Imam Malik : 881
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِكَانَ يَحْمِلُ فِي الْعَامِ الْوَاحِدِ عَلَى أَرْبَعِينَ أَلْفِ بَعِيرٍ يَحْمِلُ الرَّجُلَ إِلَى الشَّامِ عَلَى بَعِيرٍ وَيَحْمِلُ الرَّجُلَيْنِ إِلَى الْعِرَاقِ عَلَى بَعِيرٍ فَجَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالَ احْمِلْنِي وَسُحَيْمًا فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نَشَدْتُكَ اللَّهَ أَسُحَيْمٌ زِقٌّ قَالَ لَهُ نَعَمْ
I kaa a mo er Yahya u ken Malik u ken [Yahya bin Sa’id] la kaa er, ‘Ken inyom i môm [Umar bin Khattab] una fatyo u van a rakumi dubu akunduatargber, rakumi môm una tôô or môm una yem a mi ken tar u Shiria, rakumi môm una tôô ior uhar una yem a na ken tar u Iraq. Tsô or Iraq ugen va hen a na kaa er; ‘Tôô mo vea Suhaim’. Nahan Umar kaa ér; 'M bum sha iti i Allah sha a we, suhaim ka ikyagh ki mngerem ki i er ki sha ikyav mbi tswamev kpa?' or la gema kaa er; 'Aan'.
Imam Malik : 882
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَهَبَ إِلَى قُبَاءٍ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَتُطْعِمُهُ وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ وَجَلَسَتْ تَفْلِي فِي رَأْسِهِ فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ يَشُكُّ إِسْحَقُ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَدَعَا لَهَا ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُضْحِكُكَ قَالَ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ كَمَا قَالَ فِي الْأُولَى قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ أَنْتِ مِنْ الْأَوَّلِينَ قَالَ فَرَكِبَتْ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنْ الْبَحْرِ فَهَلَكَتْ
I kaa a mo ér Yahya u ken Malik u ken [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] u ken [Anas bin Malik] la kaa ér, ‘Shighe u Rasulullah za ken Quba la, a za zua a Umm Haram man Milhan, maa Umm Haram na un kwaghyan, Umm Haram lu Shadah Haram. Iyange igen yô, Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam zua a na, maa a na un kwaghyan. Umm Haram maa tema suen ityough ki Rasulullah zan zan a kar yaven. Tsô a mough sha a gba sen, Umm Haram kaa er, 'M pine mer, 'Ortom u Allah, ka nyi i ne ve u lu sen?' A gema a kaa er: ‘I tesem ior kpishi ken ior av mba ve nôngon ityav sha gbenda u Allah yô, ve hemba zegemnger er utor mba ve lu sha ikyon nahan’. shin ‘Er utor mba ve lu sha ikyon nahan’. -Ishaq yange lu a akperan sha kwagh ne- Umm Haram kaa er; 'M gema m pine Ortom u Allah mer, 'O Ortom u Allah, er msen mer mo kpa m lu môm ken a ve'. A mase eren msen sha ci u Umm Haram, a hide a cir ityough sha u yaven. Tsô a mough a gba ôron kwagh, Umm Haram pine ér, ‘Ortom u Aôndo, ka nyi i ne ve u lu ôron kwagh?’ a gema a kaa er; 'I tesem nongo u ior mba ken Ummah wam mba ve lu nôngon ityav sha gbenda u Allah, ve lu er utor mba ve lu sha ikyon nahan'. shin ‘Er utor mba ve lu sha ikyon nahan...er yange i vande ôron nahan. Umm Haram kaa er; 'O Ortom u Allah, er msen mer mo kpa m lu môm ken a ve'. A kaa ér: ‘U ngu môm ken mba hiihii mba ve lu ker la’. Anas bin Malik kaa er; 'Umm Haram yange per zegemnger sha shighe u Mu'awiyah, nahan er lu nôngon u yevese yemen hen kpezegemnger yô, i kende un sha mato na, a kpe'.
Imam Malik : 883
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ لَا أَتَخَلَّفَ عَنْ سَرِيَّةٍ تَخْرُجُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَكِنِّي لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُهُمْ عَلَيْهِ وَلَا يَجِدُونَ مَا يَتَحَمَّلُونَ عَلَيْهِ فَيَخْرُجُونَ وَيَشُقُّ عَلَيْهِمْ أَنْ يَتَخَلَّفُوا بَعْدِي فَوَدِدْتُ أَنِّي أُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ
Ior kpishi mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u mlu u ken hemen la, ka ve nenge ér: “Aluer ishima za mo iyol sha kwagh u tan Ummah wam ikyav ga yô, mimi je ma m soo mer i de mo ken ijime sha ci u akumautya a a lu sha gbenda u jihad la ga. vea fatyo u wan agoyol sha a ve, shi ve kpa ve zua a kwagh u vea za a mi ga zan zan vea kar duen u za nôngon ityav. Yange taver ve kpishi u nyôron iyol ken ityav mbin shighe u m yem kera la ga. Sha mimi yô, a doom kpishi u nôngon ityav sha gbenda u Allah zan zan i kar wuan mo, maa i hide i nder mo shi i wua mo, maa i hide i nder mo shi i wua mo.
Imam Malik : 884
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَأْتِينِي بِخَبَرِ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَهَبَ الرَّجُلُ يَطُوفُ بَيْنَ الْقَتْلَى فَقَالَ لَهُ سَعْدُ بْنُ الرَّبِيعِ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِآتِيَهُ بِخَبَرِكَ قَالَ فَاذْهَبْ إِلَيْهِ فَاقْرَأْهُ مِنِّي السَّلَامَ وَأَخْبِرْهُ أَنِّي قَدْ طُعِنْتُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ طَعْنَةً وَأَنِّي قَدْ أُنْفِذَتْ مَقَاتِلِي وَأَخْبِرْ قَوْمَكَ أَنَّهُ لَا عُذْرَ لَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ إِنْ قُتِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوَاحِدٌ مِنْهُمْ حَيٌّ
I kaa a mo ér Malik u ken [Yahya bin Sa’id] la kaa ér, ‘Shighe u ityav mbi Uhud mbi hii la, Rasulullah kaa ér: ‘Ka an nana ôrom kwagh u mlu u Sa’ad bin Rabi’ Al Ansari? ’ maa orgen kaa ér; ‘Mo, O Ortyom u Aôndo! "Or la maa za ker Sa'ad hen atô u mba ve kpe sha ci u jighjigh u nan la." Sa’ad bin Rabi’ pine ér; 'Ka nyi u lu eren?' Or la gema kaa er; 'Or u Aôndo tindi mo hen a we sha er me zua a loho sha kwagh wou yô.' Sa'd kaa er; ‘Za hen a na, za pase un ishughun yam shi kaa a na wer m ngu a ikyav mbi tswamev pue kar mbihar. Yange m nenge mer ku wam mgbôghom. Kaa a ior ou wer ityôkyaa ngi sha ishigh ki Aôndo ga, aluer i wua Or u Aôndo tindi un la shighe u môm ken a ve a lu uma her yô’.
Imam Malik : 885
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَغَّبَ فِي الْجِهَادِ وَذَكَرَ الْجَنَّةَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَأْكُلُ تَمَرَاتٍ فِي يَدِهِ فَقَالَ إِنِّي لَحَرِيصٌ عَلَى الدُّنْيَا إِنْ جَلَسْتُ حَتَّى أَفْرُغَ مِنْهُنَّ فَرَمَى مَا فِي يَدِهِ فَحَمَلَ بِسَيْفِهِ فَقَاتَلَ حَتَّى قُتِلَ
I kaa a mo ér Malik u ken [Yahya bin Sa’id] la kaa ér, ‘Hanma shighe yô, Rasulullah yange a taver mba ve lu a na imôngo la asema ér ve nôngo ityav sha ci u jihad shi a umbur ve kwagh u mdoo u sha la kpaa. Hen shighe la orgen lu u ken tar u Ansar lu yan date mbagenev mba ve lu ken uwegh nagh la, or la maa kaa er; 'M ngu môm ken ior mba ve lu a isharen i tar ne, aluer m kure ayange ne yô'. Or la maa haa date u lu ken uwegh nagh la kera, a kôr ishom, a za hemen u nôngon ityav zan zan i kar wuan un.’
Imam Malik : 886
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّهُ قَالَالْغَزْوُ غَزْوَانِ فَغَزْوٌ تُنْفَقُ فِيهِ الْكَرِيمَةُ وَيُيَاسَرُ فِيهِ الشَّرِيكُ وَيُطَاعُ فِيهِ ذُو الْأَمْرِ وَيُجْتَنَبُ فِيهِ الْفَسَادُ فَذَلِكَ الْغَزْوُ خَيْرٌ كُلُّهُ وَغَزْوٌ لَا تُنْفَقُ فِيهِ الْكَرِيمَةُ وَلَا يُيَاسَرُ فِيهِ الشَّرِيكُ وَلَا يُطَاعُ فِيهِ ذُو الْأَمْرِ وَلَا يُجْتَنَبُ فِيهِ الْفَسَادُ فَذَلِكَ الْغَزْوُ لَا يَرْجِعُ صَاحِبُهُ كَفَافًا
I ôr mo kwagh u Malik hen [Yahya bin Sa’id] hen [Mu’adz bin Jabal] ér; ‘Ityav mbi nôngon mbi atô kposo kposo ahar; Ityav mbi i lu nan mbi inyaregh sha akaa a injaa -halal-, ka i lu ior mba ve nyer ker la ican ga, i ungwa imo i orvesen u shoja, shi i palegh hanma inja i mtim cii, nahan ka ityav mbi mbi lu mbi dedoo cii je la. Sha kwagh u ityav mbi: i we akaa a injaa ker ga, ior mba ve nyer ker la kpa i er ve kwagh sha inja ga, i ungwa imo i orvesen u shoja ga, shi i palegh hanma inja i mtim cii ga yô, nahan imba ityav mbin mbi a lu shoja a inja ga’.
Imam Malik : 887
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْخَيْلُ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
I kaa a mo er Yahya u ken Malik u ken [Nafi’] u ken [Abdullah bin Umar] la kaa er, ‘Or u Aôndo tindi un la kaa er: ‘Ken ityough ki anyinya yô, kwagh u dedoo ngu zan zan iyange i ijirôron’.
Imam Malik : 888
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي قَدْ أُضْمِرَتْ مِنْ الْحَفْيَاءِ وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ مِمَّنْ سَابَقَ بِهَا
I ôr mo kwagh ne hen Malik u a dugh hen [Nafi’] hen [Abdullah bin Umar] u yange kaa ér, ‘Shighe ugen la, Or u Aôndo tindi un la yange gba ayem a anyinya a yange i wa ago iyol sha mi sha u gban ayem hii ken gar u Haifa zan zan ar hen gar u Tsaniyyatul Wada’ la. Shi yange a gba ayem a anyinya a i wa agoyol sha mi ga yô, hii hen gar u Tsaniyyah zan zan ar hen iyou i adua i Bani Zuraiq. Shi Abdullah bin Umar lu môm ken mba ve hemba la’.
Imam Malik : 889
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُلَيْسَ بِرِهَانِ الْخَيْلِ بَأْسٌ إِذَا دَخَلَ فِيهَا مُحَلِّلٌ فَإِنْ سَبَقَ أَخَذَ السَّبَقَ وَإِنْ سُبِقَ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ شَيْءٌ
Malik kaa a mo hen [Yahya bin Sa’id] ér yange un ungwa [Sa’id bin Musayyab] kaa ér, ‘Kwaghbo ngu sha kwagh u ayem a anyinya ga, aluer kwagh u halal ngu sha mi yô. Aluer a hemba yô, ngu a ian i ngohol bet la, aluer a hemba yô, gba u una kimbi kwagh ga’.
Imam Malik : 890
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُئِيَ وَهُوَ يَمْسَحُ وَجْهَ فَرَسِهِ بِرِدَائِهِ فَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي عُوتِبْتُ اللَّيْلَةَ فِي الْخَيْلِ
I ôr mo kwagh ne hen Malik u ken [Yahya bin Sa’id] u yange kaa ér, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yange ya mnya ér un ngu ôôn ishigh ki nyinya na sha ikyondo na i cir sha ityou la. Mba pinen un kwagh ne yô, a na mlumun ér; 'Hen tugh mbu i kar la i wa mo kwagh sha kwagh u anyinya'.
Imam Malik : 891
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ إِلَى خَيْبَرَ أَتَاهَا لَيْلًا وَكَانَ إِذَا أَتَى قَوْمًا بِلَيْلٍ لَمْ يُغِرْ حَتَّى يُصْبِحَ فَلَمَّا أَصْبَحَ خَرَجَتْ يَهُودُ بِمَسَاحِيهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ فَلَمَّا رَأَوْهُ قَالُوا مُحَمَّدٌ وَاللَّهِ مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ{ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }
I ôr mo kwagh u Malik hen [Humaid Ath Thawil] hen [Anas bin Malik] u yange kaa ér, ‘Shighe u Rasulullah due yem ken gar u Khaibar la, a nyôr ken gar la tugh. Yange una za sôr ior tugh yô, a ta num sha a ve ga zan zan sev mbu av. Sev mbu aven yô, Mbayuda due a akôv a ve man akôv a ve. Mba nengen a Or u Aôndo tindi un la yô, ve kaa ér; ‘Muhamed! Sha iti i Aôndo yô, Muhammad man shoja na -mba van-! ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kaa er: 'Allahu Akbar, Khaibar una tim, aluer se nyôr ken ya u ior yô una lu'-...Nahan pepe u mba i ta ve icin la ve tagher a mi la vihi kpishi-''. -Mbampin. Ior mba ken tar u Amerika: 177-
Imam Malik : 892
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ نُودِيَ فِي الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلَاةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّلَاةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الْجِهَادِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلَى مَنْ يُدْعَى مِنْ هَذِهِ الْأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأَبْوَابِ كُلِّهَا قَالَ نَعَمْ وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ
I ôr kwagh a mo hen Malik u hen [Ibn Shihab] hen [Humaid bin Abdurrahman bin ‘Auf] hen [Abu Hurairah] ér, Or u nan vihi akaa ahar sha gbenda u Aôndo yô, sha yô, a yila nan ér Abdullah, or u dedoo ne, ‘O. Aluer nan fa u eren msen yô a yila nan sha hunda u msen. Aluer ka or u fan kwagh u jihad yô, a yila un sha hunda u jihad. Aluer nan fa kwagh u mrumun u sha mhôôn yô, a yila nan sha hunda u mrumun u sha mhôôn. Aluer ka or u fan kwagh u hôron kwaghyan yô, a yila un sha hunda u Ar Rayyan’. Abu Bakr Ash Siddiq kaa ér; ‘Ortom u Aôndo, aluer i yila or sha hunda môm u u lu her la yô, kwagh la ka kwagh u mimi, kpa aluer i yila or sha hunda u u lu her la cii yô, a lu nahan kpa? Profeti gema kaa er, kwagh la una er kpishi, man m na jighjigh mer u ngu ken mba i yer ve sha hunda cii la.
Imam Malik : 893
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ عَمْرَو بْنَ الْجَمُوحِ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيَّيْنِ ثُمَّ السَّلَمِيَّيْنِ كَانَا قَدْ حَفَرَ السَّيْلُ قَبْرَهُمَا وَكَانَ قَبْرُهُمَا مِمَّا يَلِي السَّيْلَ وَكَانَا فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ وَهُمَا مِمَّنْ اسْتُشْهِدَ يَوْمَ أُحُدٍ فَحُفِرَ عَنْهُمَا لِيُغَيَّرَا مِنْ مَكَانِهِمَا فَوُجِدَا لَمْ يَتَغَيَّرَا كَأَنَّهُمَا مَاتَا بِالْأَمْسِ وَكَانَ أَحَدُهُمَا قَدْ جُرِحَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى جُرْحِهِ فَدُفِنَ وَهُوَ كَذَلِكَ فَأُمِيطَتْ يَدُهُ عَنْ جُرْحِهِ ثُمَّ أُرْسِلَتْ فَرَجَعَتْ كَمَا كَانَتْ وَكَانَ بَيْنَ أُحُدٍ وَبَيْنَ يَوْمَ حُفِرَ عَنْهُمَا سِتٌّ وَأَرْبَعُونَ سَنَةً
I ôr mo kwagh u Yahya u ken Malik u ken [Abdurrahman bin Abu Sha’sha’ah] la ér, kwagh ne za ar hen a na ér uwar u Amru bin Jamuh man Abdullah bin Amru -ve cii ve due ken Ansar u Bani Salam la- vihi sha ci u ura u yange u nôô ve la. Kwagh ne lu sha ci u uwar la lu hen ijiir i mngerem ma lu kpishi yô, ve uhar cii i ii ve ken ihyungwa i môm, shi ve lu ken mba i wua ken ityav mbi Uhud la. Tsô i time uwar ve ér i mough a mi, kpa ikyom ve gema ga cii, lu inja er ve sember kpen nyian nahan. Orgen ken a ve yange vihi iyol nahan a wa uwegh sha ivav la, maa i ii un ken mlu la. Yange mba dughun un kera yô, uwegh nagh nôngo ér vea sôr kpa ve kera fatyo u - hiden hen ijiir i yange ve lu la ga -. Sha mimi yô, ica i gba hen atô u ityav mbi Uhud man shighe u i ker kwagh u i lu timen la lu anyom akunduatargber’.
Imam Malik : 894
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ مَالٌ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَمَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأْيٌ أَوْ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي فَجَاءَهُ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَحَفَنَ لَهُ ثَلَاثَ حَفَنَاتٍ
A kaa a mo ér, Malik kaa ér: “Rabi’ah bin Abu Abdurrahman] kaa ér; ‘Ikyav mbi Ghanimah mbi ken tar u Bahrain la yange mbi va cii ve Abu Bakr Ash Siddiq mase van ye, maa a kaa ér; 'Or u nan lu a shighe u eren kwagh vea Or u Aôndo a tindi un la yô, nana̱ va heen'. Tsô Jabir bin Abdullah va u va nengen a na, maa Abu Bakr na un ikyav mbi injaa mbi utar’.
Imam Malik : 895
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍأَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ اسْتَفْتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا نَذْرٌ وَلَمْ تَقْضِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْضِهِ عَنْهَا
I kaa a mo ér Yahya u ken Malik u ken [Ibn Shihab] u ken [‘Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] u ken [Abdullah bin Abbas] la kaa ér, ‘Sa’ad bin Ubadah yange sôn fatwa hen Rasulullah shallallahu ’alaih mother wasallam ga. i kure,’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kaa ér: ‘Er nen kwagh ne. ityendezwa na’.
Imam Malik : 896
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمَّتِهِأَنَّهَا حَدَّثَتْهُ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا كَانَتْ جَعَلَتْ عَلَى نَفْسِهَا مَشْيًا إِلَى مَسْجِدِ قُبَاءٍ فَمَاتَتْ وَلَمْ تَقْضِهِ فَأَفْتَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ابْنَتَهَا أَنْ تَمْشِيَ عَنْهَاقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ لَا يَمْشِي أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ
Malik yange kaa a mo hen [Abdullah bin Abu Bakr] hen ngô na u kwase ér yange ôr mo hen ngô na u tamen ér yange un bum ér una zende una za hen mosque u Quba, kpa a kpe cii ve mase kuren ityendezwa na ye. Tsô [Abdullah bin Abbas] kaa a wan na u kwase ér a zende a za hen iyou i adua i Quba sha ityough ki ngô na. Yahya kaa er, ‘M ungwa Malik kaa er; 'Or nan kuma u zenden sha ityough ki -nadzar- orgen ga'.
Imam Malik : 897
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ قَالَقُلْتُ لِرَجُلٍ وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ مَا عَلَى الرَّجُلِ أَنْ يَقُولَ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ عَلَيَّ نَذْرُ مَشْيٍ فَقَالَ لِي رَجُلٌ هَلْ لَكَ أَنْ أُعْطِيَكَ هَذَا الْجِرْوَ لِجِرْوِ قِثَّاءٍ فِي يَدِهِ وَتَقُولُ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقُلْتُهُ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ ثُمَّ مَكَثْتُ حَتَّى عَقَلْتُ فَقِيلَ لِي إِنَّ عَلَيْكَ مَشْيًا فَجِئْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِي عَلَيْكَ مَشْيٌ فَمَشَيْتُقَالَ مَالِك وَهَذَا الْأَمْرُ عِنْدَنَا
Yange m kaa a mo hen Malik hen [Abdullah bin Abu Habibah] ér; 'M kaa a orgen, shin er m lu iyev hen shighe la nahan kpaa, 'Or môm nana de kaan er 'M ver mo er m zende zan hen Baitullah' ga, shi nana de kaan er 'M bum mer me zende' ga. Tsô orgen kaa a mo er, 'U kegh iyol u ngohol ityamegh kin - shighe u u lu tesen mo cucumber -, sha mlu u u kaa wer 'Ka hange hange u me zende me za ken Tempel' kpa? Abdullah bin Abu Habibah kaa er; 'Aan'. M ôr kwagh ne shighe u m lu iyev la, shighe u m lu orbeenyol shi m lu a ian i henen kwagh la, i kaa a mo ér, ‘U ngu a tom u zenden -dondo nadzar-’. Nahan m za hen [Sa’id Ibnul Musayyab] m pine un kwagh sha mi. A gema a kaa er; ‘Ka hange hange u ú kure uityendezwa ou’, nahan m zende zan zan m za nyôr hen Baitullah’. Malik kaa ér; ‘Ka kwagh u se hen je ne’.
Imam Malik : 898
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عُرْوَةَ بْنِ أُذَيْنَةَ اللَّيْثِيِّ أَنَّهُ قَالَخَرَجْتُ مَعَ جَدَّةٍ لِي عَلَيْهَا مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَجَزَتْ فَأَرْسَلَتْ مَوْلًى لَهَا يَسْأَلُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَسَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مُرْهَا فَلْتَرْكَبْ ثُمَّ لْتَمْشِ مِنْ حَيْثُ عَجَزَتْقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ وَنَرَى عَلَيْهَا مَعَ ذَلِكَ الْهَدْيَ و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَانَا يَقُولَانِ مِثْلَ قَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
I kaa a mo ér Yahya u ken Malik u ken [Urwah bin Udzainah Al Laitsi] la kaa ér; ‘M due vea ngôm u tamen u lu a injô i nadzar la se za zende zan zan se za ar hen Baitullah, zan zan shighe u a za nyôr hen atô u gbenda la yô, a kera lu a tahav ga. Tsô a tindi wanakiriki na ér a za pine Abdullah bin Umar kwagh, nahan mo kpa m za vea wanakiriki la se za kohol Abdullah bin Umar. [Abdullah] gema kaa ér; ‘Kaa a ngô u tamen la wer a henda mato, maa hide ôr kwagh ne kwagen sha u zenden sha ijiir i yange tile her la’. Yahya kaa ér; ‘M ungwa Malik kaa ér; ‘Sha mnenge wase yô, u seer yô, doo u una gema a ver ikyav mbi wuan ior’. Malik kaa a mo er, loho va hen a na er Sa’id bin Musayyab man Abu Salamah mba a mhen môm a Abdullah bin Umar nahan.
Imam Malik : 899
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَكَانَ عَلَيَّ مَشْيٌ فَأَصَابَتْنِي خَاصِرَةٌ فَرَكِبْتُ حَتَّى أَتَيْتُ مَكَّةَ فَسَأَلْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ وَغَيْرَهُ فَقَالُوا عَلَيْكَ هَدْيٌ فَلَمَّا قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ سَأَلْتُ عُلَمَاءَهَا فَأَمَرُونِي أَنْ أَمْشِيَ مَرَّةً أُخْرَى مِنْ حَيْثُ عَجَزْتُ فَمَشَيْتُقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ فَالْأَمْرُ عِنْدَنَا فِيمَنْ يَقُولُ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ أَنَّهُ إِذَا عَجَزَ رَكِبَ ثُمَّ عَادَ فَمَشَى مِنْ حَيْثُ عَجَزَ فَإِنْ كَانَ لَا يَسْتَطِيعُ الْمَشْيَ فَلْيَمْشِ مَا قَدَرَ عَلَيْهِ ثُمَّ لْيَرْكَبْ وَعَلَيْهِ هَدْيُ بَدَنَةٍ أَوْ بَقَرَةٍ أَوْ شَاةٍ إِنْ لَمْ يَجِدْ إِلَّا هِيَ
Yange m kaa a mo hen Malik hen [Yahya bin Sa’id] ér; ‘M tôndo zwa mer me zende, kpa shighe kar yô, m gba angev mbu ken ijime nahan m tôô mato zan zan m za nyôr ken gar u Mecca. M mase pinen [Atha bin Abu Rabah] man mbagenev mbara mer. Ve gema ve kaa er; ‘Ka u ú wua inyamtoho’. M za nyer ken Medina yô, m pine mbafantakerada mba ve lu her la. Shi ve kaa a mo ér m hide m zende kwa môm hen ape m tile la sha ci u iyol kpen. Nahan m er kwagh u i kaa ér m er la’. Yahya kaa ér; ‘M ungwa Malik kaa ér, ‘Sha mnenge wase sha kwagh u or u nan kaa ér ‘Ka hange hange u me zende me za hen Kaaba’ yô, aluer nan ngu a tahav ga yô, nana kôr mato. Tsô a hide a va, a zende a yem hen ijiir la hanma shighe u a nenge ér un vôr yô. Aluer nan kera ngu a tahav mbu zenden ga yô, nana za hemen u zenden er nan fetyô la cii, maa nana henda mato. Ka hen shighe la tseegh i gbe u una wua rakumi, shin bua shin iyôngo aluer nan ngu a inyaregh ga saa di nahan tseegh’.
Imam Malik : 900
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ حُمَيْدِ بْنِ قَيْسٍ وَثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَحَدُهُمَا يَزِيدُ فِي الْحَدِيثِ عَلَى صَاحِبِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا قَائِمًا فِي الشَّمْسِ فَقَالَ مَا بَالُ هَذَا فَقَالُوا نَذَرَ أَنْ لَا يَتَكَلَّمَ وَلَا يَسْتَظِلَّ مِنْ الشَّمْسِ وَلَا يَجْلِسَ وَيَصُومَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرُوهُ فَلْيَتَكَلَّمْ وَلْيَسْتَظِلَّ وَلْيَجْلِسْ وَلْيُتِمَّ صِيَامَهُقَالَ مَالِك وَلَمْ أَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِكَفَّارَةٍ وَقَدْ أَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُتِمَّ مَا كَانَ لِلَّهِ طَاعَةً وَيَتْرُكَ مَا كَانَ لِلَّهِ مَعْصِيَةً
Yahya kaa a mo hen Malik u ken [Humaid bin Qais] man [Tsaur bin Zaid Ad Dili] ér ve cii ve ôr un hadith ugen u a dugh hen Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yô, maa môm ken mbauhar mbara seer sha kwagh u ijende na ôr la ér, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yange nenge a kwagh u yange er la. A pine ér: ‘Ka nyi a lu eren kwagh nee?’ Ve gema ve kaa er; ‘A er ityendezwa ér una kera ôr kwagh ga, una yeren sha iyange i tseen la ga shi una tema shighe u a lu hôron kwaghyan ga’. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kaa er: 'Kaa a na a lam, a za yer, a tema inya a za hemen a m-hôron kwaghyan na'. Malik kaa ér; 'M ungwa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kaa a na er a kimbi kafarat ga,' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kaa a na er a kure ityendezwa na hen Allah sha mlu u ungwan imo na -hôron kwaghyan- shi a de ityendezwa na hen Allah sha mlu u ihyembeato -nadzar u a hembe tahav nav la.'