންގެ ހެކިބަހުންނެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1214
قَالَ يَحْيَى حَدَّثَنَا مَالِك عَنْ هَاشِمِ بْنِ هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِسْطَاسٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ عَلَى مِنْبَرِي آثِمًا تَبَوَّأَ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
ޔަހްޔާ ބުންޏެވެ؛ މާލިކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހާޝިމް ބިން ހާޝިމް ބިން ޢުޘްބާ ބިން އަބޫ ވަޤާސް] އިން [ޢަބްދުالله ބިން ނިސްތާސީ] އިން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1215
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ السَّلَمِيِّ عَنْ أَخِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَأَوْجَبَ لَهُ النَّارَ قَالُوا وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَإِنْ كَانَ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ وَإِنْ كَانَ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ وَإِنْ كَانَ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ قَالَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
މާލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލް ޢަލާ` ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [މަޢުބަދު ބިން ކަޢުބު އަސް ސަލާމީ] ގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބޭބެ [ޢަބްދުالله ބިން ކަޢުބު ބިން މާލިކް އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުމާމާ] ގެ އަރިހުން، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އޭނާއަށް ނަރަކައެވެ.' އެއުރެން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: ކުޑަކުޑަ ކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އެއީ ހަމައެކަނި އަރަކް ލަކުޑިން ހަދާފައިވާ ސިވާކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ހަމައެކަނި އަރަކް ލަކުޑިން ހަދާފައިވާ ސިވާކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ ހަމައެކަނި އަރަކް ލަކުޑިން ހަދާފައިވާ ސިވާކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް' އެވެ. އޭނާ ތިން ފަހަރު ބުނެލިއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1216
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا غَطَفَانَ بْنَ طَرِيفٍ الْمُرِّيَّ يَقُولُ اخْتَصَمَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيُّ وَابْنُ مُطِيعٍفِي دَارٍ كَانَتْ بَيْنَهُمَا إِلَى مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ وَهُوَ أَمِيرٌ عَلَى الْمَدِينَةِ فَقَضَى مَرْوَانُ عَلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ بِالْيَمِينِ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ أَحْلِفُ لَهُ مَكَانِي قَالَ فَقَالَ مَرْوَانُ لَا وَاللَّهِ إِلَّا عِنْدَ مَقَاطِعِ الْحُقُوقِ قَالَ فَجَعَلَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ يَحْلِفُ أَنَّ حَقَّهُ لَحَقٌّ وَيَأْبَى أَنْ يَحْلِفَ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَ فَجَعَلَ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ يَعْجَبُ مِنْ ذَلِكَقَالَ مَالِك لَا أَرَى أَنْ يُحَلَّفَ أَحَدٌ عَلَى الْمِنْبَرِ عَلَى أَقَلَّ مِنْ رُبُعِ دِينَارٍ وَذَلِكَ ثَلَاثَةُ دَرَاهِمَ
ޔަހްޔާ ބުންޏެވެ؛ މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ [ދާއޫދު ބިން އަލް ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޣައްޠާފާން ބިން ޠާރިޤް އަލް މުރީ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިވަޑައިގަތެވެ؛ 'ޒައިދު ބިން ތާބިތު އަލް އަންސާރީ އާއި އިބްނު މުތީ' ގެއެއްގެ މައްސަލައިގައި ދެބަސްވެ، ދެން އެމީހުން އެ މައްސަލަ ގެންދިޔައީ އޭރު މަދީނާގެ ގަވަރުނަރު ކަމުގައިވާ މަރްވާން ބިން ހަކަމްގެ އަރިހަށެވެ. ދެން އޭނާ ދެއްވީ ޒައިދު ބިން ތާބިތު ޕަލްޕިޓްގައި ހުވާކުރައްވަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ނިންމެވުމެވެ، [ޒައިދު ބިން ތާބިތު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ތަނުގައި ހުވާކުރާނަން'. މަރްވާން ބިން އަލް ހަކަމް ވިދާޅުވީ؛ 'ނޫން! ހައްގު ކަނޑާލި ތަނުގައި މެނުވީ الله ގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ'. އަބޫ ޣަތަފާން ވިދާޅުވީ، 'ޒައިދު ބިން ތާބިތު ވެސް ހުވާކުރެއްވީ އޭނާގެ ހައްގަކީ ތެދެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ޕަލްޕިޓްގައި ހުވާ ކުރަން ދެކޮޅު ހައްދަވާފައި' ކަމަށެވެ. ޒައިދު ބިން ތާބިތުގެ މި ވިސްނުމުން މަރްވާން ބިން އަލް ހަކާމް' ހައިރާންވިއެވެ. މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަޒަރުގައި، ދީނާރުގެ ކުއާޓަރެއް ނުވަތަ ތިން ދިރުހަމަށް ވުރެ މަދު ފައިސާއެއްގެ ތުހުމަތުގައި ޕަލްޕިޓްގައި ހުވާކުރަން އެދެނީކީ ނޫން'.
Hadith
Imam Malik : 1217
قَالَ يَحْيَى حَدَّثَنَا مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَغْلَقُ الرَّهْنُقَالَ مَالِك وَتَفْسِيرُ ذَلِكَ فِيمَا نُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنْ يَرْهَنَ الرَّجُلُ الرَّهْنَ عِنْدَ الرَّجُلِ بِالشَّيْءِ وَفِي الرَّهْنِ فَضْلٌ عَمَّا رُهِنَ بِهِ فَيَقُولُ الرَّاهِنُ لِلْمُرْتَهِنِ إِنْ جِئْتُكَ بِحَقِّكَ إِلَى أَجَلٍ يُسَمِّيهِ لَهُ وَإِلَّا فَالرَّهْنُ لَكَ بِمَا رُهِنَ فِيهِ قَالَ فَهَذَا لَا يَصْلُحُ وَلَا يَحِلُّ وَهَذَا الَّذِي نُهِيَ عَنْهُ وَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهُ بِالَّذِي رَهَنَ بِهِ بَعْدَ الْأَجَلِ فَهُوَ لَهُ وَأُرَى هَذَا الشَّرْطَ مُنْفَسِخًا
ޔަހްޔާ ބުންޏެވެ؛ މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: 'ދަރަންޏެއްގެ ޔަޤީންތެރިއެއް މިލްކުވެރިވެގެން ނުވާނެއެވެ. މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އޭނާގެ ބަސްފުޅުތަކުގެ ތަފްސީރު - އަދި އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ - ފިރިހެނަކު އޭނާގެ މުދާ އެހެން ފަރާތަކަށް ރަހުނުކުރާއިރު، ރަހުނުކޮށްފައިވާ މުދަލުގެ އަގު ދަރަނީގެ އަދަދަށްވުރެ ބޮޑުވުމެވެ.' ދެން ރަހުނުކުރާ މީހާ ރަހުނުކުރާ މީހާއަށް ބުނަނީ، ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތާއި ހަމައަށް ތިބާގެ ހައްގުތަކާއެކު އަހަރެން ތިބާގެ ގާތަށް އަންނާނަން، އެކަމަކު ނުލިބިއްޖެނަމަ، ރަހުނުކޮށްފައިވާ މުދާ ތިބާގެ އެއްޗަކަށް ވެގެންދެއެވެ'. މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'މިއީ ޞައްޙަ ކަމެއް ނޫން އަދި ހުއްދަ ކަމެއްވެސް ނޫން، މިބާވަތުގެ ޢަމަލަކީ ޙަރާމް ކަމެކެވެ. އެއީ، އެ މުދަލުގެ ވެރިފަރާތުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތަށްވުރެ އިތުރުވެއްޖެނަމަ، ދެން ރަހުނުކޮށްފައިވާ މުދާ ވެގެންދަނީ ރަހުނުކުރާ މީހާގެ މުދަލަށެވެ. އަދި އަޅުގަނޑަށް ފެންނަނީ މި ޝަރުޠަކީ ސައްޙަ ޝަރުޠެއް ނޫންކަން'.
Hadith
Imam Malik : 1218
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَقَضَى فِي امْرَأَةٍ أُصِيبَتْ مُسْتَكْرَهَةً بِصَدَاقِهَا عَلَى مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ بِهَا
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ސިއްޙާބު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްމަލިކު ބިން މަރްވާން] ޙުކުމް ކުރެއްވީ އަންހެނަކު ގަދަކަމުން ރޭޕް ކޮށްފިނަމަ އެކަން ކުރި ފިރިހެންމީހާ މަޙްރު ދޭން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1219
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ غَيَّرَ دِينَهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَهُوَمَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا نُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ مَنْ غَيَّرَ دِينَهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَهُ أَنَّهُ مَنْ خَرَجَ مِنْ الْإِسْلَامِ إِلَى غَيْرِهِ مِثْلُ الزَّنَادِقَةِ وَأَشْبَاهِهِمْ فَإِنَّ أُولَئِكَ إِذَا ظُهِرَ عَلَيْهِمْ قُتِلُوا وَلَمْ يُسْتَتَابُوا لِأَنَّهُ لَا تُعْرَفُ تَوْبَتُهُمْ وَأَنَّهُمْ كَانُوا يُسِرُّونَ الْكُفْرَ وَيُعْلِنُونَ الْإِسْلَامَ فَلَا أَرَى أَنْ يُسْتَتَابَ هَؤُلَاءِ وَلَا يُقْبَلُ مِنْهُمْ قَوْلُهُمْ وَأَمَّا مَنْ خَرَجَ مِنْ الْإِسْلَامِ إِلَى غَيْرِهِ وَأَظْهَرَ ذَلِكَ فَإِنَّهُ يُسْتَتَابُ فَإِنْ تَابَ وَإِلَّا قُتِلَ وَذَلِكَ لَوْ أَنَّ قَوْمًا كَانُوا عَلَى ذَلِكَ رَأَيْتُ أَنْ يُدْعَوْا إِلَى الْإِسْلَامِ وَيُسْتَتَابُوا فَإِنْ تَابُوا قُبِلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ وَإِنْ لَمْ يَتُوبُوا قُتِلُوا وَلَمْ يَعْنِ بِذَلِكَ فِيمَا نُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ مَنْ خَرَجَ مِنْ الْيَهُودِيَّةِ إِلَى النَّصْرَانِيَّةِ وَلَا مِنْ النَّصْرَانِيَّةِ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ وَلَا مَنْ يُغَيِّرُ دِينَهُ مِنْ أَهْلِ الْأَدْيَانِ كُلِّهَا إِلَّا الْإِسْلَامَ فَمَنْ خَرَجَ مِنْ الْإِسْلَامِ إِلَى غَيْرِهِ وَأَظْهَرَ ذَلِكَ فَذَلِكَ الَّذِي عُنِيَ بِهِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ
ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ބަސްފުޅުތަކުގެ މާނައަކީ: 'ދީން ބަދަލުކުރާ މީހާ - އޭނާގެ ކަރު ކަނޑާލާށެވެ' އަކީ އިސްލާމްދީން ދޫކޮށް އެ ދީން ނޫން އެހެން ދީނަކަށް، ޒިންދީޤާއި އެފަދަ ދީނަކަށް ބައިވެރިވާ މީހުންނެވެ. އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ހާމަވެއްޖެނަމަ ދެން އެމީހުން މަރާލެވިދާނެ ކަމަށާއި ތައުބާއަށް އެދުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އެހެނީ އެމީހުންގެ ތައުބާ ޤަބޫލުނުކުރެވޭތީ، އަދި އެމީހުންގެ ކުފުރު ފޮރުވައި އިސްލާމްދީން ބާވައިލެވިދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަޒަރުގައި މިފަދަ މީހުންނަށް ތައުބާވުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭން ނުޖެހޭނެ، އަދި އެމީހުންގެ ބަސްތައް ޤަބޫލުނުކުރެވޭ. އިސްލާމްދީން ދޫކޮށް އެހެން ދީނެއްގައި ބައިވެރިވެ ދެން އެ ދީން ބާވައިލާ މީހުންނާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، ދެން ތައުބާވުމަށް އެދެންވީ، ތައުބާ ނުވާނަމަ ދެން މަރާލަންވީއެވެ. ދެން ރައްޔިތަކު މިފަދަ ޙާލަތެއްގައި ތިއްބަވާނަމަ ދެން އަޅުގަނޑުގެ ނަޒަރުގައި އިސްލާމްދީނަށް ދަޢުވަތު ދޭންޖެހޭނެ، ޤަބޫލުނުކުރާނަމަ ދެން އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރަންވީ. އަދި ޙަދީޘްގެ މާނައަކީ ޔަހޫދީއަކު ނަޞާރާދީނަށް ނުވަތަ ނަޞާރާއަކު ޔަހޫދީ ދީނަށް ބަދަލުވުމެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ، އެހެން ދީނަކުން އެހެން ދީނަކަށް ނޫނެވެ. އިސްލާމް ދީން ފިޔަވައި، އެހެނީ ޙަދީޘުގެ މާނައަކީ އިސްލާމްދީން ދޫކޮށް އެހެން ދީނަކަށް ވަދެ، ދެން އެ ދީން ދައްކާ މީހާއެވެ. ވަالله އަޢުލަމް އެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1220
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِرَجُلٌ مِنْ قِبَلِ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ فَسَأَلَهُ عَنْ النَّاسِ فَأَخْبَرَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ عُمَرُ هَلْ كَانَ فِيكُمْ مِنْ مُغَرِّبَةِ خَبَرٍ فَقَالَ نَعَمْ رَجُلٌ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلَامِهِ قَالَ فَمَا فَعَلْتُمْ بِهِ قَالَ قَرَّبْنَاهُ فَضَرَبْنَا عُنُقَهُ فَقَالَ عُمَرُ أَفَلَا حَبَسْتُمُوهُ ثَلَاثًا وَأَطْعَمْتُمُوهُ كُلَّ يَوْمٍ رَغِيفًا وَاسْتَتَبْتُمُوهُ لَعَلَّهُ يَتُوبُ وَيُرَاجِعُ أَمْرَ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ اللَّهُمَّ إِنِّي لَمْ أَحْضُرْ وَلَمْ آمُرْ وَلَمْ أَرْضَ إِذْ بَلَغَنِي
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޢަބްދުލްޤަރީ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫ މޫސާ އަލް އަޝްޢަރީގެ ޕާޓީގެ މީހަކު [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] އާއި ބައްދަލުކޮށް، ދެން ޢުމަރު އެވަގުތު ރައްޔިތުންގެ ޙާލަތާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން، ދެން ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު ޢުމަރު އޭނާއާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'ކަލޭގެ އެއްވެސް ޚަބަރެއް އެބައޮތްތަ؟ ' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނީ 'އާނ އެވެ. އިސްލާމްދީނަށްފަހު މުރުތައްދުވި މީހެކެވެ'. އުމަރު އަނެއްކާވެސް އަހާލިއެވެ، ދެން އޭނައަށް ކީއްކުރީ؟ ' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނީ 'އަހަރެމެން އޭނާއާ ކައިރިވީ، ދެން އޭނާގެ ކަރު ކަނޑާލީ'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ފުރަތަމަ ތިންދުވަހަށް ޖަލަށް ލެއްވި، ދެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ރަތީއެއް ދެއްވައި، ދެން ހަގީގަތުގައި ތައުބާވާންދެން ތައުބާވުމަށް އެދުނީ، އޭގެ ފަހުން އެކަން الله އަށް ދޫކޮށްލެއްވީ ހެއްޔެވެ؟' ދެން އުމަރު ދުޢާ ކުރެއްވީ، 'ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑު އެވަގުތު ޙާޟިރު ނުވެ، އަޅުގަނޑު އަމުރު ނުކުރީ އަދި އަޅުގަނޑަށް އެ ޚަބަރު ފޯރުކޮށްދިނުމުން އަޅުގަނޑު ރުހިފައި ނުވާތީ' ކަމަށެވެ.
