Imam Malik (الامام مالك) - 1594 Hadith
Hadith
Imam Malik : 1181
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَطْلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ وَإِذَا أُتْبِعَ أَحَدُكُمْ عَلَى مَلِيءٍ فَلْيَتْبَعْ
މާލިކުގެ އަރިހުން [އަބޫ އަޒް ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި މާތްރަސްކަލާނގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވުން އެދެމެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1182
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ مُوسَى بْنِ مَيْسَرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَجُلًا يَسْأَلُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِفَقَالَ إِنِّي رَجُلٌ أَبِيعُ بِالدَّيْنِ فَقَالَ سَعِيدٌ لَا تَبِعْ إِلَّا مَا آوَيْتَ إِلَى رَحْلِكَ
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [މޫސާ ބިން މައިސާރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، މީހަކު [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] އާއި ސުވާލުކުރި އަޑު އިވިފައިވެއެވެ: 'އަހަންނަކީ ކުރިން ކްރެޑިޓްގައި ވިއްކާ މީހެއް'. ސަޢީދު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ތިބާގެ ގެއަށް ގެންނަ އެއްޗެއް ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް ނުވިއްކާށެވެ'.
Hadith
Imam Malik : 1183
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ بَاعَ مَتَاعًا فَأَفْلَسَ الَّذِي ابْتَاعَهُ مِنْهُ وَلَمْ يَقْبِضْ الَّذِي بَاعَهُ مِنْ ثَمَنِهِ شَيْئًا فَوَجَدَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ وَإِنْ مَاتَ الَّذِي ابْتَاعَهُ فَصَاحِبُ الْمَتَاعِ فِيهِ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِ
ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫބަކުރު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލްޙަރީޘް ބިން ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ގަންނަ މީހާ މަރުވެއްޖެނަމަ، މުދަލުގެ ވެރިފަރާތަކީ ދަރަނިވެރިވެފައިވާ މީހުންނަށް ނަމޫނާއެކެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1184
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ أَفْلَسَ فَأَدْرَكَ الرَّجُلُ مَالَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنْ غَيْرِهِ
މާލިކު އަހަންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫބަކުރު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރު ބިން ޙަޒްމް] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] ގެ އަރިހުން [އަބޫބަކުރު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލް ޙަރީޘް ބިން ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އެވެ ބަނގުރޫޓުވެފައިވާ މީހާގެ މައްޗަށް، އެހެން މީހަކަށްވުރެ ބޮޑަށް އެކަމުގެ ހައްގު އޭނާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1185
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَاسْتَسْلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَكْرًا فَجَاءَتْهُ إِبِلٌ مِنْ الصَّدَقَةِ قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقْضِيَ الرَّجُلَ بَكْرَهُ فَقُلْتُ لَمْ أَجِدْ فِي الْإِبِلِ إِلَّا جَمَلًا خِيَارًا رَبَاعِيًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطِهِ إِيَّاهُ فَإِنَّ خِيَارَ النَّاسِ أَحْسَنُهُمْ قَضَاءً
ޔަޙްޔާ އަހަންނަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [ޢަޘާ ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ރަފީޢު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ޖަމަލުގެ ޖަމާޢަތެއް ޤަބޫލުކުރެއްވިއެވެ.' އަބޫ ރަފީޢު ވިދާޅުވިއެވެ: 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެން އަޅުގަނޑަށް އަމުރުކުރެއްވީ ކަނބުލޮއެއްގެ ދަރަނި އެ ދަރަނި ނަގާފައިވާ މީހާއަށް ދެއްކުމަށެވެ.' އަހަރެން ބުނީމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1186
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ حُمَيْدِ بْنِ قَيْسٍ الْمَكِّيِّ عَنْ مُجَاهِدٍ أَنَّهُ قَالَ اسْتَسْلَفَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَمِنْ رَجُلٍ دَرَاهِمَ ثُمَّ قَضَاهُ دَرَاهِمَ خَيْرًا مِنْهَا فَقَالَ الرَّجُلُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذِهِ خَيْرٌ مِنْ دَرَاهِمِي الَّتِي أَسْلَفْتُكَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَدْ عَلِمْتُ وَلَكِنْ نَفْسِي بِذَلِكَ طَيِّبَةٌ
އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ މާލިކުގެ އަރިހުން [ހުމައިދު ބިން ޤައިސް އަލް މާކީ] ގެ އަރިހުން [މުޖާހިދު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު އެއްފަހަރަކު މީހެއްގެ އަތުން އެތައް ދިރުހަމެއް ދަރަންޏަށް ނެގި، ދެން އެއަށް ވުރެ ރަނގަޅު ދިރުހަމަކުން ފައިސާ ދެއްކިއެވެ. އެމީހާ ދެން ބުނީ، އޭ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން، އަހަރެން ކަލެއަށް ދަރަންޏަށް ދިން ދިރުހަމަށްވުރެ މިއީ ރަނގަޅު ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ފަހެ [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'އަހަންނަށް އެނގޭ، އެކަމަކު މިގޮތަށް އަހަރެންގެ ނަފްސު މާ އަރާމުވެގެންދެއެވެ'.
Hadith
Imam Malik : 1187
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُمَنْ أَسْلَفَ سَلَفًا فَلَا يَشْتَرِطْ إِلَّا قَضَاءَهُ
[ނަފީޢު] ގެ ފަރާތުން މާލިކު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ 'ލޯނު ދޫކުރާ މީހަކު، އަނބުރާ ދެއްކުން ނޫން އެހެން ޝަރުތުތަކެއް ކަނޑައަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ'.
Hadith
Imam Malik : 1188
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ
ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1189
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَلَقَّوْا الرُّكْبَانَ لِلْبَيْعِ وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلَا تَنَاجَشُوا وَلَا يَبِعْ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَلَا تُصَرُّوا الْإِبِلَ وَالْغَنَمَ فَمَنْ ابْتَاعَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ بَعْدَ أَنْ يَحْلُبَهَا إِنْ رَضِيَهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ سَخِطَهَا رَدَّهَا وَصَاعًا مِنْ تَمْرٍ
[އަބޫ އަޒް ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން މާލިކު އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞަލަވާތް ލެއްވުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެން މީހުން ހުށަހަޅަމުންދާ ތަކެތި ނުވިއްކާށެވެ. ބިޑް ކުރުމުގައި ވާދަ ނުކުރާށެވެ. މާލޭގެ ރައްޔިތުން ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް މުދާ ނުވިއްކާކަށް ނުދޭށެވެ. ޖަމަލާއި ބަކަރި ކިރު ކޮތަޅުގައި ނުބަހައްޓާށެވެ - ވިއްކާއިރު ބޮޑު ގޮތަކަށް ފެންނަންދެން- .. ކޮންމެ މީހަކު ގަނެގެން ކިރުފިނަމަ ދެން އޭނާއަށް ދެ ގޮތެއް އޮވެއެވެ؛ ރިޑްލާ ނަމަ އެކަން ބެހެއްޓޭނެ، ނޫންނަމަ އެއް ޝާޢު ކުރުމާއެއް ހިމަނައިގެން އަނބުރާ ގެންދެވޭނެއެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1190
قَالَ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ النَّجْشِقَالَ مَالِك وَالنَّجْشُ أَنْ تُعْطِيَهُ بِسِلْعَتِهِ أَكْثَرَ مِنْ ثَمَنِهَا وَلَيْسَ فِي نَفْسِكَ اشْتِرَاؤُهَا فَيَقْتَدِي بِكَ غَيْرُكَ
މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ [ނަފީޢު] އިން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނުސާފު ގޮތަކަށް ވިއްކުން މަނާކުރެއްވި’ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. މަލިކު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ނަޖިސްވުމަކީ، މުދާ ގަންނަން ގަސްތު ނުކޮށް، ބޮޑު އަގެއްގައި މުދާ ގަތުމެވެ؛ ރައްޔިތުން ތިބާގެ ފަހަތުން އަންނަންދެން'.
Hadith
Imam Malik : 1191
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا ذَكَرَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ يُخْدَعُ فِي الْبُيُوعِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ لَا خِلَابَةَ قَالَ فَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا بَايَعَ يَقُولُ لَا خِلَابَةَ
ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ.އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ ފަހުން ވިޔަފާރި ކުރާއިރު ބުނަމުން ދިޔައީ 'އޮޅުވާލުމެއް އޮވެގެން ނުވާނެ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1192
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُإِذَا جِئْتَ أَرْضًا يُوفُونَ الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ فَأَطِلْ الْمُقَامَ بِهَا وَإِذَا جِئْتَ أَرْضًا يُنَقِّصُونَ الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ فَأَقْلِلْ الْمُقَامَ بِهَا
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ: ‘މިންގަނޑާއި ބަރުދަނުގެ ގޮތުން މީސްތަކުން ތެދުވެރި ބިމަކަށް އައިސްފިނަމަ، ދެން އެތަނުގައި ގިނަ ދުވަހު ތިބޭށެވެ. އެކަމަކު ތިޔަބައިމީހުންގެ މީސްތަކުންގެ މިންވަރާއި ބަރުދަނުގައި ބައެއް މީހުން ތިބި ބިމަކަށް އައިސްފިނަމަ، ދެން ތިޔަބައިމީހުން އެތަނުގައި ތިބުން ކުރުކޮށްލާށެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1193
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ يَقُولُأَحَبَّ اللَّهُ عَبْدًا سَمْحًا إِنْ بَاعَ سَمْحًا إِنْ ابْتَاعَ سَمْحًا إِنْ قَضَى سَمْحًا إِنْ اقْتَضَى
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުންކަދިރު] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ؛ ވިއްކާއިރު ދީލަތި އަޅަކަށް الله ލޯބިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ؛ ގަންނައިރު ދީލަތިވުން؛ -ދަރަނި- ދައްކާއިރު ދީލަތިވުން؛ އަދި ދަރަނި ދެއްކުމަށް އެދޭއިރު ދީލަތިވުން'.
Hadith
Imam Malik : 1194
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍأَنَّهُ سَأَلَهُ عَنْ الرَّجُلِ يَتَكَارَى الدَّابَّةَ ثُمَّ يُكْرِيهَا بِأَكْثَرَ مِمَّا تَكَارَاهَا بِهِ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِذَلِكَ
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޖަނަވާރެއް ދުއްވަން ކުއްޔަށް ހިފައިގެން، ދެން ކުލީ އަގަށްވުރެ ބޮޑު އަގެއްގައި އެހެން މީހަކަށް ކުއްޔަށް ދިން މީހެއްގެ ވާހަކައެވެ. އިބްނު ޝިހާބު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އޯކޭ' އެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1195
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ ابْنَا عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فِي جَيْشٍ إِلَى الْعِرَاقِ فَلَمَّا قَفَلَا مَرَّا عَلَى أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ وَهُوَ أَمِيرُ الْبَصْرَةِ فَرَحَّبَ بِهِمَا وَسَهَّلَ ثُمَّ قَالَ لَوْ أَقْدِرُ لَكُمَا عَلَى أَمْرٍ أَنْفَعُكُمَا بِهِ لَفَعَلْتُ ثُمَّ قَالَ بَلَى هَاهُنَا مَالٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ أُرِيدُ أَنْ أَبْعَثَ بِهِ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَأُسْلِفُكُمَاهُ فَتَبْتَاعَانِ بِهِ مَتَاعًا مِنْ مَتَاعِ الْعِرَاقِ ثُمَّ تَبِيعَانِهِ بِالْمَدِينَةِ فَتُؤَدِّيَانِ رَأْسَ الْمَالِ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَيَكُونُ الرِّبْحُ لَكُمَا فَقَالَا وَدِدْنَا ذَلِكَ فَفَعَلَ وَكَتَبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنْ يَأْخُذَ مِنْهُمَا الْمَالَ فَلَمَّا قَدِمَا بَاعَا فَأُرْبِحَا فَلَمَّا دَفَعَا ذَلِكَ إِلَى عُمَرَ قَالَ أَكُلُّ الْجَيْشِ أَسْلَفَهُ مِثْلَ مَا أَسْلَفَكُمَا قَالَا لَا فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ابْنَا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَأَسْلَفَكُمَا أَدِّيَا الْمَالَ وَرِبْحَهُ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَسَكَتَ وَأَمَّا عُبَيْدُ اللَّهِ فَقَالَ مَا يَنْبَغِي لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَذَا لَوْ نَقَصَ هَذَا الْمَالُ أَوْ هَلَكَ لَضَمِنَّاهُ فَقَالَ عُمَرُ أَدِّيَاهُ فَسَكَتَ عَبْدُ اللَّهِ وَرَاجَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ عُمَرَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَوْ جَعَلْتَهُ قِرَاضًا فَقَالَ عُمَرُ قَدْ جَعَلْتُهُ قِرَاضًا فَأَخَذَ عُمَرُ رَأْسَ الْمَالِ وَنِصْفَ رِبْحِهِ وَأَخَذَ عَبْدُ اللَّهِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ ابْنَا عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ نِصْفَ رِبْحِ الْمَالِ
މަލިކު [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބުގެ ދެ ދަރިކަލުން ޢަބްދުالله އާއި އުބައިދުالله އެއްފަހަރަކު އިރާގަށް ލަޝްކަރަކާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެނބުރި އައުމުން ދެމީހުންވެސް ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ އެދުވަސްވަރު ބަޞްރާގެ ގަވަރުނަރު ކަމުގައި ހުންނެވި އަބޫ މޫސާ އަލް އަޝްޢަރީގެ އަރިހުންނެވެ. އަބޫ މޫސާ ދެން އެދެމީހުންނަށްވެސް އުފަލާއެކު މަރުހަބާ ކިޔައި ވިދާޅުވީ؛ 'ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ތިބާއަށް ފައިދާހުރި އެއްޗެއް އަހަންނަށް ދެވިއްޖެނަމަ، އަހަރެން ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެކަން ކުރާނަން'. [އަބޫ މޫސާ] އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. ފަހުން ރައުސުލްމާލު އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރަށް ދީ، އޭގެ ފައިދާ ތިޔަ ދެމީހުންނަށް ލިބޭނެއެވެ. ދެމީހުންވެސް ބުނީ؛ 'އަހަރެމެން އެކަމާ އުފާކުރަން'. އެހެންކަމުން އަބޫ މޫސާ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރައްވައި، އެކަލޭގެފާނުގެ ދެ ދަރިކަލުންނާ ހަވާލުކުރެވިފައިވާ ޚަޒާނާ އެކަލޭގެފާނުގެ އަތުން ނެގުމަށް އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރަށް މެސެޖެއް ލިޔުއްވިއެވެ. ދެމީހުން ވެސް - މަދީނާއަށް - އާދެވުމުން ފައިދާއެއް ލިބެންދެން އެމީހުންގެ މުދާ ވިއްކާލިއެވެ. އެކަމަކު އެމުދާ ޢުމަރުގެފާނާ ހަވާލުކުރަން އުޅުއްވުމުން އުމަރު އެދުނެވެ؛ 'އަބޫ މޫސާ ތިޔަ ދެމީހުންނަށް ލޯނު ދެއްވި ގޮތަށް ކޮންމެ ޓީމަކަށް ލޯނު ދެއްވީ ހެއްޔެވެ؟ ' އެދެމީހުން ޖަވާބު ދިނެވެ. 'ނޫން'. [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'އެހެންވީމަ ކަލޭމެންނަކީ އަމީރުލް މުއުމިނީންގެ ދަރިން ކަމުން އޭނާ ކަލެއަށް ދަރަންޏަށް ދިނީ؟! ހުރިހާ މުދަލާއި ފައިދާއެއް ހަވާލުކުރޭ! އެ އަޑު އިވުމުން އަބްދުالله އަށް ހަމައެކަނި ހިމޭނުން ހުރެވުނީއެވެ. އުބައިދުالله ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު؛ 'ތިޔަ އުޅުއްވަން ނުޖެހޭނެ، އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ، މުދާ ކުޑަވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ގެއްލިއްޖެނަމަ އަޅުގަނޑުމެން ކެތްކުރަން ޖެހޭ ކަމަކަށް ނުވާނެ ހެއްޔެވެ؟ ޢުމަރު އަދިވެސް ސާބިތުވެވަޑައިގަންނަވައެވެ؛ 'ދޫކޮއްލާ،' އަބްދުالله ވެސް ހިމޭނުން ހުރިއިރު، އުބައިދުالله އޭނާއަށް ފިއްތުންތައް ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. ދެން އޮތީ މަޖިލީހުގައި މެދުވެރިވާން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ މީހަކު ކަމަށާއި ބުނީ؛ 'އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ، އެ ދެމީހުންނަށް ވެސް އެ މުދާ ދަރަންޏަށް ދީފިނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟ 'އަހަރެން ދެމީހުންނަށް ވެސް ދަރަންޏަށް ދީފިން' އުމަރު ބިން ޚައްތާބު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ދެން އުމަރު މުދާ ޕްލަސްކޮށް ފައިދާގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ނެގިއިރު، އަބްދުالله އާއި އުބައިދުالله އަށް ވެސް ފައިދާގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ލިބުނެވެ'.
Hadith
Imam Malik : 1196
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَأَعْطَاهُ مَالًا قِرَاضًا يَعْمَلُ فِيهِ عَلَى أَنَّ الرِّبْحَ بَيْنَهُمَا
މަލިކު އަޅުގަނޑަށް [އަލްޢަލާ` ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ކާފަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، އެއްފަހަރަކު [ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން] އޭނާއަށް ވިޔަފާރިއަށް ފައިސާގެ ލޯނެއް ދެއްވީ، އެ ފައިދާ އެދެމީހުންގެ މެދުގައި ބަހާލުމުގެ ޝަރުޠުގައެވެ.
Hadith
Imam Malik : 1197
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِيَهُودِ خَيْبَرَ يَوْمَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ أُقِرُّكُمْ فِيهَا مَا أَقَرَّكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى أَنَّ الثَّمَرَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْعَثُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ فَيَخْرُصُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ ثُمَّ يَقُولُ إِنْ شِئْتُمْ فَلَكُمْ وَإِنْ شِئْتُمْ فَلِيَ فَكَانُوا يَأْخُذُونَهُ
[އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން މާލިކުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން ނެގިއެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1198
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبْعَثُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ إِلَى خَيْبَرَ فَيَخْرُصُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ يَهُودِ خَيْبَرَ قَالَ فَجَمَعُوا لَهُ حَلْيًا مِنْ حَلْيِ نِسَائِهِمْ فَقَالُوا لَهُ هَذَا لَكَ وَخَفِّفْ عَنَّا وَتَجَاوَزْ فِي الْقَسْمِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ يَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ وَاللَّهِ إِنَّكُمْ لَمِنْ أَبْغَضِ خَلْقِ اللَّهِ إِلَيَّ وَمَا ذَاكَ بِحَامِلِي عَلَى أَنْ أَحِيفَ عَلَيْكُمْ فَأَمَّا مَا عَرَضْتُمْ مِنْ الرَّشْوَةِ فَإِنَّهَا سُحْتٌ وَإِنَّا لَا نَأْكُلُهَا فَقَالُوا بِهَذَا قَامَتْ السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ
މަލިކު އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސުލައިމާން ބިން ޔާސަރ] ގެ އަރިހުންނެވެ. ސުލައިމާން ބިން ޔާސަރ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޢަބްދުﷲ ބިން ރަވާޙް ޖަވާބު ދެއްވީ: އޭ ޔަހޫދީން! ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ތިޔައީ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ޚަލްޤުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ނަފްރަތު ކުރެވޭ މީހާ ކަމުގައި ވިޔަސް އެއީ އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނާމެދު އަނިޔާވެރިވާންވީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި ތިޔަބައިމީހުން އަހަންނަށް ދެއްވާ ޒީނަތްތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އެ ހުރިހާ އެއްޗެއް ޙަރާމްވެ، އަހަރެމެން ދުވަހަކުވެސް އެ ޒީނަތްތެރިކަމެއް ނުކާނަމެވެ.' އެއުރެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'މި ހަގީގަތާއެކު އުޑުތަކާއި ބިން ސާބިތުވެގެންދެއެވެ.'
Hadith
Imam Malik : 1199
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ قَيْسٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِقَالَ حَنْظَلَةُ فَسَأَلْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ فَقَالَ أَمَّا بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ فَلَا بَأْسَ بِهِ
ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [ރަބިޢަ ބިން އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޙަންޒަލާ ބިން ޤައިސް އަޒް ޒުރާޤީ] ގެ އަރިހުން [ރަފީޢު ބިން ޚަދީޖު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ހަންޒަލާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ދެން ރަފީ' ބިން ޚަދީޖާ ގާތު އެހީ އެއީ ރަނާއި ރިހިން ކުއްޔަށް ދީފައިވާ ތަނެއްތޯ، އެހެންކަމުން އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ރަން ރިހި އަށް ބަލާއިރު މައްސަލައެއް ނެތް.''
Hadith
Imam Malik : 1200
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ قَالَ سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِعَنْ كِرَاءِ الْأَرْضِ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِهِ
މާލިކު އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] އާއި ރަން ނުވަތަ ރިހި ބޭނުންކޮށްގެން ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އެކަމުގައި އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނެތް''.
